اخبار

دویچه‌وله: به نظر می‌رسد نمایندگان پنج کشور شورای امنیت سازمان ملل متحد و آلمان در مذاکره بر سر برنامه اتمی جمهوری اسلامی در آستانه توافق با نماینده ایران هستند. وزرای خارجه آمریکا، فرانسه، آلمان و بریتانیا به ژنو سفر کردند.

گیدو وستروله، وزیرخارجه آلمان روز جمعه اعلام کرد که در مذاکرات گروه ۵+۱ با ایران در ژنو شرکت می‌کند. خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه در وزارت خارجه آلمان، دلیل این سفر را اهمیت زمان کنونی در مذاکره بر سر برنامه اتمی ایران عنوان کرده است.

لورن فابیوس، وزیر خارجه فرانسه و جان کری، وزیر خارجه آمریکا نیز برای شرکت در مذاکرات گروه ۵+۱ با ایران راهی ژنو شدند. یک سخنگوی وزارت خارجه فرانسه روز جمعه (۸ نوامبر/ ۱۷ آبان) در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه سفر وزیرخارجه این کشور به ژنو را تأیید کرد.

وی گفت که به عقیده لورن فابیوس زمان کنونی “زمان مهمی است که نیازمند گفت‌وگو در سطح وزرای خارجه است”. خبرگزاری فرانسه همچینن از سفر ویلیام هیگ، وزیر خارجه بریتانیا به ژنو خبر داده است.

از سوی دیگر در حالی‌که وزیر خارجه روسیه اعلام کرده در مذاکرات ژنو شرکت نمی‌کند، هنوز روشن نیست که آیا وزیر خارجه چین در این نشست شرکت خواهد کرد یا خیر.

دیدار کری با نتانیاهو پیش از ورود به ژنو

پیشتر شرکت وزیر خارجه آمریکا در نشست ژنو قطعی شده بود. جان کری که برای پیشبرد مذاکرات صلح میان اسرائیل و فلسطینیان به خاورمیانه سفر کرده بود، پیش از بازگشت به واشنگتن رهسپار ژنو شد.

وزیر خارجه آمریکا روز جمعه پیش از سفر به ژنو، بار دیگر از امان، پایتخت اردن به اورشلیم (بیت‌المقدس) بازگشت تا با نخست‌وزیر اسرائیل دیدار و گفت‌وگو کند.

اسرائیل به شدت مخالف توافق پیش‌بینی شده با جمهوری اسلامی ایران بر سر برنامه هسته‌ای این کشور است. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل روز جمعه در دیدار با جان کری اعلام کرد که خود را به مخالفت با چنین تعهدی متعهد می‌داند. وی افزود که اسرائیل برای دفاع از خود هرچه در توان دارد انجام خواهد داد.

امکان تعلیق موقت تحریم‌ها

مخالفت اسرائیل با این تفاهم‌ها در پی اعلام آمادگی ایالات متحده آمریکا برای کاهش تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی شدت گرفته است. آمریکا پنج‌شنبه (۷ نوامبر/ ۱۵ آبان) به جمهوری اسلامی وعده داد که در صورت کاهش برنامه‌های هسته‌ای ایران، تحریم‌ها به طور “محدود و بازگشت‌پذیر” کاهش خواهند یافت.

اسرائیل اعلام کرده است که با چنین اقدامی سخت مخالف است. نخست وزیر اسرائیل خواستار تشدید تحریم‌ها تا زمان توقف کامل برنامه هسته‌ای ایران است. این درحالی است که محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران، تأکید کرده است که در توافق‌نامه ایران و گروه ۵+۱ بحث تعلیق غنی‌سازی اورانیوم مطرح نخواهد شد.

برخی از گزارش‌ها حاکی از آن است که جان کری بعدازظهر روز جمعه، در پایان روز دوم مذاکرات هسته‌ای با محمدجواد ظریف دیدار خواهد کرد. حضور وزرای خارجه آمریکا، آلمان، فرانسه و بریتانیا در مذاکرات ژنو خوشبینی‌ برای دستیابی به توافق میان طرفین مذاکرات را تقویت کرده است.

رادیوفردا: بنیامین نتانیاهو، نخست‌ وزیر اسرائیل، روز جمعه، هفدهم آبان، در دیدار با جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا، از توافق در حال تنظیم میان ایران و کشورهای ۱+۵ در ژنو ابراز خشم کرد و گفت که «اسرائیل خود را به این توافق متعهد نمی‌داند و آن را با قاطعیت کامل رد می‌کند».

آقای نتانیاهو در این دیدار با کری سخنان روز پنج‌شنبه خود را نیز تکرار کرد که توافقی «بد» و «نصف و نیمه» با ایران در حال تنظیم است و سخن از «اشتباهی تاریخی» برای غرب است.

آقای نتانیاهو روز جمعه گفت: «بی‌دلیل نیست که مذاکره‌کنندگان ایرانی با لبخند بر چهره در ژنو حضور دارند.»

رسانه‌های اسرائیل نوشتند، نتانیاهو به طور تلویحی «تهدید» به کاربرد گزینه نظامی کرد و گفت که «این توافق راهکار مسالمت‌جویانه معضل اتمی ایران را از بین می‌برد» و «اسرائیل برای دفاع از خود به هر اقدام لازم دست خواهد زد».

نخست‌ وزیر اسرائیل روز پنج‌شنبه این را نیز گفته بود که توافق در حال تنظیم به سود ایران است و برای جمهوری اسلامی به منزله «معامله قرن» است.

