اخبار

بی‌بی‌سی: کامران متین دانشیار روابط بین الملل در دانشگاه ساسكس

تسخیر موصل و تكریت و بخشهای بزرگی از استانهای نینوا و صلاح الدین از سوی «دولت اسلامی عراق و شام» یا «داعش» پرسش های فراوانی را در باره چگونگی این پیروزیهای نظامی برق آسا، تواناییهای این گروه، و آینده سیاسی عراق بر انگیخته است.

سرعت، ابعاد، و نحوه پیروزیهای داعش را شاید بتوان تنها در قالب یك ائتلاف «نانوشته» بین داعش و نیروهای ناسیونالیست عرب-سنی، كه بخشهای قابل توجهی از پرسنل فعلی ارتش عراق و افسران و نیروهای زبده بعثی را نیز در بر میگیرد، توضیح داد.

سند مربوط به دستور استاندار نینوا-موصل مبنی بر عدم مقاومت نیروهای امنیتی در مقابل داعش، حمایت طارق هاشمی از تصرف موصل كه او آن را «قیام موصل» خوانده است، گزارشاتی مبنی بر اینكه نفر دوم داعش كه اخیرا در موصل كشته شده است از افسران بعثی بوده است، و نیز اینكه عكسهای سران سابق بعث نظیر عزت دووری، در برخی مناطق موصل و تكریت نصب شده اند، تا حدود زیادی این نظر را تقویت میكنند.

مناطق تصرف شده توسط داعش در روزهای اخیر عموما سنی نشین هستند و ساكنان آن حامیان احزاب سنی فعال در عرصه سیاست رسمی عراق هستند كه اپوزیسیون دولت فعلی عراق به رهبری نوری المالكی محسوب میشوند.

طی حاكمیت احزاب شیعه در عراق پس از سقوط دولت بعث در سال ٢٠٠٣، و به ویژه در دوران حكومت نوری المالكی، ایدئولوژی رسمی دولت عراق به شكل فزاینده ای حول «مذهب» تبیین شده است و حتی واحدهای نظامی ارتش عراق نیز به واحدهای عموما سنی، شیعه، و كرد تقسیم شده اند. با این وصف طبیعی است كه نیروهای شیعه ارتش عراق، كه بخش بزرگی از واحدهای حاضر ارتش عراق در مناطق تصرف شده توسط داعش را تشكیل میدادند، انگیزه ای برای دفاع از مناطق سنی نشین عراق نداشته باشند.

اگر فرضیه ائتلاف مذكور صحت داشته باشد پرسش بعدی كه به میان خواهد آمد این است كه دلایل همگرایی و اتحاد عملی نیروهای سكولار عرب-سنی عراق با داعش، كه یك گروه مسلح سنی افراطی است، چیست؟

پاسخ به این پرسش نیازمند بررسی دو مسئله تاریخی و مقطعی اساسی است: چگونگی تشكیل و ساختار دولت مدرن عراق كه بستر تاریخی منازعه فعلی اعراب سنی و شیعه در عراق را تشكیل میدهد، و وضعیت سیاسی فعلی در عراق و سوریه.

هژمونی سیاسی اقلیت عرب سنی عراق در دستگاه دولتی و به ویژه ارتش عراق كه تا سقوط دولت صدام حسین ادامه داشت محصول مستقیم سیاست اداری امپراطوری بریتانیا در دوره پس از جنگ جهانی دوم و سقوط امپراطوری عثمانی بود.

در این دوره كشور جدید عراق از ادغام ولایات موصل و بصره دولت عثمانی توسط بریتانیا تشكیل شد. ساختار دولت مدرن عراق پیش از استقلال این كشور در دورانی كه عراق «تحت الحمایه» یا به عبارت دقیقتر مستعمره بریتانیا بود پی ریزی شد.

در این دوره استراتژی اداری بریتانیا در مستعمراتش مبتنی بر «حكومت غیر مستقیم»، یعنی حكومت با واسطه نیروهای وفادار محلی بود. در این استراتژی همواره پستهای كلیدی دولت، ارتش و نیروهای امنیتی به اعضای اقلیتهای مذهبی یا قومی اعطا میشد.

به این ترتیب دولت در حال تشكیل جدید به اندازه كافی قوی بود كه با حمایت بریتانیا ثبات و امنیت سیاسی داخلی را در راستای اهداف ستراتژیك و ژئوپولیتیكی بریتانیا تامین كند، و هم به اندازه كافی ضعیف كه نتواند خطری جدی برای سروری سیاسی بریتانیا ایجاد كند. به این ترتیب در دولت جدید عراق اعراب سنی بر دولت جدید مسلط و به واسطه آن به طبقه اجتماعی و اقتصادی ممتاز كشور بدل شدند.

مشابه این وضعیت در سوریه كه تحت الحمایه فرانسه بود رخ داد و منجر به استیلای سیاسی-نظامی اقلیت علوی بر دستگاه دولتی و اقتصاد این كشور شد.

این وضعیت حاكمیت اقلیت بر اكثریت در هر دو كشور بذر جنگ فرقه ای فعلی را در این كشورها پاشید چرا كه در هر دو كشور پس از استقلال و خروج نیرهای بریتانیا و فرانسه تدوام استیلای سیاسی اقلیتهای حاكم شده تنها میتوانست از طریق اعمال خشونت سیستامتیك و مستمر تداوم یابد. و این دقیقا راهكاری بود كه دولتهای بعث در هر دو كشور عراق و سوریه به آن متوسل شدند. ماهیت رانت-مدار اقتصادهای این دو كشور – رانت نفتی در عراق و رانت ژئوپولیتیك در مورد سوریه – امكان تداوم این وضعیت را تسهیل میكرد چرا كه مبنای بازتولید تمركز قدرت سیاسی در دست طبقه دولتی حاكم را فراهم میكرد.

البته اقتصاد رانتی در عین حال امكان برقراری نوعی از «دولت رفاه» را نیز فراهم میكرد كه در تركیب با سكولاریسم ایدئولوژی پان عربیسم احزاب بعث در سوریه و عراق امكان تشكیل یك پایگاه اجتماعی تا حدودی فرا مذهبی را برای دولتهای این دو كشور فراهم میكرد. اما این وضعیت در سوریه با پایان جنگ سرد و آغاز اصلاحات اقتصادی نئولیبرال، و در عراق با اعمال تحریمها از سال ١٩٩١ و نهایتا با پیروزی آمریكا در جنگ ٢٠٠٣ خاتمه یافت و در هر دو كشور شكافهای اقتصادی، اجتماعی و اداری بلافاصله به رقابت سیاسی و منازعه فرقه ای بدل شدند. این امر در مورد عراق با انحلال ارتش و حزب بعث و خصوصی سازیهای بی سابقه در عرصه اقتصاد توسط دولت انتقالی منصوب آمریكا، و نهایتا تسلط نیروهای شیعی بر دولت جدید شدت بسیار یافت.

