اخبار

دویچه‌وله: محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران گفته احتمالا می‌توان نوشتن توافق نهایی اتمی را آغاز کرد. فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز گفته ما هرگز اینقدر به توافق اتمی با ایران نزدیک نبوده‌ایم.

تنها سه روز دیگر تا پایان مهلت مقرر برای رسیدن به توافق کلی در مذاکرات اتمی ایران باقی مانده است. در این چارچوب روز یک‌شنبه (۲۹ مارس/ ۹ فروردین) وزرای امور خارجه چین و روسیه به لوزان می‌روند تا در کنار همتایان غربی خود با محمد جواد ظریف دیدار ‌کنند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران پس از پایان مذاکراتی که از روز پنج‌شنبه با همتای آمریکایی‌اش جان کری در لوزان داشت، گفت: «ما پیشرفت کرده‌ایم و من فکر می‌کنم قادریم که تمامی مسائل را حل و فصل کرده و نوشتن توافق نهایی را آغاز کنیم.»

دیپلمات‌های مستقر در لوزان روز شنبه امیدوارانه اظهار داشته بودند که پس از ۱۸ ماه مذاکرات سخت و فشرده و دوبار تمدید مهلت مذاکرات، رسیدن به توافق اتمی با ایران پس از ۱۲ سال مناقشه نزدیک است.

فرانک والتر اشتاین‌مایر، وزیر امور خارجه آلمان نیز روز شنبه گفته بود “به آخر بازی رسیده‌ایم”. وی البته تاکید کرده بود که “آخرین گام‌ها بسیار دشوار و به همین جهت تعیین‌کننده” هستند. وزیر خارجه آلمان در عین حال اظهار امیدواری کرد که تلاش‌های درازمدت برای حل مناقشه هسته‌ای با ایران سرانجام به نتیجه نهایی منجر شود.

سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه نیز به نشریه ریا نووستی گفته که شانس رسیدن به توافق با ایران پنجاه پنجاه است. لاوروف اظهار داشته که حمله هوایی عربستان به یمن که در حقیقت مقابله با نیروهایی است که از سوی ایران تقویت می‌شوند، بر فضای مذاکرات در لوزان سوئیس تاثیر گذاشته ولی در عین حال اظهار امیدواری کرده که این مسئله موقعیت شرکت‌کنندگان در این مذاکرات را تغییر ندهد.

فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز که در ساعات پایانی روز شنبه به لوزان رفته، گفته است: «ما هرگز اینقدر به توافق نزدیک نبوده‌ایم اما هنوز مواردی از اختلافات باید حل و فصل شود».

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اظهار امیدواری کرده که حضور وزرای خارجه طرف‌های مذاکره در لوزان، سرعت این مذاکرات را شدت ببخشد.

بر اساس مهلت تعیین‌شده، ایران و کشورهای پنج به علاوه یک تا پایان ماه مارس (دو روز دیگر) باید به توافق کلی دست یابند. توافق بر سر جزئیات نیز باید تا پایان ماه ژوئن (۱۱ تیر) حاصل شود.

خودنویس: مقام‌های کاخ سفید از اینکه دستگاه‌های امنیتی اسرائیل، اطلاعات محرمانه مربوط به گفتگوهای هسته‌ای را برای ضربه زدن به توافق با جمهوری اسلامی مورد استفاده قرار داده‌اند، خشمگین هستند.

به گزارش وال‌ستریت جورنال، مقام‌های کاخ سفید در پایان سال ۲۰۱۴ متوجه جاسوسی اسرائیلی‌ها از گفتگوهای محرمانه‌ی هسته‌ای با ایران شده‌اند. به نظر می‌رسد تلاش اسرائیل در چارچوب ضربه زدن به توافق هسته‌ای و یا تاثیرگذاری مروی آن متناسب با منافع این کشور بوده است. بر پایه‌ای این گزارش، اطلاعات محرمانه‌ی به‌دست آمده در اختیار نمایندگان کنگره آمریکا نیز قرار گرفته تا علیه توافق هسته‌ای و یا فشار روی دولت اوباما مورد استفاده قرار گیرد. یک مقام ارشد دولت گفته است که «جاسوسی دو کشور از روی دست همدیگر یک طرف، اما اینکه اسرائیل، اطلاعات محرمانه آمریکا را بدزدد و در اختیار نمایندگان برای ضربه به سیاست خارجی قرار بدهد، بحث دیگری است.»

دستگاه‌های جاسوسی آمریکا وقتی متوجه این عملیات شدند که از متن مکالمات مقام‌های اسرائیلی، اطلاعات محرمانه‌ای مربوط به گفتگوهای هسته‌ای را یافتند. این اطلاعات تنها از طریق تجسس در گفتگوهای محرمانه قابل دست‌یابی بوده است.

