اخبار

رادیوفردا: به دنبال ناکامی مذاکرات اتمی آلماتی و عدم توافق میان ایران و قدرت‌های جهانی، نمایندگان کنگره آمریکا در صدد تصویب تحریم‌های شدیدتری علیه تهران برآمده‌اند تا اقتصاد ایران را بیشتر تضعیف کنند.

خبرگزاری رویترز در گزارشی که روز دوشنبه، ۱۹ فروردین منتشر شد، به نقل از مشاوران کنگره آمریکا و کارشناسان تحریم‌ها نوشت، لایحه تحریم‌ها و مجازات‌های جدید که سناتور جمهوری‌خواه مارک کرک آن را آماده می‌کند، احتمالا در هفته آینده جهت بررسی به سنا آمریکا ارائه خواهد شد.

این خبرگزاری همچنین از تلاش اعضای مجلس نمایندگان آمریکا برای تصویب تحریم‌های بیشتر ایران خبر داده و نوشته است بی‌نتیجه ماندن مذاکرات انگیزه‌ جدیدی برای فعالیت بیشتر آنها در این زمینه شده است.

گروه ۱+۵، شامل ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه، روسیه، چین و آلمان در آخرین دور مذاکرات خود با ایران که در آلماتی قزاقستان برگزار شد،نتوانستند تهران را برای محدود ساختن تولید و ذخیره‌سازی اورانیوم غنی‌شده خود قانع کنند.

حتی سرگئی ریابکوف، نماینده روسیه در مذاکرات گفت که توضیحات ایران درباره برنامه اتمی آن پرسش‌های تازه‌ای را پیش آورده است.

در همین حال اد رویس، رییس کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان، با انتشار بیانیه‌ای نسبت به ناکامی مذاکرات آلماتی واکنش نشان داد و گفت: «نگرانی من این است که تهران از گفت‌وگوها تنها به عنوان تاکتیکی تاخیری استفاده می‌کند، همان‌طور که کره شمالی از چنین تاکتیکی برای توسعه زرادخانه هسته‌ای خود استفاده کرد.»

او افزود: «در برابر این تاکتیک لایحه‌ای را ارائه کرده‌ام که هر دو حزب مجلس نمایندگان از آن حمایت می‌کنند، طرحی که مبنی بر افزایش فشار اقتصادی بر رهبران ایران است تا برنامه تسلیحات اتمی خود را متوقف کنند.»

این سیاست‌مدار جمهوری‌خواه در نهایت تاکید کرد که کنگره به فشار خود بر تهران همچنان ادامه خواهد داد و این بهترین روش برای دستیابی به «موفقیت» است.

اد رویس و الیوت انجل، عضو دیگر مجلس نمایندگان آمریکا، در ماه فوریه لایحه‌ای را ارائه کردند که ناظر بر تحریم‌های وسیع‌تر ایران است.

این لایحه در صورت تصویب باعث می‌شود که تعداد بیشتری از شرکت‌های ایرانی در لیست سیاه تحریم‌های آمریکا قرار بگیرند و دسترسی تهران به یورو نیز دشوارتر از همیشه خواهد شد.

از سوی دیگر سناتور کرک که از زمان ورود به مجلس سنا در ژانویه ۲۰۱۱ از تحریم‌ها علیه ایران حمایت کرده است، لایحه‌ای را آماده می‌کند که در صورت تصویب هم به تحریم جدید اقتصادی و تجاری ایران منجر می‌شود و هم این که ممنوعیت‌هایی را برای مقامات جمهوری اسلامی که قصد مسافرت خارجی دارند ایجاد می‌کند و نیز امکان تصرف دارایی‌هایی آنها را فراهم می‌آورد.

این لایحه همچنین ناظر به تحریم تسلیحاتی ایران و گروه‌های تحت‌الحمایه آن در غزه و لبنان و سوریه و سودان و کره شمالی هست.

تحریم‌های اخیر ایران اقتصاد کشور را به شدت تحلیل برده و باعث سقوط ارزش پول ملی آن، ریال، شده است. با این حال مقامات ایران می‌گویند که قصد توقف برنامه اتمی خود را ندارند.

غرب نسبت به برنامه اتمی ایران مظنون است و می‌گوید که تهران درصدد دستیابی به سلاح هسته‌ای است، اتهامی که ایران آن را رد می‌کند.

رادیوفرانسه: بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، می گوید که اسرائیل برای مقابله با تهدید اتمی ایران نمیتواند به هیچ کشور دیگر حتی به دوستان نزدیک خود اعتماد کند.

نخست وزیر اسرائیل، روز یکشنبه در مراسم گشایش یادبود قتل عام یهودی‌ها در جنگ دوم جهانی در بیت المقدس گفت که اسرائیل از تلاش‌های جامعه بین‌المللی برای متوقف کردن برنامه اتمی ایران استقبال می کند اما در هیچ حالتی «سرنوشت خود را بدست کشورهای دیگر، حتی دوستان نزدیک خود» نخواهد سپرد.

بنیامین نتانیاهو، در اظهارات دیروز خود گفت: «قتل عام یهودیان، باعث شد که ما با قاطعیت بیشتر، برای دفاع از خود بر نیروهای خودمان متکی گردیم.»

باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا، در دیدار ماه آوریل خود از اسرائیل، تعهد کرده بود که برای جلوگیری از دستیابی ایران به بمب اتمی، تمامی تلاش‌های لازم را بکار خواهد برد.

نخست وزیر اسرائیل، یادآوری کرد که ایران بطور علنی تمایل خود برای نابودی اسرائیل را اعلام کرده و برای رسیدن به این هدف تمامی امکانات خود را بکار خواهد گرفت.

