اخبار

خدمت نیوز: اسکات ریتر، بازرس سابق که پس از افشای نفوذ آمریکا و رژیم صهیونیستی در بازرسی‌‌های این نهاد بین‌المللی در عراق از سمتش استعفا کرد در یادداشتی همچنین آمریکا را به بحران‌‌آفرینی بر سر برنامه هسته‌ای ایران متهم می‌کند
به گزارش خدمت به نقل از نسیم؛ یک بازرس تسلیحاتی سازمان ملل که از افشاگران درباره نفوذ دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا، انگلیس و رژیم صهیونیستی به روند بازرسی‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است گفته ایران در تفاهم لوزان به تعهداتی فراتر از ان‌پی‌تی متعهد شده است.

“اسکات ریتر” یکی از بازرسان “کمیسیون ویژه سازمان ملل” موسوم به “آنسکام” بود که از سال 1991 و همزمان با ایجاد این برنامه برای بازرسی از سلاح‌های کشتار جمعی عراق به این کشور اعزام شد.

در برنامه “آنسکام” به بازرس‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی آزادی‌های بدون محدودیتی برای تردد در عراق و بازرسی از برنامه تسلیحاتی این کشور اعطا شده بود، اما در سال 1999 شواهدی تکان‌دهنده افشا شد که نشان می‌دادند دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا و انگلیس در این برنامه نفوذ کرده و حتی برخی از اطلاعات دریافت شده را در اختیار رژیم صهیونیستی قرار داده‌اند. ریترر در آن زمان از سمت خود استعفا کرد و به افشاگری درباره سیاست خارجی آمریکا دست زد.

آنچه ریتر افشا کرد این بود که آمریکا و انگلیس از ابتدا قصد داشته‌اند از اطلاعات به دست آمده تحت پوشش بازرسی‌های آژانس برای بمباران عراق استفاده کنند؛ مساله‌ای که یک بار در سال 1998، در عملیات موسوم به “روباه صحرا” و بار دیگر در جنگ 2003 عراق آشکار شد.

“اسکات ریتر”، بازرس سازمان ملل در عراق که از سمتش استعفا کرد

این بازرس تسلیحاتی سازمان ملل در یادداشتی که دو روز بعد از تفاهم هسته‌ای بین ایران و گروه 1+5 به امضا درآمد فرایندهای بازرسی و راستی‌آزمایی که ایران تحت این سند به آن متعهد شده را فراتر از چارچوب ان‌پی‌تی دانسته است.

“ریتر”، با بیان اینکه ایران در تفاهم‌نامه یاد شده با اجرای پروتکل الحاقی و همچنین کد اصلاحی 3.1 موافقت کرده در این یادداشت می‌نویسد: “ایران به عنوان بخشی از توافق، اجرا و تصویب این دو اقدام و همچنین سایر اقدامات راستی‌آزمایی، مانند نظارت بر تولید سانتریفیوژ و استخراج و فراوری اورانیوم که خارج از چارچوب معاهده منع گسترش سلاح‌های اتمی است را پذیرفته است.”

وی می‌افزاید: “در مقابل این اقدامات راستی‌آزمایی شدید، با برنامه هسته‌ای ایران همانند کشورهای غیردارنده سلاح‌های هسته‌ای در ان‌پی‌تی رفتار خواهد شد.”

در بخشی از بیانیه پایانی نشست لوزان که توسط وزیر امور خارجه ایران محمد جواد ظریف و فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در نشست خبری در دانشگاه پلی تکنیک لوزان قرائت شد آمده است: مجموعه تدابیری برای نظارت بر اجرای مفاد «برجام» شامل کد اصلاحی ۳.۱ و اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی مورد توافق واقع شده است. آژانس بین المللی انرژی اتمی از فن آوری های مدرن نظارتی استفاده خواهد کرد و از دسترسی های توافق شده بیشتری از جمله به منظور روشن کردن موضوعات گذشته و حال برخوردار خواهد شد. این دو اقدام و بازرسی‌های مورد مجاز در آنها در روزهای گذشته به چالش‌های لفظی بین مقامات ایران و غربی تبدیل شده است.

