اخبار

بی‌بی‌سی: آقای طیب نیا می گوید که ترکیب تورم با رشد اقتصادی منفی پنج و هشت دهم درصد در تاریخ اقتصاد کشور بی سابقه است

علی طیب‌نیا وزیر اقتصاد ایران با تشریح وضعیت اقتصادی، علت بروز رکود و رشد منفی اقتصادی را سوء مدیریت، تحریم‌های خارجی و مشکلات ساختاری اقتصاد ایران دانسته و گفته است که بدون همراهی همگان “امکان فائق آمدن بر مشکلات و چالش‌های جدی پیش رو وجود ندارد.”

آقای طیب‌نیا در جمع اعضای مجلس خبرگان رهبری گفته که در سیاست خارجی دولت در سال‌های اخیر با سیاست‌های اقتصادی “منافات” وجود داشته و دولت “در حوزه سیاست خارجی به جای تعامل سازنده، رویکرد تقابل جویی”در پیش گرفت که به تحریم‌ها منجر شد و در سیاست‌گذاری اقتصادی هم به نوعی رفتار کرد که وابستگی بودجه به منابع نفتی افزایش یافت.”

در سالهای اخیر درآمدهای نفتی ایران به شدت افزایش یافت و بنابر گزارشهای رسمی در هشت سال دوره ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد، عواید دولت از محل فروش نفت به حدود ۷۰۰ میلیارد دلار رسید که بخش عمده آن به مصرف رسیده است.

به گفته وزیر اقتصاد، تقابل‌جویی در سیاست خارجی و سوء مدیریت اقتصادی، نتیجه”خود را به صورت افزایش نامعقول و غیرمنطقی واردات و آسیب‌پذیری بیشتر اقتصاد کشور از تحریم‌های خارجی نشان داد.”

در سال گذشته اقتصاد ایران رشد منفی ۵.۸ درصد داشت و آقای طیب نیا در سخنان خود توضیح داد که تولید کالا و خدمات در سال گذشته نه تنها افزایش نیافت بلکه ۵.۸ درصد کاهش پیدا کرد و اگر رشد جمعیت را حساب کنیم به معنای آن است که “میزان درآمد متوسط شهروندان ایرانی حدود هفت درصد طی یک سال کاهش پیدا کرد که وضعیتی بسیار مخاطره آمیز است.”

در خرداد ماه امسال تورم به ۴۲ درصد رسید و آقای طیب نیا می گوید که ترکیب تورم با رشد اقتصادی منفی پنج درصد “در تاریخ اقتصاد کشور بی سابقه است.”
کاهش شدید سرمایه گذاری

بنا بر گزارش وزیر اقتصاد که متن آن روز پنج شنبه پانزدهم اسفند منتشر شده، در سال گذشته، سرمایه گذاری منفی ۲۲ درصد کاهش داشته است که در حوزه ساختمان این رشد منفی ۳۲ درصد و در بخش ماشین آلات و تجهیزات منفی ۱۴ درصد بوده است و “وضعیت بخش صنعت بحرانی‌تر از بقیه است.”

در سال گذشته بعد از تشدید تحریم خارجی علیه برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی، فروش نفت ایران به نصف کاهش یافت و انتقال پول حاصل ازفروش نفت نیز به دلیل تحریم بانکی به مانع برخورد. برای همین هم بودجه دولت دچار کسری شدید شد.

آقای طیب‌نیا می‌گوید که در بودجه سال جاری منابع دولت ۲۱۰ هزار میلیارد تومان تعیین شده بود اما دولت در یازده ماه اول تنها ۱۱۴ میلیارد تومان درآمد داشته است.

این یعنی تقریبا نیمی از درآمد دولت محقق نشده است.

وزیر اقتصاد هزینه مورد نیاز مجموع طرح‌های عمرانی به جامانده از دولت آقای احمدی نژاد را بیشتر از ۴۰۰ هزار میلیارد تومان اعلام کرده و گفته با وجود مشکلاتی که دولت در هزینه‌های جاری داشت، در یازده ماه اول حدود ده هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان به طرح های عمرانی اختصاص داده شده است.

یکی دیگر از مشکلاتی که اقتصاد ایران با آن رو به روست، برنامه حذف یارانه‌ها و پرداخت یارانه نقدی است. دولت هر ماه حدود ۳۵۰۰ میلیارد تومان به شهروندان ایرانی یارانه می‌پردازد که مجموع آن به حدود ۴۲ هزار میلیارد تومان در سال می رسد. در مقابل، درآمد دولت از محل افزایش قیمت کالاها و مواد سوختی ۲۸ هزار میلیارد تومان بیشتر نبوده است و به گفته آقای طیب‌نیا دولت کسری آن را “از محل درامدهای عمومی” پرداخت کرده است.

طرح مسکن مهر که دولت آقای احمدی نژاد برای خانه دار کردن افراد کم درآمد شروع کرد از جمله مشکلاتی است که به گفته آقای طیب نیا “با اهداف خیرخواهانه” آغاز شد ولی برای دو میلیون و ۳۰۰ هزار خانوار “مطالبه” ایجاد کرد.

دولت آقای احمدی نژاد برای تامین هزینه مورد نیاز برای ساخت مسکن مهر از بانک مرکزی پول قرض گرفت و آقای طیب نیا می‌گوید که “پول پرقدرت یعنی پایه پولی ایران حدود ۱۰۰ هزار میلیارد تومان است به این معنا که از ابتدای خلق پول توسط بانک مرکزی تاکنون ۱۰۰ میلیارد تومان پول در کشور چاپ شده است که ۴۲ هزار میلیارد تومان این رقم مربوط به مسکن مهر است.”

آقای طیب نیا می گوید که “با چاپ کردن پول بدون پشتوانه، تورم را به عنوان یک مالیات به عامه مردم تحمیل کردیم و از محل مالیاتی که از عموم مردم گرفته ایم، برای بخشی از جامعه مسکن تهیه کردیم.”

رادیوفرانسه: باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا می گوید: تهدید روی میز بودن گزینه نظامی در مورد ایران موثر بوده است.
به گزارش منابع خبری باراک اوباما در گفت وگو با “بلومبرگ ویو” گفت: می دانم رهبران ایرانی، تهدید آمریکا مبنی روی میزبودن همه گزینه ها را جدی می گیرند.

به گزارش سامانه خبری تسنیم، اوباما دراین گفت وگوی مفصل ازجمله گفته است: وقتی تهدید حملات نظامی به سوریه را مطرح کردم، ایرانی ها و روس ها بشار اسد را ترغیب و یا مجبور به خلاص شدن از سلاح های شیمیائی سوریه کردند.

اوباما می گوید: می دانم رهبران ایران، تهدید آمریکا مبنی بر روی میز بودن همه گزینه ها را “جدی” می گیرند، (زیرا) وقتی آنها نگاه می کنند، ما 35 هزار پرسنل نظامی تحت ریاست رئیس جمهوری داریم که در گذشته اقدام نظامی کرده اند، باید بیانیه ها را جدی بگیرند و همچنین اسرائیلی ها، سعودی ها و مردم آمریکا باید آنرا جدی تلقی کنند.

اوباما در این مصاحبه می افزاید: ما طی چندین سال توانستیم تحریم های بی سابقه ای را علیه ایران را برقرار نموده و اقتصاد آنها را فلج نمائیم و درست به خاطر همین بود که به مذاکره روی آوردند یعنی این فشارتحریم ها بود که در ایران روند انتخابات اخیر را شکل داد و اکنون برای اولین بار طی یک دهه اخیر برنامه اتمی خودشان را متوقف کردند.

اوباما افزوده است: حکومت ایران غیر مسئولانه عمل می کند، از تروریسم حمایت کرده و همسایگان خود را تهدید کرده است. با این حال، عملکرد آنها استراتژیک بوده و اعمال آنها بدون اندیشه صورت نمی گیرد. آنها دارای جهان بینی هستند، متوجه منافعشان هستند و به هزینه و به سودها و زیان‌های خود را ارزیابی می کنند. البته این بدان معنا نیست که حکومت در ایران حکومت روحانیون نیست و یا آنها فاقد اعمال و رفتاری هستند که من از انها منزجرم، اما به هرحال کره شمای نیز نیستند.

بیائید فرض کنیم رهبران ایران خواهان تغییر نبوده ونیستند و همچنان ضد یهود و ضد سنّی باقی می مانند و بازهم فرض کنیم رهبران تازه این کشور تنها برای نمایش در صحنه هستند. با همه این ها درنظربگیرید که در پایان کار ما ازعدم دستیابی آنها به سلاح هسته ای اطمینان پیدا کنیم، درچنین صورتی، ما در واقع توانسته ایم از زورگوئی آنها به همسایگانشان جلوگیری کنیم، به این ترتیب در صورت دست یابی به هدفی که دنبال می کنیم ما قطعاً خواهیم توانست بقیه رفتارهای آنها را نیز مدیریت و کنترل نماییم.

رئیس جمهوری آمریکا می افزاید: البته باید گفت ایرانی ها قادرند سیاست های خود را تغییر دهند. بی تردید توافق های اتمی، صداها یی را در داخل ایران را که خواهان تغییر هستند. تقویت خواهد کرد. همزمان همه رویدادها همراه با الزامات اقتصادشان که به اقتصاد بین المللی پیوند خورده است لاجرم جامعه بازتری را در ایران ایجاد خواهد کرد، امری که می تواند یک دهه یا 15 یا 20 سال طول بکشد ولی نهایتا ممکن است حتی ما به نتایجی بیشتر از انچه انتظار داریم دست یابیم.