مقام‌های دولت اسرائیل چنین عملیاتی را تکذیب کرده‌اند و مدعی هستند از منابع مختلف از جمله زیر نظر گرفتن مقام‌های جمهوری اسلامی و اطلاعاتی که اروپایی‌ها در اختیارشان گذاشته‌اند به دانسته‌های فعلی رسیده‌اند.

وال‌ستریت جورنال می‌نویسد که تلاش گسترده اسرائیلی‌ها برای تاثیرگذاری ممکن است چندان موثر واقع نشده باشد، چرا که تعدادی از نمایندگان دموکرات که پیش از این به اسرائیل نزدیک‌تر بوده‌اند، از سیاست‌های فعلی دولت نتانیاهو در ضربه به سیاست خارجی اوباما خوشنود نیستند.

در حال حاضر، رابطه دو کشور به خاطر تلاش‌های اسرائیل علیه توافق هسته‌ای فعلی از یک سو، و اصرار دولت آمریکا برای دست‌یابی به یک توافق با دولت حاکم بر تهران از سوی دیگر، افت کرده است. در این میان، ران درمر، سفیر اسرائیل در آمریکا بسیار فعال بوده و گفته می‌شود او بخش زیادی از اطلاعات محرمانه را در اختیار برخی نمایندگان کنگره قرار داده است.

اسرائیلی‌ها مدعی‌اند که فعالیت‌های جاسوسی در آمریکا بعد از ماجرای فروش اطلاعات محرمانه یک مقام امنیتی ایالات متحده به اسرائیل در دهه‌ی ۸۰، تقلیل یافته است. با این همه، مقام‌های دولت نتانیاهو از این‌که در جریان ریز مذاکرات قرار نگرفته بودند، اظهار ناراحتی کردند.

بی‌بی‌سی: عراقچی: به هیچیک از این اعداد و ارقام نباید اهمیت داد تا اینکه به مجموعه‌‌ای از توافقات دست یابیم

عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه و عضو ارشد گروه مذاکره‌کنندگان هسته‌ای ایران، گزارش‌های رسانه‌ای در مورد دستیابی ایران و آمریکا به توافق نهایی بر سر برخی از مسایل مورد اختلاف را رد کرده است.

در روزهای اخیر، برخی منابع خبری گفته بودند که ایران و آمریکا به توافق‌هایی در مورد تعداد و نوع سانتریفوژها و میزان اورانیومی که در اختیار ایران خواهد بود و همچنین مدت اجرای توافقنامه نهایی دست یافته‌اند.

آقای عراقچی در گفتگو با خبرنگاران این گزارش‌ها را “گمانه زنی” توصیف کرده و گفته است “به هیچیک از این اعداد و ارقام نباید اهمیت داد تا اینکه به مجموعه‌‌ای از توافقات دست یابیم.” وی با تکرار موضع مقامات ایرانی در مورد لزوم توافق همزمان در مورد تمامی مسایل مورد اختلاف، تاکید کرده که “ما این اصل را از روز اول گفته‌ایم که هیچ چیزی توافق نمی‌شود مگر اینکه درباره همه چیز توافق شود.”

در مورد برنامه زمانی مذاکرات جاری در لوزان، معاون وزارت خارجه ایران گفته است که هیات ایرانی آمادگی دارد که در صورت لزوم، این مذاکرات را ادامه دهد اما هنوز در این مورد تصمیمی گرفته نشده است. پیشتر، گفته شده بود که دور کنونی مذاکرات روز جمعه، ٢٩ اسفند (٢٠ مارس) خاتمه می‌یابد و احتمال دارد جمهوری اسلامی در روزهای اول سال نو، حصول توافق در راستای حل و فصل بحران هسته ای و کاهش فشار بر ایران را اعلام کند اما با توجه به اظهارات اخیر دو طرف، بعضی رسانه‌های ایران این نظر را مطرح کرده‌اند که ممکن است هیات ایرانی سال نو را نیز در سوئیس تحویل کند.

آقای عراقچی در مورد امکان حضور وزیران کشورهای عضو گروه ١+٥ گفته است که هنوز مذاکرات دوجانبه با آمریکا به مرحله‌ای نرسیده که تشکیل جلسه‌ای با حضور وزیران سایر کشورهای عضو گروه لازم باشد. وی گفته است که در حال حاضر، نمایندگان سایر کشورهای عضو گروه ١+٥ در سطوح پائین در لوزان حضور دارند. برحی منابع خبری ایران از احتمال سفر وزیران خارجه کشورهای اروپایی عضو این گروه به لوزان طی روزهای آینده خبر داده‌اند اما خبرنگار بی‌بی‌سی فارسی در لوزان گفته است که این خبر هنوز از سوی منابع رسمی این کشورها تایید نشده است.
مشخص نیست که هیات ایرانی چه زمانی به تهران باز خواهد گشت

دور کنونی مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا از روز یکشنبه در لوزان آغاز شده و هدف از آن، کمک به دستیابی به چارچوب اصولی توافق نهایی تا پایان ماه جاری میلادی بوده است تا زمینه لازم برای دستیابی به توافق جامع در پایان ماه ژوئن فراهم شود.

