اخبار

بی‌بی‌سی: سایت آیت الله خامنه ای، همزمان با مذاکرات مسقط، مصاحبه ای با عباس عراقچی را به عنوان تیتر یک خود برگزیده است

عباس عراقچی، عضو ارشد تیم مذاکره‌کننده‌ هسته‌ای ایران، در مصاحبه با سایت آیت الله خامنه ای گفتگوهای جاری در مسقط پایتخت عمان را “از مقاطع کلیدی مذاکرات” دانست و گفت: “اگر بعضی از گره‌های موجود در مسقط باز شود می‌توان خوشبین بود.”

آقای عراقچی، یکشنبه ۱۸ آبان (۹ نوامبر)، در پاسخ به سوال این سایت که آیا به نتیجه مذاکرات هسته ای خوشبین است یا نه گفت: “به نیات و اهداف طرف مقابل به هیچ وجه خوشبین نیستیم و اصلاً نباید هم باشیم؛ اما در خصوص اینکه احتمال توافق هست یا نه، یک خوشبینی‌هایی وجود دارد.”

دور جدید مذاکرات محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران و جان کری همتای آمریکایی او، امروز با حضور کاترین اشتون، هماهنگ کننده گروه ۱+۵ آغاز شد و قرار است فردا نیز ادامه داشته باشد.

مصاحبه اختصاصی سایت آیت الله خامنه ای با یک مقام دولتی، اقدام کم سابقه ای محسوب می شود. این سایت، همزمان با انتشار این مصاحبه با تیتر “روایتی از نقش رهبر انقلاب در مذاکرات هسته ای”، پوستری را به زبان انگلیسی توئیت کرده که موضوع آن، حمایت بخش های مختلف جامعه ایران از مذاکره کنندگان اتمی ایران است.

عباس عراقچی در بخشی از گفتگوی خود، از “حمایت و ملاطفت” آیت الله خامنه ای نسبت به تیم مذاکره کننده هسته ای ایران تشکر کرده و این رویکرد را “دلگرم کننده” دانسته است.

وی با تاکید بر اینکه رهبر ایران برای “سربازان و فرماندهان خود در خط مقدم یک محدوده‌ اختیاراتی برای حرکت و مانور قائل می‌شود” گفته است: “اینکه کسانی با اغراض خاص مطرح می‌کنند که واو به واو مذاکرات با ایشان چک می‌شود، و یا از طرف دیگر برخی ادعا می‌کنند که ایشان در جریان مذاکرات قرار ندارند، هر دو اشتباه است”.
پوستر انگلیسی توئیت شده توسط سایت آیت الله خامنه ای

آقای عراقچی افزوده است: “ایشان هر جا تشخیص داده‌اند که برای تأثیرگذاری بر روند مذاکرات لازم است وارد عرصه شوند، وارد شده‌اند و اتفاقاً در نتایج مذاکرات تأثیرگذار هم بوده است.”وی به عنوان نمونه، اظهارات آقای خامنه ای در مورد نیاز ایران به “۱۹۰ هزار سو” ظرفیت غنی سازی اورانیوم را موجب افزایش قدرت چانه زنی مذاکره کنندگان ایران دانسته است.

آیت الله خامنه ای در تیر ماه گذشته با ذکر اینکه ظرفیت غنی سازی مورد نیاز ایران ۱۹۰ هزار سو است تاکید کرد: “ممکن است این نیاز مال امسال و دو سال دیگر و پنج سال دیگر نباشد، امّا این نیاز قطعى کشور است.” “سو”، واحد غنی سازی دستگاه های سانتریفوژ است و اغلب دستگاه های سانتریفوژ فعلی ایران، معادل یک سو ظرفیت غنی سازی اورانیوم دارند.

رهبر جمهوری اسلامی ایران در بیش از یک سال گذشته، در چند اظهار نظر جداگانه در مورد به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته ای با آمریکا و دیگر قدرت های جهانی اظهار بدبینی کرده است.

مذاکره کنندگان ایران و گروه ۱+۵ تا ۲۴ نوامبر (۱۵ روز دیگر) فرصت دارند تا بر سر برنامه هسته ای ایران به توافق برسند.

علی رغم پیشرفت مذاکرات در طول سال گذشته، دو طرف هنوز بر سر ظرفیت ایران برای غنی سازی اورانیوم و سرعت رفع تحریم های اقتصادی به توافق نرسیده اند.

باراک اوباما، رئیس‌‎جمهوری آمریکا، اخیرا در مصاحبه‎ای به شبکه سی‎بی‎اس گفته است که هنوز “شکاف عمیقی” در مذاکرات وجود دارد و ممکن است توافق نهایی حاصل نشود.

با این حال، دو طرف از عواقب عدم حصول توافق در موعد مقرر ابراز نگرانی کرده و از عزم خود برای به نتیجه رسیدن گفتگوها سخن گفته اند.

رادیوفردا: باراک اوباما رييس جمهوری آمريکا روز يکشنبه ۱۸ آبان ماه گفته است: همچنان فاصله زيادی بين مواضع ایالات متحده و ایران بر سر برنامه هسته ای جمهوری اسلامی وجود دارد.

باراک اوباما که با شبکه «سی بی اس» صحبت می کرد، گفته است که الويت اول آمريکا در قبال ايران اين است که مطمئن شود که جمهوری اسلامی به سلاح هسته ای دست نخواهد يافت.

رييس جمهوری امريکا با اشاره به اقدامات واشينگتن ازجمله بسیج جامعه بین المللی و گسترش تحريم ها عليه جمهوری اسلامی گفته است که اين رويکرد آمريکا باعث شد تا با افزايش فشار ها بر اقتصاد ايران،‌مقامات اين کشور پس از سال ها بپذيرند که به طوری جدی در اين خصوص مذاکره کنند.