وی با یادآوری این موضوع که رهبران ایران اسرائیل را به «یک غده سرطانی» تشبیه کرده اند گفت: «کینه علیه یهودیان اکنون چهره بدل کرده و به کینه کشتارجویانه علیه دولت اسرائیل بدل شده است.»

بگزارش خبرگزاری فرانسه، شیمون پرز، رئیس جمهور اسرائیل، نیز در سخنانی در مراسم یادبود قتل عام یهودیان گفت رهبران ایران قتل عام یهودیان را انکار و اسرائیل را به یک قتل عام دیگر تهدید می کنند.

رئیس جمهور اسرائیل به روحیه یهودی‌ستیزی در شماری از کشورهای اروپایی نیز اشاره کرد و گفت شرم آور است که عده ای از تجارب تلخ یهودیان نیاموخته اند و از بحران‌های کنونی برای ایجاد احزاب ضد یهودی استفاده می کنند.

مراسم اصلی یادبود قتل عام یهودیان امروز دوشنبه در اسرائیل و لهستان برگزار می شود.

بخش تحلیل خودنویس: سید حسین موسویان، سفیر دوران سازندگی، مذاکره کننده‌ هسته‌ای دوران خاتمی، متهم به جاسوسی دوران احمدی‌نژاد اینک در آمریکا چه می‌کند؟ آیا این «تازه خارج» در چارچوب تعریف «لابی‌گر» وزارت خارجه قرار می‌گیرد؟ بررسی مجموعه گفتگوها و نوشته‌های موسویان در سالیان اخیر، شاید نشان دهد که مقام سابق زیر دست حسن روحانی، ساعت خود را به وقت تهران کوک کرده، یا به وقت شرق آمریکا؟

در ماه می سال ۲۰۱۰، خودنویس برای نخستین بار، حضور سید حسین موسویان در ایالات متحده را اعلام کرد. موسویان در هنگام گذر از یک اتاق فکر به اتاق فکری دیگر در نزدیکی میدان «دوپان» واشینگتن دیده شده بود. چند سال بعد، کتاب حسین موسویان هم توسط یکی از اتاق‌های فکر منتشر شد.

آن زمان، مهدی هاشمی طی سه تماس پی‌در‌پی از سردبیر خودنویس خواسته بود که خبر حضور موسویان در واشینگتن را از سایت حذف کند، اما التماس‌های فرزند هاشمی بی‌نتیجه ماند. گرچه گفته شد که علت حضور این دیپلمات سابق، بیماری همسرش بوده، اما پس از درمان همسر، احتمالا دلایل دیگری هم وجود داشته؛ از جمله درمان بیماری هسته‌ای به نفع نظام جمهوری اسلامی.

یک منبع نزدیک به رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام آن زمان به خودنویس گفت که هاشمی رفسنجانی به موسویان که پیش از دور دوم ریاست جمهوری احمدی‌نژاد، حکمی تعلیقی داشته تاکید کرده بود که هر چه زودتر ایران را ترک کند. موسویان از سپتامبر ۲۰۰۹ به عنوان محقق و کارشناس به دانشگاه پرینستون آمریکا پیوست. برخی معتقد بودند که وظیفه سفیر سابق، انتقال پیام‌هایی  از سوی رئیس مجمع به واشینگتن نشینان بوده است.

در اوایل سال ۲۰۱۰، خیلی از درونی‌ها و «خودی»های واشینگتن، در باره سفیر سابق حرف نمی‌زدند. یک شرکت کننده در یکی از جلسات با حضور موسویان به خودنویس گفته بود که آقای مذاکره کننده سابق هسته‌ای، در جلساتی حاضر بوده که دیگر حاضرین متعهد به پنهان نگاه داشتن محتوای بحث بوده‌اند.

اما انتشار گزارشی از سوی وال‌ستریت جورنال، به حضور موسویان در آمریکا رسمیت بخشید. بر پایه همین گزارش، آقای موسویان به خبرنگار این روزنامه گفته بود که حضورش برای دفاع از جنبش سبز نیست و به دنبال تداوم تحقیقات آکادمیک، و معالجه است و می‌خواهد بعدها به ایران بازگردد. موسویان همچنین تاکید کرده بود که به هیچ عنوان متقاضی پناهندگی از آمریکا و هیچ کشوری نبوده است. همان پیامی که یک ماه قبلش، با واسطه، به خودنویس داده بود.

در سال ۲۰۱۱، موسویان از سایه سر بیرون آمد و مواضعی در ارتباط با برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی پیش گرفت که گویی مذاکره کننده نظام در قلب آمریکا «غیر همسو» است. در گفتگویی از آمادگی جمهوری اسلامی برای تداوم گفتگوها و شروط نظام سخن گفت و قواعد گفتگو و مذاکره با ایران را یادآور شد. موسویان همچنین بعد از افشای طرح ترور سفیر عربستان در واشینگتن، روش عملیات را مغایر سیاست‌های جمهوری اسلامی خواند و گفت که سپاه قدس دست به چنین کاری بدون موافقت سران نظام نمی‌زند. البته این سوال مطرح شد که آیا در مواردی دیگر، سپاه قدس عملیاتی را با اجازه سران نظام انجام داد است یا خیر؟

این مذاکره کننده سابق دلایل عدم اعتماد جمهوری اسلامی به آمریکا را نیز در مقاله‌ای برای «فارین پالیسی» به نام خود ثبت کرد.