در مورد روند و دستاوردهای دور جاری مذاکرات جزئیاتی منتشر نشده ولی منابع مختلف خبری به گمانه‌زنی در زمینه مسایل اصلی مورد اختلاف ادامه داده‌اند. از جمله گفته شده است که ایران تاکید دارد که به محض دستیابی به توافق جامع، شورای امنیت باید تمامی قطعنامه‌های تحریم بین‌المللی علیه ایران را فورا لغو کند و رسیدگی به پرسش‌های باقی مانده در مورد برنامه‌های هسته‌ای این کشور را به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی واگذار کند. در مقابل، کشورهای غربی از لغو مرحله به مرحله تحریم‌ها حمایت کرده و معتقدند که لغو کامل این تحریم‌ها باید پس از رفع تمامی ابهامات در مورد ماهیت و سابقه فعالیت‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی صورت گیرد.

علاوه بر تحریم‌های بین المللی شورای امنیت، جمهوری اسلامی با یک رشته تحریم‌های یکجانبه از سوی آمریکا و برخی دیگر از کشورهای غربی مواجه است که فشار شدیدی را بر شرایط اقتصادی ایران وارد کرده است. در مورد زمانبندی و نحوه لغو این تحریم‌ها نیز هنوز اطلاعاتی منتشر نشده است.

با توجه به حساسیت خاص آمریکا نسبت به ماهیت برنامه های هسته ای ایران، انتظار این است که در صورت دستیابی دو کشور به توافق، جلب توافق سایر اعضای گروه ١+٥ دشوار نباشد و از آنجا که اعضای دایم شورای امنیت در این گروه عضویت دارند، چنین توافقی، زمینه ساز اقدام شورای امنیت در راستای لغو یا تعدیل تحریم‌های بین‌المللی باشد.

در خبری دیگر در مورد هیات ایرانی، به گزارش خبرنگار بی‌بی‌سی فارسی، حسین فریدون، برادر حسن روحانی رئیس جمهوری که به عنوان یکی از اعضای هیات ایرانی به مذاکرات اعزام شده بود به تهران بازگشته است. روز جمعه گزارش شد که مادر آقای روحانی درگذشته است.

دویچه‌وله: روزنامه کیهان پیشنهاد کرده که به جای تلاش برای توافق هسته‌ای، تنگه هرمز برای توقف صدور نفت به اروپا مسدود شود. همزمان مقام‌های دیگری در ایران و آمریکا نسبت به پیشرفت مذاکرات ابراز خوشبینی کرده‌اند.

همزمان با انتشار خبرهایی مبنی بر نزدیک‌شدن طرف‌های مذاکره در پرونده هسته‌ای ایران به حصول یک توافق، انتقادهای محافل تندرو در آمریکا و ایران نیز رو به فزونی است. در تازه‌ترین ابراز نگرانی تندروها در ایران، حسین شریعتمداری نماینده ولی فقیه در روزنامه کیهان در سرمقاله روز شنبه (۱۴ مارس/ ۲۲ اسفند) این روزنامه توافق هسته‌ای را محال و غیرممکن خوانده است.

استدلال اصلی شریعتمداری این است که: «از نگاه آمریکا و متحدانش چالش هسته‌ای ادامه درگیری‌های سی و چند ساله و از جمله، صحنه دیگری از جنگ ۸ ساله است. بنابراین، لغو تحریم‌ها که در مذاکرات هسته‌ای دنبال می‌کنیم، مانند آن است که از حریف انتظار داشته باشیم در میدان جنگ با ایران اسلامی، کارآمدترین اسلحه خود را زمین بگذارد! و بدیهی است که نگذاشته و نمی‌گذارد.»

سرمقاله کیهان سپس کسانی را که از مذاکرات هسته‌ای نتیجه دیگری را انتظار دارند، متهم می‌کند که: «به جای آن که با نگاه به “شناسنامه مذاکرات” که “غیر هسته‌ای” است، مسیر حرکت خود را تنظیم کنند، به “تابلوی مذاکرات” که آدرسی غلط می‌دهد چشم دوخته‌اند.»

شریعتمداری با این مقدمات نتیجه می‌گیرد که ایران برای عبور از تحریم‌ها به جای خوشبینی نسبت به مذاکرات باید به مقابله مثل دست بزند، مثلا کشورهای اروپایی از اولویت مبادلات تجاری ایران خارج شوند و خط تولید رنو و پژو در ایران تعطیل شود. او همچنین با این استدلال که تحریم نفت ایران از سوی اروپا به مذاکرات هسته‌ای ربطی ندارد و ضربه‌زدن به جمهوری اسلامی را دنبال می‌کند، پیشنهاد می‌دهد که تنگه هرمز برای کشتی‌های حامل نفت به اروپا بسته شود.