باراک اوباما درادامه با اشاره به توافق ژنو و اين که ايران برخی از فعاليت های هسته ای خود را متوقف کرده، گفته است: اما پرسش اين است که آيا ما قادر خواهيم بود تا اين فاصله آخرين را از ميان برداريم. آنها بتوانند بارديگر به جامعه جهانی بپوندند و آهسته تحريم ها برداشته شود و ما اطمينان های قابل راستی آزمايی محکمی در خصوص اين که نخواهند توانست سلاح هسته ای توليد کند،‌ به دست بياوريم.

رييس جمهوری آمريکا کرده است: همچنان فاصله زيادی وجود دارد و شايد ما نتوانيم به آنجا برسيم.

در حالی باراک اوباما به وجود فاصله زیاد در خصوص مواضع ایالات متحده و ایران بر سر برنامه هسته ای این کشور اذعان کرده است که مذاکرات سه جانبه محمد جواد ظريف ، وزير امورخارجه ايران ، جان کری،‌وزير امور خارجه آمريکا و کاترين اشتون، هماهنگ کننده کشورهای ۱+۵ برای دستيابی به توافق جامع هسته ای روز يکشنبه ۱۸ آبان در مسقط پايتخت عمان آغاز شده است.

این در حالی است که که کمتر دو هفته به پايان ضرب الاجل تعيين شده برای دستيابی به توافق هسته ای باقی نمانده است.

ايران و آمريکا، بريتانيا، فرانسه، چين، روسيه به همره آلمان، گروه ۱+۵، سال گذشته در ژنو به توافقی موقت و شش ماهه برای حل مناقشه هسته ای ايران دست يافتند. پس از پايان اين شش ماه مذاکرات برای دستيابی به يک راه حل جامع و نهايی بين ايران و گروه ۱+۵ طی ماه های اخير در جريان بوده است و براساس توافق قبلی اکنون دو طرف تا سوم آذرماه (۲۴ نوامبر) فرصت دارند تا به يک توافق نهايی دست يابند.

«غنی سازی و چگونگی رفع تحريم ها » دو موضوع کلیدی از محورهای اصلی اختلاف بين ايران و گروه ۱+۵ هستند که طی این مدت دو طرف نتوانسته اند به راه حلی در این زمینه دست یابند.

مقابله با داعش

باراک اوباما در پاسخ به پرسش مجری شبکه «سی بی اس» در خصوص نامه خود به رهبر جمهوری اسلامی گفت: ترجيحم این است که در خصوص ارتباطاتم با رهبران کشورهای مختلف دنیا صحبت نکنم. من از کانال های مختلف و زيادی جهت برقراری ارتباط با رهبران این کشورهای استفاده می کنم

هفته گذشته وال استريت جورنال گزارش داده بود رييس جمهوری آمريکا در نامه‌ای به آيت الله علی خامنه ای با اشاره به «منافع مشترک» ايران و آمريکا ، موضوعاتی را در خصوص حملات هوايی ايالات متحده عليه گروه حکومت اسلامی (داعش سابق) مطرح کرده است.

با اين حال باراک اوباما با تاکيد بر اين که گروه حکومت اسلامی دشمن مشترک آمريکا و ايران است ، گفته است که مذاکرات هسته ای ارتباطی با مبارزه عليه گروه حکومت اسلامی ندارد.

رييس جمهوری آمريکا به «سی بی اس» گفته است: ما هماهنگی با ايران در خصوص گروه حکومت اسلامی نداريم.»

در همین زمینه، پیشتر جان کری گفته بود :هيچ ارتباطی ميان گفت‌وگوهای هسته‌ای و مسائل ديگر وجود ندارد. من می‌خواهم اين را روشن کنم؛ مذاکرات اتمی راه خود را می‌روند.

آمريکا پيش از اين، طرح ارائه شده از سوی مقام‌های ايران درباره همکاری ميان دو کشور برای مبارزه با گروه حکومت اسلامی در قبال تسامح بر سر برنامه هسته‌ای ايران را رد کرده است.

سوزان رايس، مشاور ارشد امنيت ملی رئيس جمهور آمريکا، نیز در این زمینه گفته بود: «ما هيچ تصميمی برای هماهنگی با ايران در مبارزه با داعش از جمله هماهنگی نظامی نداريم.»

خودنویس:

حضور علی‌اکبر ولایتی در این مذاکرات، از سوی بعضی تحلیل‌گران به تمایل علی خامنه‌ای برای رسیدن به توافق تعبیر شده است. با این وجود، بعضی وب‌سایت‌های داخلی این خبر را تکذیب کرده‌اند.
جان کری و محمدجواد ظریف وزرای خارجه آمریکا و ایران به مسقط پایتخت عمان سفر کردند تا آخرین گفت‌وگوهای خود در دور جدید مذاکرات هسته‌ای میان جمهوری اسلامی و شش قدرت جهانی را انجام دهند. کاترین اشتون نماینده اروپا در مذاکرات هسته‌ای نیز در مسقط حضور خواهد داشت.

در صورتی که این گفت‌وگوها تا ضرب‌الاجل تعیین‌شده یعنی روز ۲۴ نوامبر (سوم آذر) به نتیجه نرسد، شرایط به دوره پیش از مذاکرات ژنو برخواهد گشت و ممکن است مجلسین آمریکا که اکنون جمهوری‌خواهان در آن دست برتر را دارند، تحریم‌های تازه‌ای علیه ایران وضع کنند.

