اخبار

دویچه‌وله: روزنامه آلمانی “دی ولت” به نقل از یک کارشناس مطلع می‌نویسد که بر اثر یک انفجار مهیب در تأسیسات اتمی فردو، ارتباط ۱۹۰ نفر با جهان خارج قطع شده است. گفته می‌شود ساختمان‌های اطراف این مرکز غنی‌سازی نیز آسیب دیده‌اند.

یک روزنامه آلمانی به نقل از یک کارشناس ایرانی گزارش داده است که چند روز پیش در تأسیسات هسته‌ای فردو انفجاری مهیب رخ داده و بخشی از این مرکز آسیب شدید دیده است.

محمد خلیلی، کارشناس امور ایران به روزنامه آلمانی “دی ولت” گفته است که او این اطلاعات را از یک همکار پیشین سازمان اطلاعات و امنیت ایران دریافت کرده است.

بنا به ادعای خلیلی، انفجار حدود شش روز پیش، یعنی یک روز پیش از انتخابات پارلمانی در اسرائیل رخ داده است و در پی آن تماس حدود ۲۴۰ نفر با دنیای خارج قطع شده است.

حکومت جمهوری اسلامی ایران نخست وجود تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم فردو را از جامعه جهانی پنهان نگاه داشته بود، ولی سپس وجود آن برملا شد. این تأسیسات در نزدیکی شهر قم قرار دارد و برای آن‌که از حملات نظامی در امان بماند، در اعماق کوه‌ها احداث شده است.

پس از آن‌که رضا خلیلی در سایت “شبکه خبری مستقل آمریکا” (wnd.com) در ۲۴ فوریه (۵ بهمن) برای نخستین بار گزارشی در این‌باره منتشر کرد، این گزارش در میان کارشناسان برنامه اتمی ایران بازتابی گسترده یافت.

“دی ولت” می‌افزاید که مقام‌های ایران تاکنون خبری در این زمینه منتشر نکرده‌اند و معلوم نیست منابع محمد خلیلی تا چه اندازه موثق است. حال یک کارشناس دیگر امور ایران که به نوشته این روزنامه تماس‌هایی با سرویس‌های مخفی دارد، در قبال پرسش روزنامه “دی ولت” تأیید کرده که چنین انفجاری واقعا رخ داده است. بر اساس اطلاعات این کارشناس، شمار افرادی که تماس آن‌ها با دنیای خارج قطع شده ۲۴۰ نفر نیست بلکه ۱۹۰ نفر است.

غنی‌سازی اورانیوم در اعماق کوه

به گزارش “دی ولت”، تأسیسات غنی‌سازی فردو یکی از پایگاه‌های اتمی است که بیشترین نگرانی را در جامعه جهانی برانگیخته است. این تأسیسات چنان عمیق در دل کوه قرار گرفته که سنگین‌ترین سلاح‌های پناهگاه‌شکن نیز دشوار بتوانند آن را تخریب کنند.

از همین رو بود که اهود باراک، وزیر دفاع اسرائیل یک سال پیش هشدار داد، ایران به‌زودی به “منطقه‌‌ی مصون” تبدیل خواهد شد.

این روزنامه می‌نویسد، به نظر می‌آید مهم‌ترین بخش‌های برنامه اتمی ایران در تأسیسات فردو خارج از توان آسیب‌رسانی سلاح‌های اسرائیلی هستند.

خلیلی با استناد به منبع خود در میان نیروهای امنیتی ایران که از تأسیسات فردو مراقبت می‌کنند می‌نویسد که این انفجار در حوالی ظهر دوشنبه (۲۱ ژانویه/۲ بهمن) حدود ساعت ۱۱ و ۳۰ دقیقه رخ داده است.

این گزارش ادعا می‌کند که انفجار چنان مهیب بوده که ساختمان‌ها را تا شعاع پنج کیلومتری به لرزه درآورده است. در پی آن نیروهای امنیتی ایران تا شعاع ۲۴ کیلومتری حول این تأسیسات، یک کمربند امنیتی ایجاد کرده و ورود به این منطقه ممنوع است.

مسدود شدن مسیر خروج اضطراری تأسیسات

گفته می‌‌شود در پی این انفجار، بزرگراه قم به تهران ساعت‌ها بسته بوده است. تیم‌های امداد و نجات تا روز چهارشنبه تلاش‌کرده‌اند به افرادی که در عمق زمین محبوس شده‌اند، دسترسی یابند ولی موفق نشده‌اند. این انفجار دو آسانسوری را از کار انداخته که به تأسیسات هسته‌ای که در ۹۰ متری عمق زمین احداث شده، راه می‌برد.

محمد خلیلی بر اساس اطلاعات دریافتی خود ادعا می‌کند، مسیر خروج اضطراری واقع در جنوب غربی این تأسیسات نیز غیرقابل استفاده شده است.

روزنامه “دی ولت” می‌افزاید، در صورتی که این اطلاعات موثق باشند، این رخداد مهم‌ترین خرابکاری‌است که تاکنون در تأسیسات هسته‌ای ایران صورت گرفته.

در سال‌های گذشته چندین دانشمند فن‌آوری هسته‌ای ایران به قتل رسیدند، یک پایگاه نظامی تولید موشک منفجر شد، شبکه برق تأسیسات فردو مدتی قطع شد و کرم کامپیوتری “استاکس‌نت” نرم‌افزار تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم نطنز را آلوده ساخت.

خلیلی ادعا کرده که محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهوری اسلامی برای روز سه‌شنبه، وزیر اطلاعات، رئیس سازمان انرژی اتمی و چند مقام‌ بلندپایه دیگر را به یک جلسه اضطراری فراخوانده است.

