اخبار

دیگربان: خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران با انتشار مصاحبه‌ای جعلی از رهبر کشته شده «جیش‌المختار» به نقل از وی اعلام کرد این گروه مسئولیت حمله به اردوگاه «لیبرتی» را پذیرفته است.

این خبرگزاری نوشته «وثیق البطاط» رهبر گروه «جیش‌المختار» مسئولیت عملیات روز پنجشنبه به در اردوگاه «لیبرتی» متعلق به سازمان مجاهدین خلق را برعهده گرفته است.

خبرگزاری فارس همچنین به نقل از البطاط به سایر اعضای سازمان مجاهدین خلق هشدار داده هر چه سریع‌تر خاک عراق را ترک کنند.

این خبرگزاری وابسته به سپاه پاسداران در مصاحبه جعلی خود تصویری از «واثق‌ البطاط» رهبر کشته شده «جیش‌المختار» منتشر و وی را «وثیق البطاط» معرفی کرده است.

این مصاحبه در شرایطی منتشر شده که «واثق البطاط» دبير كل حزب الله عراق دی ماه سال ۱۳۹۲ در درگیری‌های استان «دیالی» این کشور کشته شده است.

«جیش المختار» پیش از این یک‌بار به اردوگاه «لیبرتی» نیز حمله کرده بود که در آن زمان «واثق البطاط» مسئولیت این حمله را بر عهده گرفته بود.

به نظر می‌رسد خبرگزاری فارس با بازنشر این مصاحبه تلاش کرده «جیش المختار» را مسئول حمله اخیر به «لیبرتی» معرفی کند.

یک توضیح: خبر اصلی بوسیله خبرگزاری فارس تغییر داده شده ولی آثار خبر اصلی اولیه را می‌توان در سایتهای دیگر یافت
سایت انتخاب، عصرایران

رادیوفردا: سانه‌های محلی عراقی و برخی از رسانه‌های عربی، از ترور چهار تن از سازماندهی کنندگان تظاهرات اخیر عراق که با خواست بهبود وضعیت خدماتی و مبارزه با فساد برگزار می‌شود، خبر دادند.

بنا بر این گزارش که توسط سایت‌های عراقی همچون «السومریه»، «جی بی سی نیوز» و «هیئت علمای مسلمان» منتشر شده، این چهار تن توسط «افراد ناشناس» ترور شده‌اند.

برخی از رسانه‌های عربی همچون «الجزیره» و «اسکای نیوز عربی» نیز این خبر را منتشر کردند.

بنا بر این گزارش‌ها، خالد العکیلی فعال مدنی، وبلاگ نویس و روزنامه نگار عراقی که از سازماندهی‌کنندگان تظاهرات بود، یکشنبه ۸ شهریور، مقابل خانه‌اش در بغداد ترور شد.

یکشنبه، همچنین، مسلم هیثم الرکابی و ولید سعید الطائی، دو تن دیگر از سازمان‌دهندگان تظاهرات، با شلیک گلوله توسط «افراد ناشناس» در شهر ناصریه مرکز استان ذی‌قار کشته شدند.

شیخ صباح الکرموشی، یکی از برجسته‌ترین سازماندهی‌کنندگان تظاهرات و تحصن‌های اخیر در بصره هم در پی شدت جراحات ناشی از انفجار بمبی در خانه‌اش، درگذشته است.

میدان التحریر بغداد و میدان‌های اصلی در شهرهای بزرگ مرکز و جنوب عراق، از چند هفته پیش شاهد تظاهراتی با خواست مجازات مسئولان فاسد، و بهبود وضعیت خدماتی است.

​​تظاهر کنندگان از حیدر عبادی نخست وزیر عراق می‌خواهند که خواست‌هایشان را عملی کرده و از راه تعیین مهلت، یک بازه زمانی برای اقدام‌های اصلی‌اش اعلام کند.

آن‌ها همچنین خواهان آن هستند که عاملان فساد معرفی شده و در دادگاه محاکمه شوند.

پس از آغاز تظاهرات اعتراض آمیز در هفته‌های اخیر که در اعتراض به ضعف خدمات به ویژه در برق رسانی در گرمای کم سابقه تابستان بود، حیدر عبادی مجموعه‌ای از اصلاحات را به اجرا گذاشت.

آقای عبادی در اصلاحاتش شماری از پست‌ها از جمله سه معاونت ریاست جمهوری و سه معاونت نخست وزیری را لغو کرد. او همچین با لغو و ادغام برخی وزارتخانه‌ها، دولت را کوچک کرد. کاهش شمار محافظان مسئولان و شخصیت‌ها که از بودجه‌های عمومی استفاده می‌کنند، از دیگر اقدام‌های او بود.

در چهارچوب اصلاحات نخست وزیر عراق، شماری از مسئولان بلند پایه این کشور به منظور انجام تحقیقات درباره فساد، ممنوع‌الخروج شده و پرونده‌های برخی نیز به دستگاه قضایی ارجاع شد.

