Sep 03 2018
بحران پوشک بچه؛ تحلیل رهبر و روایت مردم
ایران وایر: «علیرضا مجدم زاده»، نمایندگی پوشک مولفیکس در خوزستان می گوید:«هربار پوشک مولفیکس وارد انبار می شود، با افزایش حداقل سه هزار تومانی روبه رو است
افزایش قیمت پوشک بچه، زندگی «معصومه» را که کارگر خانگی حوالی رباط کریم است، به جهنم مطلق تبدیل کرده است.
او درخانه های مردم کار و یک فصل هایی از سال هم به عنوان کارگر فصلی، در باغ های هلو اطراف شهریار میوه چینی می کند. می گوید این روزها دوقلوهایش را با سفره کهنه ای که با قیچی تکه تکه کرده و ملافه های نیمدار می بندد:«بچهها دچار سوختگی می شوند و احتمال عفونت ادراری بالا است اما چاره دیگری ندارم.»
شروع ماجرا از اواسط خردادماه بود. وحشت فرا رسیدن روز سیزدهم مرداد و آغاز تحریم های دولت امریکا علیه ایران باعث هجوم مردم به سمت فروشگاه ها شد. هر کسی اندک پس اندازی داشت، برای خرید برنج، روغن، حبوبات، لوازم بهداشتی و سایر مایحتاج زندگی به بازار هجوم می برد.
قصاب خیابان «اشتراکی شمالی» در شهرستان کرج از فروش دوکامیون برنج در طول دو ساعت توسط فروشگاه «سلام» که روبه روی مغازه اش واقع شده است، برای «ایران وایر» می گوید: «نمی دانی مردم چه طور ده گونی ده گونی برنج ها را عقب ماشین پر می کردند و می بردند. اما هیچ کس به ذهنش نرسیده بود “مای بیبی” یا پوشک بچه بخرد.»
درآمد همسر «سهیلا حق شناس»، دومیلیون و 500 هزارتومان است. آن ها یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومانش را بابت اجاره آپارتمان، به مالک می پردازند و به همین دلیل هم به فکر انبار کردن برنج، روغن و رب گوجه نبوده اند.
سهیلا هر بار به فراخور نیازش، یک بسته پوشک سایز پنج برای پسرش خریداری می کند. او بسته ۳۸ تایی مای بیبی را با اندکی تخفیف، از فروشگاه «کوروش» ۲۱ هزار تومان می خریده، اما درست چهار روز س از آغاز تحریم های امریکا علیه ایران، وقتی بسته پوشک «محمد امین» تمام می شود، سهیلا با شوک بزرگی مواجه می شود:«از همان فروشگاه کوروش، همان مارک همیشگی را خریدم ۳۱ هزار تومان؛ فقط چهار روز بعد از شروع تحریم ها. وقتی بسته دومی هم تمام شد، تمام فروشگاه های اطراف مهرشهر و گوهردشت را زیر و رو کردم، هیچ اثری از پوشک بچه نبود. نه فروشگاه سلام پوشک مای بیبی سایز ۵ داشت ، نه فروشگاه “خانواده”. به این امید که حتما فروشگاه بزرگ کوروش این یک قلم جنس را دارد، راهی آن جا شدم اما آن جا هم داخل قفسه ها فقط چند بسته سایز 4 وجود داشت با قیمت 45 هزار تومان.»
سهیلا این روزها مدام در حال حساب و کتاب است که با یک میلیون تومان باقی مانده از اجاره خانه، اگر ساعت تعویض بچه را هم به دو برابر زمان استانداردی که روی هر بسته پوشک نوشته شده است افزایش بدهد، با احتساب هر بسته ۴۵ تا ۵۰ هزار تومان، خانواده پنج نفره آن ها چند روز دوام خواهند آورد؟
کبری» ۱۹ ساله، ساکن منطقه «گاما» که شهرکی ۲۰۰ خانواریبا خانه هایی حلبی است، روبه روی ناحیه صنعتی ماهشهر، دوقلوهای ۹ ماهه اش را با کیسه فریزر پوشک می کند. می گوید دستانش از شستن کهنه ها سوزن سوزن می شوند اما درآمد «رحیم»، همسر 23 ساله اش که کارگر کارواشی در همان حوالی است، 900 هزار تومان بیش تر نیست. او هزار صنم دارد که یاسمن پوشک بچه توی آن گم می شود.
کبری نه قبلا که پوشک بسته ای 14 هزار تومان بود و نه الان که قیمت آن به 50 هزار تومان رسیده، توان خرید آن را نداشته است: «یکی دو بار و وقتی که قیمت هر بسته پوشک 14 تایی، 12هزار تومان بود- پیش از عید نوروز امسال- وقتی رحیم حقوق می گرفت و سر حال بود، از مسیر کارواش یک بسته پوشک “مامانا” با خودش می خرید و می آورد خانه و می گفت فردا از کهنه شوری راحت باشی. یکی دو باری هم یک خانم خیر و نیکوکاری که توی خانه اش کار می کردم، چند بسته پوشک برای بچه خرید و به من هدیه داد. من آن ها را نگه می داشتم و فقط زمانی که بیرون از خانه می رفتیم، استفاده می کردم. حالا که حتی نمی توانم شیر خشک بچه ام را بخرم. شکمش را با نان خیسانده توی چای سیر می کنم، چه برسد به این که بخواهم به چیز لوکسی مثل پوشک و مای بیبی فکر کنم.»