دور جدید مذاکرات هسته‌ای ایران و کشورهای ۱+۵ از پنج‌شنبه، شانزدهم آبان، در ژنو آغاز شده و در نتیجه پیشرفت در گفت‌وگوهای محتوایی، احتمال دستیابی به سند یا متنی که چارچوب همکاری‌های بعدی طرف‌ها را تضمین کند تقویت شده است.

به گزارش رسانه‌های اسرائیل، ملاقات روز جمعه بنیامین نتانیاهو و جان کری در فضای ملتهبی صورت گرفت و نتانیاهو آشکارا خشمگین بود، به گونه‌ای که کری حتی حاضر به گرفتن هیچ عکسی نشد و نتانیاهو به تنهایی در برابر دوربین‌ها قرار گرفت.

جان کری که در تور منطقه‌ای به‌ سر می‌برد، برای سومین بار در دو روز گذشته با نتانیاهو دیدار می‌کرد.

نتانیاهو برای این ملاقات با آقای کری، به فرودگاه بن گوریون رفته بود، زیرا وزیر خارجه آمریکا در بازگشت از اردن، تنها برای زمانی کوتاه در این فرودگاه بین‌المللی اسرائیل توقف کرده بود.

با پیشرفت مذاکرات اتمی میان ایران و پنج عضو دائم شورای امنیت و آلمان، وزیر خارجه آمریکا به طور غیرمنتظره روز جمعه سفر خود در خاورمیانه و شمال آفریقا را ناتمام گذاشت تا با جواد ظریف در ژنو دیدار کند، همان گونه که لوران فابیوس، وزیر خارجه فرانسه، نیز به طور غیر منتظره به گفت‌وگوهای ژنو پیوست.

یووال اشتاینیتز، وزیر اطلاعات و امور راهبردی اسرائیل، سیلوان شالوم وزیر انرژی اسرائیل و عضو حزب حاکم لیکود و نیز خانم تسیپی لیونی مذاکره‌کننده ارشد اسرائیلی نیز روز جمعه، هفدهم آبان، در گفت‌وگوهای رسانه‌ای، توافق در حال تنظیم در ژنو را به‌شدت محکوم کردند و گفتند که اسرائیل از آن هیچ رضایتی ندارد.

بسیاری از ناظران می‌گویند، دولت اسرائیل احساس می‌کند که تلاش‌های گسترده‌اش در سال‌های گذشته در مورد لغو برنامه اتمی ایران در حال از دست رفتن است.

اسرائیل توقف کامل برنامه اتمی ایران را درخواست می‌کرد.

هم‌اینک نخست‌ وزیر اسرائیل می‌گوید که بیرون آوردن حتی یک آجر از دیوار تحریم‌ها می‌تواند تمامی دیواری را که با سختی و در طول سال‌ها بنا شد با فروپاشی روبه‌رو کند.

مقامات آمریکا در روزهای گذشته گفتند که آماده کاهش تحریم‌های یک‌جانبه علیه ایران هستند و احتمال تسهیل در تحریم‌ها را به صورت «هوشمند، مرحله‌ای و برگشت‌پذیر» بررسی می‌کنند.

عباس عراقچی، مذاکره‌کننده ارشد ایران، نیز روز پنج‌شنبه به خبرگزاری مهر گفته بود که «بدون پرداختن به موضوع تحریم‌ها هیچ راه حلی موفق نخواهد بود و پا نمی‌گیرد».

اما اسرائیل امیدوار است با کاربرد نفوذ خود در کنگره آمریکا مانع از آن شود که دولت باراک اوباما تحریم‌ها علیه ایران را کاهش دهد.

سناتور رابرت منندز و سناتور باب کورکر، از چهره‌های بانفوذ مجلس سنای آمریکا، روز پنج‌شنبه گفتند برای جلوگیری از تسهیل در تحریم‌ها علیه ایران تلاش بیشتری خواهند کرد.

بی‌بی‌سی: طبق گزارش تازه موسسه نظرسنجی گالوپ، اکثر ایرانیان همچنان آمریکا را بابت این تحریم‌ها مقصر می‌دانند و می‌گویند در زندگی شخصی خود از تحریم‌های بین‌المللی لطمه دیده‌اند.
همچون نظرسنجی مشابه قبلی، اغلب پاسخ‌دهندگان با ادامه برنامه هسته‌ای ایران موافق بوده‌اند.

در این نظرسنجی که با تماس‌های تلفنی صورت گرفته، ۸۵ درصد از پاسخ‌دهندگان گفته‌اند که تحریم‌های بین‌المللی به شرایط زندگی و معاش آنها لطمه زده است. نیمی از پاسخ‌دهندگان گفته‌اند که این ضربه “عمده” بوده‌ است.

در عین حال ۱۲ درصد از پاسخ‌دهندگان گفته‌اند تحریم‌ها هیچ تاثیری بر زندگی آنان نگذاشته است.

موسسه گالوپ در فوریه ۲۰۱۳، بهمن ۱۳۹۱ نیز نتایج یک نظرسنجی را کلیک که نتایج آن عمدتا مشابه نتایج اعلام‌شده اخیر بود منتشر کرد.

گزارش جدید که روز ‌۱۵ آبان، ۶ نوامبر،‌ منتشر شده، بر اساس نظرسنجی در سه سال گذشته و با تماس با ۴٬۵۰۷ نفر از شهروندان ایرانی بالای ۱۵ سال تهیه شده است.

گالوپ که از موسسات معتبر فعال در نظرسنجی در جهان است، می‌گوید این نظرسنجی درباره ایران تا ۹۵ درصد، قابل‌تعمیم به کلیت جامعه ایران است.