تظاهر کنندگان عراقی در تظاهراتی که جمعه ۶ شهریور برگزار شد، از اصلاحات آقای عبادی، اعلام حمایت کردند.

پیش از این آیت‌الله علی سیستانی، مرجع عالی شیعیان در عراق، با اعلام حمایت از اصلاحات آقای عبادی، از او خواست که در اصلاحات و مبارزه با فساد «جرات بیشتری با خرج داده و شجاع‌تر» باشد و تنها به «برخی اقدام‌های حاشیه‌ای» اکتفا نکند.

رادیوفرانسه: نوری مالکی، نخست وزیر پیشین عراق، که از سوی یک کمیته تحقیق پارلمان عراق، به عنوان یکی از متهمان سقوط “موصل” معرفی شده، این اتهام را رد کرد و گفت که سقوط موصل توسط “بعثی ها و نقشبندیه و افراد موسوم به انقلابیون عشایر و شورای نظامی” طراحی شد که به گفته مالکی “همه آنها در ترکیه گردهم آمدند و یک اتاق عملیاتی نیز در اربیل داشتند”. این سیاستمدار عراقی نزدیک به جمهوری اسلامی ایران که اکنون در تهران به سر می‌برد، همچنین مسعود بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق را به دروغ‌گویی در این زمینه متهم کرد.

نخست وزیر پیشین عراق امروز در گفت‌وگو با شبکه العالم، متعلق به جمهوری اسلامی ایران، درباره اظهارات بارزانی مبنی بر در جریان گذاشتن نوری مالکی از احتمال حمله داعش به موصل، گفت که این گفته بارزانی “سرپوش گذاشتن روی دستور عقب نشینی از موصل و نجنگیدن با داعش و توجیه عقب نشینی و خیانت فرماندهان کُرد است”.

مالکی مدعی شد که گزارش کمیته سقوط موصل “سیاسی، غیرکارشناسی و نامعتبر” است و “حاکم الزامی ” رئیس این کمیته را به “قتل و آدم ربائی” متهم کرد.

پیشتر خبرگزاری رویترز به نقل از صفحه فیس بوک مالکی گزارش داده بود که وی نتیجه تحقیقات درباره سقوط موصل را رد کرده است.

مالکی که در دوران نخست وزیری‌اش مورد حمایت جمهوری اسلامی بود قرار است که در تهران با آیت الله خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی دیدار و گفت و گو کند.

وی دیروز در یک کنفرانس خبری درباره احتمال تجزیه عراق گفت: “شعار ما همواره این بوده است که عراق یک کشور است و عراق شماره یک و شماره دو نداریم .”

دو روز پیش، کمیسیون تحقیق مجلس عراق، “نوری المالکی” و ٣۵مسئول نظامی و سیاسی دیگر عراق را مسئول سقوط “موصول” دومین شهر بزرگ این کشور، در ژوئن سال گذشته دانست و خواهان ارجاع پرونده آنان برای محاکمه به دستگاه قضایی این کشور شد.

دویچه‌وله: وزیر دفاع آمریکا در جلسه‌ی کمیته‌ی نیروهای مسلح کنگره بار دیگر دولت عراق را به کم‌کاری در مبارزه با داعش متهم کرد. او گفت “انهدام داعش” از اولویت‌های اصلی آمریکا است.

اشتون کارتر، وزیر دفاع ایالات متحده آمریکا، روز چهارشنبه (۱۷ ژوئن/ ۲۷ خرداد) بار دیگر تعهد دولت عراق در مبارزه با گروه تروریستی “دولت اسلامی” را زیر سئوال برد.

کارتر که به همراهی ژنرال دمپسی، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، در کمیته‌ی نیروهای مسلح کنگره‌حضور پیدا کرده بود، تاکید کرد که دولت عراق درحالی که قرار بود دست‌کم ۲۴ هزار نیروی عراقی را برای آموزش‌های نظامی تحویل نیروهای آمریکایی دهد، تاکنون تنها ۷ هزار نیرو را معرفی کرده است.

آمریکا چندین ماه است که مستشاران نظامی خود را برای آموزش نیروهای عراقی و تلاش برای انهدام نیروهای داعش به عراق فرستاده است. نیروهای آمریکایی در عملیات‌های زمینی تاکنون به طور مستقیم وارد نشده‌اند و تنها به بمباران هوایی مواضع داعش بسنده کرده‌اند.

وزیر دفاع آمریکا همچنین دولت عراق را متهم کرد که به دلایل “فرقه‌گرایانه” نیروهای سنی و کرد را چندان جدی درگیر مبارزه با اعضای داعش نمی‌کند.

کارتر با تاکید بر این‌که خاورمیانه “دوره‌ای از هرج‌ومرج و آشفتگی” را تجربه می‌کند، گفت استراتژی آمریکا در منطقه مقابله با چالش‌ها و دشواری‌هایی است که از سه کشور ایران، عراق و سوریه سرچشمه می‌گیرند.