ظریف و کری طی روزهای اخیر در مصاحبه‌هایی جداگانه گفته‌اند که قصد دارند این مذاکرات را به سرانجام برسانند. در برخی تحلیل‌های رسانه‌های مختلف در روزهای اخیر آمده که پس از پیروزی اخیر جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، تیم‌های مذاکره‌کننده ایران و آمریکا بیش از پیش نیاز دارند تا توافق در مهلت مقرر به انجام برسد.

در این میان، المانیتور در گزارشی به قلم لورا روزن، از حضور علی‌اکبر ولایتی مشاور دیرین سیاست خارجی رهبر جمهوری اسلامی و وزیر امور خارجه اسبق نظام خبر داد. ولایتی در دیدار با وزیر خارجه نروژ گفته بود نظر جمهوری اسلامی این است که مذاکرات به نتیجه برسد.

حضور علی‌اکبر ولایتی در این مذاکرات، از سوی بعضی تحلیل‌گران به تمایل علی خامنه‌ای برای رسیدن به توافق تعبیر شده است. با این وجود، بعضی وب‌سایت‌های داخلی این خبر را تکذیب کرده‌اند .

محمدجواد ظریف در مصاحبه‌ای با پرس‌تی‌وی، شبکه انگلیسی‌زبان سیمای جمهوری اسلامی گفت که غرب باید درک کند تحریم‌ها هیچ سهمی در حل و فصل مساله نداشته‌اند. وی اضافه کرد: «تنها چیزی که تحریم‌ها برای غرب به وجود آورده است، حدود ۱۹ هزار سانتریفیوژ است». ظریف در مسقط و طی دیدار با یوسف بن علوی همتای لبنانی خود نیز این سخنان را تکرار کرد و از کشورهای غربی خواست که به آن‌چه «بی‌اثر بودن تحریم‌ها» خواند، توجه کنند.

اواخر ماه اکتبر، جدال لفظی میان سیاستمداران ایرانی و آمریکایی بر سر شکست احتمالی مذاکرات خبر ساز شده بود. وندی شرمن معاون سیاسی وزارت خارجه آمریکا گفت در صورتی که مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی اتمی با ایران به نتیجه نرسد، ایران به طور گسترده‌ای مسوول آن خواهد بود چرا که به گفته او گروه ۱+۵ پیشنهادهای «عادلانه، قابل اجرا و سازگار با خواست طرح‌شده‌ی ایران برای داشتن برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای» را به این کشور ارائه کرده‌اند.

عباس عراقچی معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز در پاسخ، گفت [8] که مقامات ایرانی «ایده‌ها و پیشنهادات متعددی» را که به گفته او «دارای قابلیت عملیاتی و اجرایی» بودند، ارائه کردند و ادامه داد: «چنانچه لازم باشد افکار عمومی جهانیان در زمان مقتضی از جزییات این پیشنهادها مطلع خواهند شد و آنگاه همگان قضاوت خواهند کرد که چنانچه فرصت موجود از دست برود کدام طرف مقصر بوده و مسوولیت بر عهده کیست؟».

از سوی دیگر، یوکیا آمانو مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در آخرین گزارش خود که در آستانه مذاکرات مسقط منتشر شد [9]، نوشت: «آژانس در شرایطی قرار ندارد که اطمینان موثقی درباره فقدان فعالیت‌ها و مواد هسته‌ای اعلام نشده در ایران ارائه دهد و بنابراین نمی‌تواند نتیجه‌گیری کند که تمامی مواد هسته‌ای موجود در ایران برای فعالیت‌های صلح آمیز مورد استفاده قرار می‌گیرد».

بخشی از گزارش می‌گوید: «ایران نه توضیحی ارائه کرده که آژانس را قادر سازد اقدامات عملی را مشخص سازد و نه هیچ اقدام عملی جدیدی را به عنوان گام بعدی در چهارچوب همکاری پیشنهاد کرده است».

رادیوفرانسه: آمریکا چهارچوب یک توافق بین‌المللی احتمالی با ایران را به این کشور ارائه کرد.

باراک اوباما- رئیس جمهوری آمریکا، با اعلام این خبر، سخنی درباره حتمی بودن دستیابی به یک توافق نهائی تا روز 24 نوامبر یعنی مهلت از پیش تعیین شده نگفت.

رئیس جمهوری آمریکا گفت ما به آنها چارچوبی را ارائه کردیم که نیازهای صلح آمیز آنان را در زمینه انرژی، برآورده می کند.

باراک اوباما در عین حال تأکید کرد که او نبود توافق را به یک توافق بد ترجیح می دهد.

باراک اوباما گفت: «درباره ایران، با توجه به مجازات‌های بی سابقه‌ای که دولت آمریکا به اجرا گذاشت، مسئولان ایرانی برای نخستین بار به صورت جدی گرد میز مذاکرات نشستند تا ما را قانع کنند که در جستجوی دست یابی به سلاح اتمی نیستند.