گرچه کیهان همراه با سایر محافل تندرو که به “دلواپسان” مشهور شده‌اند پیوسته هیات مذاکره‌کننده هسته‌ای را به مماشات متهم کرده‌اند، ولی سرمقاله تازه کیهان واکنشی به تحرکات اخیر تندروها در آمریکا نیز به شمار می‌رود. ۴۷سناتور جمهوریخواه هفته گذشته در نامه‌ای به مقام‌های جمهوری اسلامی هشدار دادند که هر گونه توافق هسته‌ای با ایران تنها تا پایان زمامداری دولت اوباما معتبر خواهد بود و دولت بعدی می‌تواند آن را لغو کند. این نامه در خود آمریکا و در سطح بین‌المللی نیز انتقادهای بسیاری برانگیخته است. اوباما سناتورها را متهم کرد که با تندروهای ایران همصدا شده‌اند.

“توافق به شورای امنیت می‌رود”
مذاکرات هسته‌ای از روز یکشنبه در لوزان سوئیس از سر گرفته خواهد شد

مذاکرات هسته‌ای از روز یکشنبه در لوزان سوئیس از سر گرفته خواهد شد

در پیوند با چنین تهدیدهایی ارجاع توافق هسته‌ای احتمالی به شورای امنیت و تبدیل آن به مصوبه این شورا، بیش از پیش به موضوع بحث‌ها در سطح بین‌المللی بدل شده است. روز جمعه به وقت محلی واشنگتن، جن ساکی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا با تایید خبر خبرگزاری رویترز گفت که اگر تا زمان تعیین شده برای دستیابی به توافق جامع اتمی با ایران، این توافق به دست آید، تصویب آن در شورای امنیت سازمان ملل متحد هم در دستور کار قرار خواهد گرفت. ساکی این ارجاع را رویه‌ای معمول در مناسبات بین‌المللی توصیف کرد.

موضوع ارجاع توافق هسته‌ای به شورای امنیت را اولین بار محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران چند هفته پیش در مصاحبه‌ای با یکی از نشریات داخلی مطرح کرد. ظاهرا با توجه به نامه ۴۷ سناتور آمریکایی تاکید بر ارجاع توافق هسته‌ای به شورای امنیت گامی در جهت ممانعت از اخلال در اجرای آن و تاکید بر لزوم پایبندی همه دولت‌ها به آن است.

دور بعدی مذاکرات هسته‌ای از روز یکشنبه (۱۵ مارس/ ۲۵ اسفند) در لوزان پاریس شروع خواهد شد. این دور از مذاکرات باید معطوف به حصول یک توافق کلی در پرونده هسته‌ای ایران باشد و از آن پس تا پایان ژوئن جزئیات توافق تدقیق شود. مذاکرات لوزان ابتدا با شرکت مدیران کل وزارت‌ خارجه‌های کشورهای ۱+۵ شروع خواهد شد و سپس در سطح وزرای خارجه ادامه خواهد یافت.

رادیوفردا: ۴۷ سناتور جمهوريخواه در نامه‌ای سرگشاده به رهبران ايران هشدار دادند که هرگونه توافق هسته‌ای با دولت آمريکا، بدون نظر موافق کنگره، پس از رياست جمهوری اوباما، دوام نخواهد يافت.

سناتورهای جمهوريخواه از جمله چهره‌های سرشناس مارکو روبيو، تد کروز، راند پل
در اين نامه که نهم مارس منتشر شده، خطاب به رهبران ايران می‌گويند «با مشاهده مذاکرات هسته‌ای شما با دولتمان متوجه شديم که چه بسا کاملا متوجه نظام مبتنی بر قانون اساسی ما نشده باشید. هرآنچه که به تصویب کنگره نرسد صرفا یک توافق اجرایی [از سوی رئیس جمهور] است» و «رئيس جمهور آينده می‌تواند بلافاصله اين توافق اجرایی را باطل کرده و کنگره بعدی می‌تواند مفاد اين توافقنامه را در هر زمان تغيير دهد.»

به نوشته سایت بلومبرگ، موافقان مذاکرات هسته‌ای می گویند رئیس جمهور آینده و کنگره به دشواری قادر به تغییر و یا لغو توافق با ایران خواهند بود.

کاخ سفيد روز شنبه نهم اسفندماه اعلام کرد که رييس جمهوری آمريکا، طرح تازه ارائه شده به سنا که به کنگره اجازه می دهد در هرگونه توافق‌ احتمالی هسته‌ای با ايران اعمال نظر کند را وتو خواهد کرد.

در همین حال محمد جواد ظريف، وزير امور خارجه ايران، گفته است، توافقنامه‌ای که هم اکنون ايران و شش قدرت جهانی درباره آن در حال مذاکره هستند، چنانچه به تصويب شورای امنيت برسد، به يک توافق بين‌المللی «الزام آور» برای همه کشورها بدل خواهد شد.