بررسی مجموعه مقالات و نوشته‌های آقای موسویان در خارج از ایران، می‌تواند به خواننده نشان دهد که آیا هنوز مذاکره کننده سابق هسته‌ای و مقام زیر دست حسن روحانی ساعت خود را به وقت تهران کوک کرده، یا به وقت شرق آمریکا؟

حسین موسویان یکی از کسانی است که در باره فتوای «ضد سلاح هسته‌ای» آیت‌الله خامنه‌ای در آمریکا بارها سخن گفته است. با این حال اطمینان برخی کارشناسان حوزه ایران به فتاوی رهبران دینی که ممکن است اهل «خدعه» هم باشند، جلب نشده است.

وقتی چندی پیش نمایندگان اصلاح‌طلب در واشینگتن ازحق غنی سازی اورانیوم ۵٪ ایران سخن گفتند و خواستار به رسمیت شناختن آن از سوی آمریکا و قدرت‌های بزرگ حاضر در مداکرات شدند، یک منبع آگاه به خودنویس گفت که میان حسین موسویان و نمایندگان ادوار نوعی هماهنگی وجود دارد. این منبع مدعی شد که این ارتباط نزدیک‌تر از تماس تلفنی است. با این حال، یکی از نمایندگان امضا کننده پیشنهاد هسته‌ای نمایندگان ادوار، وجود این رابطه را تکذیب کرد.

موسویان اما دیروز در یادداشتی در سایت «ال‌مانیتور» پیشنهادی مشابه پیشنهاد نمایندگان را تکرار کرده است. نمایندگان ادوار مجلس خواستار توقف غنی‌سازی توسط جمهوری اسلامی در حد ۵٪ شده بودند و دادن امکان بازرسی در هر زمان، اما به قیمت وارد نیاوردن تحریم‌های جدید و باز گذاشتن راه نفت با تعلیق تحریم‌های نفتی از سوی اتحادیه اروپا و آزاد گذاشتن معاملات بانکی و تبادلات مالی…

A realistic first step would be for Iran to cap enrichment at 5%, either export excess enriched uranium or convert into fuel elements, accept 24-hour IAEA surveillance and grant access rights at enrichment sites. In return, there would be no new sanctions by the P5+1, the suspension of unilateral EU sanctions on Iran’s oil and financial systems.

موسویان در گفتگو با رسانه‌ها نیز از آمادگی جمهوری اسلامی برای پذیرش توقف غنی‌سازی در حد ۵٪ سخن گفته بود، اما با این شرط که نظر نظام هم تامین شود.

پیشنهاد نمایندگان ادوار خارج از کشور که به رهبران آمریکا و ایران و خانم اشتون فرستاده شده بود، حاوی همین نکات هم بود:

طبق مقررات پذیرفته شده بین المللی ایران حق غنی سازی اورانیوم برای مصارف صلح آمیز را دارد؛ این حق باید صریحا به رسمیت شناخته شود و معنای آن در عمل اینست که ایران در وضعیت کنونی بتواند در حد ۵ درصد غنی سازی هسته ای داشته باشد.

– همزمان با توقف غنی سازی ۲۰ درصدی، گروه ۱+۵ باید طی تقویم زمانی مشخص، اقدامات جدی برای لغو تحریم‌های اقتصادی اتحادیه اروپا، آمریکا و سازمان ملل که متاثر از پرونده هسته ای است انجام شود.

یک روزنامه‌نگار ایرانی ساکن آمریکا معتقد است که تعدادی از نمایندگان سابق مجلس شورای اسلامی مقیم خارج از ایران، هنوز برپایه روابط درونی جمهوری اسلامی به مسائل نگاه و عمل می‌کنند.

هر کسی کو دور ماند از اصل خویش

در صورت نهایی شدن نامزدی حسن روحانی، باید نوشته‌های او را به دقت بررسی کرد. معلوم نیست سفرهای فردی به نام «حسن فریدون»* به اروپا که از چشم خبرنگاران پنهان مانده، آیا به اطلاع آقای موسویان نیز رسیده است؟ اگر مهر فرودگاه وین در گذرنامه‌های یاران سابق نقش بسته باشد، می‌تواند معانی متفاوتی داشته باشد. وین مرکز مهمی برای برخی از ایرانیان مرتبط با مجمع تشخیص مصلحت است. همچنین مرکز آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هم در پایتخت اتریش است. سيروس ناصری، یار هسته‌ای موسویان نیز سال‌هاست سرمای وین را به آلودگی تهران ترجیح داده است.

البته با توجه به تعدد گذرنامه‌های برخی مقام‌های سابق ایرانی از جمله مهدی هاشمی(که با برگه عبور به تهران رفت)، باید دید که آیا این امر در مورد «تازه خارج‌»ها نیز مصداق دارد یا نه؟

از طرفی، این کارمند سابق وزارت خارجه، بسیاری از مشخصات مورد نظر نویسندگان مصوبه سیاست‌گذاران خارجی جمهوری اسلامی در ارتباط با، Track II diplomacy در کشورهای «غیرهم‌سو» در خود جمع کرده است. پس حضور او را می‌توان یک فرصت برای نظام تعریف کرد. یک همکار سابق موسسه خاورمیانه واشینگتن معتقد است که موسویان دقیقا همین نقش را برای جمهوری اسلامی بازی می‌کند.

با پایان یافتن مدت محکومیت تعلیقی آقای موسویان، قاعدتا مطابق قول خودش، او باید به ایران بازگردد. حال باید دید که حضور او در آمریکا واجب‌تر است یا بازگشتش به تهران؟

—-

* یک منبع نزدیک به اتحادیه اروپا به خودنویس گفت که حسن روحانی در سفرهای غیر رسمی از گذرنامه‌ای به جز گذرنامه دولتی خود استفاده می‌کند(با نام حسن فریدون روحانی)

نام منابع این گزارش نزد خودنویس محفوظ است.