اوباما گفت است: ایران کشوری (بزرگ) است که خود را بازیگری مهم در صحنه جهانی می داند، از این رو من فکر نمی کنم آنها ایده و فکر خودکشی داشته باشند. ایرانی ها قادر به پاسخ گفتن به مشوق ها و انگیزه ها هستند و به همین خاطر به دلیل فشارتحریم ها به سرمیزمذاکره آمدند.

به گفته اوباما، اگر در مذاکرات اخیر، ما (1+5) نتوانیم به مقصود برسیم ضمن اینکه برای شش ماه برنامه اتمی شان را متوقف کرده ایم. لازم به یاد اوری است. هرچند که ممکن است به خاطر کاهش تدریجی برخی از تحریم ها اقتصادشان طی شش ما تا یک سال تا حدودی بهبود یابد، اما 95 درصد تحریم ها باقی خواهد بود، و به همین دلیل .
در صورت شکست مذاکرات ما در موضعی قویتر خواهیم بود و به شرکایمان از جمله روس ها و چینی ها و دیگران نشان خواهیم داد که این ایران بوده که ازمذاکرات شانه خالی کرده است، نه آمریکا

به گفته رئیس جمهوری آمریکا: منطق تحریم ها کشاندن ایران به سرمیز مذاکره بوده است و منطق طرح اقدام مشترک (دولت و کنگره آمریکا)، دادن زمان لازم به مذاکرات در زمانی مشخص بوده و هست. این نظر که در بحبوحه مذاکرات، ما با اعمال تحریم های جدید مواضعمان را تقویت می کنیم، یک واقعیت را نادیده می گیرد و آن این که (حسن) روحانی و مذاکره کنندگان ایرانی مجبورند با سیاست های داخلی دراین مورد نیز درگیرشوند و پاسخگوباشند. واقعیت این است که در داخل ایران افرادی هستند که به انگیزه و آمادگی ما برای لغو تحریم ها اطمنیان ندارند، همانطورکه ما نیز به آمادگی آنها برای خلاص شدن از شر برنامه اتمیشان شک داریم. درست به همین دلیل است ما 95 درصد تحریم ها را نگاه داشتیم .

وی دربخش دیگری ازسخنان خود گفته است: اگر چه ایرانی ها درحال مذاکره با شرکت های نفتی و تجاری اروپایی هستند، امان هیچ یک از این شرکت ها توافقی امضا نکرده اند، چون می دانند تحریم های ما سرجای خود باقی است. این شرکت ها می خواهند جایگاه خود به عنوان شرکت های ترجیحی درصورت امضای توافق نهائی با ایران را داشته باشند تا بتوانند پس از امضای توافق جامع و لغو تحریم ها، شروع به کارکنند.

رادیوفردا: یک روزنامه یونانی از تلاش دلالان اسرائیلی برای ارسال قطعات یدکی جت‌های جنگنده از طریق یونان به ایران خبر داده است.

به گفته این روزنامه مقام‌های یونان این محموله‌ها را کشف و ضبط کرده و آنها را برای انجام تحقیقات بیشتر به آمریکا فرستاده‌اند.

نیروی هوایی ایران هنوز از جت‌های ساخت آمریکا که در زمان محمد رضا پهلوی خریداری شده بود، استفاده می‌کند.

روزنامه يونانی ِ«اکاتيمرينی» برای نخستين بار از ارسال قطعات يدکی جت‌های جنگنده از اسرائيل به ايران خبر داد.

به نوشته اين روزنامه آژانس امنيت ملی آمريکا تحقيقاتی را در اين‌ باره آغاز کرده است. اين تحقيقات در همکاری با دفتر جرايم مالی يونان انجام می شود.

روزنامه اکاتيمرينی که به اطلاعاتی درباره اين تحقيقات دست يافته٬ نوشته است که دلالان اسلحه اسرائيلی دو بار سعی کردند قطعات يدکی جت‌های فانتوم اف-۴ و اف-۱۴ را از طريق يونان به مقصد نهايی آنها در ايران ارسال کنند.

محموله اول اواخر سال ۲۰۱۲ ميلادی و چهار ماه بعد از آن٬ در آوريل سال ۲۰۱۳ محموله دوم از اسرائيل به مقصد ايران ارسال شده بود.

در هر دو مورد مقامات يونان کانتینرهای حامل اين قطعات يدکی را رديابی و آنها را توقيف کردند.

به نوشته روزنامه اکاتيمرينی محموله ها از شهر «بنيامينا جيوت اَدا» در نزديکی حيفا و به واسطه يک شرکت يونانی به مقصد نهايی ايران ارسال شده بود.

اين شرکت يونانی به نام «تاسوس کاراس» در نزديکی آتن ثبت شده بود ولی تحقيقات اوليه مقامات يونان نشان داد که چنين شرکتی وجود ندارد. شخصی هم که اين شرکت به نام او ثبت شده تبعه بريتانيا و ساکن شهر سالونیک يونان بود که تاکنون دفتر جرايم مالی آن کشور نتوانسته او را پيدا کند.

روزنامه ديلی تلگراف لندن هم به بررسی اين موضوع پرداخته و به نقل از مقامات دادگاهی در آتن نوشته است اين قطعات در ليست تحريم‌های آمريکا عليه ايران قراردارند. قطعات يدکی جت‌های جنگی که از طرف دفتر جرايم مالی يونان توقيف شده برای انجام تحقيقات بيشتر به آمريکا فرستاده شده است.

به نوشته ديلی تلگراف وزراتخانه‌های دفاع و امور خارجه اسرائيل از اظهار نظر در اين باره خودداری کرده‌اند.

مقامات ایرانی هم تا کنون واکنشی به اين گزارش نشان نداده‌اند.

ايران هم اکنون ده‌ها فروند جت‌ فانتوم اف-۴ و تام کت اف-۱۴ در اختيار دارد که همه آنها پيش از انقلاب از آمريکا خريداری شده بود.

آمريکا پس از انقلاب ۱۳۵۷ تحريم فروش اسلحه و قطعات يدکی به ايران را آغاز کرد که تاکنون ادامه دارد.

اين اولين بار نيست که موضوع ارسال اسلحه و تجهيزات نظامی از اسرائيل به ايران علنی می‌شود.

درسال ۱۹۹۸ميلادی دادگاهی در اسرائيل يک بازرگان آن کشور را به اتهام فروش مخفيانه تجهيزاتی به ایران که می‌توانست در تولید سلاح‌های شيميايی بکار گرفته شود به ۱۶ سال حبس محکوم کرد.

در سال ۱۹۸۶ ميلادی نيز ماجرای ايران-کنترا و يا ماجرای مک فارلين افشا شد که از ارسال اسلحه از آمريکا به ايران و با همکاری مستقيم اسرائيل پرده برداشت.

دیگربان: محمود نبویان٬ نماینده مجلس در اظهاراتی کم‌سابقه از فشارهای شدید بر جمهوری اسلامی به علت تحریم‌های بین‌المللی پرده برداشته و گفته در اواخر دولت احمدی‌نژاد چند تن از وزرا در جلسات غیرعلنی به علت شدت تحریم‌ها «اشک می‌ریختند.»

به گزارش خبرگزاری فارس٬ آقای نبویان این اظهارات را در دوازدهمین اردوی «جهاد اکبر» دانشجویان اتحادیه انجمن‌های اسلامی «مستقل» بیان کرده است.

وی گفته است: «در اواخر دولت احمدی‌نژاد چند تن از وزیران در جلسات غیرعلنی اشک می‌ریختند و می‌گفتند نمایندگان مجلس شما که می‌دانید وضع ما چگونه است چرا در جلسات علنی این گونه حرف می‌زنید؟»

نبویان افزوده «علت تغییر قیمت مرغ در ماه رمضان سال پیش این بود که ما مرغ خریده بودیم و کشتی حامل آن به آب‌های خلیج فارس آمده بود و ۶ ماه می‌چرخید و از ما حق دموراژ که روزانه ۲۵ هزار دلار است می‌گرفت ولی در ‌‌نهایت کشتی را نتوانستیم تخلیه کنیم چون پول را نتوانستیم دست فروشنده‌اش برسانیم.»

مهم‌ترین گزاره‌های اظهارات محمود نبویان:
● در واقع توافقنامه ژنو زمینه‌اش در سفر رئیس جمهور به نیویورک بسته شد،‌‌ همان سفری که دو مورد از آن را مقام معظم رهبری روی آن دست گذاشتند و نقد کردند یکی تلفن و تماسی بود که اوباما با رئیس جمهور داشت و دیگری طولانی شدن صحبت‌ها با جان کری بود.

● در واقع ما برای سوریه هزینه نمی‌دهیم بلکه سوریه برای ما هزینه می‌دهد.

● ۱۵۰ هزار سوری را به ایران آوردیم و به آن‌ها آموزش نظامی دادیم و ۱۵۰ هزار را همانجا آموزش داده و ۵۰ هزار نیروی حزب الله را به آنجا فرستادیم و حزب الله هم اعلام کرد که ۸۰ هزار موشک آماده پرتاب شدن به اسرائیل است و این شد که آمریکا در سوریه شکست خورد.