توجه به این بستر تاریخی وضعیت سیاسی فعلی عراق را قابل فهم تر میكند.

واكنش اعراب سنی به از دست دادن موقعیت فرا دست سیاسیشان در آغاز در مقابله با نیروهای غربی در عراق منعكس شد. این امر آمریكا و همپیمانانش را به شكل فزاینده ای وادار به همكاری و اتكا بر نیروهای شیعه كرد كه به نوبه خود به شكاف فرقه ای-مذهبی از قبل موجود دامن زد.

حضور القاعده در صحنه سیاسی عراق و منطقه و ضعف سیاسی مزمن ناسیونالیسم عرب امكان عضوگیری و هژمونی ایدئولوژیك نسبی بنیادگراییافراطی سنی را فراهم كرد كه در تشكیل گروه «دولت اسلامی عراق» متجلی شد؛ گروهی كه سلف داعش است.

برگزاری انتخابات و شركت فعال نیروهای سكولار و ناسیونالیست عرب سنی در انتخابات و امید آنها به توزیع متوازن قدرت سیاسی در دولت همگرایی و ائتلاف عملی این نیروها با نیروهای افراطی سنی را به تاخیر انداخت. اما فرقه گرایی حاد نیروهای شیعی به ویژه دولت مالكی و حمایت پشت پرده كشورهای سنی منطقه از گروههای مسلح سنی امكان همزیستی سیاسی این نیروها را با دولت مالكی به شدت كاهش داد. تظاهرات بزرگ توده اعراب سنی در چندین شهر سنی نشین عراق در سال گذشته كه در نهایت با برخورد خشن دولت مالكی خاتمه یافت نقطه عطف این روند بود.

اینگونه بود كه انتخابات اخیر از سوی همه گروههای سیاسی به مثابه آخرین شانس همزیستی سیاسی تلقی میشد. اما نشانه ها ای اولیه امید چندانی به اعراب سنی و نیز كردها در اقلیم كردستان نداده است.

در این گیرو دار داعش كه در جبهه جنگ داخلی سوریه به بن بست نظامی رسیده و با تقریبا تمامی نیروهای اپوزیسیون دولت اسد درگیر شده است توجه خود را دوباره به زادگاه خویش یعنی عراق معطوف كرد. این چرخش ابتدا بیشتر منطقی نظامی مبتنی بر تامین راههای تداركاتی و لجیستیكی پشت جبهه ای داشت كه منجر به تسخیر شهرهای رمادی و فلوجه شد كه نیروهای دولت عراق تا كنون هم عاجز از باز پسگیریشان بوده اند.

اما به نظر میرسد كه انتخابات اخیر و بیم اعراب سنی از تجدید حكومت مالكی آنها را به ائتلافی هر چند تاكتیكی با داعش كشانده است؛ امریكه همانگونه كه اشاره شد میتواند حملات گسترده اخیر داعش و پیروزیهای بی سابقه اش را توضیح دهد.

در این میان كردها رغبتی به درگیر شدن در این منازعه ندارند مگر آنكه داعش به حمله مستقیم به اقلیم كردستان مبادرت كند كه در شرایط فعلی حداقل از لحاظ نظامی ناممكن به نظر میرسد.

در این میان بسیاری در كردستان خواهان استفاده حكومت اقلیم كردستان از نیروهای مجهز و زبده پیشمرگ برای تصرف مناطق كردستانی خارج از اداره حكومت اقلیم و یا حداقل گرفتن امتیازات بزرگ از دولت مركزی به ویژه در رابطه با فروش مستقیم نفت كردستان در بازارهای بین المللی هستند.

اما احزاب اصلی كردستان عراق حداقل تاكنون به موضع مشترك مشخصی در برخورد به بحران جاری نرسیده اند. این مسئله تا حد زیادی ناشی از روابط و ائتلافهای غیر رسمی این احزاب با دولتهای تركیه و ایران است كه پروژه های سیاسی متفاوتی را در عراق دنبال میكنند.

به این ترتیب به نظر میرسد سناریوی تجزیه عراق به سه‌ دولت شیعه در جنوب، سنی در مركز و شمال شرق، و كرد در شمال كه در محاسبات آمریكا در اوایل اشغال عراق گنجانده شده بود سرانجام به واقعیت میپیوندد با این تفاوت كه سلفیسم ایدئولوژیك داعش آنها را به سوی تلاش برای الحاق مناطق سنی نشین سوریه، و حتی اردن نیزسوق ميدهد. فراموش نكنیم نام كامل داعش «دولت اسلامی عراق و شام» است.

تحت شرایط فعلی احتمال دخالت نظامی مجدد آمریكا بسیار كم است. وقوف به این امر، كه تصمیم آمریكا مبنی بر عدم دخالت در سوریه آن را كاملا محرز كرد، بی گمان در اتخاذ ستراتژی سیاسی-نظامی تا كنونی داعش بسیار موثر بوده است.

اما اگر در روزهای آتی داعش دچار شكستهای نظامی جدی نشود، امری كه سیر وقایع در میدان جنگ آنرا بعید می نماید، ایران و تركیه ممكن است واكنش نشان دهند. این امكان به همگرایی سیاستهای منطقه ای ایران و آمریكا دامن خواهد زد و بر نگرانی دولتهای عمده سنی منطقه نظیر عربستان خواهد افزود.

در این میان آنچه مسلم است این است كه دوران انتقالی پس از سقوط دولت صدام حسین به سرعت به پایان خویش نزدیك میشود و ساختار سیاسی جدیدی در عراق در حال برخاستن است. دینامیسم سیاسی-اجتماعی داخلی عراق به همان اندازه بر سمت و سو و نتایج این روند پیچیده تاثیر دارد كه نیروها، فشارها، و مداخلات منطقه ای و بین المللی.

خودنویس: سوال اساسی این است، داعش بعد از سه سال جنگ در سوریه چه دستاوردی داشته که اینک روانه‌ی عراق شده است؟

آن‌چه این روزها در عراق می‌گذرد، مجموعه رخدادها و تحولاتی است که بسان قطعات یک پازل با در کنار هم قرار گرفتن، شکل و شمایلی از عراق، نیروهای موسوم به داعش و دیگر کشورهای دارای منافع در این منطقه جغرافیایی را رقم زده است.