درباره این که آیا ما می توانیم با ایران به توافق برسیم، به این پرسش تنها 3 یا 4 هفته دیگر می توانیم پاسخ دهیم. من قصد ندارم پیش از وقت دراین باره اظهار نظر کنم. آن چه مورد نظر ماست یک توافق اطمینان بخش است.
اگر ایران بتواند با پیشنهاد توافق نامه ای ما را قانع کند که صدد داشتن سلاح اتمی را ندارد، در این صورت ما نیز می‌توانیم جهان و افکار عمومی را قانع کنیم که قادریم از دست یافتن این کشور به سلاح اتمی جلوگیری نمائیم؛ آن هنگام زمان مطرح کردن موضوع با کنگره فرا خواهد رسید و من مطمئن هستم که می توانم کنگره را نیز مطمئن سازم که امضای یک توافق نامه با ایران بهترین راه حل برای جلوگیری از تبدیل این کشور به یک قدرت اتمی است؛ این راه حل از هر اقدام دیگری و حتی اقدام نظامی موثرتر و مفید تر است.
اما شرط اجتناب ناپذیر این است که در این زمینه یک توافق رضایت بخش به دست آید و من همچنان که همواره تکرار کرده ام، نبودن توافق را به یک توافق ناقص و نارسا تر جیح می دهم».

گفتنی است که جان کری- وزیر امور خارجه آمریکا، دیروز در پاریس تکرار کرد که تمدید مهلت گفتگوها پس از تاریخ 24 نوامبر در دستور کار قرار ندارد.

گفتنی است که محمد جواد ظریف- وزیر امور خارجه ایران و همتای آمریکائی اش، قرار است به منظور دستیابی به یک توافق کلی در روزهای 9 و 10 نوامبر، در حضور کاترین اشتون- مذاکره کننده اروپائی، درعمان گفتگو کنند.

جان کری که قرار است هفته‌آینده با دیپلمات‌های ایران و اروپایی در مورد آخرین دور از مذاکرات سال جاری در زمینه پرونده هسته‌ای ایران دیدار نماید، گفت که اثبات صلح‌آمیز بودن برنامه ‌های هسته‌ای ایران برای این کشور باید آسان باشد.

جان کری و لوران فابیوس- وزرای خارجه آمریکا و فرانسه، در دیدار دیروز خود در پاریس تأکید کردند که ایران حق تولید انرژی هسته‌ای را دارد اما نباید از آن برای ساخت بمب هسته‌ای استفاده شود.

روزنامه آمریکایی “نیویورک تایمز”، امروز (چهارشنبه) در یادداشت روزانه خود در در پبوند با مذاکرات هسته‌ای ایران با قدرت‌های جهانی، نوشت: «برخی از اعضای کنگره نگران توافق بد تیم آمریکایی حاضر در مذاکرات با ایران هستند».

این روزنامه می افزاید: «اعمال فشار بر متحدین آمریکا برای اعمال تحریم‌های جدید تلاشی یک جانبه و بیهوده در مجبور ساختن ایران در تسلیم شدن در جریان مذاکرات هسته‌ای است. این رویکرد هوشمندانه نیست و موجب ایجاد بحران‌های مهم دیپلماتیک و اقتصادی علیه اتحادیه اروپا،چین، هند و ترکیه شده و البته به طور جدی به منافع آمریکا نیز ضربه وارد خواهد کرد».

بنابر این گزارش، بسیاری از اعضای کنگره خواهان اعمال تحریم‌های جدید سنگین علیه ایران تاحدی هستند که این کشور را طی چند هفته آینده وادار به تسلیم کند.

جمعی از دیپلمات‌های ارشد اروپایی نیز در یادداشتی که در روزنامه “گاردین” به چاپ رسید، خواستار توافق میان ایران و ١+۵ تا تاریخ ٢٤ نوامبر شدند.

گاردین می نویسد، به تعویق انداختن تصمیم نهایی جدی موجب می‌شود فرصت‌های بیشتری برای مخالفان این مسیر دیپلماتیک به وجود آید تا به این فرایند خدشه وارد سازند.
هزینه شکست برای ایران هم از نظر اقتصادی و هم امنیتی بسیار بالا خواهد بود.

دویچه‌وله: رئیس بنیاد تاریخ‌پژوهی معاصر ایران با انتقاد از سعی تیم مذاکره‌کننده اتمی ایران برای رسیدن به توافق با گروه ۱+۵ دولت روحانی را “بدعت‌گذار” خواند و مردم را به ایستادگی در برابر “کسانی که راه سازش پیش گرفته‌اند” فراخواند.

حمید روحانی، رئیس “بنیاد تاریخ‌پژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی” (که رسانه‌ها از آن بنام “بنیاد تاریخ‌پژوهی معاصر ایران” نیز نام می‌برند)، امروز دوشنبه (۱۲ آبان / ۳ نوامبر) از تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران و دولت حسن روحانی به شدت انتقاد کرد.

او در آستانه نهمین دور مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ که قرار است ۲۰ آبان در مسقط برگزار شود، در نشستی با عنوان “از قیام حسینی تا نهضت خمینی” گفت که عده‌ای سعی کرده‌اند دین اسلام و اهداف آن را از مسیر اصلی آن منحرف کنند. وی در ادامه بدون نام بردن از حسن روحانی دولت کنونی را “دولت بدعت‌گذار”، در برابر “دولت خدمت‌گذار” گذشته، خواند.

حمید روحانی گفت که دولت کنونی، امام حسین (امام سوم شیعیان) که “انقلاب اسلامی نمونه‌ای از حرکت او بوده” را “اهل تعامل” معرفی می‌کند. او افزود که هدف حرکت امام حسین دفاع از اسلام بوده و گاه انسان “خدا و پیغمبر را نادیده می‌گیرد تا کار خود را درست جلوه دهد”.
حمید روحانی

حمید روحانی

برخورد با کج‌روی‌ها

حمید روحانی سپس درباره مذاکرات هسته‌ای گفت: «مقام معظم رهبری در مورد مذاکرات حرفشان را گفته‌اند، ایشان تاکید کرده‌اند که مذاکرات بی‌نتیجه است و انسان عاقل هم طبیعتا نباید کار بیهوده را انجام دهد، ایشان یک رسالت دارند و ما هم یک وظیفه، این‌که در برابر کج‌روی‌ها برخورد کنیم.»