رادیوفرانسه: مذاکرات هسته ای ایران و گروه ١+٥ در آلماتی، پس از دو روز گفت و گوهای طولانی و فشرده بدون هیچ نتیجه‌ای پایان یافت.

کاترین اشتون- مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در نشست خبری که پس از پایان این مذاکرات برگزار شد به نمایندگی از جانب گروه ١+٥، گفت که هنوز مواضع قدرت‌های جهانی و ایران در زمینه مسائل هسته ای این کشور «بسیار از هم دور است».

دو طرف مذاکره کننده، تصمیم گرفتند برای بررسی و مشورت بیش‌تر به کشورهای خود برگردند.

مذاکرات امروز و دیروز در آلماتی، دومین دور مذاکرات ایران و قدرت‌های جهانی در همین شهر به شمار می‌رفت، اما طرفین به توافقی در زمینه تاریخ مذاکرات بعدی نرسیدند.

این در حالی است که نماینده روسیه کمی خوشبین‌تر از دیگران بود؛ سرگی ریابکوف- معاون وزیر امور خارجه روسیه، گفت که مذاکرات دوروزه آلماتی «واقعاً یک گام به جلو» است.

همچنین سعید جلیلی- دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و مذاکره کننده ارشد جمهوری اسلامی با ١+٥ گفت: «ما پیشنهادهای مشخصی را ارایه کردیم. حتی امروز هم آمادگی داشتیم که گفت‌وگوها را ادامه دهیم اما آن‌ها اعلام کردند که پیشنهاداتی که از سوی ایران مطرح شده نیاز دارد در پایتخت‌های آن‌ها با مقامات سیاسی‌شان به بحث گذاشته شود و نظر آن‌ها را بگیرند و سپس نتیجه را به ما اعلام کنند.»

وی اضافه کرد که قرار شد در آینده‌ای نزدیک خانم اشتون نتیجه‌ رایزنی‌ها و جمع‌بندی‌ها را به وی اطلاع دهد.

علی باقری،- معاون جلیلی، نیز مدعی شد که در مذاکرات آلماتی «جوابی مشخص به تمامی پرسش‌های قدرت‌های جهانی» داده شده است.

این در حالی است که مایکل مان- سخنگوی مسئول دیپلماسی اتحادیه اروپا، امروز شنبه، گفت که ایران در این مذاکره هنوز پاسخ «روشن و ملموسی» به پیشنهاد طرف مقابل نداده‌ است.

پیش از پایان مذاکرات ایران با گروه ١+٥، رسانه‌های جهان پیش بینی‌هایی در زمینه به بن‌بست رسیدن دور تازه این مذاکرات مطرح کردند.

صبح امروز، خبرگزاری فرانسه گزارش داد که پاسخ ایران به پیشنهادات غرب باعث «حیرت و گیجی» دیپلمات‌های غربی شده است.

رادیوفردا: دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و رئیس گروه مذاکرات هسته‌ای یک روز پیش از دور دوم مذاکرات آلماتی بر «حق هسته‌ای» ایران تاکید کرده و گفته است راه گفت‌و‌گوها با پذیرش حق غنی‌سازی ایران باز می‌شود.

به گزارش خبرگزاری‌های ایران، سعید جلیلی روز پنج‌شنبه ۱۵ فروردین در دانشگاه فارابی آلماتی، پایتخت قزاقستان، بر «حق هسته‌ای» ایران برای غنی‌سازی اورانیوم تاکید کرده و گفته است راه گفت‌وگوها با پذیرش آن باز می‌شود.

دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران که تهران از آمریکا انتظار دارد «رفتارش را تصحیح کند، نه گفتارش».

سعید جلیلی، سرپرست گروه مذاکره کننده و دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران روز چهارشنبه، ۱۴ فروردین‌ماه، همراه با گروهی از مذاکره‌کنندگان ایرانی راهی آلماتی شدند تا در روزهای ۱۶ و ۱۷ فروردین‌ بار دیگر با نمایندگان ۱+۵ مذاکره کنند.

آقای جلیلی روز پنجشنبه ۱۵ فروردین در دانشگاه فارابی قزاقستان گفت که در مذاکرات اول آلماتی، «آنها از مواضع قبلی خود فاصله گرفتند و به همین خاطر هم می‌خواهیم که دچار اشتباه محاسباتی نشوند و از رفتارهای غلط فاصله بگیرند و به همین خاطر ما آن را مثبت تلقی می‌کنیم. امیدواریم در گفت‌وگوهای فردا از رفتارهای غلط فاصله بگیرند.»

به گفته رئیس تیم مذاکرات هسته‌ای ایران، دور دوم مذاکرات آلماتی، «آزمونی برای مشخص‌شدن رفتار آمریکاست».

به گزارش خبرگزاری فارس، آقای جلیلی در پاسخ به سئوال یکی از حاضران درباره امکان گفت‌وگوی مستقیم ایران و آمریکا در حین دور دوم مذاکرات آلماتی، به سابقه روابط خصمانه تهران و واشنگتن اشاره کرد.

او همچنین با دست‌گذاشتن روی اظهارات مقامات آمریکایی که می‌گویند همه گزینه‌ها درباره ایران روی میز است، گفت: «کسی که می‌خواهد گفت‌وگو کند باید با سلاح منطق بیاید یا سلاح‌های نظامی؟ آنچه امروز ملت ما انتظار دارد، تصحیح رفتارهای آمریکاست نه گفتارهای آن.»

دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران با اشاره به فاصله بین مذاکرات مسکو تا مذاکرات آلماتی گفت: «این تحلیل وجود داشت که با فاصله‌انداختن بین گفت‌وگوها می‌خواهند آثار فشارها را ببینند، ولی همه دنیا شاهد بود که در این ۹ ماه ایران پیشرفت‌های زیادی کرد. در این مدت ما ریاست جنبش عدم تعهد را عهده‌دار شدیم و ۱۲۰ کشور با صدور بیانیه‌ای از حقوق هسته‌ای ما حمایت کردند.»

او همچنین در پاسخ به یکی از دانشجویان حاضر در این نشست درباره تاثیر نتیجه انتخابات ریاست جمهوری ایران بر برنامه هسته‌ای، گفت: «امروز دفاع از حقوق ملت ایران یک اجماع ملی است. پس از انتخابات ملت ما با شور بیشتری از حقوق خود دفاع می‌کند.»

آقای جلیلی با تاکید بر این که تسلیحات هسته‌ای نمی‌تواند منجر به ایجاد امنیت شود، از کره شمالی خواست «با گفت‌وگو به دنبال حل مسائل باشند.»

سعید جلیلی در حالی این سخنان را مطرح کرده است که هم‌زمان سخنگوی وزارت خارجه روسیه، الکساندر لوکاشویچ، گفته است: «تاکنون پیشرفتی در مذاکرات حاصل نشده است. متاسفانه طرفین مذاکرات هنوز برای رسیدن به یه توافق، گامی بر نداشته‌اند.»

آقای لوکاشویچ در عین حال گفته که وزارت خارجه روسیه امیدوار است دور دوم مذاکرات آلماتی به طرفین اجازه دهد برای رسیدن به توافق، تلاش کنند.

دو دوم مذاکرات آلماتی در حالی برگزار می‌شود که شش قدرت جهانی بسته پیشنهادی جدیدی پیش روی ایران قرار داده‌اند. کاترین اشتون رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا که ریاست گروه ۱+۵ را بر عهده دارد، ضمن ابراز خوش‌بینی نسبت به این دور از مذاکرات از ایران خواسته است تا به این پیشنهاد پاسخ دهد.

دور پیشین مذاکرات هسته‌ای در آلماتی، هشتم و نهم اسفندماه ۱۳۹۱ برگزار شد؛ گفت‌و‌گوهایی که ایران آن را «نقطه عطف» و ۱+۵ «مفید» ارزیابی کرد.

غربی‌ها ایران را متهم می‌کنند که در پوشش برنامه هسته‌ای‌ خود اهداف نظامی را دنبال می کند و در کنار اعمال تحریم‌ها علیه ایران، سعی دارند تا به صورت مسالمت آمیز راه برون‌رفتی را برای بن‌بست هسته‌ای ایران پیدا کنند که نتیجه آن برگزاری هشت دور مذاکره هسته‌ای از تابستان سال ۱۳۸۷ تا کنون بوده است.

ایران همواره فعالیت‌های هسته‌ای خود را «صلح آمیز» دانسته و دستیابی به انرژی هسته‌ای را حق مسلم خود می‌داند.

دویچه‌وله: کارشناسان آمریکایی حدس می‌زنند که کره شمالی در ماه فوریه بمبی اورانیومی را منفجر کرده باشد. دلیل آنان پنهان‌کاری غیرعادی در مورد آزمایش اتمی در آن ماه است. این بمب اورانیومی می‌تواند نشانه همکاری این کشور با ایران باشد.

کره شمالی در آخرین آزمایش اتمی خود در ماه فوریه دست به اقداماتی غیرمعمول زد تا نتایج آزمایش هسته‌ای خود را مخفی نگاه دارد. دو تحقیق مختلفی که توسط کارشناسان آمریکایی انجام شده است نشان می‌دهد انفجاری که در ۱۲ فوریه صورت گرفته به طور قابل توجهی بخوبی کنترل شده بوده به گونه‌ای که بر اثر آن تنها میزان کمی رادیواکتیو در جو پخش شده است.

بدین خاطر آمریکا با وجود همه تلاش‌هایی که کرده نتوانسته به اندازه کافی ذراتی را جمع‌آوری کند تا پی ببرد که کدام ماده شکاف‌پذیر در آخرین آزمایش کره شمالی به کار رفته است.

طبیعی است هر کشوری که دست به آزمایش اتمی می‌زند، می‌کوشد اطلاعات آن را مخفی نگاه دارد. با این حال به گزارش روزنامه “واشنگتن پست”، مقامات دولت آمریکا و کارشناسان مستقل نگران‌اند از اینکه دانشمندان کره شمالی بمبی جدید ساخته باشند که هسته آن را اورانیوم غنی‌شده تشکیل داده باشد.

اگر نگرانی‌های یاد شده بجا باشد به معنای آن است که کره شمالی با موفقیت راهی جدید برای ساختن بمب اتم پیموده است. زیرا تا آنجا که مقامات آمریکایی می‌دانند، در ساخت دو بمب هسته‌ای که کره شمالی از سال ۲۰۰۶ منفجر کرده است پلوتونیوم به کار رفته بود.

رسانه‌های دولتی در کره شمالی با افتخار گزارش داده بودند که این کشور با آزمایش اخیر، زرادخانه هسته‌ای خود را “تنوع” بخشیده است. گفته می‌شود که هم‌اکنون در این کشور کارخانه‌ای مشغول کار است که در آن غنی‌سازی اورانیوم انجام می‌گیرد. کره شمالی دارای ذخایر غنی اورانیوم است.