وزير امور خارجه ايران در گفت و گو با هفته‌نامه «صدا » که شنبه ۱۶ اسفند منتشر شده ، درباره توافق احتمالی کشورهای عضو گروه ۱+۵ گفته است:«اين توافقی است که در يک قطعنامه فصل هفتم منشور ملل مورد تاييد قرار می‌گيرد و در نتيجه به يک توافق بين‌المللی و الزام‌آور برای همه دولت‌ها تبديل خواهد شد و دولت‌های فعلی و آتی ايران و آمريکا هم ملزم به رعايت مفاد آن خواهند بود.»

هم‌اکنون مذاکرات ايران و گروه ۱+۵ برای دستيابی به توافقی نهايی برای مساله هسته‌ای ايران در جريان است. قرار است ايران و شش قدرت جهانی تا ۲۴ مارس در اين مذاکرات به توافقی سياسی دست يابند.

باراک اوباما، رييس جمهوری آمريکا، گفته است، اگر مذاکرات هسته‌ای کنونی با ايران به توافقی قابل قبول منجر نشود، آمريکا ميز مذاکرات را ترک خواهد کرد.

رادیوفردا: جان کری، وزير امور خارجه آمريکا، روز شنبه ۱۶ اسفندماه با رد هرگونه اختلاف بين پاريس و واشينگتن بر سر توافق هسته ای با ايران گفته است که آمريکا و فرانسه تاکيد دارند که توافقی که اکنون مذاکره بر سر آن جريان دارد، می بايست توافقی محکم باشد.

به گزارش خبرگزاری رويترز، جان کری در يک کنفرانس خبری پس از ديدار با لوران فابيوس، وزير خارجه فرانسه در پاريس گفته است: ما (امريکا و فرانسه) ارزيابی يکسانی داريم.

وزير امور خارجه آمريکا در اين کنفرانس خبری تصريح کرده است: اگر فکر می کرديم که نياز بيشتری نيست که توافق را محکمتر کرد، الان يک توافقنامه می داشتيم، دليلی که الان توافقنامه هنوز امضا نشده اين است که معتقديم اختلافاتی وجود دارد که می بايست حل شوند. اقداماتی وجود دارند که می بايست انجام شوند تا اين توافق را محکم تر کنند.

به گزارش «فاکس نيوز» در اين کنفرانس خبری لوران فابيوس نیز گفته است: در برخی مسايل پيشرفت های حاصل شده است با اين حال اختلافاتی وجود دارد.

وزير امور خارجه فرانسه با اين حال تاکيد کرده است: اقداماتی در راستای بلندمدت تر کردن توافق حاضر و همچنين راستی آزمايی از برنامه هسته ای ايران می بايست صورت گيرد.

در همين حال، جان کری نيز گفته است: اين يک مذاکرات دو جانبه نيست و همه طرف های درگير در اين مذاکرات ايده ها و اطلاعات خود را در اين خصوص به اشتراک می گذارند.

وزير امور خارجه آمريکا تاکيد کرده است: ايران می بايست تصميم بگيرد که به جامعه بين المللی تضمين بدهد که برنامه هسته ايش صلح اميز است و در صدد دستيابی به سلاح اتمی نيست.

جان کری گفته است: ما دو هفته بسيار حساس پيشروی خود داريم.

جان کری پس از مذاکرات خود با محمد جواد ظريف، وزير امور خارجه ايران در سوييس به عربستان سعودی سفر کرد تا آنها را در جريان مذاکرات خود با ايران قرار دهد. اکنون در پاريس نيز در ديدار با وزرای خارجه فرانسه، بريتانيا و آلمان گزارشی از روند مذاکرات خود با ايران در اختيار آنها قرار می دهد.

ايران و آمريکا، بريتانيا، فرانسه، چين و روسيه به همراه آلمان، گروه ۱+۵، در سال ۲۰۱۳ به توافقی موقت در ژنو برای مساله هسته ای ايران دست يافتند. مذاکراتی برای دستيابی به يک توافق کلی (سياسی) تا ۲۴ ماه مارس (اوایل فروردین) بين ايران و اعضای گروه ۱+۵ و به ويژه آمريکا طی هفته های اخير برگزار شده است.

ايران و گروه ۱+۵ هم اکنون برای دستيابی به يک توافق نهايی و جامع در حال مذاکره هستند. مهلت نهايی برای دستيابی به توافق جامع ژوئن سال جاری (نهم تيرماه) به پايان می رسد.

این در حالی است که علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران روز شنبه، ۱۶ اسفند، گفته است که در مذاکرات اخیر میان او و وزیر انرژی آمریکا «بن‌بست‌های فنی» در مذاکرات جمهوری اسلامی با گروه ۵+۱ درباره برنامه و فعالیت اتمی ایران رفع شده است.