معرفی رضا خلیلی

سایت “شبکه خبری مستقل آمریکا” (wnd.com) در آغاز گزارش رضا خلیلی در معرفی نویسنده نوشته است: «رضا خلیلی، نویسنده کتاب “زمانی برای خیانت”، در دایره عملیاتی سازمان سیا به‌عنوان جاسوس در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کار می‌کرده و کارشناس امور ضدتروریسم است. وی هم‌اکنون در واحد امنیت ملی و داخلی کار می‌کند که یک نهاد مشورتی مورد تأیید کنگره آمریکا و نهادی مشورتی برای بنیاد دمکراسی در ایران (FDI) است. وی در رسانه‌های ملی و بین‌المللی به‌عنوان کارشناس ایران و امور ضدتروریسم در خاورمیانه حضور پیدا می‌کند.»

رادیوفرانسه: جان کری، که از سوی رییس جمهوری آمریکا، به عنوان وزیر امور خارجۀ جدید این کشور برگزیده شده، دیروز در مقابل سنای آمریکا تأکید کرد که سیاست خارجی این کشور تنها به اقدام نظامی و اعزام سرباز و به کارگیری هواپیماهای بدون سرنشین خلاصه نمی شود.

جان کری با اشاره به سخنان روز دوشنبۀ رییس جمهوری آمریکا گفت : مسئلۀ حیاتی تغییر آب و هوای کرۀ زمین از اولویت های سیاست خارجی آمریکاست.
جان کری بار دیگر با اشاره به سخنان باراک اوباما تأکید کرد که این کشور هر آنچه که در توان دارد برای جلوگیری از دستیابی ایران به جنگ افزار اتمی به کار می گیرد. او گفت : “هر آنچه که ضروری است برای جلوگیری از دستیابی ایران به جنگ افزار اتمی انجام خواهیم داد.” جان کری سپس تصریح نمود : “امروز در اینجا تکرار می کنم : سیاست ما مهار ایران نیست. سیاست ما در قبال جمهوری اسلامی پیشگیری است و زمان نیز در حال سپری شدن است.”
جان کری در ادامه افزود : “رییس جمهوری آمریکا، باراک اوباما، بارها گفته است که راه حل دیپلماتیک را برای رفع بحران اتمی ایران ترجیح می دهد و شخصاً هر آنچه در توان دارم برای حل دیپلماتیک بحران اتمی ایران به کار می گیرم. اما، هیچکس نباید عزم آمریکا برای کاهش تهدید اتمی ایران را نادیده بگیرد.”
جان کری نامزد ناکام انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال 2004 است و به مدت چهار سال رییس کمیسیون امور خارجۀ سنای آمریکا بود.
*دیروز هنری کیسینجر، وزیر امور خارجۀ پیشین آمریکا، در اجلاس داووس گفت که ایران به زودی به سلاح اتمی دست خواهد یافت و ضروری است که به این پرسش هر چه سریعتر پاسخ داده شود که چگونه قرار است از دستیابی این کشور به سلاح اتمی جلوگیری کرد.

وزیر امور خارجۀ پیشین آمریکا سپس گفت : پانزده سال است که اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل می گویند که ایران مجهز به سلاح اتمی پذیرفتنی نیست، در حالی که ایران به پیشروی خود به سمت دستیابی به جنگ افزار اتمی ادامه داده است. هنری کیسینجر در پایان گفت که ایران بسیار به توانایی تولید سلاح اتمی نزدیک شده است.

دویچه‌وله: مهرداد عمادی اقتصاددان به دویچه وله می‌گوید ایران اخیرا و دوبار تلاش کرده تا بخشی از ذخیره ارزی خود در بانک‌های چین را که رقمی بیش از ۲۵ میلیارد دلار است، برداشت کند اما چین حاضر نیست این سپرده را به صورت دلار پس دهد.

مهرداد عمادی، کارشناس اقتصادی، از قول یکی از نمایندگان مجلس به دویچه وله می‌گوید ایران اخیرا و طی دو مرحله تلاش کرده تا بخشی از ذخیره ارزی خود در بانک‌های چین را که رقمی بیش از ۲۵ میلیارد دلار است، برداشت کند اما چین حاضر نیست این ذخیره ارزی را به صورت دلار پس بدهد.

آن‌طور که مهرداد عمادی می‌گوید ایران در دو مورد قصد برداشت از حساب ارزی خود در بانک‌های چینی را داشته اما مقامات این کشور گفته‌اند که ایران فقط اجازه دارد از حساب ارزی خود تنها به یوان (واحد پول چین) و برای خرید کالاهای چینی برداشت کند.

به گفته مهرداد عمادی، ایران در فاصله زمانی بین اواخر ۲۰۰۷ تا اواسط ۲۰۱۱ میلادی، بیش از ۲۵ میلیارد دلار از ذخیره ارزی خود به دلار را که حاصل فروش نفت به کشورهای مختلف بوده، به‌صورت سپرده‌گذاری به بانک‌های چینی منتقل کرده است.
مهرداد عمادی: ایران در فاصله زمانی بین اواخر ۲۰۰۷ تا اواسط ۲۰۱۱ میلادی، بیش از ۲۵ میلیارد دلار از ذخیره ارزی خود به دلار را به بانک‌های چینی منتقل کرده است مهرداد عمادی: ایران در فاصله زمانی بین اواخر ۲۰۰۷ تا اواسط ۲۰۱۱ میلادی، بیش از ۲۵ میلیارد دلار از ذخیره ارزی خود به دلار را به بانک‌های چینی منتقل کرده است

مهرداد عمادی معتقد است، با این اقدام چین بخش قابل توجهی از ذخیره‌ بین‌المللی ارزی ایران، تبدیل به گرو برای خرید کالاهای چینی توسط ایران شده است.

مهرداد عمادی می‌گوید: «در عرف و مقررات بین‌المللی این‌گونه است که وقتی کشوری ارزی را در بانک یک کشور خارجی سپرده‌گذاری می‌کند، می‌تواند همان ارز را پس بگیرد. البته ممکن است بهره‌ آن پول را به پول محلی بدهند. در هیچ کجا دیده نشده که کشوری به صورت یکطرفه چنین تصمیمی بگیرد. باور من این است که الان رابطه‌ تجاری ایران با چین خیلی خیلی یکطرفه شده است. در حقیقت ایران قمر تجاری و اقتصادی چین شده است و تمام شرایط این تجارت به ایران دیکته می‌شود.»