‘حمایت’ از برنامه هسته‌ای

حسین باستانی، بی‌بی‌سی

به نظر می‌رسد نتایج نظرسنجی‌های تلفنی راجع به موضوعات “بسیار حساس” در کشورهایی چون ایران، به دلایلی مشخص ممکن است با ترکیب دیدگاه‌های واقعی شهروندان، به‌کلی متفاوت باشد.

اگر تلفن منزل یک شهروند ایرانی، مثلا یک زن خانه‌دار، زنگ بزند و در سوی دیگر خط، فردی بگوید که از خارج از کشور تماس می‌گیرد و می‌خواهد نظر او را در مورد برنامه هسته ای ایران – که از چند سال پیش یکی از مهم‌ترین خط قرمزهای حکومت ایران بوده – بداند، از او انتظار چه پاسخی را می‌توان داشت؟ در صورتی که مثلا این شهروند مایل نباشد که هزینه‌های اقصادی برنامه هسته‌ای و تحریم‌های مرتبط با آن بر خانواده‌اش سنگینی کند، تا چه حد می‌توان انتظار داشت که به‌صراحت این نظر را در گفت‌وگو با فرد ناشناسی که می‌گوید از خارج زنگ می‌زند بیان کند؟

این پرسش، به ویژه از آنجا اهمیت می‌یابد که ظاهرا در ایران، این تصور در میان بسیاری از شهروندان وجود دارد که ممکن است آن‌چه در جریان مکالمات تلفنی و خصوصی بیان می‌شود، شنوندگان ناشناسی هم داشته باشد و در آینده، باعث تبعات ناخواسته شود.

با وجود ملموس‌بودن فشار تحریم‌ها برای اغلب ایرانیان، ۶۸ درصد از پاسخ‌دهندگان گفته‌اند که تهران باید با وجود تمامی تحریم‌ها برنامه هسته‌ای خود را ادامه دهد.

علاوه بر این ۳۴ درصد نیز گفته‌اند که اگر برنامه هسته‌ای ایران برای مقاصد نظامی به کار برود هم از آن پشتیبانی می‌کنند.

ایالات متحده و اتحادیه اروپا برای واداشتن ایران به توقف فعالیت هسته‌ای، تحریم‌های وسیع یک‌جانبه‌ای علیه نظام بانکی و صنعت نفت و گاز ایران اجرا کرده‌اند.

آنان ایران را متهم می‌کنند که برنامه هسته‌ای‌اش احتمالا مقاصد نظامی دارد ولی تهران این اتهام را همواره رد کرده است.

گزارش اخیر گالوپ در زمانی منتشر می‌شود که مذاکرات هسته‌ای ایران با کشورهای ۱+۵ در جریان است و این گمان مطرح شده است که در ازای توقف بخش‌هایی از برنامه هسته‌ای ایران، برخی از تحریم‌های بین‌المللی هم سبک شود.

‘مقصر’ تحریم‌ها

از میان پاسخ‌دهندگان، ۴۶ درصد گفته‌اند آمریکا را عامل تحریم‌های فعلی علیه ایران می‌دانند. در همین حال ۱۳ درصد گفته‌اند حکومت ایران، خود در این باره مقصر است.

پس از آن، ۹ درصد از مردم ایران، اسرائیل را درباره تحریم‌ها مقصر شمرده‌اند. سازمان ملل متحد و کشورهای اروپایی هریک با ۶ درصد، در رده آخر هستند.

در این میان ۱۶ درصد از پاسخ‌دهندگان نیز گفته‌اند که نمی‌دانند مسئول اصلی تحریم‌ها کیست یا پاسخی در این باره نداده‌اند. ۴ درصد هم گفته‌اند مسئول تحریم‌ها در میان گزینه‌های پرسیده‌شده نیست یا “هیچ‌کس مسئول این تحریم‌ها نیست”.

در دو سالی که از اعمال تحریم‌های شدید آمریکا و اروپا علیه ایران می‌گذرد، مقامات مختلف جمهوری اسلامی درباره تاثیر این تحریم‌ها سخن گفته‌اند.

رهبر ایران نیز که همواره این اقدامات غرب را بی‌اثر خوانده، این تحریم‌ها را “وحشیانه” بر شمرده است.

حسن روحانی، رئیس‌جمهوری اسلامی ایران، در انتخابات خرداد ۹۲ که پیروز آن شد، از جمله در شعارهایش به لزوم رفع تحریم‌ها علیه کشور اشاره کرده و گفته بود: “سانتریفیوژها باید بچرخند اما چرخ مملکت هم باید بچرخد.”

گزیده نتایج نظرسنجی گالوپ

رادیوفردا: عباس عراقچی، یکی از اعضای تیم مذاکره‌کنندگان هسته‌ای ایران می‌گوید گفت‌گوهای روز پنجشنبه و جمعه با گروه ۱+۵ وارد محتوا خواهد شد.

تیم مذاکره‌کنندگان ایرانی به سرپرستی محمد جواد ظریف٬ وزیر خارجه٬ روز چهارشنبه وارد ژنو شد. وزیر خارجه ایران از پاریس به ژنو پرواز کرد و به تیم‌ مذاکره‌کنندگان پیوست. وی روز چهارشنبه در مقر یونسکو در پاریس سخنرانی داشت.

به گزارش ایرنا، عباس عراقچی، معاون وزارت خارجه روز چهراشنبه ۱۵ آبان ضمن ابراز امیدواری نسبت به حصول پیشرفت در این دور از گفت‌وگوها اظهار کرد: «مذاکرات ژنو محکی برای سنجش گروه ۱+۵ است و در این مذاکرات میزان اراده سیاسی آنها برای رسیدن به راه‌حل در بوته آزمایش قرار می‌گیرد.»