دویچه‌وله: محمد جواد ظریف روز پنج‌شنبه از احتمال پذیرش محدودیت‌های ۱۰ ساله در فعالیت‌های هسته‌ای ایران از سوی تهران خبر داد. ایران و شش قدرت جهانی در تلاش برای رسیدن به چارچوب سیاسی توافق تا پایان مارس هستند.

محمد جواد ظریف٬ وزیر امور خارجه ایران٬ روز پنجشنبه (۵ مارس/ ۱۴ اسفند) در مصاحبه با شبکه خبری “سی‌ان‌ان” گفت احتمال دارد تهران ۱۰ سال توقف برخی از بخش‌های برنامه‌ی هسته‌ای‌اش را بپذیرد. او از بیان جزییات در این‌باره خودداری کرد.

باراک اوباما٬ رئیس‌جمهور آمریکا٬ روز دوشنبه (۱۱ اسفند/ ۲ مارس) در مصاحبه‌ای اختصاصی با خبرگزاری رویترز گفته بود ایران باید برای فراهم کردن بستر دست‌یابی به توافق جامع٬ فعالیت‌های حساس هسته‌ای خود را به‌گونه‌ای تصدیق‌پذیر دست‌کم برای ۱۰ سال متوقف کند.

محمد جواد ظریف روز گذشته در مصاحبه با کریستین امان‌پور٬ درباره اظهارنظر باراک اوباما گفت: «اگر توافقی صورت گیرد٬ ما آمادگی آن را داریم تا محدودیت‌های مشخصی را برای مدت زمان مشخصی بپذیریم ولی نمی‌توانیم روی هوا مذاکره کنیم.» ظریف در مصاحبه با “ان‌بی‌سی” نیز از آمادگی پذیرش محدودیت‌ها خبر داد. این خبر در برخی خبرگزاری‌های داخلی ایران نیز بازتاب یافته است.

ظریف و جان کری٬ وزیران خارجه ایران و آمریکا در طول یک هفته گذشته مذاکراتی را در شهر مونترو سوئیس داشتند. هدف از این مذاکرات دستیابی به چارچوب سیاسی توافق تا آخر ماه مارس است. ظریف در مصاحبه با کریستین امان‌پور با بیان این‌که “جزئیات بسیاری وجود دارد که باید درباره‌شان بحث شود٬” گفت: «به پیشرفت‌هایی رسیده‌ایم. اما هنوز باید در چند هفته‌ی آینده خیلی خیلی سخت کار کنیم.»

ایران و شش قدرت جهانی (آمریکا٬ فرانسه٬ بریتانیا٬ چین٬ روسیه٬ و آلمان) در تلاش‌اند تا پایان ماه مارس به چارچوب سیاسی توافق دست یابند و در نهایت تا پایان ماه ژوئن به توافق جامع نهایی هسته‌ای برسند. ظریف روز گذشته گفت: «در صورتی که اراده سیاسی لازم برای انتخاب‌های سخت وجود داشته باشد٬ می‌توانیم به توافق برسیم.» او گفت: «همه باید دست به انتخاب‌های سخت بزنند.»

«توافق یا تحریم»

ظریف در این مصاحبه تاکید کرد هنوز توافق رضایت‌بخشی بر سر این موضوع که چطور تحریم‌ها علیه ایران رفع شود وجود ندارد. او روز چهارشنبه در گفت‌وگو با “پرس‌تی‌وی”٬ شبکه خبری وابسته به صدا و سیمای جمهوری اسلامی٬ گفته بود غرب باید میان تحریم و توافق یکی را انتخاب کند.

ظریف همچنین روز گذشته در ارتباط با اظهارات نتانیاهو در کنگره آمریکا گفت: «برخی صلح و ثبات را تهدیدی علیه موجودیت خود در نظر می‌گیرند.» وی تاکید کرد چنین دیدگاه‌هایی اثری در مذاکرات ندارد.

بنیامین نتانیاهو٬ نخست‌وزیر اسرائیل٬ روز سه‌شنبه در سخنرانی جنجال‌برانگیز خود در کنگره آمریکا٬ نسبت به توافق هسته‌ای هشدار داد و آن را اشتباهی جدی خواند.

رادیوفردا: کاخ سفید گزارش‌ها درباره توافق ۱۰ ساله اتمی با ایران را تکذیب کرد. در همین حال مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا تاکید کرده که توافق هسته‌ای با ایران در دسترس است.

به گزارش خبرگزاری رویترز، جاش ارنست، سخنگوی کاخ سفید روز سه‌شنبه پنجم اسفند اعلام کرد که گزارش رسانه‌ها در این زمینه که ایالات متحده و ایران طرح توافق ۱۰ ساله اتمی را بررسی می‌کنند، صحت ندارد.