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، روز ۲۲ مرداد (۱۳ اوت) امسال (۱۳۹۳) درباره مذاکره و رابطه با کشورهای غربی گفته بود که “مذاکره برخلاف تصورات برخی‌ها، به هیچ چیز کمک نمی‌کند”. در حالی‌که رئیس جمهور حسن روحانی به شدت از “تعامل هراسان” انتقاد و بر “تعامل سازنده با دنیا” تاکید کرده بود، خامنه‌ای گفته بود که تعامل با آمریکا و اسرائیل غیر قابل قبول است.

در عین‌حال در روزهای اخیر مقامات مختلف جمهوری اسلامی نسبت به این‌که مذاکرات میان ایران و گروه ۱+۵ در نهمین دور خود به توافق برسد ابراز خوشبینی کرده‌اند. از جمله دیروز یکشنبه وزیر امور خارجه ایران، محمد جواد ظریف، اعلام کرد که اگر حقوق هسته‌ای کشور به رسمیت شناخته شود، ایران آماده توافق است و همچنین رئیس مجلس شورای اسلامی، علی لاریجانی، گفت که نگاه دو طرف در مذاکرات اتمی به یکدیگر نزدیک شده است.

تیم هسته‌ای جدا شده از خط امام

حمید روحانی که در آستانه سالروز تسخیر سفارت آمریکا توسط “دانشجویان خط امام” سخن می‌گفت، مذاکره‌کنندگان را افرادی “جدا شده از خط امام ” خواند و گفت: «در حال حاضر آرزوی این افراد که از مذاکرات نتیجه‌ای جز تحقیر ملت نگرفته‌اند، این است که مقام معظم رهبری در مذاکرات دخالت کنند تا همه تقصیرها را به گردن ایشان بیندازند و بگویند ما به مذاکره و رسیدن به توافق نزدیک شده بودیم، اما مانع کار ما شدند.»

حمید روحانی بر “ایستادگی و مقاومت” به جای “مذاکره و سازش” تاکید کرد و گفت که “کسانی که راه مذاکره و سازش را پیش گرفتند به مکتب حسین [انقلاب اسلامی] پشت کردند”.

رئیس بنیاد تاریخ‌پژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی همچنین مدعی شد ‌که از سفر محرمانه یک هیئت ایرانی به آمریکا اطلاع یافته که در زمان روح‌الله خمینی نیز به این کشور سفر کرده بوده است.

حمید روحانی از تسخیر سفارت آمریکا توسط “دانشجویان خط امام” در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ به عنوان حرکتی یاد کرد که “ابهت آمریکا را شکست و ایران را از وابستگی مبرا ساخت”. او گفت که امروز چنین انسان‌هایی که اقدام به چنین “عمل انقلابی” کنند در جامعه کم است. او افزود امروز همه منتظرند تا رهبر جمهوری اسلامی حرکت کند و بقیه پشت سر او راه بیفتند در حالی که “حداقل کاری که می‌توان کرد ایستادن در برابر انحراف است”.

انتقاد حمید روحانی دنباله سایر انتقادهایی است که از زمان آغاز مذاکرات اتمی در دوره ریاست جمهوری حسن روحانی از سوی گروه معروف به “دلواپسان مذاکرات هسته‌ای” مطرح شده است. این گروه چند بار با برگزاری همایش‌های “ما دلواپسیم” دولت روحانی را به سازشکاری و تسلیم در برابر غرب متهم کرده‌است.

حمید روحانی مورخ “انقلاب اسلامی” و از اعضای دفتر روح‌الله خمینی در نجف است. او مؤسس و رئیس سابق مرکز اسناد انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۹ بوده است. آیت‌الله روح الله خمینی، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، در سال ۱۳۶۷ تدوین تاریخ انقلاب اسلامی را به وی سپرد. او در سال ۱۳۸۱ بنیاد تاریخ‌پژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی را پایه‌گذاری کرد.

دویچه‌وله: جایزه‌ی سال ۲۰۱۴ انجمن جهانی “پیشبرد علم” به امید کوکبی، فیزیک‌دان و زندانی سیاسی تعلق گرفت. مسئولان این انجمن ایستادگی کوکبی در دفاع از “آزادی علمی” و تن ندادن او به همکاری با آن‌چه به آن اعتقاد ندارد را ستودند.

جایزه‌ی “آزادی و مسئولیت علمی” متعلق به انجمن جهانی “پیشبرد علم” به امید کوکبی، فیزیک‌دان و زندانی سیاسی ایرانی، تعلق گرفت.

در بیانیه‌ی این انجمن جهانی علمی ضمن تقدیر از تلاش‌های کوکبی در دفاع از حق آزادی علمی محققان آمده است: «اتفاق رایجی نیست که یک دانشمند جوان در دفاع از حق آزادی آکادمیک و علمی، آزادی خویش را به خطر بیاندازد. امید کوکبی اما این خطر را کرد.»

بیانیه می‌گوید این جایزه به دلیل “شجاعت” کوکبی و “ایستادگی او در دفاع از حق آزادی علمی” و این‌که ترجیح داد حبس را تحمل کند اما از دانش خود در راهی که به آن باور ندارد استفاده نکند، به این محقق جوان تعلق می‌گیرد.

امید کوکبی کیست؟

امید کوکبی یکی از برگزیدگان المپیاد فیزیک و دانشجوی نخبه‌ی ایرانی است که در دانشگاه تگزاس آمریکا به عنوان محقق مهمان در رشته‌ی فیزیک اتمی با گرایش لیزر به تحقیق مشغول بود.