عراقچی افزود که طرف‌های مذاکره در این دو روز وارد محتوا خواهند شد. وی روز دوشنبه تصریح کرده بود که اگر در راه‌حل‌های پیشنهادی از سوی ۱+۵ «رفع تحریم‌ها وجود نداشته باشد، مورد پذیرش ایران نخواهد بود.»

روز چهارشنبه، اما سناتور دموکرات، باب منندز رئیس کمیته روابط خارجی سنا، به شبکه خبری سی‌ان‌ان گفت نباید مانند دوره‌ای که حسن روحانی مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای بود، به ایران اجازه داده شود در خلال مذاکرات برنامه اتمی خود را گسترش دهد.

وی گفت اگر ایران فعالیت‌های هسته‌ای خود را متوقف کند کنگره هم تحریم‌های بیشتر را متوقف خواهد کرد.

رئیس کمیته روابط خارجی سنا همچنین تعلیق تحریم‌های کنونی را آنهم در حالی که برنامه اتمی ایران متوقف نشده، خطرناک خواند و به شدت با آن مخالفت کرد و خواستار اجرای کامل قطعنامه‌های شورای امنیت شد.

دولت اوباما در روزهای اخیر از کنگره آمریکا خواسته است، تحریم‌های یکجانبه علیه ایران را افزایش ندهد.

روزهای ۲۳ و ۲۴ مهرماه٬ ایران و گروه ۱+۵ به گفت‌وگو نشستند. طرف‌های مذاکره در آن موقع توافق کردند که جزییات مذاکرات محرمانه بماند و تیم‌های کارشناسی زمینه مذاکرات دور بعدی فراهم کنند.

ایران همانطور که محمد جواد ظریف گفته بود، در تیم کارشناسی خود از افراد جدیدی٬ از جمله کارشناسان تحریم استفاده کرده است.

در مذاکرات ژنو تیم آقای ظریف را، عباس عراقچی معاون حقوقی و بین‌المللی وزارت خارجه، مجید تخت روانچی معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه، حمید بعیدی‌نژاد مدیر کل امور اقتصادی و تخصصی بین‌المللی وزارت خارجه، داوود محمدنیا مشاور حقوقی وزارت خارجه و محمد امیری مدیرکل امور پادمان های سازمان انرژی اتمی تشکیل می‌دهند.

محمدجواد ظریف روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه در پاریس بود و از جمله با همتای خود لوران فابیوس دیدار داشت.

وزیر خارجه ایران در مصاحبه‌ای با فرانس ۲۴ گفت رسیدن به توافق «در این هفته ممکن» است. وی با این حال تاکید کرد که اگر هم این هفته توافقی حاصل نشد، فاجعه‌ای رخ نخواهد داد.

محمدجواد ظریف گفت: «معتقدم کارهای زیادی باید انجام بگیرد. ما تاحدودی پیشرفت داشته‌ایم اما در ایران بی‌اعتمادی عمیقی درباره نگرش، رفتار و رویکرد برخی از اعضای گروه ۱+ ۵ وجود دارد.»

وی تصریح کرد: «اگر ما به توافقی در این دور از مذاکرات دست نیافتیم، فاجعه‌‌‌ای رخ نخواهد داد.»

ظریف با بیان اینکه همه طرف‌ها می‌توانند قدم اول را بدارند، گفت: «رسیدن به توافق دشوار نیست و حتی ممکن در این نشست (ژنو) به دست آید.»

دولت روحانی ابراز امیدواری کرده است که ظرف یک سال بتواند به مناقشه‌ هسته‌ای ایران پایان دهد.

دویچه‌وله: یک مقام ارشد دولت ایالات متحده می­گوید که آمریکا در ازای برداشتن گام نخست از سوی ایران، آمادگی دارد تحریم­ها را به صورت “محدود، موردی، موقتی و برگشت­پذیر” لغو کند. وی تعهد ایران به اقدامات­اش را شرط لغو تحریم­ها دانست.

یک مقام بلندپایه دولت آمریکا در ژنو روز چهارشنبه (۶ نوامبر /۱۵ آبان) اعلام کرد که چنانچه ایران گام اول در اجرای تعهدات‌اش را بردارد و پیشروی برنامه اتمی خود را متوقف کند، آمریکا آماده است تحریم­ها علیه ایران را کاهش دهد.

به گزارش خبرگزاری رویترز، این مقام آمریکایی که نخواسته نامش فاش شود، اشاره کرده است که لغو مشروط تحریم­ها به طور “موقتی و موردی” خواهد بود. وی در توضیح این تصمیم آمریکا می­گوید، قرار است تحریم­ها در مرحله نخست به مدت شش ماه لغو شوند و اگر ایران در این مدت به تعهدات خود عمل نکند، تحریم­ها بار دیگر از سرگرفته خواهند شد.

دور جدید مذاکرات هسته­ای ایران و کشورهای گروه ۱+۵ شامل آمریکا، بریتانیا، فرانسه، روسیه‌، چین و آلمان روزهای پنجشنبه و جمعه، ۱۶ و ۱۷ آبان (۷ و ۸ نوامبر) در ژنو برگزار خواهد شد. پیش­تر، دو طرف در روزهای ۲۳ و ۲۴ مهر در ژنو با یکدیگر گفت و گو کرده و فضای مذاکرات را “مثبت” ارزیابی کرده بودند.