نگرانی از همکاری میان ایران و کره شمالی

این امکان که کره شمالی بمبی با اورانیوم غنی‌‌‌شده را آزمایش کرده باشد باعث می‌شود که نگرانی آمریکا از همکاری فزاینده میان ایران و کره شمالی بیشتر شود. جمهوری اسلامی ایران سالهاست که مشغول غنی‌سازی اورانیوم است و البته آن طور که خود مدعی است، با این عمل تنها اهداف غیرنظامی را دنبال می‌کند. با این همه هنوز مدرکی دال بر اینکه این دو کشور با هم همکاری اتمی دارند در دست نیست.

به‌رغم این‌ها، به نوشته “واشنگتن پست” به نقل از یک مقام سیاسی سابق دولت باراک اوباما، آمریکا نگران این فعالیت‌های هسته‌ای است. این مقام سیاسی به “واشنگتن پست” گفت: «این دو کشور در بسیاری از زمینه‌ها با هم همکاری دارند، بخصوص در زمینه ساخت موشک. صادقانه بگویم، اینکه چرا هنوز در زمینه برنامه‌هسته‌ای باهم کار نمی‌کنند، برای ما معماست.»

مخفی‌کاری کره شمالی در این روزها که تنش میان این کشور و کره جنوبی رشد کرده است، حساسیت بیشتری را برانگیخته است.

رهبر کره شمالی، کیم جونگ اون، در روز شنبه (۳۰ مارس/۱۰ فروردین) به طور رسمی اعلام وضعیت جنگی کرد. در پی آن آمریکا چند بمب‌افکن استتاری از نوع اف۲۲ را در جنوب شبه جزیره کره مستقر کرد.

رئیس جمهور کره جنوبی، پارک گون-های، تهدیدهای کره شمالی را “بسیار جدی” خواند و از ارتش کشور خود خواست در صورت بالا گرفتن بحران به شدت واکنش نشان دهد.

رادیوفردا: دو سناتور آمریکایی لایحه اصلاح‌شده‌ای را در رابطه با تحریم‌های ایران به سنا ایالات متحده ارائه می‌کنند که هدف از آن ممانعت از فعالیت‌های تجاری جمهوری اسلامی در سراسر جهان با استفاده از واحد پول یورو است.

بر اساس گزارش روز اول فروردین خبرگزاری آسوشیتدپرس، سناتور جمهوری‌خواه مارک کیرک و سناتور جو مانچین از دموکرات‌ها در این لایحه اصلاحی، راه‌کارهایی را پیش‌بینی کرده‌اند که مانع دسترسی ایران به دارایی‌های خارجی خود در قالب پولی یورو می‌شود.

این لایحه همچنین در صورت تصویب، امکان استفاده ایران از نظام پرداختی بانک مرکزی اتحادیه اروپا را سلب خواهد کرد.

پیش از این رسانه‌های فایننشال تایمز و رویترز از فشارهای آمریکا به بانک مرکزی اتحادیه اروپا خبر داده بودند تا این بانک مانع استفاده نهادهای اقتصادی ایرانی از نظام پرداختی خود شود.

نظام پرداختی بانک مرکزی اتحادیه اروپا به «تارگت – ۲» شهرت دارد که شرایط انتقال آنی پول در میان کشورهای اروپایی را فراهم می‌آورد.

سناتورهای آمریکایی معتقدند که ایران از طریق این نظام پرداختی می‌تواند به یورو دسترسی داشته باشد و همچنین یورو را به واحدهای پولی دیگر تبدیل کند.

این در حالی است که مسئولان بانک مرکزی اتحادیه اروپا با دفاع از نظام پرداختی خود تأکید کرده‌اند که این بانک تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه ایران را رعایت می‌کند و تاکنون هیچ نقل و انتقال مالی غیرقانونی از طریق نظام پرداختی تارگت – ۲ انجام نشده است.

ایران در حال حاضر امکان معامله بین‌المللی با دلار را ندارد و ناگزیر است در تجارت با بانک‌های خارجی و مشتریان خود از واحدهای پولی دیگری استفاده کند. از جمله در ماه‌های اخیر گزارشاتی منتشر شد مبنی بر آن که هند نفت ایران را با روپیه می‌خرد.

اکنون لایحه اصلاحی سناتورهای آمریکایی راه تجارت ایران با استفاده از واحد پولی یورو را نیز مسدود می‌کند تا حلقه محاصره اقتصادی ایران تنگ‌تر شود.

هدف از تحریم‌های غرب علیه ایران، توقف برنامه اتمی آن است. غرب می‌گوید که ایران در صدد تولید سلاح هسته‌ای است، ادعایی که ایران آن را رد می‌کند.

قالیباف نامه: فضای سیاسی دنیا به این نتیجه رسیده است که فعالیت‌های صلح آمیز هسته‌ای ایران و مخالفت غرب با آن را به عنوان یکی از «سر تیتر»‌های خود ببیند و آنطور که مشاهدات موجود گواه …
شفاف: فضای سیاسی دنیا به این نتیجه رسیده است که فعالیت‌های صلح آمیز هسته‌ای ایران و مخالفت غرب با آن را به عنوان یکی از «سر تیتر»‌های خود ببیند. سئوالاتی از این قبیل که «جمهوری اسلامی چه چشم‌اندازی را برای فعالیت‌های هسته‌ای خود در نظر دارد»، «ایران و ۱+۵ از چه طریقی می‌توانند با تفاهم و تعامل برسند»، «تحریم‌های غرب چه شرایطی را برای ایران رقم می‌زند» و البته چرا و آیاهایی که پاسخ‌هایشان در مذاکرات طرفین جستجو می‌شود. با این حال همچنان غرب در اقدامی زیر سئوال و تعجب برانگیز ایران را به دست یابی به انرزی اتمی متهم می‌کند و ایران هم با تاکید بر اساسنامه و تعهدات ذکر شدهNPT اینطور عنوان می‌کند که به مانند هر عضو دیگری از اعضای آژانس بین‌المللی هسته‌ای این حق را دارد که در چارچوب قانون به فکر توسعه فناوری هسته‌ای خود باشد.