او در بهمن ماه ۱۳۸۹ هنگامی که بعد از سفری کوتاه به ایران قصد بازگشت به آمریکا را داشت در فرودگاه امام خمینی بازداشت شد. کوکبی به اتهام “ارتباط با دولت متخاصم” و ” کسب درآمد نامشروع” در دادگاهی به ریاست قاضی صلواتی به ۱۰ سال حبس محکوم شد.

دادگاه به این دلیل که دانشگاه آمریکایی هزینه‌ی سفرهای تحقیقاتی و مطالعاتی کوکبی به ایران را پرداخت می‌کرد، او را به “کسب درآمد نامشروع” متهم کرد. دلیل اتهام “ارتباط با دولت متخاصم” نیز این است که کوکبی پیش از این حاضر نشده بود بورسیه جمهوری اسلامی شود و ترجیح داده بود با بورسیه دانشگاه آمریکایی برای ادامه‌ی تحصیل به خارج از کشور برود.

پرهیز کوکبی از همکاری با برنامه اتمی ایران

امید کوکبی در نامه‌ای که از زندان به بیرون فرستاد اعلام کرد که چندین بار از سوی مقامات امنیتی و نظامی ایران به دلیل تخصص‌اش به فعالیت در برنامه‌ی اتمی ایران دعوت شد و هربار این دعوت را رد کرد. او نوشت که او به “حق آزادی شخصی در انتخاب مسیر حرفه‌ای زندگی” باور دارد و تمایلی نداشته تا عضوی از برنامه‌ی اتمی چالش‌برانگیز ایران باشد.

گزارش‌ها از داخل بند ۳۵۰ زندان اوین حاکی از آن است که امید کوکبی در زندان به دیگر زندانیان علاقه‌مند، زبان انگلیسی و فیزیک درس می‌دهد.

در سپتامبر گذشته ۱۸ برنده‌ی جایزه‌ی نوبل در نامه‌ی سرگشاده‌ای به آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، خواستار آزادی کوکبی شدند. سعید خلیلی، وکیل مدافع کوکبی پیش از این اعلام کرد که با درخواست او برای برگزاری مجدد دادگاه مخالفت شده است.

دویچه‌وله: علیرضا زاکانی٬ نماینده مجلس گفته “توافقات هسته‌ای با عبور از خطوط قرمز نظام اسلامی نهایی شده” و مرضیه افخم٬ سخنگوی وزارت خارجه این اتهام را “افترا به تیم مذاکره‌کننده” خوانده و هشدار داده که قابل پی‌گیری است.

در حالی که کمتر از یک ماه به ضرب‌الاجل از پیش تعیین شده (۲۴ نوامبر٬ ۳ آذر) برای دست‌یابی به توافق نهایی و درازمدت هسته‌ای میان ایران و شش قدرت جهانی باقی‌مانده٬ بحث بر سر شرایط این توافق و حساسیت نسبت به همه زوایای آن در محافل سیاسی داخلی بالا گرفته و دولت در حالی که اقداماتش بیش از پیش زیر ذره‌بین ناظران است٬ با دور جدیدی از انتقادات محافظه‌کاران روبرو شده است.

علیرضا زاکانی٬ نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی٬ روز سه‌شنبه (۶ آبان٬ ۲۸ اکتبر) در تذکری شفاهی به وزیر خارجه مدعی شد که “طبق اطلاعات و اخبار واصله، توافقات هسته‌ای فی‌مابین هیات ایرانی و طرف آمریکایی نهایی شده” و از دستگاه دیپلماسی کشور خواست که سکوت خود را در این باره بشکند و از دستگاه‌های امنیتی هم تقاضا کرد که پشت‌پرده این توافق را برای ملت ایران مشخص کنند.

به گفته علیرضا زاکانی: «اخبار واصله حکایت از عبور از خطوط قرمز ترسیمی از سوی نظام اسلامی در توافق ضمنی داشته که بی‌شک منجر به تضییع حقوق ملت ایران و پایمال شدن دستاوردهای هسته‌ای خواهد شد.»

او ادامه داده: «پذیرش خواسته‌های ظالمانه طرف آمریکایی در کاهش غنی‌سازی و تغییر ماهیت بخش‌هایی از صنعت غنی‌سازی در مقابل لغو بخش کوچکی از تحریم‌ها، غیرقابل قبول برای ملت رشید ایران و موجب ضرر به منافع ملی و مصالح انقلاب اسلامی است.»

با این حال٬ مرضیه افخم٬ سخنگوی وزارت امور خارجه٬ اتهام “عبور از خطوط قرمز ترسیمی از سوی نظام اسلامی” را که توسط آقای زاکانی مطرح شده٬ رد کرد و گفت: «تا کنون هیچ توافقی در هیچ موضوعی صورت نگرفته و تنها توافق موجود در مورد نام و عنوان توافق نهایی است که “برنامه جامع اقدام مشترک ” است.»

خانم افخم تاکید کرد: «تیم مذاکره کننده نسبت به خطوط قرمز نظام کاملا واق٬ و با دقت و حساسیت بر رعایت آن ملتزم است و طرح ادعاهایی مبنی بر این که مذاکره‌کنندگان از خطوط قرمز نظام عبور کرده‌اند٬ به‌نوعی بی‌توجهی و نادیده گرفتن مدیریت کلان کشور است.»