گام اول از سوی ایران

به گفته­ی مقام ارشد دولت اوباما، کشورهای مذاکره کننده با ایران در این دور از گفت و گوها از ایران خواهند خواست، گام اول را برای رسیدن به توافق بردارد. وی در توضیح گام اول از سوی ایران گفت که کشورهای ۱+۵ از ایران می­خواهند، فعالیت‌های هسته­ای خود را تعلیق کند، تا راه برای دستیابی به توافقی نهایی هموار شود.

گام اول از اقدامات ایران همچنین در ارتباط با میزان غنی سازی اورانیوم، شمار سانتریفیوژهای نصب­شده و راه­اندازی شده، ذخایر مواد هسته‌ای و همچنین نظارت بین‌المللی بر فعالیت­های هسته­ای ایران خواهد بود.
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران

این مقام آمریکایی همچنین گفت: «آنچه ما به دنبال آن هستیم، گامی اولیه و توافقی ابتدایی است که طی آن معلوم شود پیشرفت اتمی ایران متوقف شده است.»

مقام بلندپایه دولت آمریکا با اشاره به تلاش کاخ سفید برای به تعویق انداختن تصویب دور تازه­ای از تحریم­های این کشور از سوی کنگره آمریکا گفت که این امر به دلیل تقویت موضع آمریکا در مذاکرات و برای دستیابی به توافق با ایران صورت گرفته است. وی همچنین تاکید کرد که برای نخستین بار به نظر می­رسد ایران نه برای خرید وقت بلکه برای رسیدن به هدف مذاکره می­کند. (بیشتر بخوانید: نتانیاهو در دیدار با جان کری خواستار تشدید تحریم ایران شد)

ابراز امیدواری مقام­های ایرانی برای دستیابی به توافق

از سوی دیگر محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران و رئیس تیم مذاکره کننده هسته­ای می­گوید، در مذاکرات روزهای پنجشنبه و جمعه در ژنو امکان توافق بر سر چارچوب کاری برای حل مسئله هسته­ای وجود دارد.

وزیر خارجه ایران در گفت و گو با شبکه خبری “فرانس ۲۴” تاکید کرد که چنانچه ایران نتواند گام­های نهایی را در این دور از مذاکرات بردارد این کار را در دور بعدی گفت و گوها انجام خواهد داد. به گفته­ی ظریف: «شکست در رسیدن به توافق در ژنو یک فاجعه نخواهد بود.»

وزیر خارجه ایران، در عین حال به “فرانس ۲۴” گفت: «من معتقدم کارهای زیادی باید انجام بگیرد. ما تا حدودی پیشرفت داشته‌ایم، اما در ایران بی‌اعتمادی عمیقی درباره نگرش، رفتار و رویکرد برخی از اعضای گروه ۱+ ۵ وجود دارد.»

از سوی دیگر، خبرگزاری­های ایران از قول عباس عراقچی، یکی از اعضای تیم مذاکره­کننده هسته­ای ایران نقل کرده­اند که دور جدید مذاکرات هسته‌ای وارد محتوا خواهد شد.

به گزارش خبرگزاری ایرنا، معاون حقوقی و بین­المللی وزارت خارجه ایران ضمن ابراز امیدواری نسبت به دستیابی به پیشرفت در مذاکرات روزهای پنجشنبه و جمعه در ژنو اعلام کرد: «مذاکرات ژنو محکی برای سنجش گروه ۵+۱ است و در این مذاکرات میزان اراده سیاسی آنها برای رسیدن به راه حل در بوته آزمایش قرار می­گیرد.»

دویچه‌وله: دیپلمات‌هایی از ایران، اسرائیل و شماری از کشورهای عربی دو هفته پیش در سوئیس با یکدیگر دیدار کرده‌اند. محور این دیدار محرمانه برگزاری کنفرانسی در مورد منع سلاح اتمی در منطقه بوده است.

خبرگزاری رویترز روز سه‌شنبه (۱۴ آبان/۵ نوامبر) به نقل از دیپلمات‌هایی که نامشان فاش نشده، نوشت که دیدار میان دیپلمات‌های ایرانی، عرب و اسرائيلی روزهای ۲۱ و ۲۲ اکتبر (۲۹ و ۳۰ مهر) در دهکده گلیون در نزدیکی شهر “مونترو” سوئیس برگزار شده است.

یک مقام اسرائیلی گفته است که نمایندگان حاضر در این نشست مواضع کشورهای خود را بیان کرده و اسرائیل هیچ ارتباط مستقیمی با هیئت ایرانی یا هیئت‌های عربی حاضر نداشته است.

موضوع این کنفرانس بررسی چشم‌اندازهای برگزاری کنفرانسی بین‌المللی در مورد منع سلاح اتمی در خاورمیانه بوده است.

یک دیپلمات عرب به رویترز گفته است: «این‌که نمایندگان ایران و اسرائیل آنجا بودند، خود مسئله اصلی است.» این منبع آگاه بدون اشاره به جزئیات اضافه کرده که در این نشست نمایندگانی از سوی سازمان ملل متحد نیز حضور داشته‌اند.

یک دیپلمات دیگر به رویترز گفته است که حدود ۱۳ تا ۱۴ هیئت نمایندگی بر سر میز مذاکره حاضر بودند و یاکو لاجاوا، وزیر امور خارجه فنلاند نیز، به‌عنوان مسئول برنامه‌ریزی کنفرانس خاورمیانه، در میان حاضران بوده است. این دیپلمات مذاکرات مونترو را “سازنده” خوانده است.

این منبع آگاه همچنین از احتمال برگزاری نشستی مشابه در پایان ماه نوامبر خبر داده، هر چند اضافه کرده است که هنوز مشخص نیست چه کسانی در آن شرکت خواهند کرد.