«غربی‌ها دنبال تحقق این هدف هستند که جمهوری اسلامی درجا بزند تا از این طریق همیشه محتاج قدرت‌ها باشد، این در حالی است که کارنامه عملکرد سه دهه‌ای ما نشان داده که هر روز به توانمندی بیشتر و در نتیجه استقلال قابل توجه‌تری می‌رسیم. غرب و آمریکا در حالی ایران را تشویق به توقف برنامه‌های علمی خود می‌کنند و دنبال این هستند تا ما همه نیاز‌هایمان را با درآمدهای نفتی تامین کنیم»

حسن غفوری فرد استاد فیزیک هسته‌ای دانشگاه با بیان این امر در گفتگو با «شفاف» اذعان دارد که مخالفت با انرژی هسته‌ای را در اصل باید مخالفت با جمهوری اسلامی دانست. وی همچنین درباره تحریم‌ها اعقتاد دارد که «تحریم‌ها از اول انقلاب بودند و مربوط به فعالیت هسته‌ای نیست و همه خواسته‌هایشان را هم قبول کنیم، همچنان تحریم ما یکی از برنامه‌های اصلیشان خواهد بود. البته باید در نظر داشت که تحریم‌ها آنطور که عنوان می‌شود، هم ضرر رسان نیستند. ما با همین تحریم‌ها در هشت سال جنگ تحمیلی کشور را به نحو احسن اداره کردیم»

این نماینده سابق مجلس همچنین گفت: جمهوری اسلامی در حال قدم زدن در مسیر توسعه و پیشرفت است و این شرایط ناخوشایند آمریکا و غرب است. به همین دلیل آن‌ها تحت هیچ شرایطی نمی‌توانند «ایران پیشرفته» را بربتابند و به همین خاطر است که همچنان به سنگ‌اندازی‌های خود اصرار دارند. با توجه به‌شناختی که از انگیزه مخالفان ایران وجود دارد، باید اینطور گفت که غربی‌ها دنبال تحقق این هدف هستند که جمهوری اسلامی درجا بزند تا از این طریق همیشه محتاج قدرت‌ها باشد، این در حالی است که کارنامه عملکرد سه دهه‌ای ما نشان داده که هر روز به توانمندی بیشتر و در نتیجه استقلال قابل توجه‌تری می‌رسیم. غرب و آمریکا در حالی ایران را تشویق به توقف برنامه‌های علمی خود می‌کنند و دنبال این هستند تا ما همه نیاز‌هایمان را با درآمدهای نفتی تامین کنیم که خب! ‌ مشخص است آن‌ها نمی‌توانند این هدف خود را عملی شده ببیند و جمهوری اسلامی همچنان پیشرفت‌های محسوسی را تجربه خواهد کرد.

غفوری فرد سخنانش را این جملات به پایان برد: به هر حال کوتاه نیامدن در قبال زورگویی‌های زورگویان از اصول اصلی در نظام جمهوری اسلامی است و می‌توان گفت به دلیل اقتدار و استقلالی که از آن دفاع کردیم، جمهوری اسلامی به جایگاه خوبی دست یافته و اصولا شرایط مطلوب ما باعث شده تا دشمنان نتوانند وضعیت را بربتابند و به همین دلیل به طور دائم به فکر تهدید و تحریم باشند.

دویچه‌وله: مدیر اداره اطلاعات ملی آمریکا گزارش سالانه این نهاد را به کنگره آمریکا برد. بر اساس گزارش، ایران در فرایند غنی‌سازی اورانیوم پیشرفت‌هایی داشته اما نمی‌تواند مخفیانه اورانیوم لازم برای ساخت بمب هسته‌ای تولید کند.

در گزارش روز سه‌شنبه (۱۲ مارس/ ۲۲ اسفند) جیمز کلپر، مدیر اداره اطلاعات ملی آمریکا، تصریح شده است، با وجود این‌که جمهوری اسلامی گام‌های بلندی در برنامه هسته‌ای خود برداشته، اما «بنا بر ارزیابی ما ایران نمی‌تواند مواد اولیه (اورانیوم) کم‌غلظت را به اورانیوم مورد نیاز برای ساخت بمب هسته‌ای تبدیل کند، بدون این‌که این اقدام برملا شود».

بر این اساس، «ایران در سال گذشته پیشرفت‌هایی داشته که موقعیت این کشور را در تولید اورانیوم مورد نیاز برای ساخت سلاح هسته‌ای در تأسیسات مخفی خود بهتر کرده‌اند؛ در صورتی که این کشور بخواهد بمب هسته‌ای بسازد».

DW.DE
مطالب بیشتردر صفحه ویژه پرونده‌ی هسته‌ای ایران

تأسیسات غنی‌سازی اعلام‌شده جمهوری اسلامی زیر نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هستند. این آژانس زیر نظر سازمان ملل متحد فعالیت می‌کند. سرویس‌های امنیتی کشورهای مختلف نیز برنامه هسته‌ای ایران را به صورت پنهان دنبال می‌کنند.

ارزیابی اداره اطلاعات ملی آمریکا بر ارزیابی‌های سرویس‌های جاسوسی صحه می‌گذارد. این سرویس‌ها سال گذشته گزارش کرده بودند که ایران هنوز تصمیم به ساخت تسلیحات هسته‌ای نگرفته و سیاست حکومت جمهوری اسلامی بر پایه “هزینه و فایده” استوار است.