او همچنین هشدار داد که طرح این اتهام٬ “افترا به مذاکره‌کنندگان” محسوب می‌شود و “قابل پی‌گیری” است٬ و افزود: «تیم مذاکره کننده بیش از سایرین و به روشنی می‌دانند هر توافقی بدون رعایت خطوط قرمز نظام بی‌ارزش است.»

پیش‌تر اسماعیل کوثری٬ دیگر نماینده مجلس شورای اسلامی و از اعضای کمیسیون امنیت ملی مجلس٬ با لحنی تهدیدآمیز گفته بود: «شخصاً به آقای ظریف گفته‌ام که دیگر نمی‌گذاریم جام زهر دیگری نوشیده شود.»

بیشتر بخوانید: صفحه ویژه پرونده هسته‌ای ایران

این نماینده مجلس که در همایش “از کربلا تا تهران؛ از کوفه تا ژنو” در دانشگاه قم سخن می‌گفت٬ همچنین اظهار داشت که درخواست از رئیس‌جمهور برای حضور یافتن یکی از نمایندگان در تیم مذاکره‌کننده با مخالفت حسن روحانی مواجه شده است.

اختلاف میان اعتدال‌گرایان و محافظه‌کاران بار دیگر در آستانه ضرب‌الاجل ۲۴ نوامبر در حالی بالا گرفته که هنوز اختلافات بسیاری میان ایران و قدرت‌های جهانی بر سر نهایی کردن توافق جامع باقی مانده است. ابعاد برنامه غنی‌سازی ایران در آینده از مهم‌ترین مسائل حل‌نشده است و از سوی دیگر ایران بار دیگر اعلام کرده که لغو تدریجی و پله‌پله تحریم‌ها را هم نمی‌پذیرد.

وندی شرمن، معاون سیاسی وزارت امور خارجه آمریکا، گفته است که “جنگلی از بی‌اعتمادی” هنوز میان ایران و غرب وجود دارد. هنوز مشخص نیست که مطابق توافق پیشین٬ توافق نهایی تا ۳ آذر حاصل خواهد شد یا دو طرف بار دیگر به تمدید زمان مذاکرات رای خواهند داد.

عصرایران: وزیر اطلاعات اسراییل گفت:می توان توافق را به تاخیر انداخت و با ایجاد فشار بیشتر به ایران ، این کشور را واداشت تا از مواضع کنونی خود در موضوع هسته ای عقب نشینی کند.
مقامات رژیم اسراییل در دو روز گذشته بر حملات لفظی و تهدیدهای خود در موضوع برنامه هسته ای ایران افزوده اند.

به گزارش عصر ایران پس از هشدار روز یکشنبه نتانیاهو درباره توافق هسته ای به گفته او “بد” قدرت های جهانی با ایران در موضوع هسته ای، دو وزیر کابینه او روز گذشته در مصاحبه با رادیو اسراییل با هشدار به کشورهای طرف مذاکره با ایران، آنها را از توافق هسته ای با ایران بازداشتند.

“یووال اشتینیتز” وزیر اطلاعات اسراییل روز گذشته در مصاحبه با رادیو اسراییل با هشدار به کشورهای گروه 1+5 گفت : این کشورها چه اصراری به توافق با ایران تا مهلت تعیین شده 24 نوامبر دارند.

او گفت: می توان توافق را به تاخیر انداخت و با ایجاد فشار بیشتر به ایران ، این کشور را واداشت تا از مواضع کنونی خود در موضوع هسته ای عقب نشینی کند.

اشتینیتز با اشاره به اینکه قدرت های جهانی تهدید برنامه هسته ای ایران را درک می کنند، اما افزود: برخی از قدرت ها احساس می کنند مشکلات مهم تر و فوری تری از جمله تهدید داعش وجود دارد و از این رو می خواهند برای حل بحران داعش به هر نحوی شده موضوع ایران را از روی میز بردارند تا موضوعات مهم تر از جمله داعش را حل و فصل کنند.

او مدعی شد: درست است که مساله دولت اسلامی (خلافت خود خوانده گروه تروریستی داعش) یک تهدید است اما تهدید اصلی همچنان از ناحیه خلافت قدیمی اسلامی (ایران) است.

آویگدور لیبرمن وزیر خارجه اسراییل نیز در مصاحبه ای مشابه با رادیو اسراییل ، ایران را به طور تلویحی به حمله یکجانبه اسراییل تهدید کرد.

لیبرمن با اشاره به اینکه اسراییل باید امنیت شهروندان خودرا تامین کند، گفت: اگر شما بخواهید شلیک کنید نباید بگویید می خواهیم شلیک کنیم، باید این کار را بکنید.

لیبرمن افزود: مقامات اسراییل به اندازه کافی درباره تهدید ناشی از برنامه هسته ای ایران حرف زده اند، اما اکنون زمان عمل است نه حرف زدن.

دویچه‌وله: با وجود ابراز امیدواری حسن روحانی به حل و فصل مسائل هسته‌ای تا ۴۰ روزه آینده، وزیر خارجه ایران، انتظار زیاده از حد از مذاکرات وین را رد کرد. قرار است روز چهارشنبه ۱۵ اکتبر، وزیر خارجه آمریکا به گفت‌وگوها بپیوندد.

مذاکرات سه جانبه نمایندگان ایران، آمریکا و اتحادیه اروپا روز سه‌شنبه ۱۴ اکتبر/۲۲ مهر در هتل کوبورگ وین آغاز شد. عباس عراقچی و مجید تخت‌روانچی، معاونان وزیر خارجه ایران، ویلیام برنز و وندی شرمن، معاونان وزارت خارجه امریکا و هلگا اشمید، معاون کاترین اشتون در این گفت‌و‌گو شرکت داشتند.