در خاورمیانه اسرائيل تنها کشوری است که گمان می‌رود دارای سلاح اتمی باشد اما مقامات این کشور این موضوع را تأیید نمی‌کنند.

“جلسه مقدماتی”

برنامه‌ریزی برای برگزاری کنفرانسی بین‌المللی با هدف ایجاد خاورمیانه‌ای بدون سلاح اتمی و به همت روسیه، آمریکا و بریتانیا در سال ۲۰۱۰ مورد موافقت قرار گرفت‌. اما اندکی پیش از برگزاری این کنفرانس در سال ۲۰۱۲ واشنگتن اعلام کرد که تاریخ این کنفرانس به تعویق افتاده است. مقامات آمریکایی در آن زمان تاریخ جدیدی را مشخص نکردند.

یک دیپلمات اسرائیلی روز دوشنبه به رویترز گفت که نشست سوئیس در واقع یک “جلسه مقدماتی و عمدتا فنی” بوده است. این دیپلمات نیز تصریح کرد که در این نشست “هیچ تماس مستقیم یا غیرمستقیمی” میان نمایندگان اسرائیل با نمایندگان ایران و کشورهای عربی برقرار نشده است.

کشورهای غربی ایران را متهم به تولید مخفیانه سلاح هسته‌ای می‌کنند. مقامات ایرانی همواره این ادعا را رد کرده و هدف از برنامه هسته‌ای خود را “صلح‌آمیز” می‌دانند.

بخوانید: شش اصل پیشنهادی تحلیل‌گران آمریکایی برای مذاکره اتمی با ایران

مقامات اسرائیلی و آمریکایی فعالیت‌های اتمی ایران را به عنوان تهدید اصلی برای گسترش سلاح‌های هسته‌ای در منطقه عنوان می‌کنند و می‌گویند که ایجاد خاورمیانه‌ای عاری از تسلیحات اتمی بدون ایجاد صلح پایدار میان اعراب و اسرائیل و اعمال محدودیت‌های قابل آزمایش بر برنامه هسته‌ای ایران ممکن نخواهد بود.

از زمان روی کار آمدن حسن روحانی در ایران امیدها در غرب برای حل مناقشه هسته‌ای با ایران افزایش یافته است. دور دوم مذاکرات میان ایران و کشورهای ۱+۵ قرار است روزهای ۷ و ۸ نوامبر (۱۶ و ۱۷ آبان) در شهر ژنو برگزار شود.

در همین حال علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی، نیز روز سه‌شنبه اعلام کرد که ایران از یوکیو آمانو، دبیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، برای سفر به تهران در روز ۲۰ آبان دعوت کرده است.

دویچه‌وله: به گزارش رویترز سنای آمریکا پشت درهای بسته تحریم‌های جدیدی را علیه ایران تدارک می‌بیند. هدف این تحریم‌ها کاهش مجدد صادارات نفت ایران به میزان ۵۰۰ هزار بشکه در روز است. تشدید تحریم‌ها خواست اسرائیل نیز هست.

خبرگزاری رویترز به نقل از روبرت منندز، رئیس کمیته روابط خارجی سنای آمریکا خبر داده که سنا در حال تدارک طرح جدیدی برای تحریم دوباره نفت ایران است.

او به رویترز گفته است که تصمیم برای تشدید تحریم‌ها و کاهش مجدد صادرات نفت ایران به میزان ۵۰۰ هزار بشکه در روز، دوشنبه این هفته (۲۸ نوامبر/شش آبان) در جلسه‌ای با اعضای (AIPAC) ، کمیته روابط عمومی اسرائیل و آمریکا در نیویورک مطرح شده است.

تحریم نفت ایران از اوایل سال ۲۰۱۲ تاکنون باعث شده که میزان صادرات آن از ۲.۵ میلیون بشکه در روز به حدود یک میلیون بشکه کاهش یابد. این تحریم که توسط اتحادیه اروپا و آمریکا علیه ایران اعمال شده تا به حال میلیاردها دلار به ایران ضرر زده است.

مغایرت طرح سنا با سیاست دولت

سنای آمریکا در شرایطی به تشدید تحریم‌ها علیه ایران می‌اندیشد که دولت آمریکا خواستار عدم تصویب تحریم‌های جدید شده است. اما اسرائیل به شدت پی‌گیر این مسئله است که به دولت جدید ایران امیدی بسته نشود و تحریم‌ها تا قطع کامل فعالیت‌های هسته‌ای ایران ادامه یابد.

دروبرت منندز، رئیس کمیته روابط خارجی سنای ‌آمریکا نیز به رویترز گفته است: «الان زمان کم کردن تحریم‌ها نیست». او افزوده است: «اگر بسته تحریمی جدید به تصویب برسد، از کشورهای چین، هند، کره جنوبی، ترکیه و ژاپن خواسته خواهد شد که از میزان خرید نفت خود از ایران بازهم کم کنند.»

برخی سیاستمداران آمریکا نسبت به تاثیر منفی تشدید تحریم‌ها نگرانند. باب مک‌نلی، مشاور سابق کاخ سفید در بخش انرژی گفته است که این اقدام می‌تواند به تشدید بحران بیانجامد.

لایحه‌ای که منندز از آن صحبت کرده هنوز امکان تغییرات بسیار دارد. این لایحه ابتدا باید بررسی و به امضای باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا برسد. هم‌چنین قرار است روز پنج‌شنبه (۳۱ اکتبر/۹ آبان) جان کری، وزیر خارجه و جک لو، وزیر خزانه‌داری آمریکا با سنا دیدار محرمانه داشته باشند و درباه چگونگی پیشرفت مذاکرات گفت‌وگو کنند.