● یکی از مستشاران آمریکایی که بخش نفت در اختیار او بود٬ زمانی که انقلاب نزدیک پیروزی رسیده بود داشت فرار می‌کرد، شاه دستور داد که به آن یک قالیچه با ارزش هدیه بدهند و او هم بسته‌ای به عنوان هدیه به شاه فرستاد، زمانی که بسته را باز کردند در آن دستمال کاغذهای توالتی است که این نامرد خودش را با آن‌ها پاک کرده است برای شاه فرستاد، یعنی این گونه بالا‌ترین مقام یک شهر را تحقیر می‌کردند.

● بدون مبالغه از تیر ماه سال ۹۱ تا اکنون آمریکا اجازه نداده است که یک کشتی خارجی به اسکله ما بیاید و یک قطره نفت بخرد.

● آقای قاسمی می‌گفت ما مجبوریم خودمان نفت ببریم، به کشتی‌های خارجی اجازه نمی‌دهند و جمهوری اسلامی هم بیشتر از یک کشتی ندارد که این باعث شد زمانی که می‌خواستیم یک محموله نفت به کره جنوبی برسانیم تا زمانی که برگردد دو ماه طول بکشد.

● ما باید روزانه ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه نفت می‌فروختیم تا پول بودجه را بدست آوریم. قبل از تیرماه که ما آزاد‌تر می‌فروختیم تا بعد از تیر ماه که آمریکا فضا را کاملا بست حدودا یک میلیون بشکه توانستیم صادر کنیم. اکنون آمار ما ۶۵۰ تا ۷۰۰ هزار است.

● از تیر ماه سال ۹۱ آمریکا همه بانک‌های دنیا را بر روی ما تعطیل کرد در نتیجه ما نمی‌توانیم حتی یک دلار را به صورت بانکی جابه جا کنیم.

● علت تغییر قیمت مرغ در ماه رمضان سال پیش این بود که ما مرغ خریده بودیم و کشتی حامل آن به آب‌های خلیج فارس آمده بود و ۶ ماه می‌چرخید و از ما حق دموراژ که روزانه ۲۵ هزار دلار است می‌گرفت ولی در ‌‌نهایت کشتی را نتوانستیم تخلیه کنیم چون پول را نتوانستیم دست فروشنده‌اش برسانیم.

● سوریه برای ما مهم است٬ پس چرا ما به ترکیه که علیه سوریه کار می‌کرد اقدامی نکردیم؟ چون یک بانک در ترکیه برای ما کار می‌کرد که آن هم به اسم ما نبود به اسم خودشان بود اما آمریکا اکنون که با ترکیه یکدست نیست به این بانک گیر داده است که تو برای ایران کار می‌کردی.

● آقای ظریف٬ تیمی که قطعنامه ۵۹۸،‌‌ همان جام زهر را به امام خوراند چه کسانی بودند؟ رأسشان آقای هاشمی و معاونشان آقای روحانی بودند.

● آقای ظریف پشت درهای بسته مذاکره می‌کنید به‌‌ همان زبان انگلیسی بسیار درست و خوب است اما چرا بعد از مذاکرات، زمانی که همه دور و اطراف شما را گرفته‌اند، شما که نماینده ایرانید و وزیر خارجه هستید، چرا به زبان انگلیسی صحبت می‌کنید؟

● آقای ظریف می‌دانید چه پیامی را به دنیا منتقل می‌کنید؟ زبان انگلیسی با کلاس است. این‌ها بحران هویت است. بچه من هنوز زبان ادبیات فارسی بلد نیست و مجبورم او را زبانکده ببرم.

● آقای ظریف گفت وقتی خبرنگاری انگلیسی سوأل می‌کند، من اگر فارسی جواب بدهم حرف من منتقل نمی‌شود. گفتم مترجم ببرید. گفت حاج اقا خیالتان را جمع کنم اصلا با ترجمه ۵۰ درصد حرف منتقل نمی‌شود. گفتم اجازه هست من نکته دیگری بگویم از‌‌ همان اول حضرت آقا، هاشمی، خاتمی رفته‌اند و مترجم برده‌اند پس اصلا مشکل ما با دنیای غرب این است که آن‌ها ۵۰ درصد حرف‌های ما را نمی‌فهمند. گفت اتفاقا حاج آقا همینطور است.

● پس ما هم ۵۰ درصد حرف اوباما را نمی‌فهمیم. در جمع ۱۰۰ درصد حرف هم را نمی‌فهمیم. اگر خبرنگاری از چین از آقای رئیس سوأل کند او که دیگر نمی‌تواند چینی پاسخ بدهد پس چگونه حرف‌ها به اقای ظریف منتقل می‌شود.

● اسم توافق نامه ژنو «طرح مشترک عمل» گذاشته‌ شده ‌است… برای اینکه این توافقنامه را به مجلس نیاورند این اسم را برای آن انتخاب کردند٬ در حالیکه سرتاپای آن تعهد است.

● آن‌ها {غرب} می‌خواهند متخصصان خودشان را بفرستند تا هواپیماهای ما را چک کنند و نقص فنی آن‌ها را برطرف کنند یا لوازم یدکی هواپیما تا خطوطی که تحریم شده را بدهند. واردات و صادرات خودرو را آزاد کنند. واردات و صادرات پتروشیمی را آزاد کنند.

● در رابطه با طول مدت مذاکرات و مقدار زمانی که نیاز است بگذرد تا اصل تحریم برداشته شود از عراقچی سوال پرسیدم که عراقچی پاسخ داد ما داد و بیداد کردیم و گفتیم بیست سال خیلی زیاد است. حداکثر پنج سال ولی آن‌ها در پاسخ گفتند: نه حداقل باید دو رقمی باشد.

● مذاکره کننده اصلی ما قبل از این آقایان می‌گفت صالحی وزیر خارجه رفته به سوئیس در یک همایش حقوق بشر. ولی هنگام برگشت به هواپیمای او بنزین ندادند. او هم آنجا به تعبیر عوامانه بنده سادگی کرده یک بلیط گرفته و برگشته، او گفت نامه زدند که از این به بعد دیگر مذاکرات را در سوئیس و یا ژنو برگزار نمی‌کنیم، اصلا برای چه آنجا باید برگزار شود.

● رئیس جمهور یا یکی از اشخاص مهم‌شان نامه زد که آقا ببخشید، عذرخواهی می‌کنیم، از این به بعد شما بیایید، وزیر امور خارجه‌تان بیاید شما را به کاخ خود می‌بریم. اما آن‌ها گفتند دیگر تمام شد. تعبیر زیبایی کرده، گفت سوئیس مگر چه دارد که تمام قدرت‌های جهان باید مذاکراتشان آنجا برگزار شود؟ چرا ما نباید این کلاس را برای یک کشور اسلامی بگذاریم؟ رفتیم به سراغ استانبول، جا را ما تعیین کردیم. بعد از استانبول، گفتیم بریم بغداد. رفتیم بغداد؛ خود نوری مالکی باورش نمی‌شد.

● زمانی ما در اوج بودیم که مکان و زمان توافق را ما تعیین می‌کردیم و آمریکا تابع بود و می‌پذیرفت. در یک مذاکره کا‌ترین اشتون گفت که دیگر فایده‌ای ندارد. این شماره تماس من. شما خیلی سرسخت هستید.

● ما هم شماره خود را دادیم و گفتیم این هم شماره تماس ما. این اشتون که ناز می‌کرد، ۲۵ روز بعد همین خانم اشتون نه که زنگ بزند سه بار نامه زد که چرا دیگر مذاکره نمی‌آیید. آقایان کلاسشان این است که کری به ما زنگ زده است. کلاس داره؟

● نزد رئیس مجلس گفتم که اگر تو بودی این توافقنامه را امضا می‌کردی؟ گفت نه٬ گفتم پس چرا حرفی نمی‌زنی؟ گفت اگر الان حرفی بزنیم می‌گویند ما داشتیم مشکلات اقتصادی را حل می‌کردیم اما مجلس نگذاشت.

● تا آنجایی که به یاد دارم در زمان احمدی‌نژاد می‌گفتند که مشکلات اقتصادی به خاطر تحریم‌ها نیست، بلکه ۸۰ درصد آن به خاطر سوء مدیریت است. الان دلیل چیست؟ الان که همه مدیر‌ها را عوض کرده‌اید، آیا هشتاد درصد مشکل به خاطر سوء مدیریت نیست؟

● خودشان گفتتند که قرار است دو جا را بگیریم. این‌ها دارند جهت دهی می‌کنند. اگر ذهن مردم را همینطور جهت دهی کنند همین اتفاق‌ها می‌افتد. شما باید مردم را بیدار کنید. مجلس آینده را قرار است بگیرند، برای مثال برای خود ما زنگ می‌زنند، مثلا سؤال از وزیر علوم را من مطرح کردم زنگ زدند و گفتند دیگر رأی نمی‌آوری‌ها. صریحا می‌گویم می‌خواهند مجلس خبرگان را بگیرند، مجلس خبرگان یعنی چه؟ یعنی مقام معظم رهبری.

دویچه‌وله: وزارت خزانه‌داری آمریکا برخی از اشخاص و شرکت‌های ناقض تحریم‌های ایران را در فهرست سیاه خود قرار داد. در این لیست از جمله نام شرکت‌ها و سرمایه‌دارانی از آلمان، اسپانیا، ترکیه، افغانستان و امارات متحده عربی به چشم می‌خورد.