“ترکمانچای ارزی” بین ایران و چین

پیش از این رسانه‌های داخلی ایران نیز از سرنوشت مبهم سپرده بیش از ۲۵ میلیارد دلاری ایران در بانک‌های چینی خبر داده بودند.

سایت “بازتاب‌امروز”، شنبه ۲۰ اسفند ۱۳۹۰ در گزارشی با عنوان “افشای ترکمانچای ارزی” به جزئیات این “قرارداد عجیب و بی‌سابقه در تاریخ بانکی جهان” پرداخت و آن را یکی از زیان‌بارترین قراردادهای اقتصادی جمهوری اسلامی” نامید.

بنا بر این گزارش، سه سال قبل مطابق یک قرارداد عجیب، دولت ایران بیش از ۲۵ میلیارد دلار درآمد حاصل از فروش نفت را نزد دولت چین و در اختیار این کشور گذاشت تا به عنوان پشتوانه “ال‌سی”‌های ‌خرید کالای چینی برای ایران استفاده شود. دولت چین علاوه بر آن‌که پول خرید نفت ایران را نزد خود نگه می‌دارد، مدیریت این پول را نیز به عهده دارد و می‌تواند خود این پول را به ارزهای مختلف تبدیل کند.

در ادامه گزارش سایت “بازتاب‌امروز” نوشته شده بود: «برای مشخص شدن ابعاد زیان کشور از محل این قرارداد، تنها به ذکر این نکته بسنده می‌کنیم که اگر این مبلغ هنگفت به جای سپرده گذاری نزد برادران چینی به خرید طلا اختصاص یافته بود، طی این مدت ارزش آن چندین برابر شده بود و علاوه بر آنکه اصل ۲۵ میلیارد دلار موجود بود، حدود ۵۰ میلیارد دلار دیگر که یارانه دو سال مردم است، سود عاید ایران شده بود.»

مدتی پس از انتشار این گزارش، سایت “بازتاب‌امروز” مشمول فیلترینگ نهادهای امنیتی شد.

رادیوفردا: خبرگزاری بلومبرگ با استناد به آمار اداره کل گمرک های چين گزارش داده که واردات نفت چين از ايران در ماه دسامبر به دو و نیم ميليون تن رسيده که در ماه گذشته ميلادی نسبت به ماه قبل آن تا ۴۳ درصد افزايش يافته است.

این گزارش می گوید بر اساس گزارش اداره کل گمرک های چين، واردات روزانه نفت ايران توسط اين کشور طی ماه گذشته به طور متوسط حدود ۵۹۶ هزار بشکه در روز بوده که حتی نسبت به دور مشابه آن در سال ۲۰۱۱ حدود سه و شش دهم درصد افزايش نشان می دهد.

با اينحال، بر اساس گزارش اداره کل گمرکهای ايران، واردات نفت چين از ايران طی دوازده ماه سال گذشته با ۲۱ درصد کاهش نسبت به سال ۲۰۱۱، مجموعا به ۲۲ ميليون تن رسيده است.

اين گزارش می گويد که بعد از بازبينی معافيت نفتی آمريکا برای مشتريان نفت ايران، اين اولين باز از آغاز دور جديد تحريمهای نفتی آمريکا عليه ايران است که چين چنين حجم بزرگی محموله نفت از ايران وارد می کند.

بر اساس دور جديد تحريمهای امريکا که از ۲۸ ژوئن سال گذشته میلادی به اجرا گذاشته شد، هر گونه نقل و انتقالات مالی با بانک مرکزی ايران که متولی دريافت پول نفت صادراتی ايران است تحريم شده و شرکت هايی که داد و ستدهای مالی با اين بانک را ادامه دهند، در فهرست سياه آمريکا قرار خواهند گرفت و از دسترسی به سيستم مالی اين کشور محروم خواهند شد.

آمريکا آن زمان به مدت شش ماه همه مشتريان نفتی ايران را به خاطر «کاهش چشمگير» واردات نفت ايران از تحريم ها معاف کرد و اين معافيت ۷ دسامبر سال ۲۰۱۲ برای شش ماه ديگر تمديد شد، با اين استدلال که چين به همراه ۸ کشور ديگر وارد کننده نفت ايران، «کاهش دوباره خريد نفت خام از ايران را ادامه داده اند.»

يک کارشناس انرژی در شانگهای به خبرگزاری بلومبرگ گفته که حجم کاهش واردات نفت ايران توسط چين دقيقا در حوزه ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهشی بوده است که آمريکا از چين درخواست کرده است.

این کارشناس انرژی همچنین گفته که خريد نقت ايران توسط چين برای نيمسال اول ۲۰۱۳ احتمالا رقمی بين یک و هفت دهم تا دو ميليون تن در ماه خواهد بود.

اين گزارش همچنین می گوید عربستان سعودی به عنوان بزرگترين تامين کننده نفت وارداتی چين در سال ۲۰۱۲ مجموعا نزديک به ۵۴ ميليون تن نفت به اين کشور صادر کرده است که نسبت به سال ۲۰۱۱ حدود هفت و سه دهم درصد افزايش نشان می دهد.

شورای امنیت سازمان ملل طی چهار قطعنامه تحریمی، از ایران خواسته فعالیت های مرتبط با غنی سازی اورانیوم را به حال تعلیق درآورد. ایران این قطعنامه ها را رد کرده و فعالیت های خود را گسترش داده است.

آمریکا و اتحادیه اروپا تحریم های یکجانبه ای را دو سال گذشته علیه ایران به اجرا گذاشته اند که روی درآمد دولت ایران از محل فروش نفت، تاثیر گذاشته است.