ور جدید مذاکرات ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی عصر دیروز (سه‌شنبه ۲۹ اکتبر/۷ آبان) در وین به پایان رسید و طرفین آن را «سازنده و مثبت» ارزیابی کردند.

امروز (چهارشنبه ۳۰ اکتبر/۸ آبان) عباس عراقچی، معاون وزارت خارجه و سرپرست تیم مذاکره‌کننده ایران درباره لایحه جدید برای تشدید تحریم‌ها به خبرگزاری مهر گفت که مقام‌های ایران از این تحرکات خبر داشته‌اند. او به تاثیر تغییر رفتار ایران اشاره کرد و گفت که دولت آمریکا در یکی دوماه اخیر و به دنبال مذاکرات بین ایران و ۵+۱ به دنبال متوقف کردن این لایحه بوده است. ا و تاکید کرد که هیچ تحریمی بر علیه ایران وجاهتی ندارد.

عصرایران: هاینونن افزوده است اگر ایران با سرعت فعلی نصب 600 سانتریفیوژ در هر ماه به نصب سانتریفیوژهای نسل جدید خود ادامه دهد ظرف مدت کوتاهی که بیشتر از یک سال نخواهد بود می تواند توانایی تولید و قابلیت عملیاتی کردن سلاح هسته ای خود را بیابد.
اولی هاینونن معاون سابق مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی در سخنانی مدعی شد ایران به نقطه بدون بازگشت در برنامه اتمی خود رسیده است.

به گزارش عصر ایران هاینونن که 27 سال از مقامات آژانس بین المللی انرژی هسته ای بوده و در چند ماه اخیر بازنشست شد، ضمن اعلام این مطلب در جمع خبرنگاران گفت سانتریفیوژهای جدیدی که ایران در تاسیسات نطنز و فردو نصب کرده سرعت غنی سازی بالاتری دارند و می توانند 4 تا 5 برابر سابق سرعت غنی سازی ایران را افزایش دهند.

وی با اشاره به اینکه ایران در بسیاری از حوزه های برنامه هسته ای خود به نقطه بدون بازگشت رسیده است گفت با ادامه نصب سانتریفیوژ های جدید ایران قادر خواهد بود ظرف مدت 2 هفته مواد لازم برای تولید بمب هسته ای را تولید کند.

جمهوری اسلامی ایران هر گونه تلاش برای دست یابی به سلاح هسته ای را رد کرده و در ماه گذشته مذاکرات مثبت و سازنده ای با گروه 1+5 و آژانس بین المللی انرژی هسته ای در جهت حل و فصل ابهامات و برخی سوال های آژانس از ماهیت برنامه های هسته ای ایران داشته است.

گفتنی است اخیرا موسسه علوم و امنیت آمریکا نیز با انتشار گزارشی با استناد به نصب 3 هزار سانتریفیوژ پیشرفته جدید در تاسیسات هسته ای ایران مدعی شده است با نصب این سانتریفیوژها ایران قادر است ظرف مدت 1 ماه مواد لازم برای ساخت سلاح هسته ای را تولید کند.

هاینونن افزوده است اگر ایران با سرعت فعلی نصب 600 سانتریفیوژ در هر ماه به نصب سانتریفیوژهای نسل جدید خود ادامه دهد ظرف مدت کوتاهی که بیشتر از یک سال نخواهد بود می تواند توانایی تولید و قابلیت عملیاتی کردن سلاح هسته ای خود را بیابد.

رادیوفردا: وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی روز چهارشنبه، هشتم آبان‌ماه، در گفت‌وگو با خبرگزاری مجلس ایران خبر داد افرادی که پیشتر «خرابکار هسته‌ای» معرفی شده بودند سارق ضایعات آهن و فولاد و از اهالی روستایی در نزدیکی سایت اتمی ایران بودند.

رئیس سازمان انرژی اتمی ایران روز یک‌شنبه، ۱۴ مهرماه، از دستگیری چهار نفر خبر داد که به گفته این مقام تلاش داشتند در یکی از تاسیسات هسته‌ای کشور «عملیات خرابکارانه» به راه بیندازند.

علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی، حتی گفته بود که افراد بازداشتی مدتی هم تحت نظر بوده‌اند تا «به آنها اجازه داده شد تا حدودی کار خود را انجام داده تا به‌موقع دستگیر شوند».

به گزارش خبرگزاری خانه ملت، وابسته به مجلس شورای اسلامی، حال وزیر اطلاعات ایران در روز چهارشنبه خبر داده است که افراد بازداشتی «دزد» بودند، نه «خرابکار هسته‌ای».

به گفته محمود علوی، وزیر اطلاعات، این افراد در محوطه سایت اتمی که نامی از آن برده نشده است به دنبال «ضایعات آهن و فولاد» بوده‌اند و پرونده‌شان «اطلاعاتی و امنیتی نیست».

وزیر اطلاعات افزوده است: «این افراد از اهالی روستای همان اطراف نیروگاه بودند و سابقه این کارها را هم داشتند.»

این در حالی است که مهرماه گذشته خبرگزاری فارس به نقل از علی‌اکبر صالحی گفته بود که افراد بازداشتی از «بدنه» سازمان انرژی اتمی بوده‌اند.

سايت‌ها و تاسيسات مرتبط با برنامه اتمی ايران تاکنون چند بار هدف عمليات خرابکارانه قرار گرفته‌اند. از جمله در سال ۱۳۸۹ يک بدافزار اينترنتی که به «استاکس‌نت» مشهور است به سايت‌های اتمی ايران و به‌ويژه مرکز غنی‌سازی اورانيوم نطنز حمله کرد و حدود يک هزار سانتريفیوژ اين مرکز را برای مدتی از کار انداخت.