وزارت خزانه‌داری آمریکا روز پنجشنبه (۶ فوریه/ ۱۷ بهمن) شماری از اشخاص و شرکت‌های اروپایی و غیر اروپایی را متهم به شکستن تحریم‌های ایران کرد و از اقدامات تنبیهی علیه آنها سخن گفت. آنها بیش از همه، متهم به نادیده گرفتن تحریم‌های نفتی، نظامی و تحریم‌های مرتبط با فناوری هسته‌‌ای شده‌اند. در میان افراد و شرکت‌هایی که در فهرست سیاه آمریکا قرار گرفته‌اند نام افراد و شرکت‌هایی از لیختن‌اشتاین و گرجستان نیز به چشم می‌خورد.

توافقنامه موقت ژنو، تعلیق پاره‌ای تحریم‌ها را لحاظ کرده اما دولت آمریکا روز پنجشنبه بر لزوم احترام به مقررات جاری تحریم‌ها تاکید ورزید. یک روز پیش از این، مقامات آمریکایی، شرکت‌های اروپایی را از داد و ستد زودهنگام با ایران برحذر داشته بودند.

وزارت خزانه‌داری آمریکا به طور مشخص از یک شرکت اسپانیایی نام برده که به ایران در تکنولوژی اتمی یاری رسانده است.

سه بازرگان ایرانی نیز در صدر تحریم‌‌شدگان جدید هستند. آنها به گفته وزارت خزانه‌داری آمریکا برای دور زدن تحریم‌ها اقدام به تاسیس چندین شرکت در گرجستان، امارات متحده عربی، ترکیه و سوئیس کرده‌اند. خزانه‌داری آمریکا می‌گوید، شماری از این تحریم‌شدگان با شرکت هواپیمایی ماهان ایران ارتباط داشته‌اند.

این دومین مرتبه از زمان امضای توافق ژنو است که ایالات متحده به اروپایی‌ها و شرکای منطقه‌ای ایران چنین هشداری را می‌دهد. واشنگتن می‌گوید، سختگیری در مورد ایران باید تا زمان توافقی جامع‌تر برای جلوگیری از گسترش برنامه اتمی ایران ادامه یابد.
مذاکرات منجر به توافق اتمی ایران در ژنو

مذاکرات منجر به توافق اتمی ایران در ژنو

یک مقام ارشد دولتی آمریکا روز پنجشنبه گفت: «ما قویا بر این باوریم که فشار تحریم‌ها موثر خواهد بود.» وندی شرمن، معاون وزیر خارجه آمریکا هم پیش‌تر هشدار داده بود که بخش بزرگی از تحریم‌ها علیه ایران همچنان به قوت خود باقی هستند. او با نظر به سفر یک هیئت تجاری 116 نفره فرانسوی به ایران گفته بود: «درهای تجارت ایران باز نیست چون کاهش تحریم‌های ما کاملا موقت، کاملا محدود و کاملا هدفمند است.»

لغو موقت تحریم صدا و سیمای جمهوری اسلامی

به موازات این هشدارها و حذرباش‌ها، اعلام شده که آمریکا تحریم‌های مربوط به ارائه خدمات ماهواره‌ای به صدا و سیمای جمهوری اسلامی را موقتا لغو کرده است. خبرگزاری‌های فارس و پایگاه خبری “تسنیم” که هر دو به سپاه پاسداران و نیروهای امنیتی نزدیک هستند، عنوان کرده‌اند که آمریکا به ازای تعهد ایران در پارازیت نیانداختن روی امواج ماهواره‌ای، تحریم صدا و سیما را به طور موقت برداشته است.

پیش از این شماری از شرکت‌های بین‌المللی ماهواره‌ای ارائه خدمات خود به شبکه‌های رادیو و تلویزیون دولتی ایران را متوقف کرده بودند.

ایالات متحده یک شهروند ترکیه را نیز به همکاری با ایران در دستیابی به تکنولوژی و طراحی قایق‌های تندرو متهم کرده است. یک شرکت آلمانی هم متهم به تسهیل معاملات نفتی ایران شده است. در بیانیه وزارت خزانه‌داری آمریکا آمده است که متخلفان دیگر از فعالیت‌های ایران در افغانستان و سوریه پشتیبانی کرده‌اند.

این بیانیه در حالی صادر شده که برخی نمایندگان آمریکایی در صدد تشدید تحریم‌های ایران هستند. باراک اوباما، رئيس جمهور آمریکا در سخنرانی سالیانه خود در کنگره ایالات متحده تصریح کرد که تحریم‌های تازه علیه ایران را وتو می کند تا شانس مذاکره و گزینه دیپلماتیک در پرونده هسته‌‌ای را بیازماید.

وزارت خزانه‌داری امریکا در ماه دسامبر چند شرکت دیگر را به ظن دور زدن تحریم‌های ایران به فهرست سیاه خود اضافه کرد. این اقدام پس از امضای توافقنامه ژنو و در حین گفتگوهای فنی طرفین پرونده اتمی صورت گرفت. هیئت مذاکره‌کننده ایرانی در واکنش به این تصمیم، گفتگوها را نیمه‌کاره گذاشته و به تهران بازگشت. اما وزارت خزانه‌داری آمریکا تاکید کرد که این تحریم‌ها جدید نیستند و در ادامه و اجرای تحریم‌های پیشین به جریان افتاده‌اند.

دویچه‌وله: وزرای خارجه ایران و آمریکا در حاشیه کنفرانس مونیخ با هم گفت‌وگو کردند. کری از ادامه تحریم‌های موجود علیه ایران سخن گفته است. ظریف نیز روز شنبه گفته است که ایران آماده کنار نهادن تحقیقات خود بر روی سانتریفوژها نیست.

وزرای امور خارجه ایران و آمریکا روز یکشنبه (۲ فوریه / ۱۳ بهمن) در حاشیه نشست امنیتی مونیخ با هم گفت‌وگو کردند. یک مقام رسمی وزارت امور خارجه آمریکا گفت: «وزیر امور خارجه، جان کری، بار دیگر تکرار کرد که مهم است مذاکرات دو طرف در اعتماد کامل به یکدیگر جریان یابد، ایران بر سر قول خود بایستد و به تعهد خود عمل کند. او همچنین تصریح کرد که آمریکا به اجرای تحریم‌های موجود ادامه خواهد داد.»

محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، نیز روز شنبه در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ در مصاحبه با خبرگزاری رویترز درباره دور جدید مذاکرات اتمی اظهار نظر کرد و گفت: «این تازه آغاز مذاکرات برای رسیدن به توافق نهایی است و فکر می‌کنم این مسئله مدتی زمان لازم دارد.»

ظریف همچنین گفت که ایران آماده کنار گذاشتن تحقیقات خود بر روی سانتریفوژها نیست.

توافق ژنو ایران را از نصب سانتریفوژهای جدید منع می‌کند، اما اجازه تحقیق درباره سانتریفوژها را می‌دهد. وی افزود فکر نمی‌کند که فن‌آوری و علم ربطی به بمب اتمی داشته باشند.

ایران در ۲۴ نوامبر سال ۲۰۱۳ (۳ آذر ۱۳۹۲) با کشورهای ۱+۵ در ژنو توافق کرد که فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم خود را محدود کند و امکان بازرسی گسترده‌تر از تاسیسات اتمی خود را فراهم آورد و در مقابل در دوره‌ای شش ماهه از مزایای کاهش تحریم‌ها برخوردار شود.

قرار است دور مذاکرات جدید اتمی میان ایران و کشورهای ۱+۵ (آمریکا، چین، روسیه، بریتانیا، فرانسه و آلمان) در روز ۱۸ فوریه (۲۹ بهمن) در وین آغاز شود.

رادیوفردا: علیرضا جهانگیریان، رئیس سازمان هواپیمایی ایران، در گفت‌وگویی با خبرگزاری ایسنا، گفته است پس از توافق اتمی در ژنو و آغاز نخستین گام برای برداشتن بخشی از تحریم‌ها «قطعات هواپیما تا دو هفته دیگر وارد کشور می‌شود».

آقای جهانگیریان، روز ۱۲ بهمن ماه، در عین حال خبر از «ارائه تسهیلات ۴۰۰ میلیون دلاری» صندوق توسعه ملی، برای «خرید هواپیما» داده است.

این مقام دولتی می‌گوید «در بخش تسهیلات صندوق توسعه ملی و دریافت تسهیلات برای نوسازی ناوگان، معرفی‌نامه به صندوق توسعه ملی ارائه دادیم».

ناوگان هوایی ایران، به‌دلیل تحریم‌های بین‌المللی علیه تهران، طی سال‌ها فرسوده و در برخی موارد به‌دلیل کمبود قطعات و نبود امکان خرید هواپیماهای نو، مسافران را با خطراتی روبه‌رو کرده است. در ایران چندین سانحه هوایی مرگبار نیز طی سال‌های اخیر رخ داده است.

در هفته‌های گذشته و با توافق‌های صورت گرفته آذر ماه در ژنو، صحبت‌هایی نیز در مورد امکان «تعمیر»، «تعویض قطعات» و حتی «خرید هواپیماهای نو» مطرح شده است.

با این همه تنها یک روز پیش از تازه‌ترین گفته‌های رئیس سازمان هواپیمایی، حمید غوابش، دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی، در گفت‌وگویی دیگر با ایسنا گفته بود «پس از توافقات ژنو خرید قطعات هواپیما آزاد شد، اما هنوز در زمینه خرید هواپیما محدودیت داریم».