کد اصلاحی که یک بند اضافه شده به توافق پادمان است و الزاماتی فراتر از این توافق را به کشورهای اجراکننده آن تحمیل می‌کند. مطابق توافق پادمانی، کشورها باید فعالیت‌های هسته‌ای در هر مقیاسی را 6 ماه قبل از تزریق مواد به دستگاه‌های سانتریفیوژ به اطلاع آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برسانند اما کد اصلاحی 3.1 کشورها را ملزم می‌کند از زمان تصمیم به ساخت یک برنامه هسته‌ای، آژانس را مطلع کند.

به عنوان مثال زمانی که یک کشور عضو پادمان تصمیم می گیرد، یک پروژه هسته ای را به مرحله اجرا بگذارد، احتمال دارد ساخت این پروژه چندین سال به طول انجامد. با این حال بر اساس توافق پادمان، این کشور موظف است ۱۸۰ روز قبل از آغاز فرآیند غنی سازی اورانیوم، آژانس بین المللی انرژی اتمی را در جریان قرار دهد ولی در صورت پذیرش کد اصلاحی ۳.۱، از بدو طرح ریزی برنامه هسته ای باید آژآنس و به تبع آن سایر کشورها مطلع شوند.

پروتکل الحاقی هم که به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اجازه قانونی برای بازرسی‌های گسترده‌تر و سرزده از کشورهای عضو پیمان ان‌پی‌تی می‌دهد. ایران قبلاً این پیمان را اجرا کرده است.

در مهرماه 1382 و در جریان حضور همزمان وزاری امور خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان در تهران، تیم مذاکره‌کننده ایران به سرپرستی دکتر روحانی، دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی، در اقدامی که هدف آن “اعتمادسازی” با کشورهای اروپایی بود، تصمیم گرفت “به طور داوطلبانه” پروتکل الحاقی را امضا و اجرا کند.

در “بیانیه تهران”، مقرر شد حق ایران برای برخورداری از برنامه هسته‌ای برای مقاصد صلح‌آمیز به رسمیت شناخته شود و در مقابل ایران به طور داوطلبانه فعالیت‌های غنی‌سازی خود را همزمان با افزایش فعالیت‌های بازرسی آژانس تحت پادمان‌های پروتکل الحاقی و کد اصلاحی 3.1 تعلیق کند.

ایران پس از اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی، فعالیت های مربوط به غنی سازی اورانیوم را به حالت تعلیق درآورد و به بازرسان آژانس اجازه داد تا به صورت سرزده از مراکز اتمی و در برخی موارد از مراکز نظامی بازدید کنند.

اما با ارجاع پرونده اتمی ایران به شورای امنیت، مجلس فوریت طرحی را که چندی پیش از آن به تصویب رسانده بود از تصویب نهایی گذراند و دولت ایران را ملزم به کاهش همکاری با آژانس و لغو اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی کرد.

اسکات ریترر در یادداشت خود به این موضوع هم اشاره کرده و آمریکا را مقصر بحران‌سازی از برنامه هسته‌ای ایران می‌داند. ریترر می‌نویسد: “علی‌رغم پایبندی ایران به مفاد بیانیه تهران و اعتراف متعاقب آژانس مبنی بر اینکه قابلیت نظارت و بررسی کلیت برنامه هسته‌ای اعلام شده ایران را دارد، دستور برداشته شدن تعلیق داوطلبانه غنی‌سازی ایران هرگز صادر نشد.”

وی می‌افزاید: “به جای این، آمریکا بر اساس اسنادی به دست آمده از یک لپ‌تاپ غیرمعتبر، شبحی به نام برنامه تسلیحاتی مخفیانه ایران را ایجاد کرد و این تهدید خیالی را به جایی رساند که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هم با تخلف از بیانیه تهران تعلیق داوطلبانه و موقت فعالیت غنی‌سازی ایران را دائمی اعلام کرد.”