روزنامه وال استریت جورنال و خبرگزاری آسوشیتدپرس روز دوشنبه گزارش داده بودند که بر اساس توافق احتمالی میان ایران و قدرت‌های جهانی، تهران فعالیت‌های هسته‌ای خود را حداقل به مدت ۱۰ سال متوقف خواهد کرد.

به گفته این رسانه‌ها، تعداد سانتریفوژهای فعال در ایران در ‌‌‌طول این توافق بیشتر از رقم مورد نظر آمریکا خواهد بود، اما ظرفیت غنی‌سازی آنها کمتر از سطح فعلی می‌شود و اگر ایران به تعهدات خود در پنج سال نخست پایبند بماند، آن وقت محدودیت‌ها به تدریج برداشته خواهند شد.

آخرین دور مذاکرات دوجانبه ایران و آمریکا روز دوشنبه در ژنو به پایان رسید که طرفین ارزیابی مثبتی از آن داشتند به‌طوری که جان کری، وزیر خارجه آمریکا عنوان کرد که پیشرفتی در کار حاصل شده است. محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، هم گفت که درباره کلیات توافق حاصل شده و تنها جزییات باقی مانده.

با این حال آقای کری روز سه‌شنبه در کنگره آمریکا نیز تاکید کرد که هنوز توافقی به دست نیامده و آمریکا به زودی می‌فهمد که ایران اساسا تمایلی برای توافق دارد یا نه.

روز سه‌شنبه همچنین فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از ایران و قدرت‌های جهانی خواست که اراده سیاسی خود برای دستیابی به توافق هسته‌ای را نشان دهند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، خانم موگرینی اظهار داشت: «ما نمی‌توانیم فرصت را از دست بدهیم. توافق خوب در دسترس ماست اگر که طرفین همچنان به همکاری‌های خود ادامه دهند و اراده سیاسی برای دستیابی به این توافق داشته باشند».

وی سپس تاکید کرد که «یک توافق جامع به نفع همه طرف‌ها خواهد بود».

دور بعدی مذاکرات ایران و کشورهای گروه ۱+۵ هفته آینده در ژنو برگزار می‌شود.

طرفین گفته‌اند که تلاش می‌کنند تا اوایل فروردین ماه به تفاهم سیاسی دست یابند. پس از آن نیز تا ۹ تیر برای دستیابی به توافق جامع مهلت دارند.

بی‌بی‌سی: رسانه‌های آمریکایی و اسرائیلی از تصمیم کاخ سفید برای محدود کردن تبادل اطلاعات با اسرائیل درباره پرونده و مذاکرات هسته‌ای ایران خبر داده‌اند.

واشنگتن‌پست امروز دوشنبه ۱۶ فوریه در گزارشی نوشت که شکاف بی‌اعتمادی میان اسرائیل و آمریکا در روزهای اخیر عمیق‌تر شده، به این دلیل که آمریکا مظنون است که بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل اجازه داده که اطلاعات محرمانه مربوط به مذاکرات اتمی ایران به رسانه‌ها درز کند.

دیوید ایگنیشس، نویسنده واشنگتن‌پست در مقاله‌ای با عنوان “توفانی ویرانگر خاورمیانه را در برمی‌گیرد” به نقل از منابع خود در دولت آمریکا گزارش داده که تصمیم کاخ سفید برای محدود کردن کانال ارتباطی با اسرائیل درباره مذاکرات ایران به همین دلیل بوده است.

به نوشته واشنگتن‌پست از جمله اطلاعات درز داده شده، موافقت آمریکا با فعال ماندن حدود ۶۵۰۰ دستگاه سانتریفیوژ نسل اول ایران به عنوان بخشی از توافق نهایی است که توسط یک رسانه اسرائیلی فاش شد.

اسرائیل مخالف فعال ماندن سانتریفیوژها در هر سطحی و هرگونه غنی‌سازی اورانیوم در ایران است.
تکذیب ‘قطع ارتباط’

با افزایش تنش‌های اخیر میان آمریکا و اسرائیل و آشکار شدن اختلاف نظر رهبران دو کشور بر سر پرونده هسته‌ای ایران، کانال دوی تلویزیون اسرائیل روز یکشنبه ۱۶ فوریه گزارش داد که کاخ سفید تمام راه‌های تبادل اطلاعات با اسرائیل را درباره پرونده هسته‌ای ایران بسته است.

کاخ سفید به سرعت این مسئله را تکذیب کرد، اما روزنامه اسرائیلی هاآرتص امروز دوشنبه گزارش داده با وجود تکذیب “قطع کامل” تبادل اطلاعات، کانال ارتباطی دو طرف محدود شده است.

این روزنامه به نقل از یک مقام ارشد اسرائیلی گزارش داده که آمریکایی‌ها همچنان مقام‌های اسرائیلی را در جریان می‌گذارند، اما اطلاعاتی با “اهمیت کمتر” به آنها می‌دهند.