پیشتر خبرگزاری رویترز به نقل از «یک مقام ایرانی» گفته بود با توافق ژنو، تهران اجازه خواهد یافت تا «برخی قطعات هواپیماهای» خود را بخرد و نیز تعمیراتی انجام دهد. هرچند به دلیل کهنگی هواپیماها خریدن قطعات آن‌ها نیز کار آسانی نیست، چرا که برخی از هواپیماهایی که در ایران از آنها استفاده می‌شود، مدتی‌ست از رده تولید و گاه ساخت قطعات خارج شده‌اند.

معاون وزیر راه ایران در آذر ماه گذشته به خبرگزاری ایرنا گفته بود، ۱۰۰ فروند هواپیمای ایران در حال حاضر زمین‌گیر شده است.

شرکت هواپیمایی ایران ایر پیشتر خبر داده بود که تحریم‌ها شرکت‌های خارجی را حتی از «تعمیر هواپیماهای ایرانی منع کرده است».

دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی ایران گفته است با آغاز توافق ژنو «هر شرکت هواپیمایی متناسب با ناوگانی که دارد با شرکت‌های هواپیمایی که وظایف تعمیر و نگهداری آن‌ها را دارند مکاتباتی انجام داده یا در حال انجام دارد و در این زمینه نیازهای خود را اعلام می‌کند».

رادیوفردا: دیوید کوهن، معاون وزیر خزانه‌داری آمریکا، برای بحث بر سر جزئیاتی مرتبط با توافق هسته‌ای ایران و غرب هفته جاری رهسپار ترکیه و امارات متحده عربی می‌شود.

بنابر اعلام وزارت خزانه‌داری آمریکا، موضوع گفت‌وگوهای آقای کوهن در این سفر موارد لغو و کاهش موقت تحریم‌ها علیه ایران خواهد بود.

توافق‌نامه هسته‌ای ژنو تحریم‌های ایران را تا حدی کاهش می‌دهد تا در ازای آن تهران نیز فعالیت اتمی خود را محدود سازد.

رادیوفرانسه: یک مقام آمریکائی بار دیگر هشدار داد تحریم های مطرح شده در توافق هسته ای ژنو به معنی لغو کامل این تحریم ها نیست و شرکت های خارجی نباید با رژیم ایران تجارت کنند.

به گزارش خبرگزاری فارس، یک مقام آمریکائی که روز چهارشنبه به رم سفرکرده بود گفته است: ایران هنوز برای شرکت های خارجی مکانی ” خطرآفرین ” به شمار می رود، زیرا تحریم های بین المللی وضع شده علیه رژیم حاکم از توافق موقت هسته ای حاصل شده در ژنو متاثر نشده است.

این مقام آمریکائی که نخواست نامش فاش شود به خبرگزاری فرانسه گفته است : توافق هسته ای شش ماهه با رژیم ایران تنها تخفیف محدود برخی از تحریم ها و آزادی برخی از دارائی های آنها در خارج از این کشور را در پی خواهد داشت و شرکت های خارجی نباید برداشتی مبالغه آمیز از گستره کاهش تحریم ها داشته باشند.
وی تاکید کرده است : ” لازم است بنگاه های کسب و کار خطرات قانونی و حیثیتی تجارت با رژیم ایران را در نظربگیرند”.

خودنویس: لوینسون ماموریت یافته بود نقل و انتقال‌های بزرگ مالی مقام‌ها ایرانی را بررسی کند. اموال ادعایی هاشمی رفسنجانی در خارج از کشور اهمیت زیادی در این قبال داشت.
انتشار گزارش‌هایی مبنی بر ارتباط کاری باب لوینسون با سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، ماجرای وی را در نزدیکی هفتمین سال ربوده شدنش وارد مرحله جدیدی کرده است. این مامور سابق اف‌بی‌آی که سر پر شوری برای ماموریت‌های عجیب داشت، در مارس ۲۰۰۷ در کیش مفقود شد.
آسوشتید پرس و واشینگتن پست برای نخستین بار رابطه کاری وی را با سیا فاش ساختند. بعد از آن، نیویورک تایمز با انتشار مقاله‌ای آشکار ساخت که از سال ۲۰۰۷ از طریق وکیل لوینسون اطلاعات وی و همکاری‌هایش با سیا را داشته است اما به خواست دولت آمریکا و خانواده اوینسون آن‌ها را منتشر نکرده بود. اما پس از افشاگری آسوشیتد پرس خانواده لوینسون اعلام کردند هیچ مخالفتی با انتشار مقاله نیویورک تایمز ندارند.
اطلاعات تازه مشخص ساختند لوینسون یک قرارداد مشاوره با سیا داشته است. لوینسون تا سال ۱۹۹۸ در اف‌بی‌آی کار می‌کرده است. او از کارشناسان برجسته این سازمان در بخش جرائم سازمان یافته بوده است. او خود در یک مصاحبه در فیلمی مستند می‌گوید تخصص او باند‌های مافیایی بوده که از ایتالیایی- آمریکایی شروع شده و سپس به سیسیلی و کلمبیا گسترش یافته و نهایتا به مافیای سرخ روسیه رسیده است. لوینسون در دستگیری نوریه‌گا، دیکتاتور پاناما نیز نقش عمده‌ای ایفا کرده است.
وی به شهادت همکارانش نیروی امنیتی و اطلاعاتی خاصی بود و رفتار‌های غیرمتعارفی داشته است. علاقه شدیدی به حضور در پروژه‌های پر خطر از خود نشان می‌داده و دوست داشته در موضوعات مختلفی حضور یابد. او در عین حال در جذب منابع اطلاعاتی و خبرچین‌ها و نفوذ در باند‌های تبهکار مهارت بالایی داشته است. رفتار او در قالب یک پلیس امنیتی بگونه‌ای بوده که از طرف متهمان عمدتا جزو دسته خوب‌ها توصیف می‌شده است.
او در سال ۱۹۸۸ زودتر از موعد مرسوم خود را بازنشسته کرد. حقوق وی کفاف تامین هزینه‌های خانواده ۸ نفره و بخصوص مخارج تحصیلات دانشگاهی فرزندانش را نمی‌داد. ابتدا برای شرکت‌های حقوقی و بازپرسی کار کرد و سپس شرکت خود به عنوان بازرسی خصوصی را راه‌انداخت. او عمدتا در پروژه‌هایی که نیاز به کارآگاه خصوصی داشت حضور می‌یافت و یا به عنوان کارشناس در دادگاه‌های مربوط به موضوعات مافیایی و جرائم سازمان یافته بخصوص مربوط به روسیه شرکت می‌کرد.
اما وی از مقطعی به بعد می‌کوشد تا از طریق دوستان و همکاران سابقش برای سیا کار کند. سرانجام در سال ۲۰۰۶ دوستش «آن جابلونسکی» به او در این راه کمک کرد. این دو در زمینه جرایم سازمان یافته روسیه تخصص داشتند و دوستان نزدیک هم بودند.
جابلونسکی در بخش مبالات مالی قاچاق سیا کار می‌کرد که در زمینه کشف راه‌های پول‌شویی و فساد اقتصادی در دنیا کار می‌نماید. سیا بعد از حادثه ۱۱ سپتامبر با پیمان‌کاران و شرکت‌های متعددی در بخش خصوصی کار می‌کند. سیا علاقمند بوده بفهمد که حکومت ایران در هنگام مواجهه با تحریم‌های تجاری چه اقداماتی را برای انجام مبادلات مالی در نظر می‌گیرد. اما پروژه شامل مبادلات اقتصاد زیرزمینی در چندین کشور از جمله ونزوئلا بوده است.
بنابراین لوینسون ماموریت می‌یابد در این زمینه و هم‌چنین کشف اطلاعاتی که باعث رسوایی مقامات مسوول ایران می‌شود تحقیق نماید. در این میان سیا علاقمند به بررسی اموال ادعایی هاشمی رفسنجانی در خارج از ایران بوده است.
این موضوع برای شرکت‌های حقوقی در دنیا نیز جالب است چون با توجه به اتهاماتی که در سطح بین‌المللی برای رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام وجود دارد، دستیابی به اموال احتمالی مزایای هنگفتی برای شرکت‌های حقوقی و برخی از افراد حقیقی و حقوقی دارد.
لوینسون با توجه به ویژگی‌های شخصیتی‌اش با علاقه و شور زیاد پیگیر این پرونده می‌شود. او در طول مدت نه ماه از آغاز پروژه گزارش‌های زیادی را می‌فرستد. بعد‌ها مامورین ارشد سیا اعلام کردند گزارش‌های وی ارزش اطلاعاتی نداشته است. اما رابط وی در سیا از وی حمایت می‌کرده و مدعی بوده مسوولین بخشش خیلی نسبت به گزارش‌های وی مشتاق بوده‌اند. بر مبنای برخی از گزارش‌ها، نبود قوانین روشن در سیا و رقابت بین بخش‌های تحلیلی و عملیات مخفی باعث شده تا لوینسون با فراغت خاطر حوزه فعالیت‌هایش را گسترش دهد.
لوینسون تقریبا چیزی در مورد ایران نمی‌دانست از این‌رو از کمک یک دوست روزنامه‌نگار قدیمی استفاده می‌کند. ایرا سیلورمن تهیه کننده سابق برنامه‌های جنایی در شبکه ان‌بی‌سی است. او زمانی که در ان‌بی‌سی کار می‌کرد و برنامه داشت از اطلاعات و مشاوره لوینسون استفاده می‌کرد. او چندین سفر به ایران کرده بود و با داوود صلاح‌الدین (آمریکایی پناهنده به ایران بعد از ترور وابسته مطبوعاتی سابق سفارت ایران در واشنگتن دی‌سی) آشنا شده بود. وی لوینسون و صلاح‌الدین را از طریق تماس تلفنی به هم مرتبط می‌سازد. لوینسون تصمیم می‌گیرد ارتباطش با صلاح‌الدین را از تماس‌های تلفنی ارتقا دهد.
لوینسون با هدف تحقیق در مورد اموال ادعایی رفسنجانی در کانادا درسال ۲۰۰۷ به تورنتو سفر می‌کند. او از طریق یک تاجر متولد لیتوانی به نام بوریس بریشتن [وهم‌چنین معرفی از سوی نهادهایی دیگر] با چند ایرانی ملاقات می‌کند. دو نفر از افراد ایرانی مقیم کانادا که تمایل به افشای نام‌شان ندارند پذیرفتند که با لوینسون دیدار داشته‌اند و او به دنبال رد پای سرمایه‌های احتمالی رفسنجانی در کانادا بوده است. یکی از این دیدارها در محل یک وکیل در تورنتو انجام گرفته است.
بریشتن از دید دستگاه امنیتی آمریکا مرتبط با باند‌های تبه‌کاری سازمان یافته بوده و مجوز ورود به خاک آمریکا را نداشته است. او متهم به میزبانی یک نشست مهم مافیای روس در دهه هشتاد میلادی است. اما وی اتهامات را رد می‌کند. لوینسون به وی پیشنهاد می‌کند در ازای تلاش وی برای حل مشکل سفر به آمریکا، دسترسی به اطلاعات محرمانه در ایران را برای وی میسر گرداند. او ترتیب ملاقات وی با دو ایرانی در استانبول را می‌دهد. آن‌ها خواستار خرید اقلام حساس بودند که ممکن است مورد تحریم واقع شوند و در عوض پیشنهاد فروش نفت با تخفیف را می‌دهند.
لوینسون راضی ملاقات را ترک می‌کند و طی نامه الکترونیکی به دوستش در سیا خبر از یک معامله بزرگ می‌دهد. اما بودجه‌اش تمام شده بود. جابلونسکی ضمن ابراز خوشحالی از کانال ارتباطی که وی با ایران پیدا کرده، می‌گوید موقتا بودجه‌ای در کار نیست و لویسنون باید صبر کند. اما تاکید می‌کند که مسوولین مربوطه در سیا نسبت به کار وی هیجان‌زده هستند.