من و تو: حسن روحانی که وعده داده بود در پای میز مذاکرات و با دیپلماسی مساله هسته‌ای ایران حل کند و به دنبال آن تلاش کند تا تحریم‌های اقتصادی برداشته بشوند، این روزها سیاست دیپلماسی و گفتگویش در داخل کشور طرفداران چندانی ندارد.

محمد جواد لاریجانی دبیر ستاد حقوق بشر قوه قضاییه امروز تاکید کرده است که دیپلماسی به تنهایی نمی تواند مشکلات را حل کند. لاریجانی با اشاره به تحریم‌های اقتصادی که علیه ایران وضع شده این تحریم‌ها را “تجاوز اقتصادی ” دانسته است و خطاب به دولت روحانی تاکید کرده که “اگر بخواهیم تمام مشکلات را با دیپلماسی حل کنیم دچار زیاده خواهی از دیپلماسی شده ایم.” وی با اشاره به هشت سال جنگ بین ایران و عراق صراحتا تاکید کرده است که برای پیروز شدن در مذاکرات اتمی باید “استراتژی دفع تجاوز داشته باشیم امری شبیه روحیه دوران دفاع مقدس.”

لاریجانی خطاب به کشورهای غربی گفته است که اگر هدف آنها از تحریم‌ها کم کردن توان هسته‌ای ایران بوده است آنها به هدف خود نرسیده اند. وی همچنین با اشاره به “اقتصاد مقاومتی” که آیت الله خامنه‌ای از آن سخن می گوید تصریح کرده است که آنها نتوانسته اند به مردم هم آسیب برسانند. این اظهارات در حالی مطرح می شود که حتی آیت الله خامنه‌ای هم به این مساله اعتراف کرده بود که تحریم‌ها بر ایران تاثیر گذاشته و کشور دچار مشکل شده است.

ایران آقایی به خرج داده است

دبیر ستاد حقوق بشر در بخش دیگری از اظهاراتش با اشاره به عضویت ایران در ام.پی.تی آن را به ضرر ایران دانست و گفت :”این پیمان چه زهر ماری است که هیچ نفعی برای ملت ما ندارد.” وی خطاب به کشورهای غربی گفت که ایران تا به امروز هم “آقایی و شرافت” زیادی به خرج داده است که در این پیمان باقی مانده است.

لاریجانی همچنین با تاکید بربی اعتماد بودن به کشورها غربی تصریح کرد که نمی شود به هیچ کدام از امضاهای غرب اعتماد کرد ، همینطور به دولت روحانی هشدار داد که که نمی تواند دستاوردهای ایران در برنامه هسته‌ای را در راه بده و بستان مصرف کند.

مذاکرات نباید محرمانه باشد

لاریجانی در بخش دیگری از سخنانش به مساله محرمانه بودن مذاکرات اشاره کرد و از تیم مذاکره کننده خواست که از واژه محرمانه استفاده نکنند. وی هر چند که تاکید کرد که نباید”سیر تا پیاز “مذاکرات منتشر بشود اما از آن سو هم به دولت هشدار داد که اگر پوشش خبری مناسبی نداشته باشند باعث فشار به دولت و مردم می شوند.

تیم مذاکره کننده این بار تصمیم گرفته اند که جزییات مذاکرات را منتشر نکنند و این مساله از طرف برخی از گروه‌های تند رو در ایران قابل پذیرش نیست و آنها خواستار شفافیت در مذاکرات هستند.

لاریجانی همچنین تاکید کرده است که مشروعیتی برای گروه ۵+۱ قایل نیست و خطاب به مذاکره کننده‌ها گفته است که دنیا باید بداند که مذاکره کننده‌های ایرانی پشت گرم و پابرجا هستند.