من و تو: در پی تحریم نفت ایران از سوی غرب، دولت ایران کوشید با ادامۀ صدور نفت به برخی کشورهای آسیایی نظیر چین، هند و کره جنوبی اقتصاد خود را تا حدودی سر پا نگه دارد.

نشریۀ آمریکایی واشنگتن پست نوشته است که این راه نیز به زودی بسته خواهد شد. زیرا، تا دو هفتۀ دیگر، یعنی در ششم فوریه، دولت باراک اوباما با اجرای مصوبۀ سال گذشته کنگره آمریکا، جمهوری اسلامی ایران را از همین درآمدهای نفتی در نزد خریداران آسیایی نیز محروم خواهد ساخت.

به موجب اجرای این قانون، دولت ایران از اوایل فوریه آینده دیگر در ازای فروش نفت به کشورهای آسیایی پول از آنها دریافت نخواهد کرد. زیرا، کشورهای خریدار نفت ایران مبالغ نفت صادراتی این کشور را در حساب هایی در نزد خود مسدود خواهند کرد و دولت ایران تنها خواهد توانست با اتکاء به مبالغ مسدود شده کالاهای مصرفی، دارویی و غذایی مورد نیاز کشور را در بازارهای محلی کشورهای خریدار تهیه کرده و وارد کند.

به بیان دیگر، دولت ایران دیگر نخواهد توانست در ازای صادرات نفت ارز دریافت کرده که بدون آن البته بستن بودجۀ سنواتی کشور ناممکن است.

واشنگتن پست از مجازات جدید به عنوان سخت‌ترین تدبیر تنبیهی علیه جمهوری اسلامی ایران طی یک سال گذشته یاد کرده، مضاف بر اینکه این تدیبر به نوشتۀ واشنگتن پست منافع کشورهای آسیایی خریدار نفت ایران را تأمین نیز خواهد کرد و آنها را به مدافعان اعمال مجازات‌های جدید علیه جمهوری اسلامی ایران تبدیل خواهد ساخت.

با این اقدام، نه فقط نوسانات بازار ارز و کاهش ارزش ریال در ایران تشدید خواهد شد، بلکه تنظیم بودجۀ سالانه نیز به امری ناممکن یا در بهترین حالت صُوری بدل خواهد گشت.

دیوید کوهن، معاون خزانه داری آمریکا در زمینۀ مبارزه با تروریسم، گفته است که با مجازات جدید، جمهوری اسلامی ایران ناچار خواهد بود میلیاردها دلار درآمدهای نفتی‌اش را صرف خریداری کالاهای مصرفی از جمله دارو و مواد غذایی در بازارهای محلی کشورهای آسیایی کند.

به این ترتیب، حکومت ایران بهانه‌ای برای خودداری از خریداری دارو و مواد غذایی نخواهد داشت و نمی تواند بگوید که تحریم‌ها در واقع باعث رنج مردم ایران می شوند.

در این حال، امروز محمود بهمنی، رییس کل بانک مرکزی ایران، تلویحاً مطالب منتشر شده در نشریۀ آمریکایی واشنگتن پست را تأئید کرد. او به تجار ایرانی توصیه نمود که معاملات تجاری خود را با کشورهایی انجام بدهند که ایران به آنها بیشترین صادرات نفت را انجام می دهد و در نتیجه منابع ارزی کافی در آنها دارد.

رییس کل بانک مرکزی با اظهار این مطلب به خبرگزاری ایسنا، افزوده است : پول و ارز در کشورهایی که ایران به آنها نفت می فروشد وجود دارد و به همین خاطر ما از تجار ایرانی می خواهیم که خریدهای خود را از کشورهایی انجام بدهند که ایران بیشترین منابع ارزی خود را در آنها دارد.

رییس کل بانک مرکزی افزوده است که در این صورت کشور با مشکل کمتری در زمینه نقل و انتقال پول روبرو خواهد شد.

محمود بهمنی در جای دیگری از سخنانش حذف دلار از مرکز مبادلات ارزی را تکذیب کرد ولی تصریح نمود : از آنجا که ایران مبادلات تجاری با اروپا و آمریکا ندارد، قصد داریم از ارزهای جایگزین در مرکز مبادلات ارز استفاده کنیم.

رییس کل بانک مرکزی سپس در مورد قیمت ارز مرجع در سال آینده ابراز بی‌اطلاعی کرد و گفت قیمت ارز مرجع بعد از تصویب بودجۀ سال ۹۲ تعیین می شود.

بی‌بی‌سی: آقای سلطانیه می‌گوید در مذاکرات اخیر با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره برخی موضوعات توافق حاصل شد

همزمان با ادامه واکنش‌ها به “بی‌نتیجه” ماندن مذاکرات اخیر ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در تهران، نماینده ایران در این آژانس گفته است که ایران غنی‌سازی اورانیوم را حتی برای یک لحظه متوقف نخواهد کرد.

خبرگزاری رسمی ایران (ایرنا)، روز شنبه، ۳۰ دی، به نقل از علی‌اصغر سلطانیه گزارش داد که “ایران حتی برای لحظه‌ای، فعالیت‌های خود را در زمینه غنی‌سازی (اورانیوم) متوقف نمی‌کند.”

نمایندگان ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هفته گذشته مذاکراتی دوروزه برای حل‌وفصل احتمالی اختلافاتشان بر سر فعالیت‌های هسته‌ای ایران داشتند.

هرمان ناکارتس، معاون مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و رئیس هیات مذاکره‌کننده آژانس با ایران، دیروز (جمعه، ۲۹ دی) در بازگشت از تهران گفت که اختلافات بین دو طرف همچنان “به قوت خود باقیست” و هیچ توافقی حاصل نشده است.

اما نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی این اظهارات را نادرست خواند و گفت: “مذاکرات با آژانس روبه جلو بود.”