بخش دوم:

ماموران ایرانی لوینسون را دستگیر کردند، اما…
پرس تی وی همزمان با مفقود شدن لوینسون اعلام کرد که او در اولین ساعات ۹ مارس ۲۰۰۷ در اختیار نیرو های امنیتی ایران بوده است اما این خبر به سرعت برداشته شد. این موضوع سرنخی برای چگونگی بازداشت لوینسون است.

لوینسون علی رغم وقفه در دریافت منابع مالی ارسال گزارش برای سیا را ادامه می‌دهد. در فوریه ۲۰۰۷ او طی نامه الکترونیکی به جابلونسکی اطلاع می‌دهد که برای چند کار غیر مرتبط و از جمله پیگیری قاچاق سیگار در دوبی است. اما احتمالا دیداری به زودی در جزایر اطراف با فردی در خصوص پول شویی در ایران خواهد داشت. این ایمیل مستند ادعایی است که معتقد است سیا خبر داشته وی به جزیره کیش سفر می‌کند وبا عدم مخالفت تلویحا با این سفر همراهی کرده است. اما جابلونسکی این ادعا را رد می‌نماید و می‌گوید در خصوص سفر به کیش وی اطلاعی نداشته و از ناحیه سیا نیز چنین قراری نبوده است. سیلورمن هماهنگی ملاقات بین وی و صلاح‌الدین را انجام می‌دهد و به لوینسون اطلاع می‌دهد که بر اساس ارزیابی صلاح الدین خطری آنها را تهدید نمی‌کند و قرار می‌شود همدیگر را در لابی هتل مریم کیش ملاقات نمایند. لوینسون با اطمینان خاطر از دوست روزنامه گارش راهی کیش می‌شود.او قبل از سفر در نامه الکترونیکی که به دوستش می‌زند ابراز تعجب می‌کند از تصمیم خودش که بعد از انجام کار های عجیب و غریب در زندگی اش دیگر در آستانه ۵۹ سالگی با ۷ فرزند و یک زن بی همتا دیگر انجام این کار ها منطقی نیست. ولی لوینسون علی رغم تردیدش تصمیم می‌گیرد قماری دیگر انجام دهد. او هتلش در دوبی را تحویل نمی‌دهد و برای یک سفر کوتاه یک روزه برنامه ریزی کرده بود. از آنجاییکه کیش منطقه آزاد است نیازی به ویزا ندارد. بر مبنای گزارش صلاح الدین مامورین پلیس ملاقات آنها را به هم زده و هر دو را دستگیر می‌کنند. سیلورمن وقتی می‌بیند از لوینسون خبری نشده است با صلاح الدین تماس می‌گیرد ابتدا وی می‌گوید مامورین لوینسون را به فرودگاه برده‌اند . سپس بعدا می‌گوید که لوینسون برای تحقیقات به تهران اعزام شده است و توصیه می‌کند تا آرام باشد و مسئله بدینترتیب بزودی حل می‌شود. سیلور من ناراحت است که ارزیابی درستی از داوود صلاح الدین نداشته است و همچنین هرگز باور نمی‌کرده لوینسون بدون موافقت سیا به ایران سفر کند و برنامه‌ای نیز برای نجات وی در صورت دستگیری وجود نداشته است. صلاح الدین در مصاحبه با نشریه فایننشیال تایمز اظهار داشته است: « ماموران امنيتی رژيم اسلامی به اتاق محل ملاقات ما ریخته و من را بازجویی کردند و درباره گذرنامه ایرانی من پرسیدند و مرا با خود بردند.اما وقتی من پس از بازجویی به هتل باز گشتم، اثری از لوینسون نبود….، آقای رابرت لوینسون که پیشتر مامور FBI بوده، پس از بازنشستگی برای یک شرکت توليد سیگار کار می‌کرده و برای تحقیق درباره قاچاق سیگار به ایران سفر کرده بود. یکی از ماموران امنيتی به من گفته که آقای لوینسون ایران را ترک کرده است. در حالی که رابرت لوینسون به دعوت من به ایران آمده بود.اما بهرحال به نظر من لوینسون گم و یا ناپدید نشده است». وی در ادامه با احتياط گفت:«از من نخواهید که انگشت اتهام را به سوی کسی دراز کنم اما در ايران کسانی هستند که می‌دانند که بر سر او چه آمده و در شرايط فعلی دقیقا در کجاست».صلاح‌الدین در مصاحبه با کریستین مانیتور حرف های متفاوتی زد. او گفت : «وی در جریان ملاقاتی با رابرت لوینسون مامور بازنشسته اف.بی.‌آی در هتل مریم کیش به تاریخ نهم مارس سال ۲۰۰۷ به همراه لوینسون توسط شش مامور لباس شخصی دستگیر و از لوینسون جدا شده و پس از یک شب بازداشت، زمانی که از مدیر هندی هتل درباره آمریکایی مفقودشده سوال کرد، پاسخ شنید که او رفته است».داوود صلاح‌الدین ادامه داد: «مدیر هتل چنین گفت و بدون این‌که کلمه‌ای بگوید، به من فهماند که آن مرد به دل‌خواه خودش نرفته و تحت بازداشت است».صلاح‌الدین هم‌چنین گفت که معتقد است قرار و مداری پشت پرده میان ایران و آمریکا برای بازگرداندن لوینسون صورت گرفته و تا زمانی که آمریکا بر جاسوس نبودن لوینسون اصرار می‌کرد، برای ایران سخت بود که اقرار کند او در بازداشت است اما با انتشار اخبار جدید مبنی بر ارتباط آمریکایی مفقود شده با سی.آی.ای، این امر به ایرانیان اجازه می‌دهد تا دروغ‌های خود را در سال‌های اخیر توجیه کنند چرا که آن‌ها یک جاسوس واقعی را بازداشت کرده‌اند.محمد حسین آقاسی وکیل مدافع خانواده لوینسون در این باره اظهار می‌دارد: «من با اين آمريکايی (داوود صلاح‌الدین) ملاقات کردم، او را به جايی در تهران دعوت کردم. چون خود اين فرد در نزديکی تهران زندگی می‌کند. طی اين ملاقات من متوجه شدم که اين شخص مطالبی را بر خلاف واقعيت مطرح می‌کند. بعد، من درباره صحبت‌های ايشان هم در جزيره کيش و هم در تهران تحقيق کردم و به اين نتيجه رسيدم که او دروغ می‌گويد. البته اين شخص من را نيز به طور غيرمستقيم تهديد می ‌کرد.»صلاح الدین در سال ۲۰۱۰ نیز با فاکس نیوز مصاحبه کرد و چنین گفت : «لوینسون از بیماری‌های گوناگون رنج می‌برد و بعید است فردی در وضعیت او که در ۵۹ سالگی ناگهان به زندان می‌افتد زنده بماند»پرس تی وی در درست همزمان با مفقود شدن لوینسون خبری کار کرد که او در اولین ساعات ۹ مارس ۲۰۰۷ در اختیار نیرو های امنیتی ایران بوده است اما این خبر به سرعت برداشته شد. با توجه به رابطه نزدیک پرس تی وی با حکومت، این موضوع سرنخی برای چگونگی بازداشت لوینسون است. مسوولین سیا تصمیم می‌گیرند موضوع را علنی نکنند. اما افراد مربوط به لوینسون به خاطر سوء عملکرد مواخذه می‌شوند و به آنها گفته می‌شود بین دو راه اخراج واستعفا یکی را انتخاب کنند. دو نفر می‌پذیرند استعفا دهند. اما جابلونسکی نمی‌پذیرد و مجبور به ترک کارش می‌شود. وی مدعی است بازجویان سیا وی را به همدستی در ربایش لوینسون متهم کردند. او البته از سیا شکایت کرده است. سیا رسما از خانواده لوینسون معذرت خواهی می‌کند و همچنین می‌گوید حضار است مبلغ دو نیم میلیون دلار به انها غرامت بپردازد. اما سیا توجه زیادی به این پرونده نشان نمی‌دهد و تا کنون حاضر به معامله نشده است. اف بی آی چند سال پیش جایزه یک میلیون دلاری برای پیدا کردن لوینسون گذاشت. وزارت خارجه آمریکا نیز فعال بوده است. خانواده لوینسون رفتار محتاطانه‌ای داشته‌اند. آنها به ایران هم سفر کردند. در این مدت فقط عکس ها و یک فیلم از لوینسون برای آنها ارسال شده است. وی در فیلم که آشکارا با چهره قبل از مفقود شدن وی متفاوت است ، لباسی شبیه اسیران گوانتانامو پوشیده است و نوشته هایی بر روی سینه اش نصب است که خواهان پیگیری دولت آمریکا است . فیلم از پاکستان ارسال شده بود. گفته می‌شود تماس هایی بین مقام‌های امنیتی ایرانی و آمریکایی برقرار شده است. مقامات ایران گفته بودند یک گروه تند رو لوینسون را بازداشت کرده و علی رغم درگیری مامورین انتظامی ایران با آنها، او را به خاک افغانستان برده‌اند. ادعایی که مسئولین سیا نپذیرفتند و حتی اظهار نگرانی کردند که مبادا این حرف مقدمه کشتن لوینسون باشد. مسوولین وزارت خارجه آمریکا مدعی هستند که منابعی در دست دارند که لوینسون در جنوب غربی آسیا است. اما به نظر می‌رسد این حرف درست نیست و بیشتر بهانه‌ای بوده تا گروگان گیرها، لوینسون را بدون مشکل رها کنند.دولت ایران تا کنون نپذیرفته است که اطلاعی از لوینسون دارد. اما در عین حا آمادگی خود ر ابرای حل مساله اعلام کرده است. خانواده لوینسون به ایران سفر کردند. احمدی‌نژاد و روحانی در پاسخ به خبرنگاران آمریکایی از سرنوشت و وضعیت لوینسون ابراز بی اطلاعی کردند. ایرج مصداقی مدعی است مسعود شیخ الاسلام از چهره های انتظامی و امنیتی که در آن دوران رئیس سازمان دخانیات بود ،طرح دستگیری لوینسون در واکنش به گم شدن علیرضا عسگری معاونت اسبق ورازت دفاع را اجرا کرده است. وی نتیجه گیری می‌کند که لوینسون به احتمال زیاد مرده است. اما از آنجاییکه مصداقی منابعش را مطرح نکرده است لذا راست آزمایی ادعای فوق ممکن نیست. خانواده لوینسون امیدوار هستند که رئیس جمهور شدن روحانی و توافق موقت هسته‌ای بین ایران و آمریکا مشکل را حل نماید. اوباما در تماس تلفنی با روحانی ، موضوع آزادی لوینسون را مطرح کرده بود. در عین حال خانواده لوینسون با صدور بیانیه‌ای از بخشی از دولت آمریکا تشکر کرده و بخش دیگری را به دلیل بی توجهی و کم کاری مورد انتقاد قرار داده‌اند. می‌توان نتیجه گرفت موضوع انتقاد آنها نهادهای امنیتی هستند.