وقتی از عراق سخن به میان می‌آید، باید در نظر گرفت که این کشور از دو بخش سیاسی شامل حریم کردستان و بخش جنوبی یعنی عراق تشکیل شده است.

خودمختاری حریم کردستان در قالب عراق فدرال را باید مرهون مبارزات خستگی ناپذیر و هزینه‌های سنگینی دانست که کردها در قالب نیروهای پیش‌مرگه و با رهبری مسعود بارزانی و جلال طالبانی پرداخت کردند.

از طرف دیگر سکانداری نوری‌المالکی به عنوان نخست وزیر و رییس دولت عراق با عنایت به حوادثی که در گذشته روی داده موضوع قابل بحثی است، از جمله این بحث‌ها مخالفت وی با اختیارات دولت حریم کردستان و تلاش برای محدود کردن دایره قدرت کردها، آن هم به منظور جلوگیری از اعلام خودمختاری دیگر استان‌های عراق است.

همین موضوع باعث بروز زاویه میان دولت مرکزی و دولت اقلیم کردستان شده، تا جایی که چندی پیش بیم بروز یک درگیری مسلحانه میان آن دو می‌رفت.

گذشته از همه این‌ها این سوال مطرح است که نیروهای داعش، یا همان دولت اسلامی عراق و شامات با چه پشتوانه و حمایتی این چنین صاعقه‌وار از سوریه خود را به عراق رساندند و جنگی این چنینی را در کشور آشوب زده عراق آغاز کردند.

برای پاسخ به این سوال لازم است به گذشته باز گردیم، زمانی که دولت شیعی نوری المالکی با اسم سرکوب کردن نیروهای القاعده، اخوان المسلمین و سلفی‌ها و داعشی‌ها به کمک دوازده تیپ زرهی ارتش عراق به سرکوب سنی‌ها پرداخت و مطابق خبرها بیش از چهار هزار نفر در این رهگذر جان خود را از دست دادند.

روی دیگر سکه این است که دولت عراق با تسلط کامل بر رسانه‌های این کشور خوراک خبری خود را به صورت کاملا کانالیزه و در راستای مبارزه با تروریست‌های یاد شده در اختیار مردم قرار داده است. بسیاری نیز با تصور این‌که نوری المالکی و دولت متبوعش در حال مبارزه با تروریست هستند، از کشته شدن چهار هزار انسان غافل مانده‌اند و عربستان، قطر و آمریکا را مسوول چنین حوادثی می‌دانند.

در دو سال گذشته شهروندان سنی مذهب در استان‌های الانبار، دیالی، صلاح الدین، نینوی و دیگر مناطق عراق خشمگین از سیاست‌های تبعیض آمیز مالکی در قبال تشکیل مناطق خودمختار، نظیر اقلیم کردستان دست به سلسله فعالیت های مدنی زدند، تظاهرات و تحصن و صدور اعلامیه شاخص‌ترین این فعالیت‌ها بود.

از نظر نوری المالکی آتش اعتراضات مردمی از تنور اقلیم خودمختار کردستان برمی‌خاست و به همین دلیل اقلیم کردستان تحت فشارهای بی‌سابقه‌ای قرار گرفت تا با سلب اختیارات این دولت و در پیش گرفتن سیاست موازنه منفی سودای اقلیم خودمختار از اهل سنت دور شود.

شورای انقلابیون موصل، نطفه اولیه اعتراضاتی است که سنی‌های خواستار خودمختاری که اینک خود را انقلابی می‌دانستند آن را تشکیل دادند. آن هم پی‌آمد اتحاد ارتش عراق با نیروهای موسوم به پیشمرگه اقلیم کردستان. که به منظور سرکوب انقلابیون شکل گرفته بود، هر چند که پیش‌مرگه‌ها و دولت اقلیم انگیزه‌ای برای این سرکوب نداشتند و تنها ائتلافی صوری بود که شکل گرفته بود.

با این وجود خشمگینان سنی مذهب که نام انقلابی بر خود نهاده بودند نیز وارد فاز اعتراض مسلحانه شدند. در این میان نوری المالکی که از بدنامی و جنایات داعشی‌ها در سوریه مطلع بود و با تمسک به همین بدنامی حرکات نظامی عشایر و انقلابیون سنی در مقابل دولت مرکزی را منتسب به داعش اعلام کرد و رسانه‌های تحت کنترل نیز به انعکاس آن پرداختند.

اما این ماجرا روی دیگری هم داشت، انتخابات در عراق و فسادهای پی‌آمد آن باعث عصبانی‌تر شدن انقلابیون شد و این گروه با ناامیدی از اصلاحات وعده داده شده تصمیم به شدت بخشیدن مبارزات خود گرفت.

مفتی ارشد سنی‌ها و مجمع فقهی علمای بزرگ در راستای حمایت از انقلابیون عراق به دولت نوری المالکی هشدار دادند که با دادن عنوان داعشی به قیام کنندگان و تروریست خواندن خود را مجاز به بمباران مردم موصل و دیگر شهرهای تحت تصرف انقلابیون ندانند.

شورای نظامی کل انقلابیون عراق نیز که خود را در مقام هماهنگ کننده میان شورای انقلابیون می بیند و با بیانه‌ها و اطلاعیه‌های عمومی آن‌چه که انقلاب می‌نامند را هماهنگ می‌کند نیز در همین رابطه اطلاعیه‌های متعددی صادر کرده است و به دولت مرکزی عراق در این زمینه هشدار داده است.

در همین حال به نظر می رسد ظهور صاعقه وار نیروهای اصلی داعش با پیش زمینه‌ی قبلی باشد. از یک سو جامعه عراق به عنوان جامعه‌ای معترض به دولت مرکزی دارای آمادگی بالقوه‌ای برای ظهور این نیرو بود و از سوی دیگر نفوذی‌های حزب بعث یا همان بقایای حکومت صدام حسین در ارتش با هماهنگی کامل با داعش و ترک مواضع و باقی گذاشتن ادوات و تجهیزات دست در دست هم دادند تا بانیان دولت اسلامی عراق و شام چنین سریع به اشغال عراق دست یابند. در این میان حمایت دولت‌های خارجی از جمله عربستان نیز حائز اهمیت است.