جیمز کلپر روز سه‌شنبه افزود: «ما نمی‌دانیم که آیا ایران در آینده تصمیم به ساخت تسلیحات هسته‌ای خواهد گرفت یا خیر». به زعم او، اولویت مهم مقامات ارشد جمهوری اسلامی تحکیم پایه‌های قدرت‌شان است و آنان خطرات ساخت سلاح‌های هسته‌ای را با وسواس می‌سنجند؛ به همین دلیل آمریکا و متحدانش از فرصت تأثیرگذاری بر تصمیم مقام‌های ارشد تهران برخوردارند.

کارشناسان امنیتی ایالات متحده، بنا بر گزارش یادشده، بر این باروند که جمهوری اسلامی علاقه‌ای به درگیری مستقیم با آمریکا ندارد.

رادیوفردا: علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، روز پنج‌شنبه، ۱۷ اسفند، از تحریم‌های بین‌المللی به عنوان یکی از چالش‌های حکومت ایران یاد کرد که بر اقتصاد کشور تاثیر منفی گذاشته است.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله خامنه‌ای، وی با بیان این‌که هدف غرب از اعمال تحریم‌ها علیه ایران، «رو در رو قرار گرفتن مردم و نظام اسلامی» بوده است، گفت که تحریم‌ها باعث بروز برخی مشکلات اقتصادی و معیشتی برای مردم شده است.

آقای خامنه‌ای با این حال تحریم‌ها را «به نفع کشور» دانست و اظهار داشت که ممنوعیت واردات برخی کالاها به کشور باعث «بازگشت به خود و جوشش از درون» شده است، چنان‌چه ایران توانست «اورانیوم ۲۰ درصد مورد نیاز رآکتور تحقیقاتی تهران» را خود تولید کند.

پیش از این دیگر مقامات ایران نیز در اظهاراتی مشابه، از تحریم‌ها استقبال کرده بودند و آن را برای کشور مفید می‌دانستند.

با این حال دو ماه قبل وزیر صنعت و تجارت اذعان داشت که تحریم‌ها «فلج‌کننده» بوده‌اند و باعث شده‌اند ایران نتواند نیازهای مختلف اقتصادی را تامین کند، اعترافی که محمود احمدی‌نژاد، رئیس دولت ایران نیز به نحوی دیگر تکرار کرده است.

آقای احمدی‌نژاد می‌گوید این منتقدان او هستند که می‌خواهند نقش تحریم‌ها را در مشکلات فعلی ایران کمرنگ نشان دهند.

اما علی خامنه‌ای در ادامه سخنان خود یکی دیگر از دلایل مشکلات اقتصادی در ایران را «مدیریت‌ها و سیاست‌های اقتصادی» عنوان کرد و گفت: «من به مسئولان برای حل موضوع گرانی توصیه مؤكد كرده‌ام و اكنون آنها باید گزارش دهند كه چه كرده‌اند.»

این در حالی است که محمدرضا رحیمی، معاون اول رئیس جمهوری ایران، به تازگی در اظهارنظری کم‌سابقه اعتراف کرد که «با افزایش قیمت‌ها در ماه‌های گذشته قدرت خرید حقوق‌بگیران کشور نصف شده است» و «ما نیز کاری نتوانستیم برایشان بکنیم».

اقتصاد ایران در سراشیبی کم‌سابقه‌ای افتاده، به‌ طوری که پول ملی آن در شمار کم‌ارزش‌ترین ارزهای جهان قرار گرفته است.

واکنش به مذاکرات آلماتی

آقای خامنه‌ای در بخش دیگری از سخنان خود که در جمع اعضای مجلس خبرگان بیان شده است به مسئله هسته‌ای ایران پرداخت و آن را نیز یکی از چالش‌های پیش روی حکومت دانست که البته به گفته او «به زیان» کشور نبوده است.

او با اشاره به مذاکرات هسته‌ای اخیر ایران با قدرت‌های جهانی در آلماتی قزاقستان گفت: «در این دیدار غربی‌ها كار مهمی انجام ندادند كه از آن تعبیر به دادن امتیاز شود، بلكه آنها فقط به بخشی از حقوق ملت ایران، اعتراف كوچكی كردند.»

آقای خامنه‌ای توضیحی درباره این «امتیازات» نداده است، با این حال نمایندگان ایران و گروه ۱+۵ نسبت به این مذاکرات ابراز رضایت کرده‌اند و آن را «مفید» خوانده‌اند.

به گفته دیپلمات‌ها، ۱+۵ به جای توقف کامل فعالیت‌های تاسیسات فردو خواستار «تعلیق» غنی‌سازی ۲۰ درصدی شده و حتی به ایران پیشنهاد داده است که می‌تواند مقداری از سوخت ۲۰ درصدی خود را برای رآکتور تحقیقاتی امیرآباد تهران نگه دارد.

اما هنوز جزئیات نشست آلماتی و پیشنهادات مطرح شده در آن به صورت رسمی منتشر نشده است.

علی خامنه‌ای نیز بدون آن‌ که به صحبت‌های طرفین در این مذاکرات اشاره‌ای کند، اظهار داشت: «برای سنجش صداقت غربی‌ها در نشست اخیر با ایران، باید منتظر اجلاس بعدی بود.» ‌

دور بعدی مذاکرات هسته‌ای ایران با گروه ۱+۵، شامل ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه، روسیه، چین و آلمان فروردین سال ۱۳۹۲ بار دیگر در شهر آلماتی قزاقستان برگزار می‌شود.