ظریف و اشتون، عصر این روز دیداری در چارچوب شام کاری خواهند داشت و مذاکرات در صبح چهارشنبه با حضور جان کری، وزیر خارجه آمریکا ادامه می‌یابد.

عباس عراقچی، معاون ظریف، هفته گذشته گفته بود که مذاکرات ممکن است به تعویق بیفتند. اما وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که مهلت تعیین شده به قوت خود باقی است. ظریف روز سه‌شنبه در وین گفت با وجودی که انتظار نداریم در این دور به توافق خاصی دست یابیم، اما همه به توافق نهایی امیدواریم.

غرب می‌خواهد یقین حاصل کند که ایران در صدد ساخت بمب اتمی نیست. ایران نیز اصرار دارد که برنامه‌های اتمی‌اش مقاصد صلح‌آمیز دارند و خواستار لغو تحریم‌های بین‌المللی است. مهلت دستیابی به توافق جامع ۲۴ نوامبر تعیین شده است.
یکی از محورهای مورد بحث، حجم اورانیوم غنی‌شده و نحوه و زمان‌بندی لغو تحریم‌هاست.

“توافق در وین بسیار بعید است”

حسن روحانی دوشنبه شب ۲۱ مهر و در آستانه این دور از گفت‌وگوها در برنامه گفت‌وگوی مستقیم با مردم گفته بود که در کلیات با ۱+۵ اتفاق نظر داریم اما با وجود بحث‌های مهم در جزییات، در مورد برداشته شدن تحریم جای اختلاف‌نظر نیست. روحانی گفت: «این که کار از کی باید آغاز شود و اولش چگونه باشد و دومش چه باشد، مسائل مهمی است که باید حل شود ولی در کلیات مسئله امروز توافق داریم.»

ظریف در وین به خبرنگاران گفته است که موضوعات بسیار زیادی برای حل و فصل باقی‌مانده‌اند و رسیدن به توافق در مذاکرات وین بسیار بعید است. او به “واقعیات موجود در صحنه منطقه‌ای و بین‌المللی” اشاره و ابراز امیدواری کرد که طرف مقابل با پذیرفتن این واقعیت‌ و “واقعیات برنامه پیشرفته صلح‌‌آمیز هسته‌ای ایران”، به راه حلی دست یابد.

بیشتر بخوانید: خوشبینی محتاطانه ایران و آمریکا به آینده مذاکرات هسته‌ای

اهمیت مذاکرات کنونی در وین با وجود اذعان ظریف به محدود بودن انتظارات از آن، به اشارات روحانی در تفاهم طرفین بر مبنای قاعده برد-برد و پیش‌برد گفت‌وگوها توسط ایران و آمریکا باز می‌گردد.

روحانی در سخنان تلویزیونی خود عنوان کرد که در مسئله هسته‌ای هیچ وقت به یک سال قبل برنخواهیم گشت و «فکر می‌کنیم در ۴۰ روز باقیمانده مسائل قابل حل و فصل باشند.»

تاکنون مذاکرات با هماهنگی محوری کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پیش برده شده‌، اما به نظر می‌رسد سایر اعضای گروه ۱+۵ در انتظار توافق‌های آمریکا و ایران هستند.

هفتمین دور مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ از ۱۹ تا ۲۵ سپتامبر در نیویورک برگزار شد و بدون نتیجه ملموسی پایان گرفت. اختلاف اساسی در این مذاکرات، غنی‌سازی اورانیوم و تعداد سانتریفوژهای ایران بود. آیت‌الله خامنه‌ای، میزان غنی‌سازی را خط قرمز ایران در گفت‌وگوها خوانده است.

بی‌بی‌سی: خبرگزاری رویترز به نقل از ‘منابع دیپلماتیک’ خود می‌گوید که یکی از کارشناسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، که نتوانسته برای سفر به ایران ویزا بگیرد، آمریکایی بوده است.

نماینده ایران در آژانس می‌گوید این کشور تعهدی ندارد که به همه بازرسان و کارشناسان آژانس ویزا بدهد.

بنا به اعلام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در سفر ماه اوت هیاتی از این نهاد به تهران یکی از اعضای هیات ویزا نگرفت.

آژانس هویت و ملیت این فرد را اعلام نکرد، اما گفت این سومین باری بود که درخواست ویزای او از طرف ایران رد می‌شد.

حال رویترز، به نقل از منابعی که خواسته‌اند هویتشان فاش نشود، می‌گوید این فرد آمریکایی و از کارشناسان تسلیحات اتمی بوده است.

یکی از موضوعات مورد ابهام برای آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در برنامه هسته‌ای ایران، تحقیقات ادعایی درباره ساخت سلاح هسته‌ای است.

آژانس مشخصا در باره عدم صدور ویزا برای این فرد موضعی نگرفته اما در گزارش ۵ سپتامبر خود گفته بود هر یک از کارشناسان آژانس که تخصصش برای انجام تحقیقات مورد نیاز باشد باید بتواند در فعالیت‌های آژانس شرکت کند.

رضا نجفی، نماینده ایران در آژانس گفته است: “ایران هیچ تعهدی برای اعطای روادید به کارشناسان آژانس ندارد.”

آقای نجفی درباره کارشناسی که درخواست ویزایش رد شده گفته است که این فرد “با تابعیت خاص، تنها کارمند آژانس است و بازرس انتصابی هم نیست.”

ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در این هفته مذاکراتی دو روزه داشتند که ایران آنها را مثبت توصیف کرده است. آژانس می‌گوید که گفتگوها با ایران ادامه خواهد داشت