جمهوری اسلامی و داعش

در طی سه سال گذشته که داعش در سوریه با دولت بشار اسد جنگی تمام عیار را تجربه کرده، رسانه های جمهوری اسلامی همواره چهره ای کریه، غیر انسانی و وحشیانه از تروریست‌های وابسته به گروه داعش را به نمایش گذاشته‌اند و همین مساله را دلیل حقانیت بشار اسد و مشروعیت وی بر شمرده‌اند.

در این شرایط است که حضور این نیرو در عراق نیز برای جمهوری اسلامی حق مداخله نظامی در عراق را ایجاد می کند، کما این‌که طی روزهای گذشته خبر حضور سردار قاسم سلیمانی و تعدادی از نیروهای سپاه قدس در عراق از رسانه‌های گوناگون منتشر شده است. سپاه پاسداران چه در بوسنی و هرزگوین و چه در سوریه و عراق همواره پیش‌قدم بوده و بدون در نظر گرفتن سیاست‌های خارجی دولت وارد عمل شده است. برخی معتقدند منافع جمهوری اسلامی در ناآرامی منطقه تحقق می‌یابد.

انتخاب زمانی که اوج بحران میان شیعه و سنی در عراق به شمار می آید برای اعدام چهار زندانی سنی مذهب در زندان‌های ایران، نتیجه‌ای جز این به دست نمی‌دهد که تصمیم گیرندگان در جمهوری اسلامی تلاش دارند تا با برانگیختن احساسات میان شیعه و سنی در منطقه از آب گل آلود ماهی خود را بگیرند.

حمایت سازمان مجاهدین خلق که در سال‌های گذشته مورد غضب نوری المالکی قرار گرفته از نیروهای داعش نیز نکته‌ی دیگری است که نمی‌توان به سادگی از کنار آن گذشت.

دیگربان: برخی از فعالان سایبری حزب‌الله در شبکه‌های اجتماعی تصویری از قاسم سلیمانی٬ فرمانده نیروی «قدس» سپاه منتشر کرده و نوشته‌اند این تصویر مربوط به حضور چند روز پیش وی در عراق است.

فعالان سایبری حزب‌الله فردی که در این تصویر در کنار قاسمی دیده می‌شود را فرمانده سپاه «بدر» عراق معرفی کرده‌اند.

این تصویر هم‌زمان با آغاز عملیات نیرو‌های «داعش» در عراق منتشر شده است.

رادیوفردا: خبرگزاری رويترز به نقل از يک مقام بلندپايه ايران روز جمعه ۲۳ خردادماه اعلام کرده است که جمهوری اسلامی ممکن است در راستای کمک به دولت عراق تمايل به همکاری با واشينگتن داشته باشد.

به گزارش خبرگزاری رويترز اين مقام ايرانی که نخواسته نامش فاش شود همچنين گفته است: بحث و گفت وگو بین سران جمهوری اسلامی در خصوص اين ايده (همکاری ايران و آمريکا در مورد بحران عراق) در جریان است.

شبه‌نظامیان داعش٬ دولت اسلامی عراق و شام٬ که طی روز های اخیر با تصرف استان نینوا و شهر موصل٬ توانسته اند بخشی هایی از غرب عراق را به کنترل خود در آوردند٬ همچنان در حال پیشروی هستند و طبق گزارش‌ها روز جمعه نیز دو شهر استان دیاله واقع در شرق عراق و در مجاورت مرزهای ایران را تصرف کرده اند.

رويترز در ادامه گزارش خود نوشته است: مقام ها و تحليگران می گويند، ايران برای کمک به دولت نوری المالکی در راستای مقابله با حملات پيکارجويان اسلامگرا تجهيزات نظامی و همچنين مشاوره در اختياری دولت عراق قرار می دهد،‌ولی نيروی نظامی به اين کشور اعزام نمی کند.

اين مقام ايرانی همچنين گفته است: ما آماده ایم با آمريکايی ها برای پايان دادن به ناارامی در خاورميانه همکاري کنيم.

وی اضافه کرده است: ما نفوذ زيادی در عراق، سوريه و ديگر کشورها داريم.

در حالی خبرگزاری رويترز اظهارات اين مقام ايرانی را منتشر کرده است که يک سخنگوی وزارت امور خارجه آمريکا گفته است در مذاکرات پيش رو بين ايران و آمريکا، دو کشور در خصوص عراق مذاکره نخواهند کرد.

ماری هارف تصریح کرده که آمريکا پيش از اين هم تاکید کرده است که همسايه‌های عراق از جمله ايران نبايد کاری کنند که به بی ثباتی عراق دامن بزند و بايد از هرگونه تلاش برای تشديد تنش فرقه ای خودداری کنند.

آمريکا و ايران گرچه روابط ديپلماتيک رسمی ندارند ولی هفته گذشته نمايندگان ارشد دو کشور در چارچوب مذاکرات هسته ای نشستی دو جانبه برگزار کردند. ماری هارف تاکيد کرده است که در اين مذاکرات تنها مسائل مربوط به برنامه هسته ای ايران مطرح شده است.

در همين حال، امير عبداللهيان، معاون وزارت امور خارجه ايران گزارش روز چهارشنبه روزنامه وال استريت ژورنال در خصوص حضور نيروهای ايرانی در عراق را رد کرده است.

روز چهارشنبه روزنامه وال استريت ژورنال چاپ آمريکا در گزارشی خبر داده بود که «دو گردان از نيروهای سپاه پاسداران» خود را «برای مقابله با گروه مسلح داعش و حمايت از بغداد و شهرهای کربلا و نجف، از مرزهای غربی به خاک عراق گسيل کرده است.»

رادیوفردا: روزنامه آمریکایی وال‌استریت جورنال در گزارشی تازه می‌گوید ایران «دو گردان از نیروهای سپاه» خود را «برای حمایت از بغداد و شهرهای کربلا و نجف، از مرزهای غربی به خاک عراق گسیل کرده است».

این خبر بر اساس نقل قول‌هایی از «منابع امنیتی» که با این روزنامه گفت‌وگو کرده‌اند، منتشر شده است.

به گزارش این روزنامه و به نقل از «مقام‌های امنیتی ایران»، دو گردان از نیروهای قدس، واحد برون‌مرزی سپاه پاسداران، روز چهارشنبه ۲۱ خرداد، از ارومیه و لرستان به عراق اعزام شده‌اند.