بخش سوم

کیش وصلاح‌الدین: تله و طعمه برای لوینسون؟

بلندپروازی لوینسون و آمادگی وی برای خطر پذیری کار دستش داد. از سوی دیگر، داوود صلاح‌الدین یکی از متغیر‌های مهم معادله گم شدن لوینسون است. او فرد قابل اعتمادی نیست.

آیا راز سر به مهر لوینسون در آستانه هفت سالگی مفقود شدنش باز می‌شود؟ بر اساس اطلاعات منتشر شده موضوع هنوز پیچیده است. اما ممکن است در پشت پرده اتفاقاتی در جریان است و یا مذاکراتی انجام می‌شود که منجر به نتایج غیر منتظره شود. اما این مساله فقط یک ادعا است.

در ادامه نکاتی که در روشن شدن وضعیت لوینسون مهم هستند تشریح می‌شود.

بلندپروازی، بی‌احتیاطی و انگیزه‌های شخصی لوینسون

همان‌گونه که در قسمت‌های قبلی توضیح داده شد بلندپروازی لوینسون و آمادگی وی برای خطر پذیری کار دستش داد. انگیزه‌های فردی وی، هم انجام کار‌های خارق‌العاده در فعالیت‌های امنیتی و تجسسی بود و هم کسب در آمد و ایجاد فرصت‌های ویژه مالی را نیز تعقیب می‌نمود. لوینسون اگر به سلامت از دیدار با صلاح‌الدین بر می‌گشت آنگاه احتمال اینکه بتواند قرار داد‌های تازه و هنگفتی با سیا و شرکت‌های خصوصی منعقد نماید محتمل بود.

اما لوینسون بی احتیاطی خرج داد و ریسک قمار وی بالا بود. وی آنچنان از بازگشت بی خطر خود مطمئن بود که از سیا تقاضای پشتیبانی و در نظر گرفتن راهکار‌های بازدارنده در صورت گرفتاری نکرد. البته شاید او روی اطمینان سیلورمن به صلاح‌الدین دست به چنین خطری زد. اگر چه با توجه به تجربه وی باور چنین امری راحت نیست. در عین حال ممکن است حضور وی در کیش با ملاقاتی که با دو ایرانی در استانبول انجام داده بود ارتباط داشته باشد. مساله تحقیق پیرامون قاچاق سیگار هدف اصلی وی از سفر به ایران نبوده است.

اما برخی از گزارش‌ها حاکی است برخی از افراد منسوب به رفسنجانی در حوزه قاچاق سیگار در ایران فعال هستند. ایران یکی از بزرگ‌ترین بازار‌های سیگار قاچاق را دارد و در حدود سی درصد سیگار مصرفی از طریق غیر قانونی وارد کشور می‌شود. در سطح اطلاعاتی که فعلا موجود است امکان راست آزمایی در خصوص دست داشتن خواهر زاده‌های رفسنجانی [مرتبط با بنیاد تعاون سپاه در کنار فعالیت‌های محسن رضایی] در بازار سیاه سیگار وجود ندارد و این مساله فعلا در حد یک اتهام است.

ارزش اطلاعاتی پایین لوینسون

رصد شناسی رفتار سیا از هنگام مفقود شدن لوینسون نشان می‌دهد از دید مشهور ترین سازمان اطلاعاتی امریکا،لوینسون ارزش اطلاعاتی خاصی ندارد که برای آزادی وی دست به عملیات‌های خاص بزند. حتی حاضر نیست در این خصوص مبادله اطلاعاتی انجام دهد. لوینسون سابقه کار در سیا ندارد. او در قالب شرکت خصوصی اش با سیا قرار داد داشته است. حتی قرار داد وی آن قدر اهمیت نداشته است تا موقتا بودجه‌ای در اختیار وی داده شود تا کار‌های اطلاعاتی اش دچار وقفه نگردد.

نوع پروژه‌هایی که برای سیا انجام می‌داده است از جنس جمع آوری اخبار و تجزیه و تحلیل اطلاعات بوده است. او قرار نبوده در بخش عملیات‌های مخفی اطلاعاتی کرای انجام دهد. در صورتی که سفرش به کیش از این جنس است. لوینسون به لحاظ فنی نمی‌توانسته است وارد فعالیت‌های محرمانه اطلاعاتنی شود. وی در فیلم مستندی در خصوص مافیای روسیه حضور داشته و این فیلم قبل از سفر وی به کیش به صورت عمومی پخش شده است. در بخشی از فیلم از وی به عنوان مامور سابق اف بی آی یاد می‌شود. همچنین او با دو نفر ایرانی در استانبول پیشتر ملاقات کرده بود. علی القاعده آنها به دنبال شناسایی چهره اصلی وی می‌رفتند. از انجاییکه آنان وعده فروش نفت با تخفیف داده بودند لذا یا مستقیما و یا غیر مستقیم با محافل قدرت در ایران در ارتباط بودند. بر اساس شنیده‌های قابل اعتنا سپاه در فروش قاچاقی و غیر قانونی نفت در ایران دست دارد و در مقطعی نیز در فروش غیر قانونی نفت عراق فعال بود. از این‌رو می‌توان حدس زد که آن دو نفر به نوعی با نیرو‌های سپاه در ارتباط بوده اند. بنابراین با توجه به این مسائل احراز هویت لوینسون راحت بوده و در عین حال طعمه‌ای دلچسب برای سیستم امنیتی ایران به نظر می‌رسیده است. اما ماجرای لوینسون رسوایی در سیا بوجود آورده و پرده از مشکلا ت تصمیم گیری در سطوح میانی و پایینی آن کنار زد.