آقای سلطانیه گفت: “درباره برخی موضوعات با آژانس توافق حاصل شد، اما هنوز سندی امضا نشده است.”

او همچنین اضافه کرد که این گفت‌وگوها “در زمینه نزدیک‌سازی دیدگاه‌ها و رفع برخی اختلافات موفقیت‌آمیز بود.”

این در حالی است که آقای سلطانیه دیروز به تلویزیون دولتی ایران کلیک گفت که این مذاکرات درباره “ادعاها و اتهامات بی‌اساسی” علیه ایران بود و در این مذاکرات به “نتیجه نهایی نرسیده‌ایم.”

برخی تحلیلگران گفته‌اند که بی‌نتیجه ماندن این گفت‌وگوها باعث می‌شود دوباره تردیدهایی درباره اهداف صلح‌آمیز فعالیت‌های هسته‌ای ایران به وجود بیاید.

مخالفان برنامه هسته‌ای ایران می گویند که این فعالیت‌ها با اهدافی نظامی دنبال می‌شود.

اما مقامات رسمی ایران همواره این ادعا را رد کرده‌اند.

گزارش شده است که ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار است گفت‌وگوهای خود را روز ۱۲ فوریه از سر بگیرند.
زمان و مکان ‘نامعلوم’ مذاکرات با ۱+۵

افزون بر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ایران با نمایندگان گروه ۱+۵ نیز درباره فعالیت‌های هسته‌ای خود گفت‌وگوهایی داشته است.

نمایندگان آمریکا، روسیه، چین، فرانسه، بریتانیا و آلمان در گروه ۱+۵ حضور دارند و کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، ریاست آن را به عهده دارد.

به تازگی گزارش‌هایی درباره احتمال برگزاری دور جدیدی از مذاکرات ایران و نمایندگان ۱+۵ در هفته‌های آتی منتشر شده است، ولی علی‌اکبر صالحی، وزیر امور خارجه ایران، دیروز گفت که “هنوز زمان و مکان این گفت‌وگوها مشخص نیست”.

او اضافه کرد که سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی که ریاست هیات مذاکره‌کنندگان ایران با ۱+۵ را به عهده دارد و همکارانش “درباره مکان و زمان دور بعدی مذاکرات رایزنی می‌کنند که به زودی اطلاعات مربوط به آن مشخص می‌شود.”
‘فرصت همکاری’

آقای صالحی همچنین درباره طرح موضوع بازدید بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از تاسیسات سایت پارچین در گفت‌وگوهای دوجانبه اخیر در تهران گفت: “بازرسان آژانس به دنبال این هستند تا چارچوبی را تنظیم کنند و در آن چارچوب مشخص شود که بازدیدها چگونه انجام می‌شود و یا اصلا قرار است بازدیدی انجام شود یا خیر؟”

او گفت: بازدید از سایت نظامی پارچین در چارچوب خاصی تعیین می‌شود.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیش از این در گزارشی، از احتمال انجام آزمایش‌های نظامی مرتبط با فعالیت‌های هسته‌ای ایران در سایت پارچین در جنوب شرق تهران خبر داده و خواهان بازدید بازرسانش از این تاسیسات شده بود.

ایران تاکنون این درخواست را رد کرده و گفته است که بازدید از پارچین در چارچوب تعهدات بین‌المللی این کشور نیست.

ویکتوریا نولاند، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا نیز از “بی‌نتیجه ماندن” مذاکرات ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بر سر بازدید از سایت پارچین “ابراز ناامیدی” کرده است.

او گفت: “ایران یکبار دیگر فرصت همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را از دست داد.”

خانم نولاند اضافه کرد که ایران در این مذاکرات فرصت داشت “تا شفافیت (در فعالیت‌هایش) را که همه ما برای برطرف کردن نگرانی‌هایمان درباره برنامه هسته‌ای ایران به دنبالش هستیم، به جامعه بین‌الملل نشان دهد.”

دویچه‌وله: مذاکرات دو روزه هیئت کارشناسی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در تهران بدون دستیابی به هرگونه نتیجه‌‌ی عملی پایان یافت. کارشناسان آژانس موفق به بازید از تاسیسات پارچین نشدند. دور بعدی مذاکرات در اواسط فوریه برگزار می‌شود.

هفتمین دور از مذکرات ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در شامگاه پنج‌شنبه (۲۸ دی/۱۷ ژانویه) بدون هیچ نتیجه‌ی ملموسی در تهران پایان یافت. هیئت کارشناسی آژانس اتمی به سرپرستی هرمان ناکارتس روز جمعه تهران را ترک خواهد کرد.

به گفته دیپلمات‌های غربی در وین مذاکرات دو روزه هیات کارشناسان آژانس اتمی در تهران با بن‌بست مواجه شده است. هیات ایرانی را در این مذاکرات علی‌اصغر سلطانیه، نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی سرپرستی می‌کرده است.

به گفته منابع دیپلماتیک یکی از خواست‌های محوری آژانس اتمی، یعنی بازید از تاسیسات نظامی پارچین در نزدیکی تهران بار دیگر با مخالفت ایران روبرو شده و کارشناسان آژانس برای چندمین بار با دست خالی به وین باز می‌گردند.
یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس اتمی به ادامه گفت‌وگوها با ایران خوشن‌بین نیست یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس اتمی به ادامه گفت‌وگوها با ایران “خوشن‌بین” نیست

آژانس اتمی بطور مشخص خواهان دست‌یابی به مدارک و گفت‌وگو با متخصصان ایرانی در ارتباط با تاسیسات پارچین شده بود. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی می‌گوید این ظن وجود دارد که در مرکز نظامی پارچین آزمایش‌های هسته‌ای برای ساخت چاشنی بمب اتمی یا بخش‌هایی از آن صورت گرفته باشد.

ایران در مقابل با استناد به پیمان عدم گسترش سلاح‌های هسته‌ای خود را موظف به قبول درخواست آژانس اتمی برای بازدید از پارچین نمی‌داند.