وال‌استریت جورنال به نقل قول از یک ژنرال ارتش ایران، گزارش میدهد که این کشور نیروهای خود در مرزهای عراق را نیز به حال آماده باش در آورده و به نیروهای هوایی خود دستور داده است اگر جنگجویان داعش به ۱۰۰ کیلومتری مرزهای ایران رسیدند، آنها را بمباران کند.

مقام‌های ایرانی در عین حال گفته‌اند، تهران چنانچه لازم شود، برای حمایت از دولت نوری مالکی، در نظر دارد «نیروهای داوطلب» خود در سوریه را نیز به عراق منتقل کند.

هوشیار زیباری که در لندن به سر می‌برد در تماسی که وال‌استریت جورنال با او گرفته، در این مورد پاسخ داده است «حقیقتا، من هیچ چیز نمی‌دانم. من الان در لندن هستم».

جن ساکی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، نیز گفته در حاشیه مذاکرات دوجانبه اتمی با ایران، موضوع بحران عراق مطرح نشده است.

خانم ساکی گفته «ما آنها (ایران) را تشویق کردیم که نقشی سازنده در عراق بازی کنند».

ایران و آمریکا در مورد سوریه و به ویژه حکومت بشار اسد با یکدیگر اختلافاتی عمیق دارند، اما هر دو بر سر مقابله با اسلام‌گرایان افراطی «داعش» نظرات و رویکردی هم‌سو نشان داده‌اند.

خبرگزاری تسنیم ۲۲ خرداد ماه از قول سرتیپ حسین سلامی، جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران ایران، با اشاره به رخدادهای عراق نقل قول کرده است که «سپاه پاسداران سیاست‌های دفاعی خود را منفعل از گفتمان دشمن طراحی نکرده بلکه همواره آماده و مهیا برای هر گونه تهدید است.»

وقایع عراق به طور گسترده‌ای در رسانه‌های داخل ایران نیز بازتاب پیدا کرده‌اند.

برای نمونه روزنامه شهروند از قول یکی از کارشناسان سیاست خارجی خود نوشته است «صرف‌نظر از پاره‌ای پيشگيری‌ها و برنامه‌ريزی‌های داخلی و درون‌مرزی، تهران می‌تواند توان خود را روی اقدامات جامع و مشترک بين‌المللی متمرکز و با کشورهايی که آمادگی همکاری و مقابله با تروريسم بدون مرز را دارند وارد همگرايی و همکاری شود».

همن سیدی، تحلیل‌گر امور خاورمیانه مقیم لندن، از جمله کارشناسانی‌ست که از دخالت احتمالی ایران در اوضاع عراق گفته است.

این کارشناس خاورمیانه به رادیو فردا گفته است «در صورتی که جنگ داخلی در عراق شعله‌ور شود، ایران هم وارد عمل خواهد شد.»

در آمریکا نیز با انتشار خبرهایی در مورد درخواست کمک از سوی بغداد، باراک اوباما، رئیس جمهوری آن کشور، ۲۲ خردادماه، گفت برای کمک به «رهبران منتخب» این کشور تمام گزینه‌ها از جمله اقدام نظامی را مد نظر دارد.

با این همه مقام‌های تهران و بغداد به طور رسمی خبری را در مورد فرستادن نیروهای نظامی ایران به عراق تائید نکرده‌اند.

مرضيه افخم، سخنگوی وزارت خارجه ايران، ۲۱ خرداد ماه گفته بود دولت عراق درخواست کمکی از ايران برای مقابله با شورشيان اسلام‌گرای داعش نداشته است.

هر چند در همان روز حسین امیرعبدالهیان، معاون عربی آفریقایی وزرات خارجه، به واحد مرکزی خبری ایران گفته بود این کشور «با قدرت از عراق در مقابل تروریست‌ها حمایت» می‌کند.

رادیوفردا: بنا بر گزارش برخی رسانه‌های معتبر آمریکایی و با استناد به گفته‌های مقام‌های آن کشور، دولت عراق از واشینگتن خواسته است برای مقابله با پیشروی «دولت اسلامی عراق و شام» در اوضاع «مداخله هوایی» بکند.

روزنامه «وال‌استریت جورنال» ۲۱ خرداد گفت بغداد به طور خصوصی به دولت باراک اوباما پیام داده که اجازه می‌دهد ایالات متحده از هواپیماهای سرنشین‌دار یا پهپادهای خود علیه شبه‌نظامیانی که در حال اشغال بخش‌هایی از آن کشور هستند، استفاده کند.

روزنامه «نیویورک‌تایمز» نیز از قول «مقام‌های عراقی و آمریکایی» می‌گوید نوری مالکی، نخست‌وزیر عراق، مخفیانه از دولت اوباما خواسته‌ است حملاتی هوایی را علیه گروه‌های افراطی در نظر گیرد.

هنوز مشخص نیست واشینگتن به این «درخواست» که روزنامه‌های آمریکایی از آن می‌گویند، چه واکنشی نشان دهد.

یک مقام ارشد دولت آمریکا به «وال‌استریت جورنال» گفته دولت آن کشور مشغول سبک و سنگین کردن گزینه‌های مختلف است -از جمله «پشتیبانی جنبشی» برای نیروهای نظامی عراق- با این همه هنوز تصمیمی گرفته نشده است.

این مقام ارشد به این پرسش که آیا ایالات متحده از پهپادها یا هواپیماهای خود علیه شورشیان استفاده خواهد کرد یا نه، پاسخی نداده است.

«نیویورک تایمز» نیز از قول برنادت میهان، یکی از سخنگویان شورای امنیت ملی آمریکا، در ایمیلی آورده است «ما جزئیاتی را در مورد مذاکرات دیپلماتیک خود ارائه نمی‌کنیم؛ اما دولت عراق به روشنی گفته که از حمایت ما استقبال می‌کند».

اندکی پس از انتشار این اخبار کاخ سفید آمریکا در بیانیه‌ای حملات افراطیون داعش را «شدیدا محکوم» کرد.

جی کارنی، سخنگوی کاخ سفید گفته است «ایالات متحده، با رهبران از طیف‌های گوناگون سیاسی عراق، در حالی‌که برای مبارزه با داعش وحدت ملی لازم را پیش می‌برند، می‌ایستد.»

درخواست‌های مطرح شده از سوی عراق در حالی صورت می‌گیرد که «داعش» و شورشیان افراطی شهر تکریت را نیز پس از موصل به تصرف خود درآودند. در عین حال رئیس مجلس عراق دو روز پیش از «سقوط استان نینوا» نیز خبر داده بود.

اسلام‌گرایان «داعش» طی دو روز توانسته‌اند کنترل دو مرکز استان را در دست گیرند.