_____________________
روزشمار تنش

۱۲ ژانویه: بنا بر گزارش‌ها باراک اوباما در تماسی تلفنی با بنیامین نتانیاهو از او خواست چند ماهی حملات دیپلماتیک خود علیه توافق با ایران را متوقف کند تا مذاکره‌کنندگان آمریکایی ایران را وادار به محدود کردن تعداد و فعالیت سانتریفیوژها کنند. اما گفته می‌شود که آقای نتانیاهو در این تماس خواهان قطع کامل فعالیت‌های هسته‌ای ایران شده است.
۲۱ ژانویه: جان بینر، رئیس جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان آمریکا از نخست وزیر اسرائیل دعوت کرد تا برای سخنرانی در کنگره در ماه مارس (پیش از مهلت توافق سیاس با ایران) به واشنگتن برود.
۲۲ ژانویه: کاخ سفید اعلام کرد که آقای اوباما در سفر بنیامین نتانیاهو به واشنگتن ‘به دلیل نزدیک بودن تاریخ انتخابات اسرائیل’ با او دیدار نخواهد کرد. کاخ سفید گفت دعوت جمهوری‌خواهان از نخست وزیر اسرائیل بدون هماهنگی با دولت آمریکا بوده و این کار را نقض پروتکل‌های دیپلماتیک خواند.
۲۵ ژانویه: نخست‌وزیر اسرائیل از تصمیم خود در پذیرش دعوت سخنرانی در کنگره آمریکا دفاع کرد و گفت که از نظر اخلاقی خود را متعهد می‌داند که از هر موقعیتی برای نشان دادن “تهدید مرگبار” ایران علیه اسرائیل استفاده کند.
۹ فوریه: باراک اوباما در اظهاراتی کم‌سابقه گفت: “من و نخست وزیر اسرائیل بر سر برنامه هسته‌ای ایران اختلاف جدی داریم. منطقی نیست در شرایطی که یکی دو ماه تا تکمیل گفت‌وگوها باقی مانده، مذاکرات را تلخ کنیم.”
۱۶ فوریه: بنیامین نتانیاهو در یک سخنرانی گفت که اسرائیل کاملا در جریان پیشنهاداتی است که به ایران شده و از آمریکایی‌ها پرسید که اگر معتقدند توافق پیشنهادی، توافق خوبی است چرا آن را پنهان می‌کنند.

بی‌بی‌سی: محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران (راست) و وانگ یی، وزیر خارجه چین در نشست خبری مشترک یکشنبه شب در تهران

وزیر خارجه چین در جریان سفر به تهران از ایران و قدرت‌های جهانی خواسته تلاش کنند تا به ماراتن مذاکرات هسته‌ای پایان دهند.

وانگ یی که در تهران با مقام‌های ارشد ایران دیدار کرده است، می‌گوید فرصتی تاریخی برای رسیدن به یک توافق جامع فراهم شده تا ایران از فشار تحریم‌های غرب بگریزد و هم‌زمان از حقوق خود هم حفاظت کند.

آقای وانگ روز دوشنبه، ۱۶ فوریه، در بیانیه‌ای گفته است: “رسیدن به یک توافق جامع به نفع ایران است تا حقوق قانونی خود را حفظ کند، از جمله حق دستیابی صلح‌آمیز به انرژی هسته‌ای و هم‌ این‌که مردم هرچه زودتر از سختی تحریم‌ها خلاص شوند و بر توسعه اقتصاد تمرکز کنند.”

وزیر خارجه چین ، دیروز در تهران با حسن روحانی، رئیس‌جمهوری و محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران دیدار کرد.

آقای روحانی در دیدار با وزیر خارجه چین ابراز امیدواری کرد که با همکاری پکن، تهران در پرونده هسته‌ای “هرچه سریع‌تر شاهد توافق جامع باشد.”

چین یکی از اصلی‌ترین شرکای تجاری ایران است. واردات نفت خام این کشور از ایران سال گذشته ۳۰ درصد افزایش یافت و به بالاترین میزان مبادلات دو کشور از سال ۲۰۱۱ رسید.

بر اساس مذاکرات ایران و شش کشور آمریکا، روسیه، چین، فرانسه، آلمان و بریتانیا، تهران و غرب باید تا آخرین هفته ماه مارس به یک چارچوب توافق ابتدایی برسند و در نهایت تا ۳۰ ژوئن، به توافق نهایی دست یابند.

توافق جامع باید شامل اطمینان بخشی به جامعه جهانی درباره صلح‌آمیز بودن برنامه‌ها و اهداف هسته‌ای جمهوری اسلامی، و در مقابل لغو تحریم‌های بین‌المللی و یکجانبه باشد اما ظاهرا دو طرف در مورد ماهیت اهداف و چگونگی و زمانبندی تحقق آنها اختلاف نظر دارند.