سکوت درباره مذاکرات ایران و گروه ۱+۵

در دیدار ایران و آژانس اتمی در ماه دسامبر ۲۰۱۲ (۲۳ آذر) هر دو طرف مذاکرات را “مثبت ومطلوب” ارزیابی کرده بودند، اما پیش از مذاکرات اخیر، یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفته بود که به ادامه گفت‌وگوها با ایران “خوش‌بین” نیست.

بر طبق قرار قبلی، ایران و گروه ۱+۵ مایل به ادامه مذاکرات اتمی در پایان ژانویه امسال در استانبول هستند. اما هنوز روشن نیست که ناکامی هیات کارشناسی آژانس در تهران چه تاثیری بر مذاکرات اتمی میان ایران و جامعه جهانی خواهد داشت. ایران و دفتر کاترین اشتون، مسئول گروه ۱+۵ در این باره هنوز سخنی ابراز نداشته‌اند.

به گزارش خبرگزاری‌های ایران دور بعدی مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در روز ۲۴ بهمن (۱۲ فوریه) در تهران برگزار خواهد شد.

کشورهای غربی ایران را متهم می‌کنند که در پوشش برنامه اتمی خود درصدد دستیابی به تسلیحات اتمی است. جمهوری اسلامی نیز متقابلاَ با رد این اتهامات، برنامه اتمی خود را صلح‌آمیز می‌خواند.

جمهوری اسلامی بر غنی‌سازی اورانیوم در داخل کشور تاکید دارد و تا کنون هر گونه توافقی را برای محدود کردن غنی‌سازی رد کرده است. اتحادیه اروپا و آمریکا نیز به دلیل مواضع سرسختانه‌ی تهران، به برقراری تحریم‌های شدید علیه جمهوری اسلامی دست زده‌اند.

بی‌بی‌سی: رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز سه‌شنبه ۲۶ دی‌ماه (۱۵ ژانویه) با اعلام اینکه، هفته گذشته ایران پیشنهادهای خود در مورد زمان و مکان مذاکره با کشورهای ۱+۵ را ارائه کرده است، گفت: “شب گذشته خانم اشمید(هلگا اشمید، معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا) و آقای باقری (علی باقری معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران) در گفتگوی تلفنی در زمینه زمان مذاکرات به نتیجه رسیدند و قرار شد کاترین اشتون پاسخ کشورهای ۱+۵ در رابطه با محل مذاکرات را نیز ارایه دهد.”

آقای مهمانپرست در نشست خبری روز سه شنبه افزود: “ما در مذاکرات مسکو همه پیشنهاداتمان را به ۱+۵ اعلام کردیم، آنها فرصت خواستند تا به این پیشنهادات پاسخ دهند و پیشنهادات را مثبت و سازنده عنوان کردند؛ حدود شش ماه از آن تاریخ می‌گذرد و تاکنون ظاهرا آمادگی برای ادامه گفت‌وگوها و پاسخ به پیشنهادات ما را نداشتند امیدواریم هر چه سریعتر به توافق نهایی برسند.”

دور قبلی مذاکرات ایران و نمایندگان گروه ۱+۵ درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران، روز ۲۹ خردادماه در مسکو برگزار شد.

سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و رئیس هیات مذاکره‌کننده ایران پیش از آغاز گفت‌وگوها با نمایندگان گروه ۱+۵ در مسکو گفته بود که این مذاکرات “آزمونی بزرگ” برای کشورهای غربی است تا نشان دهند که “آیا با پیشرفت ملت ایران موافق هستند یا نه.”

اما خبرگزاری فرانسه در همان زمان به نقل از یکی از اعضای هیات مذاکره‌کننده ایران گزارش داد که فضای گفت‌وگوهای مسکو “مثبت نیست.”
آغاز دور جدید مذاکرات هسته‌ای آژانس و ایران

سخنگوی وزارت امورخارجه ایران با اشاره به اینکه فردا (چهارشنبه ۲۷ دی‌ماه) دور جدید مذاکرات نمایندگان آژانس بین المللی انرژی اتمی و نمایندگان ایران هم در تهران برگزار می‌شود، گفت: “این مذاکرات در چارچوب فنی و حقوقی خود دنبال می‌شود؛ نشست‌هایی که تاکنون برگزار شده مثبت تلقی شده است و امیدواریم در این نشست تفاهم کلی حاصل شود همانطور که معاون آقای آمانو، رییس هیات مذاکره‌کننده از طرف آژانس مذاکرات را در گذشته مثبت تلقی کرده و اعلام کرده بود که می‌توان در این نشست به یک توافق جامعی دست یافت.”

این در حالی است که یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، هفته گذشته نسبت به نتیجه‌بخش بودن دور بعدی مذاکرات نمایندگان اعزامی آژانس با ایران ابراز تردید کرد.

آقای آمانو گفت که به مذاکرات درباره امکان دسترسی بازرسان آژانس انرژی اتمی به تاسیسات نظامی پارچین در جنوب شرق تهران خوش‌بین نیست.

کشورهای غربی گفته اند که ایران در آن پایگاه فعالیت‌های مخفیانه‌ای در زمینه جنبه‌های نظامی تحقیقات هسته‌ای خود انجام داده است.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز با اظهار اینکه ایران در پایگاه نظامی پارچین چاشنی انفجاری بمب اتمی آزمایش کرده، خواستار بازدید از این محل شده است.

ایران با رد اتهام تلاش برای دستیابی به تسلیحات اتمی، همواره تاکید داشته که تحقیقات اتمی این کشور صلح آمیز بوده و در راستای تامین برق و همچنین رادیوایزوتوپهای دارویی صورت گرفته است.

بی‌بی‌سی: رئیس جمهوری ترکیه دستیابی ایران به تسلیحات اتمی را غیرقابل قبول دانسته‌است.