شورای امنیت سازمان ملل نیز حملات این گروه را محکوم کرده است.

همه اینها در حالی است که خبرگزاری‌ها از نزدیک شدن نیروهای دولت اسلامی عراق و شام به بغداد، پایتخت عراق، خبر داده‌اند.

از سوی دیگر در مرزهای شمالی آن کشور، مقام‌های ترکیه، خواستار تکشیل جلسه اضطراری «ناتو» شده بودند.

این جلسه در پی ربوده شدن ۸۰ شهروند ترکیه‌ای در موصل برگزار شد.

یکی از مقام‌های رسمی ناتو گفته است که این جلسه به منظور ارائه اطلاعات تکمیلی از سوی ترکیه به اعضای سازمان ناتو تشکیل شد.

به گزارش رویترز، این جلسه تنها جنبه اطلاع‌رسانی داشته و اعضای پیمان ناتو درباره شرایط امنیتی پیش آمده مشورتی نکرده‌اند.

تدبیر: البغدادی در سال 1971 در سامره در یک خانواده سنی مذهب، با اسم عواد علی البدری السامره ای متولد شده است
رهبر

گروه جهان تدبیر: روزنامه واشنگتن پست طی گزارش به قلم ترنس مک کوی می نویسد: به رغم قدرت ، نفوذ و بدنامی جدید ابوبکر البغدادی ، فقط دو عکس معتبر و تصدیق شده از مردی که اکنون” قدرتمندترین رهبر جهادی” جهان خوانده می شود، در دست می باشد.

به گزارش تدبیر، این مقاله می افزاید ابوبکر البغدادی که مجله تایمز وی را “خطرناکترین مرد جهان” و روزنامه لوموند او را “بن لادن جدید” نامیده ، فردی نسبتا ناشناخته و گمنام می باشد. وی رهبر گروهی است که عملیات غارت و چپاول دومین شهر بزرگ عراق را رهبری نموده و کنترل منطقه قابل توجهی را در عراق و سوریه در درست دارد.

اکثر مطالبی که در مورد ابوبکرالبغدای گفته می شود قابل تصدیق نیست اما چند مسئله در رابطه با وی کاملا مشخص و شفاف است: البغدادی رهبری گروه دولت اسلامی عراق و شام ،( یا داعش )را به عهده دارد، وی استراتژیست زیرک و ماهری است، در جمع آوری کمک های مالی تبحر دارد و قاتل بی رحمی است.

امریکا جایزه ده میلیون دلاری برای دستگیری وی تعیین کرده است. وی در طی یک سال گذشته با قتل عام گسترده و حمله اخیر خود به شهر موصل در عراق توانسته است از نظر اعتبار و نفود در بین تروریست ها حتی از ایمن الظواهری نیز پیشی گیرد.

به گزارش تدبیر به نوشته دیوید ایگنیشس، خبرنگار واشنگتن پست، رهبر داعش، البغدادی می تواند جانشین حقیقی اسامه بن لادن محسوب شود. به گفته یک مقام ارشد اطلاعاتی امریکا، البغدادی خشن تر، کینه جو تر و ضد امریکایی تر از الظواهری است. و برخلاف الظواهری محتاط و فاقد کاریزما، البغدادی موفق به جلب مبارزین گروه های دیگر وابسته به الظواهری منجمه القاعده در یمن و الشباب در سومالی شده است.

ریچارد بارت رئیس سابق واحد ضد تروریسم سرویس اطلاعاتی انگلستان می گوید، طی ده سال گذشته ظواهری در مناطق مرزی افغانستان و پاکستان مستقر بوده و به غیر از انتشار چند ویدئو و بیانیه اقدام قابل توجهی صورت نداده ، و این درحالی است که البغدادی توانسته افراد زیادی را بسیج کند، شهرهای زیادی را به کنترل خود درآورد و بی پروا به قتل عام مردم در عراق و سوریه بپردازد.

البغدادی در سال 1971 در سامره در یک خانواده سنی مذهب، با اسم عواد علی البدری ال سامره ای متولد شده است. بر طبق ادعای مبارزین نزدیک به البغدادی ، وی دارای دکترا از دانشگاه اسلامی بغداد است. گفته می شود که وی در زمان اشغال عراق توسط امریکا در سال 2003 اقدام به تشکیل گروه مسلح خود در شرق عراق نمود.

در سال 2005 البغدادی توسط نیروهای امریکایی دستگیر شده و به مدت چهار سال در زندان بوکا در جنوب عراق زندانی بود و به گزارش المانیتور در این زندان بود که وی با رهبران کلیدی القاعده ملاقات و آمورش دیده است.

در سال 2010 بعد از اینکه چند تن از رهبران القاعده در عراق کشته شدند وی رهبری گروه را به عهده گرفت. در آن زمان قدرت تروریست ها در عراق در پائین ترین حد خود قرار داشت و شورش سنی ها در آستانه سقوط قرار گرفته بود.

به گزارش تدبیر، اما شروع بحران سوریه و جنگ داخلی و بروز خلاء قدرت در بیشتر نقاط سوریه منجر به تحرک و تجدید حیات شورشیان سنی به رهبری البغدادی گشت. بحران سوریه قیام گروه دولت اسلامی عراق و شام را به دنبال داشت. با قیام گروه داعش بالغ بر 12000 مبارز اسلامی که3000 نفر آنها از کشورهای غربی بودند، برای مبارزه به سوریه سرازیر شدند. در سال 2013 البغدادی خود را از یوغ رهبری الظواهری آزاد نموده و در مخالفت با مواضع الظواهری اعلام داشت که “من فرمان خدا را اطاعت می کنم نه دستوری را که علیه دستور خداست”.

از آن زمان به بعد قدرت و نفوذ البغدادی رو به افزایش گذاشت و به گفته پاره ای وی به زودی خود را امیر دولت جدید اسلامی معرفی خواهد کرد.

به گزارش تدبیر به نوشته تئودور کراسیک از انستیتوی امور خاورنزدیک و ارتش منطقه خلیج، قیام داعش نشان می دهد که یک گروه جدید و خطرناک تر با ایده تشکیل دولت که همه چیز را در مسیر خود نابود می کند ، از منطقه تروریست پرور سوریه در حال ظهور است . نهایتا داعش تلاش می کند که دولت اسلامی را تشکیل داده که از آنجا جهاد جهانی را آغاز خواهد کرد. شاید نیز این جهاد از زمانی که البغدادی ، الظواهری را تحت الشعاع خود قرار داد شروع شده باشد.