نقش احتمالی حکومت ایران

حکومت ایران از ابتدا منکر هر گونه اطلاعی از لوینسون بوده است. در عین حال برای کمک ابراز آمادگی کرده است. همچنین مرتب از دولت آمریکا خواسته است تا ماموریت لوینسون را افشا نماید. اما قرائنی وجود دارد که انگشت اتهام را به طرف حکومت ایران دراز می‌نماید. اگر چه هنوز این ادعا قطعیت ندارد.

گروه‌های شبه نظامی و اسلام‌گرای منطقه برای افرادی مانند لوینسون تمایل ندارند تا موضوع گروگانگیری به درازا بکشد. معمولا در کوتاه مدت و یا حداکثر میان مدت موضوع را چه از طریق معامله وبده و بستان و یا قتل سوژه فیصله می‌بخشند.

از سوی دیگر در سفر لوینسون به کیش تشکیکی وجود ندارد. در جزیره کیش غیر از نیرو‌های اطلاعاتی و انتظامی ایران وبخصوص سپاه، هیچ نیروی دیگری نمی‌تواند فعالیت کند. تا الان سابقه نداشته است در آن مناطق گروه‌های خارجی بتوانند دست به گروگان‌گیری بزنند. همچنین نوع ارسال فیلم و عکس‌ها به گونه‌ای بوده است که با استفاده از پیچیده ترین روش‌های رد گیری نیز قابل تعقیب نبوده است. این امر نشان از حرفه‌ای بودن کار گروگانگیر‌ها دارد. اما در صورتی که این کار توسط حکومت ایران انجام شده باشد انگیزه چیست؟

معمولا دولت‌هایی که در رویارویی با آمریکا هستند همیشه از مامورین وابسته به نهادهای اطلاعاتی آمریکا به عنوان طعمه استفاده می‌کنند. درآن مقطع چیزی از گم شدن علیرضا عسگری معاون سابق وزارت دفاع نمی‌گذشت. بازگرداندن عسگری برای حکومت خیلی مهم بود. بنباراین می‌توان فرض کرد دستگاه امینتی ایران با گروگان گرفتن لوینسون تقاضاهای امنیتی و اطلاعاتی از آمریکا داشته است که تا کنون اجابت نشده و موضوع معطل مانده است. آنها گمان کرده‌اند او مامور عالی رتبه‌ای است و لذا می‌توانند معامله بزرگی را سامان بدهند. جهت‌گیری پلاکاردهایی که بر روی سینه لوینسون نصب شده بود همه متمرکز بر سرزنش بی اعتنایی دولت آمریکا است. در یکی از آنها به دولت آمریکا گفته شده بود آیا شما نمی‌توانید کاری کنید یا نمی‌خواهید کاری بکنید؟ مخاطب خاص پلاکارد‌ها دستگاه اطلاعاتی آمریکا است تا متوجه پیام شود. قرائن محکم تری وجود دارد که نشان می‌دهد لوینسون زنده است اما بعید است او در داخل خاک ایران باشد. نیرو‌های نظامی و اطلاعاتی ایران توانایی مخفی نگاه داشتن افراد در مطنقه و بخصوص در افغانستان و پاکستان را دارند. برخی از گزارش‌ها مدعی هستند وی پیش گروه گلبدین حکمتیار است. اما اگر این ادعا درست باشد وی امانت حکومت در دست او است.

نقش داوود صلاح‌الدین

داوود صلاح‌الدین یکی از متغیر‌های مهم معادله گم شدن لوینسون است. او فرد قابل اعتمادی نیست. حرف‌هایی که تا کنون پیرامون ملاقاتش با لوینسون زده است، ناسازگار است. ممکن است او در جریان دستگیری لوینسون بوده است اما در عین حال بررسی مواضع وی نشان می‌دهد احتمال اینکه وی در جریان پروژه گروگانگیری نبوده باشد، بیشتر است. علی القاعده دستگاه امنیتی ایران وی را تحت مراقبت دارد و تماس‌های تلفنی و رفت و آمد وی تحت کنترل است. قرار گذاشتن با صلاح‌الدین در داخل خاک ایران بدون اطلاع نیرو‌های اطلاعاتی کار پر خطر و ساده لوحانه‌ای بوده است. اما صلاح‌الدین از آغاز تا به امروز می‌گوید لوینسون توسط حکومت ایران بازداشت شده است. این سخنان با مواضع حکومت تعارض دارد. سیا و نیرو‌های اطلاعاتی آمریکا در مقطعی به دنبال دزدیدن وی از ایران بودند. از این‌رو وی با صلاح‌دید حکومت تصمیم گرفت تا نسبت به تردد‌های خارجی‌اش مراقب باشد. ولی از دهه ۹۰ به این طرف وی اهمیتش را برای آمریکایی‌ها از دست داده است. برخی از منابع نیز مدعی هستند وی تماس هایی برای بازگشت به خاک آمریکا داشته است. امکان تایید این ادعا وجود ندارد. سخنان تند صلاح‌الدین در خصوص فساد در مقامات عالی رتبه ایران و به‌خصوص رفسنجانی نیز موضوع مهمی است. حرف‌های وی در مورد رفسنجانی سنخیتی با مواضع بخش تند روی حکومت دارد. بنابراین اگر وی با دستگاه امنیتی ایران که در زمان فوق کاملا با بخش‌های تند رو همسو بود، هماهنگ بود آنها مشکلی بر روی افشاگری نسبت به اموال احتمالی رفسنجانی در کانادا نداشتند. صلاح‌الدین همچنین مدعی است صحبت‌های وی و لوینسون صرفا بر روی موضوع سیگار‌های قاچاق بوده است.

جایزه یک میلیون دلاری

معمولا وقتی نیرو‌های اطلاعاتی و انتظاماتی جایزه‌ای برای کشف موضوعی اختصاص می‌دهند که تا حدودی مطمئن باشند که نزدیک به دستیابی به سوژه مورد نظر هستند. بنابراین اعلام این جایزه و تبلیغ گسترده آن در افغانستان سویه مبهم فعالیت و یا ناکامی احتمالی نهاد‌های اطلاعاتی آمریکا را نشان می‌دهد.

در یکی از تلاش‌های ناموفق، اف‌بی‌آی متوسل به یک تاجر ثروتمند روسی به نام الگ درپیسک می‌شوند. وی با ایران فعالیت اقتصادی دارد. او مدعی می‌شود که با فردی از خانواده خامنه‌ای مذاکره کرده و او در ازاء دریافت مبلغ هنگفتی قول آزادی لوینسون را داده است. اف‌بی‌آی آنقدر مطمئن شده بودند که به همسر لوینسون می‌گویند منتظر تماس تلفنی شوهرش باشد. اما چنین وعده‌ای هرگز رخ نمی‌دهد. این اتفاق می‌تواند با اعلام جایزه فوق در ارتباط باشد.

بدین‌ترتیب سرنوشت لوینسون زمانی معلوم می‌شود که فعل و انفعال‌های اطلاعاتی پشت پرده به جایی برسد. اگر سیا به رویه کنونی خود ادامه دهد، عملا راهی برای گروگان‌گیر‌ها نمی‌ماند. بعید به نظر می‌ررسد وضعیت کشدار کنونی ادامه پیدا کند.

انتشار اخبار همکاری وی با سیا و فعالیت‌های جاسوسی وضعیت وی را تا حدی بغرنج تر می‌سازد. از یک طرف گروگانگیر‌ها بهای بیشتری برای آزادی وی طلب می‌کنند. اگر این کار توسط حکومت ایران انجام شده باشد اعلام جاسوسی وی تا زمانی که سیا رسما مسوولیت کار‌های وی را نپذیرد تغییری در وضعیت ایجاد نمی‌کند. همچنین افشای جاسوسی دلیل نمی‌شود تا حکومت موضعش را تغییر داده و رسما بپذیرد لوینسون را بازداشت کرده است. پذیرش مسئولیت جاسوسی از سوی سیا نیز تبعات منفی برای دولت آمریک دارد. ضمن اینکه سیا مدعی است لوینسون مامور و نیروی رسمی آنها نبوده است.

نا امیدی از امکان انجام معامله اطلاعاتی دیگر فاکتور تعیین کننده است. کاهش تنش بین ایران و آمریکا نیز فضا ر ابرای پیدا شدن لوینسون مساعد کرده است. اما ممکن است بن بست کنونی برای مدت دیگری نیز ادامه پیدا کند. او فرد بیماری است و همچنین باید مرتب انسولین بزند. این فاکتور به ضرر گروگانگیر‌ها عمل می‌کند و ریسک نگهداری وی بیش از مدت طولانی کنونی را پر خطر می‌سازد. اما لوینسون همانطور که ناگهانی گم شد و اسمش در دنیا پخش شد، رهایی‌اش نیز وضعیت مشابهی خواهد داشت.