وبسایت دفتر عبدالله گل، رئیس جمهوری ترکیه، متن مصاحبه او با نشریه “فارین پالیسی” (سیاست خارجی) چاپ آمریکا را منتشر کرده که در آن، آقای گل در پاسخ به سئوالی در مورد برنامه اتمی ایران گفته است: “ترکیه نمی‌تواند قبول کند که یک کشور همسایه اسلحه‌ای داشته باشد که ترکیه خود آن را در اختیار ندارد.”

در واکنش به این نظر که ظاهرا دولت او نسبت به برنامه اتمی ایران به همان اندازه کشورهای دیگر احساس نگرانی نمی کند، آقای گل گفت که “ما این موضوع را به هیچوجه دست کم نمی گیریم اما به آن نگرشی واقع گرایانه‌تر داریم و معتقدیم آنچه مورد نیاز است راه حل و روشی جامع در قبال این مساله است.”

رئیس جمهوری ترکیه در توضیح اظهارات خود گفت که راه حل مورد نظر او، شامل خلع سلاح اتمی منطقه پس از تضمین امنیت اسرائیل است.

عبدالله گل گفت: “آنچه اهمیت دارد، تضمین امنیت اسرائیل در منطقه است و زمانی که چنین تضمینی ایجاد شد، قدم بعدی پاکسازی منطقه از اینگونه تسلیحات است و این هدف می‌تواند از راه‌های مسالمت آمیز تحقق یابد.”

رئیس جمهوری ترکیه در پاسخ به این سئوال که آیا به نظر او، کلید متوقف کردن برنامه اتمی ایران، خلع سلاح اتمی اسرائیل است، گفت: “من مساله را اینطور می‌بینم زیرا این مسیر به حل مسایل بنیادی در خاورمیانه کمک می کند و بر تمامی جهان اثر می گذارد.”

ترکیه پیش از این به تلاش هایی برای حل بحران اتمی ایران مبادرت کرده است. در ماه مه سال ٢٠١٠ میلادی، رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه، و لولا داسیلوا، رئیس جمهوری وقت برزیل، به منظور کمک به حل این بحران به تهران سفر کردند و پس از گفتگوهای سه جانبه با مقامات جمهوری اسلامی، “بیانیه تهران” شامل توصیه به مبادله اورانیوم غنی شده در ایران با سوخت اتمی مورد نیاز تاسیسات هسته‌ای این کشور را صادر کردند.
اردوغان، احمدی نژاد و داسیلوا

تلاش قبلی ترکیه برای کمک به حل اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای ایران موفقیت‌آمیز نبود

در آن زمان گفته می‌شد که آقای داسیلوا در تلاش برای گسترش نقش برزیل به عنوان رابط بین کشورهای پیشرفته و کشورهای توسعه نیافته‌تر جهان و آقای اردوغان در تلاش برای گسترش اهمیت بین المللی کشورش در اجلاس تهران شرکت کرده‌اند اما نتیجه این اجلاس توجه کشورهای گروه ١+٥ را جلب نکرد. این کشورها همچنان خواستار آن بودند که ایران به توافقنامه قبلی با آنان درباره مبادله سوخت عمل کند.

در زمان برگزاری اجلاس تهران، اگرچه دولت ترکیه هنوز همکاری نزدیکی با اسرائیل داشت اما روابط آن با دولت ایران نیز رو به گسترش بود. این روابط طی سال های بعد، به خصوص به دلیل موضعگیری های متفاوت دو دولت در قبال بحران سیاسی سوریه رو به سردی گذاشته و اخیرا هم تشدید تحریم‌های بین المللی علیه برنامه اتمی جمهوری اسلامی، روابط تجاری دو سویه را تحت تاثیر قرار داده است.
دیدگاه ترکیه در مورد سوریه و اسرائیل

فارین پالیسی در بخش دیگری از مصاحبه با رئیس جمهوری ترکیه، نظر او را در مورد بحران سیاسی سوریه سئوال کرد. آقای گل گفت که “مساله اصلی در سوریه، جدی بودن اقدامات رژیم در زمینه نقض فاحش حقوق بشر مردم سوریه است که مطالباتی مشروع دارند.”

رئیس جمهوری ترکیه با اشاره به درگیری‌ مسلحانه در سوریه از جمله در نزدیکی مرز با ترکیه، افزود که شرایط کنونی سوریه مایه نگرانی تمامی جامعه بین المللی است اما برای ترکیه، که مرزی طولانی با سوریه دارد، این وضعیت حائز اهمیت بیشتری است.
گل و اسد

عبدالله گل حکومت سوریه را به بهره برداری از مساله فلسطین برای حفظ قدرت متهم کرده است

عبدالله گل گفت که در آغاز بحران سیاسی در سوریه، دولت ترکیه “تغییراتی نظام یافته و منظم” را توصیه کرد اما پس از بروز خشونت، “ما همصدا با جهان آزاد، از مردم سوریه و مطالبات آنان حمایت می کنیم.”

رئیس جمهوری ترکیه افزود که همواره تاکید داشته که باید از ایران و روسیه هم خواسته شود در کمک به “گذار سیاسی” و توقف خونریزی در سوریه مشارکت کنند و افزود: “به خصوص لازم است با روسیه رفتار مناسبی در پیش گرفته شود.”

آقای گل در پاسخ به سئوالی در مورد تاکیدش بر لزوم موضعگیری قاطع دولت آتی سوریه در قبال مساله فلسطین، حکومت کنونی سوریه را به بهره برداری از این مساله برای بقای خود متهم کرد و گفت که “مساله فلسطین اساسی‌ترین پایه‌ای بوده که رژیم سوریه برای مشروعیت بخشیدن به موجودیت خود در برابر مردم سوریه به آن متوسل شده‌است.”