تقاطع: عبدالحلیم خدام، وزیر امور خارجه و معاون پیشین رییس جمهور در سوریه می‌گوید که گروه اسلام‌گرای مسلح “داعش” وابسته به القاعده که با ارتش بشار اسد می‌جنگد، توسط جمهوری اسلامی به سوریه آورده شده است و «مستقیما از سوی ایران هدایت می‌شود».

آقای خدام در گفتگویی با “الشرق‌الاوسط” که هفته‌ی گذشته انجام گرفته، با بیان این‌که “سازمان‌های اسلام‌گرای شیعه”، “سپاه پاسداران” و “حزب‌الله لبنان” در کنار بشار اسد می‌جنگند، از جمهوری اسلامی به عنوان “یک بخش اساسی در جنگ داخلی سوریه” نام برد و گفت کسی در این «حقیقت» که حکومت ایران “دولت اسلامی عراق و شام” موسوم به “داعش” را به سوریه آورده «شکی ندارد».

او در عین حال خاطرنشان کرد که “جبهه‌ النصره”، دیگر گروه تندروی اسلام‌گرای مخالفت اسد که در ماه‌های اخیر درگیری‌های خون‌باری نیز با “داعش” داشته، «تفاوت اساسی با “داعش” دارد» چرا که «اغلب جنگجویان “النصره” را سوری‌تباران تشکیل می‌دهند» که «با رفتن بشار، اسلحه را زمین خواهند گذاشت».

وی سرنگونی احتمالی رژیم بشار اسد را “ضربه دردناکی” بر جمهوری اسلامی توصیف و پیش‌بینی کرد که در این‌صورت، «نقش ایران در عراق پایان می‌یابد» و نقش حزب‌الله لبنان نیز اگر پایان نیابد، دست‌کم “کم‌رنگ” خواهد شد.

این سیاست‌مدار ۸۱ ساله که به مدت ۲۱ سال معاون اول حافظ اسد و بشار اسد بود با تاکید بر کاهش نفوذ حکومت ایران در منطقه در صورت سقوط رژیم بشار اسد اضافه کرد که به همین دلیل «ایرانی‌ها با حمایت تسلیحاتی و ارسال جنگجویان» به پشتیبانی از این رژیم می‌پردازند.

او استدلال نیروهای وابسته به سپاه پاسداران مبنی بر دفاع از اماکن مذهبی در دمشق «عجیب» خواند و افزود: «آیا واقعا حضرت زینب به نیروهای تروریستی شیعی نیازمند است که به سوریه بیایند و به نام حمایت از وی به کشتار مردم بپردازند؟»

خدام که در سال ۲۰۰۵ یعنی ۶ سال پیش از آغاز بحران داخلی در سوریه از رژیم اسد جدا شد و به فرانسه رفت، در پاسخ به سوالی درباره احتمال آشتی جمهوری اسلامی با کشورهای عرب منطقه و پایان دادن به حمایت از بشار اسد، نیز گفت: «چه کسی گفته است که ایران در جستجوی آشتی با کشورهای خلیج [فارس] است؟ ایران فقط در پی برقراری آرامشی موقتی است تا بحران سوریه پایان یابد. پس از آن به سراغ کشورهای دیگر می رود تا به شعله‌ورکردن بحران در آن مناطق مانند بحرین بپردازد.»

وی سوریه را برای حکومت تهران به مثابه «مرگ یا زندگی» دانست و بیان این‌که «ایران با حمایت از حوثی‌ها در یمن قصد ناآرامی در مرزهای سعودی را دارد»، پیش‌بینی کرد که «منطقه عربی در سال‌های آینده، درگیر منازعات طائفه‌گرایی بی‌سابقه‌ای خواهد شد».

ادعای عبدالحلیم خدام به نقش جمهوری اسلامی در تشکیل “داعش” در سوریه در حالی است که پیش از این نیز گزارش‌هایی از حمایت و تجهیز گروه‌های تندروی وابسته به القاعده در کشورهای همسایه ایران هم‌چون سوریه منتشر شده بود.

از جمله، روزنامه امریکایی پرتیراژ “وال‌استریت ژورنال”، در شماره روز ۱۷ بهمن (۶ فبریه) خود به نقل از “وزارت خزانه‌داری ایالات متحده امریکا” گزارش داده بود که عناصری در دولت یا نیروهای نظامی ایران، از طریق مرز ترکیه با سوریه، حمایت‌های مالی و نیروهای انسانی خود را برای حمایت از یک گروه‌ شبه‌نظامی تندروی وابسته به القاعده در سوریه به نام “جبهه النصره” اعزام می‌کنند.

در واکنش به این گزارش، محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در جریان اجلاس اقتصادی “داووس” در سوییس در ماه فبریه (بهمن) گذشته گفته بود: «این کاملا ادعایی غیرطبیعی است که ایران در حالی که از جمله اهداف حملات تروریستی القاعده بوده است، بخواهد با آنها هم‌کاری کند.»

«دولت اسلامی عراق و شام» یکی از خشن‌ترین گروه‌های حاضر در جنگ داخلی سوریه است که از آن به عنوان “القاعده عراق” یاد می‌شود. این گروه در یکی از آخرین اقدام‌های خود، اوایل خردادماه، ۱۵ نفر را که بیشتر آنها زن و کودک بودند، در استان حسکه در شمال شرقی سوریه به ضرب گلوله اعدام کرد.

خودنویس: رادیو بین المللی چین در صفحه فیس‌بوک خود نوشت جمشید دانایی‌فر، مرزبان گروگان گروه جیش‌العدل، زنده بوده و به آمریکا پناهنده شده است. مقام‌های ایرانی و آمریکایی چنین خبری را بعید می‌دانند.

این رادیو در استاتوس خود در فیس‌بوک آورده: «براساس گزارش‌های منتشر شده، صبح روز ۲۹ می، جمشید دانایی‌فر با یک هوپیمای نظامی به عنوان پناهنده سیاسی وارد خاک ایالات متحده شده است.»

لازم به ذکر است که این خبر در سایت رسمی رادیو بین‌المللی چین منتشر نشده و فقط به عنوان استاتوس در صفحه فیس‌بوک این رادیو منتشر شده است.