مرضیه ۲۸روز پیش مادر شد. نوزادش نارس به دنیا آمد. پسرش به دلیل نارس بودن، دارای حساسیت پوستی است. او تا به حال پوشک های مارک های «مرسی» و «پنبه ریز» را امتحان کرده ولی حالا پزشک معالج کودک توصیه کرده برای جلوگیری از سوختگی و دانه های ریزی که وسط پای نوزاد رشد می کنند، از پوشک خارجی استفاده کند. اما این روزها و با گران شدن پوشک، تهیه هر بسته خارجی آن 85 هزار تومان آب می خورد. او یک بسته “پمپرز” خریده است و تا متوجه رشد قرمزی بین پاهای کودک می شود، به طور موردی از آن استفاده می کند.
این روزها و پس از شروع تحریم های امریکا، کمتر فروشگاه محصولات بهداشتی تنوع برندهای مختلف پوشک داخلی را حفظ کرده است. معمولا سایزها با نقص روبه رو هستند و مدام خبر تعطیل شدن قریب الوقوع شرکت های تولید کننده پوشک ایرانی به علت کمبود مواد اولیه و گران شدن ارز به گوش می رسد.
تا پیش از آن، بازار تقاضا از مارک های ایرانی مای بیبی، مرسی، پنبه ریز و «بارلی»، «مولفیکس»، «مبارک» و «پرمیس»تغذیه می شد. اما سایز 4 پوشک مای بیبی که خرداد ماه سال1397 به قیمت ۲۰هزار و ۵۰۰ تومان فروخته می شد، در شهریورماه به مبلغ ۴۷هزار تومان عرضه شده است. سایز ۳ همین مارک در خرداد ماه امسال 20 هزار تومان بود ولی در شهریورماه با 45 هزار تومان افزایش مواجه شده است. با همین قیمت هم این روزها در هیچ کدام از فروشگاه های عرضه محصولات بهداشتی و آرایشی پیدا نمی شود.
مرضیه می گوید در طول 28 روز گذشته، ۳۵۰ هزار تومان برای نوزاد نارسش پوشک مصرف کرده است. او روزانه پنج تا شش بار کودکش را تعویض می کند. این در شرایطی است که میزان درآمد همسر مرضیه در طول یک سال گذشته تغییر نکرده و میانگین حقوق و دریافتی او ثابت بوده است.
مرضیه می گوید: «وقتی یک ماجرای پیش پا افتاده مثل پوشک می تواند تا این حد زندگی ما ایرانی ها را تحت تاثیر قرار بدهد، چه طور می توانیم در مقابل فشار تحریم ها در مقیاس های کلان ترمقاومت کنیم؟»
او از شلوغی بخش بهداشتی فروشگاه «رفاه» می گوید و این که مردم از ماجرای پوشک کودکان و درک تازه این نکته که ما حتی بعد از 40 سال ادعا در زمینه خودکفایی، حتی قادر به تامین مواد اولیه محصول ساده ای هم چون پوشک بچه نیستیم، شوکه شده اند.
تولید کنندگان می گویند در این افزایش قیمت بی تقصیرند. «علیرضا مجدم زاده»، نمایندگی پوشک مولفیکس در خوزستان می گوید:«هربار پوشک مولفیکس وارد انبار می شود، با افزایش حداقل سه هزار تومانی روبه رو است. به این رقم، افزایش هزینه ارسال از تهران به نمایندگی های شهرستان ها به اضافه سود فروش نمایندگی وسود فروش مغازه دار به مردم که اضافه شوند،جمعا منجر به فاجعه ای می شوند که با آن روبه رو هستیم.»
او می گوید همین امروز سایز ۴ پوشک مولفیکس را ۵۲ هزار تومان فاکتور کرده است؛ مبلغی که به زعم او، به پول خون مردم نزدیک گتر است تا محصولی که قرار است دو ساعت بعد از مصرف، به ته سطل آشغال انداخته بشود.
البته فقط مردم نیستند که درباره پوشک حرف میزنند، اگر این روزها، عبارت پوشک بچه را در «گوگل» به فارسی جستوجو کنید تا با انبوهی از اظهار نظرهای متفاوت در این مورد مواجه شوید؛ از اعلام برائت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در مورد جهش قیمت پوشک بچه گرفته تا اظهارات «سیدعزت الله ضرغامی»، عضو «شورای عالی انقلاب فرهنگی» در صفحه تویتترش. در آخرین اظهار نظر، رهبر جمهوری اسلامی روز گذشته کمیاب شدن و افزایش قیمت پوشک بچه را خرابکاری «دشمن» برای ایجاد بدبینی دانسته است: «… ناگهان در تهران یا شهرهای بزرگ پوشک بچه کمیاب می شود. این اتفاق افتاده است، یک فرض نیست. دشمن می خواهد مردم از دستگاه های دولتی و دستگاه حکومت عصبانی بشوند و این یکی از راه های [خرابکاری دشمنان] است.»
در عالم واقع اما رییس هیات مدیره «انجمن صنایع سلولزی بهداشتی ایران» اما با تشریح این که ۸۰درصد از مواد اولیه ساخت پوشک بچه وارداتی است. با عدم اختصاص ارز دولتی، به ناچار کارخانهها باید با قیمت جدید ارز مواد اولیه را وارد کنند، علت گرانی پوشک بچه را نه خرابکاری و توطئه دشمن بلکه اجبار تولید کننده برای خرید مواد اولیه با ارز آزاد عنوان کرده است.