رئیس جمهوری ترکیه همچنین گفت که مشکلاتی که در چند سال اخیر در روابط کشورش و اسرائیل بروز کرده بر نگرش ترکیه نسبت به بحران سوریه تاثیری نگذاشته و مانع از حمایت او از مردم سوریه در برابر حکومت نشده است. وی افزود: “ما به دلیل سطح کنونی روابط با اسرائیل، در قبال بحران سوریه ضعیف عمل نکرده و ظرفیت‌های خود را کاهش نداده‌ایم.”

عبدالله گل مسئولیت سردی در روابط با اسرائیل را متوجه دولت اسرائیل دانست و گفت که دولت آن کشور مرتکب اشتباهات فراوانی شده است. رئیس جمهوری ترکیه در این مورد گفت: “تمامی جهان از این موضوع آگاه است، حتی متحدان اسرائیل که اگرچه نمی توانند مستقیما در این مورد به اسرائیل تذکر بدهند، اما صراحتا آن را با ما مطرح می کنند.”
گل و اردوغان

گل و اردوغان – اختلاف بر سر توزیع قدرت یا نگرانی از تضعیف دموکراسی؟

بخش های دیگری از مصاحبه فارین پالیسی با عبدالله گل به روند تحکیم دموکراسی در ترکیه ارتباط دارد. آقای گل در این مورد گفت که دولت او از “بهار عربی” استقبال می کند و بدون اشاره به کشوری خاص، افزود: “بعضی از کشورها به ترکیه به عنوان الگوی یک کشور مسلمان، دموکراتیک و مرفه نگاه می‌کنند اما ترکیه در نظر ندارد برادر بزرگتر کسی در منطقه باشد و تنها به نشانه همبستگی، تجربه و علل موفقیت خود را در اختیار آنان می گذاریم.”

عبدالله گل از اعضای ارشد حزب اسلامگرای عدالت و توسعه در ترکیه است که در حال حاضر، اکثریت پارلمانی و دولت را در اختیار دارد اما اخیرا، گزارش هایی از بروز اختلاف بین او و رجب طیب اردوغان، نخست وزیر، انتشار یافته است. به گفته بعضی رسانه های ترکیه، یکی از علل این اختلاف، رقابت شخصی آقایان گل و اردوغان در مورد تقسیم قدرت سیاسی در حال حاضر و در آینده، از جمله پس از پایان دوره کنونی ریاست جمهوری است.

برخی از ناظران هم گفته‌اند که جنبه هایی از سیاست‌های نخست وزیر، احتمالا شائبه تلاش برای تحمیل گرایش های اسلامی بر جامعه و در نتیجه، تضعیف معیارهای دموکراتیک را پدید آورده و باعث ناخرسندی رئیس جمهوری شده است. رئیس جمهوری ترکیه حافظ نظام سکولار ترکیه محسوب می شود و با نهادهای مدافع این نظام، از جمله ارتش، در تماس مستقیم است.

رادیوفردا: باراک اوباما،‌ رئیس جمهور ایالات متحده، با امضای لایحه دفاعی ۶۳۳ میلیارد دلاری سال ۲۰۱۳ آمریکا، با اعمال تحریم‌های شدیدتر علیه جمهوری اسلامی ایران موافقت کرد.

به گزارش روز پنج‌شنبه، ۱۴ دی‌ماه، از خبرگزاری آسوشیتدپرس، باراک اوباما چهارشنبه شب با امضای این لایحه با اظهار نگرانی از امکان ارتباط بخش‌های «انرژی، کشتی‌رانی، کشتی‌سازی و بنادر» جمهوری اسلامی با فعالیت‌های مربوط به گسترش سلاح‌های هسته‌ای، تحریم‌های شدیدتری را علیه این حوزه‌ها اعمال و تأکید کرد که افراد یا شرکت‌ها در صورت ارسال فلزهای گرانبها به ایران نیز از سوی آمریکا مجازات می‌شوند.

تحریم‌های تازه همچنین صدا و سیمای جمهوری اسلامی و رئیس آن را به دلیل نقض حقوق بشر از طریق پخش «اعتراف‌های اجباری و دادگاه‌های نمایشی» در فهرست سیاه قرار می‌دهد.

سنای آمریکا پیشتر به بسته تحریمی علیه ایران که ضمیمه لایحه دفاعی آمریکا شده است، رأی مثبت داده بود. این طرح که از سوی باب مندز، سناتور دموکرات و مارک کرک، سناتور جمهوری‌خواه پیشنهاد شده است، ۱۰ آبان‌ماه بدون رأی مخالف به تصویب سنا رسید.

به گزارش روزنامه آمریکایی وال استریت جورنال، طبق بسته تحریمی جدید ارسال «فلزهای گرانبها، گرافیت، آلمینیوم، استیل، زغال‌سنگ متالورژی و نرم‌افزارهای صنعتی» محدود می‌شود.

با این تمهیدات آمریکا قصد دارد از استفاده از این اقلام در مبادلات کالا به کالا با ایران و دور زدن تحریم‌های آمریکا جلوگیری کند.

به دنبال اعمال تحریم‌های آمریکا علیه بخش انرژی ایران، گزارش‌هایی مبنی بر مبادله گاز ایران با طلای ترکیه منتشر شد. ترکیه ضمن تأکید بر این‌ که تجارت «گاز در برابر طلا» ناقض تحریم‌های آمریکا نیست، می‌گوید ترکیه در ازای گاز به ایران لیره پرداخت می‌کند و ایران با پول فروش گاز، از ترکیه طلا خریداری می‌کند.

غرب معتقد است که برنامه هسته‌ای ایران دارای بعد نظامی است و با اعمال فشار بر ایران، مذاکره و شفاف‌سازی جمهوری اسلامی در این خصوص را می‌طلبد.

جمهوری اسلامی در مقابل ضمن تأکید بر صلح‌آمیز بودن فعالیت‌های هسته‌ای خود، دستیابی به انرژی هسته‌ای را حق مسلم خود می‌داند و خواستار برداشته شدن تحریم‌هاست.