رسانه‌های آمريکايی در همان زمان گزارش دادند که استاکس‌نت پروژه مشترک اسرائيل و آمريکا برای صدمه زدن به برنامه اتمی ايران بوده و از آن به عنوان «شديدترين نمونه حمله سايبری به مراکز هسته‌ای در دنيا» نام بردند.

دویچه‌وله: نخست‌وزیر اسرائيل گفت که ایران قادر است در طول چند هفته اورانیوم با غنای پایین خود را تا ۹۰ درصد، یعنی حدی که برای تولید بمب کافی است، غنی سازد. او تأکید کرد که فشار بر ایران باید همچنان ادامه یابد.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، روز یکشنبه (۲۷ اکتبر/ ۵ آبان) در جلسه هفتگی اعضای دولت خود در بیت‌المقدس دست کشیدن ایران از غنی‌سازی ۲۰ درصدی اورانیوم را “بی‌اهمیت” خواند و گفت‌، ایران می‌تواند تنها در عرض چند هفته اورانیوم با غنای پایین خود را در حد بالا غنی ‌سازد.

به عقیده نخست‌وزیر اسرائيل، آنچه که در این مقوله شایان اهمیت است “پیشرفت‌های فنی” ایران است که این کشور را قادر می‌سازد بتواند “طی چند هفته اورانیوم ۳ و نیم درصدی خود را به اورانیوم ۹۰ درصدی تبدیل سازد”.

نتانیاهو ادامه داد: «فشار بر ایران که به غنی کردن اورانیوم در طول مذاکرات همچنان ادامه می‌دهد باید شدت گیرد.»

جدیدترین دور مذاکرات هسته‌ای ایران با گروه “پنج به علاوه یک”، شامل آمریکا، بریتانیا، فرانسه، چین، روسیه و آلمان در روزهای ۱۵ و ۱۶ اکتبر (۲۳ و ۲۴ مهر) در ژنو سوئیس برپا شد. قرار است دور بعدی در روزهای ۷ و ۸ نوامبر (۱۶ و ۱۷ آبان) در ژنو برگزار شود.

اسرائیل بارها علیه سیاست هسته‌ای دولت حسن روحانی، ‌رئیس جمهور جدید ایران، هشدار داده و او را “گرگی در لباس میش” خوانده است. اسرائیل همچنین تأکید کرده که اگر ایران به برنامه هسته‌ای خود ادامه دهد نمی‌تواند از چنگ تحریم‌های اقتصادی‌ای که این کشور را تا پای میز مذاکره کشانده خلاصی یابد.

به گفته اسرائيل‌، ایران برای رفع تحریم‌ها باید به چهار خواسته پاسخ گوید: این کشور باید غنی‌سازی اورانیوم را متوقف سازد، ذخایر اورانیوم غنی‌شده را از کشور خارج سازد، تأسیسات اتمی زیرزمینی فردو را تعطیل کند و کار راکتور پلوتونیوم را متوقف سازد.

اسرائیل همچنین تأکید کرده است که حق حمله یک‌جانبه به ایران را اگر ضرورت ایجاب کند برای خود محفوظ می‌دارد تا جلوی دست‌یابی این کشور به بمب هسته‌ای را بگیرد.

“غنی‌سازی ۲۰ درصدی متوقف نشده است”

سخنان نخست‌وزیر اسرائیل پس از انتشار اظهارات علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، بیان می‌شود. به گزارش ایرنا، بروجردی روز شنبه (۴ آبان / ۲۶ اکتبر) گفت، ایران غنی کردن اورانیوم تا سطح ۲۰ درصد را متوقف نساخته است.

او این سخنان را در رد اظهارات حسین نقوی حسینی، از دیگر نمایندگان مجلس، ایراد کرده بود. نقوی پیش از آن گفته بود که غنی‌سازی اورانیوم تا غنای ۲۰ درصد متوقف شده است. نقوی در توضیح گفته خود آورده بود: «صنعت اتمی کشور به اورانیوم با خلوص ۲۰ درصد برای تأمین سوخت راکتور پژوهشی تهران نیاز دارد، اما این مرکز اینک سوخت به اندازه کافی دارد و دیگر نیازی به تولید آن نیست.»

هر دوی این نمایندگان از اعضای کمیسیون سیاست خارجی مجلس هستند. این کمیسیون به صورت منظم در جریان فعالیت‌های اتمی ایران قرار می‌گیرد اما به طور مستقیم در تصمیم‌گیری‌ها شرکت ندارد.

علاء‌الدین بروجردی همچنین تأکید کرده است که “در هیچ شرایطی امکان ندارد غنی‌سازی در ایران متوقف شود”.

به نوشته خبرگزاری مهر، بروجردی روز شنبه (۴ آبان) تصریح کرد که “فردو هرگز بسته نخواهد شد”. او همچنین با اشاره به نزدیک شدن ۱۳ آبان، سالروز اشغال سفارت آمریکا در تهران، گفت که شعار مرگ بر آمریکا امسال پررنگ‌تر از سال‌های پیش خواهد بود.

او اضافه کرد: «این شعار با چهارتا مذاکره تغییر نمی‌کند چرا که هنوز آمریکا سیاست‌های خصمانه خود را بر علیه ایران دارد و کنگره بودجه‌ای را برای توطئه در ایران تصویب می‌کند و مرگ بر آمریکا حداقل کاری است که ما می‌توانیم در مقابل دشمنی‌های آمریکا انجام دهیم.»