در همین رابطه، ساعاتی پس از انتشار خبر فرار دانایی‌فر به آمریکا، علی‌اصغر میرشکاری، معاون امنیتی و انتظامی استاندار سیستان و بلوچستان، به خبرنگار ایسنا گفت:‌ «از پناهنده شدن جمشید دانایی‌فر به آمریکا اطلاعی نداریم. بعید به نظر می‌رسد که چنین اتفاقی رخ داده باشد.»

وی افزود: «ما پیش از این در مورد وضعیت دانایی‌فر صحبت کرده‌ایم. سایت‌هایی که این خبرها را منتشر می‌کنند به دنبال منفعت‌های خاص خود هستند.»

آلن ایر، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، به خبرنگار مهر گفت: «من هم این گزارشات در بعضی رسانه‌های ایرانی را خواندم اما این خبر را معتبر نمی‌دانم.»

پیش‌تر جیش العدل مدعی شده بود که گروهبان دانایی‌فر را اعدام کرده است؛ اما مقامات ایرانی ضمن رد ادعای جیش‌العدل از زنده بودن وی ابراز اطمینان کرده بودند.

بهمن ماه سال گذشته گروه جیش العدل ۵ مرزبان ایران را به گروگان گرفت که پس از مدتی چهار نفر از آنان را آزاد کرد. جمشید دانایی‌فر تنها سربازی بود که همراه با دیگر سربازان آزاد نشد و هنوز از سرنوشتش خبر موثقی در دسترس نیست.

* این خبر به‌روز شده است. عنوان اولیه «دانایی‌فر به آمریکا گریخت؟» بود.

رادیوفردا: بر اساس کتابی که به تازگی در ایالات متحده منتشر شده، یک افسر ارشد اطلاعاتی ایران که در بمب گذاری سال ۱۹۸۳ در سفارت آمریکا در بیروت دست داشته تا این اواخر تحت پوشش سازمان اطلاعات مرکزی (سیا) در ایالات متحده زندگی می کرده است.

به نوشته مجله «نیوزویک»، این کتاب که روز سه شنبه، سی اُم اردیبهشت ماه، منتشر شد از جمله حاوی اطلاعاتی درباره «علیرضا عسگری» است که در سال ۲۰۰۷ به ترکیه گریخت و از دولت وقت آمریکا تحت ریاست جورج دبلیو بوش پناهندگی سیاسی دریافت کرد.

کتاب «جاسوس خوب» در واقع زندگینامه «روبرت اِیمز»، از افسران افسانه‌ای سازمان سیا، است که در بمبگذاری سفارت ایالت متحده در میان کشته‌شدگان بود. در مجموع در اثر آن حادثه ۶۳ تن جان باختند که ۱۷ نفر از آنها شهروندان آمریکایی بودند، از این تعداد هفت تن دیگر نیز از افسران اطلاعاتی سازمان سیا بودند. اِیمز، که رئیس ایستگاه سیا در بیروت بود، در زمان انفجار به عنوان تحلیلگر ارشد خاورمیانه سازمان سیا به سفارت آمده بود.

آنطور که «کای بِرد»، نویسنده کتاب، توضیح می‌دهد علیرضا عسگری از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در لبنان، «در ایالات متحده باقی مانده و احتمالاً تحت پوشش برنامه محافظت از مأموران سیا زندگی می‌کند.»

در همین حال تلاش‌های نیوزویک برای دریافت واکنش رسمی سازمان سیا بی‌پاسخ ماند.
بِرد در کتاب «جاسوس خوب» همچنین می‌نویسد با ۴۰ تن از مأموران کنونی و سابق سیا مصاحبه کرده و می‌نویسد عسگری دو بار به یکی از دوستان خود در آلمان تلفن می‌زند که چهار سال زودتر از وی به خارج از کشور گریخته بود، از این تماس‌ها «یک بار از واشینگتن بوده، و یک بار از جایی در تگزاس» به گفته یکی از منابع آگاه «عسگری از دوستش خواست به همسر دومش اطمینان بدهد که در سلامت کامل به سر می‌برد». علیرضا عسگری از آن زمان ناپدید شده است.

اما ادعای حضور عسگری در خاک ایالات متحده احتمالاً موجب آزردگی خاطر برخی از اعضای کنگره خواهد شد، جایی که تنها یک ماه پیشتر قانونی تصویب شد که به موجب آن صدور روادید برای یکی از دیپلمات‌های با سابقه ایرانی ممنوع شد چرا که این دیپلمات در سن ۲۲ سالگی مترجم دانشجویانی بود که پس از انقلاب سال ۱۹۷۹ سفارت ایالات متحده در تهران را تسخیر کردند.

اما بر خلاف این دیپلمات، نقش عسگری در شکل‌گیری جنبش «حزب‌الله» لبنان کلیدی بود، یعنی همان گروهی که در دهه ۱۹۸۰ میلادی چندین فقره بمبگذاری و آدم ربایی را علیه اهداف غربی در لندن به مرحله اجرا درآورد.

در ۱۹۹۷، علیرضا عسگری به درجه سرتیپی سپاه پاسداران رسید و همچنین حکم معاونت وزیر دفاع را نیز دریافت کرد. با این همه وی در سال ۲۰۰۴ از چشم مافوق‌هایش افتاد و به مدت ۱۸ ماه در زندان جمهوری اسلامی به سر برد. در فوریه ۲۰۰۷ از طریق دمشق به استانبول سفر کرد و در همان جا به یک باره ناپدید شد. این گمانه وجود دارد که عسگری از زمانی در سال ۲۰۰۳ فعالیت‌های جاسوسی خود را در اختیار دولت آمریکا قرار داد.

اما با وجود مخالفت‌هایی که از جانب بعضی در کنگره به چشم می خورد، مأمور سابق اطلاعاتی ایران به ظاهر هم اینک در خاک آمریکا و تحت محافظت زندگی می‌کند.

نیوزویک به نقل از بِرد می‌نویسد: «سر و کار داشتن با آدم‌های بد بخشی از کارها جاسوسی است. اگر دنبال اطلاعاتی درباره چیزهایی بد هستید باید دنبال کسانی آدم‌های بد هم بروید».

یکی از مقام‌های عملیاتی سیا درباره تناقض میان پناهندگی اعطا کردن به یکی از قاتلین بهترین مأموران سیا می‌گوید: «اولِگ کالوگین هم اینجا زندگی می‌کند، مگر نه؟» – منظور مدیر اسبق عملیات علیه ایالات متحده آمریکا در «کا گ ب» است. کالوگین هم اینک در این طرف و آن طرف سخنرانی می‌کند و در موزه جاسوسی مرکز واشینگتن هم سخنرانی‌هایی دارد.