او همچنین “انهدام گروه دولت اسلامی” را یکی از اولویت‌های اصلی آمریکا در منطقه برشمرد و وعده داد: «آمریکا گروه دولت اسلامی را کاملا منهدم خواهد کرد.»

وزیر دفاع آمریکا پیش از این نیز در اظهارات مشابهی مدعی شده بود که نیروهای ارتش عراق “عزم جنگیدن با داعش” را ندارند. وی از ارتش عراق انتقاد کرده بود که به‌رغم این‌که شمار نیروهایش بیشتر و تجهیزاتش پیشرفته‌تر است، در رمادی به سرعت عقب‌نشینی کرد. این اظهارات کارتر با واکنش تند حیدر علی عبادی، نخست‌وزیر عراق مواجه شد.

عده‌ای از نمایندگان جمهوری‌خواه در کنگره‌ی آمریکا مداخله‌ی دولت باراک اوباما در نبرد با داعش در عراق را ناکافی می‌دانند و خواهان حضور نیروهای آمریکایی در عملیات‌های زمینی‌اند. در این نشست ژنرال دمپسی، به نمایندگان منتقد گفت که “محدودیت‌های جدی” وجود دارد که مداخله‌ی بیشتر نیروهای آمریکایی را با چالش مواجه خواهد کرد.

رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا افزود: «من به صلاح نمی‌دانم که نیروهای آمریکایی را صرفا به این دلیل که نیروهای داخلی ضعیف عمل می‌کنند، به خطر بیاندازیم.»

جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، از “اولویت‌های” آمریکاست

اشتون کارتر همچنین تاکید کرد که جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح اتمی، یکی از دغدغه‌ها و اولویت‌های جدی آمریکا در خاورمیانه است.

در این نشست مک تورن‌بری، سناتور جمهوری‌خواه ایالت تگزاس دولت ایران را متهم کرد که “پول و اسلحه در اختیار طالبان قرار می‌دهد.” او همچنین ایران را متهم به حمایت از حوثی‌های یمن کرده و از وزیر دفاع دولت اوباما پرسید که استراتژی آمریکا برای مبارزه با ایران به جز مذاکرات هسته‌ای چیست؟

اشتون کارتر در پاسخ این نماینده‌ی جمهوری‌خواه گفت که استراتژی اصلی و فعلی آمریکا “دیپلماسی خستگی‌ناپذیر” است. با این‌حال تاکید کرد که آمریکا کماکان با جدیت به پشتیبانی از متحدان منطقه‌ای خود در خاورمیانه ادامه خواهد داد.

وزیر دفاع آمریکا همچنین تاکید کرد که آمریکا از همه‌ی تلاش‌ها برای مقابله با حمایت نظامی ایران از شیعیان حوثی پشتیبانی می‌کند.

بی‌بی‎سی: “در موصل، پیروزی یک نیروی حدودا ۱۳۰۰ نفره بر یک نیروی اسمی ۶۰ هزار نفره، شامل نیروهای ارتش و پلیس محلی و ملی عراق، شگفت انگیز بود. البته… فساد در نیروهای مسلح عراق به حدی بود که تنها یک سوم این ۶۰ هزار نفر واقعا در موصل حضور داشتند: دو سوم بقیه، هر ماه تا نیمی از حقوق خود را به عنوان رشوه به افسران مافوق پرداخت می کردند تا در مرخصی دائم باشند.”

این، بخشی از کتاب “صعود دولت اسلامی” نوشته پاتریک کوبرن، خبرنگار خاورمیانه ایندیپندنت و برنده جایزه “مفسر سال” در سال ۲۰۱۳ است که از زمان قدرت گیری داعش در عراق، تحولات مرتبط با این گروه را از نزدیک دنبال کرده است.

بخشی از این کتاب، به تحولات نظامی موصل اختصاص دارد که درست یک سال پیش در چنین روزی، ۱۰ ژوئن ۲۰۱۴ (۲۰ خرداد ۱۳۹۳)، در عین ناباوری ناظران داخلی و خارجی به اشغال داعش درآمد.

کتاب، روایت مستند و شگفت انگیزی از فساد و از هم گسیختگی ساختار نظامی – امنیتی عراق را، که پس از سقوط صدام حسین به وسیله آمریکایی ها طراحی و پیاده سازی شد، ارائه می کند.

به تصریح نویسنده، عراق در هنگام حمله داعش به موصل، “به طور اسمی” ۳۵۰ هزار نفر نیروی نظامی و ۶۵۰ هزار نفر نیروی پلیس داشت که در سه سال پیش از حمله، ۴۱.۶ میلیارد دلار خرج تجهیز و آموزش آنها شده بود.

در پی سقوط موصل، به نوشته برخی نشریات عراق حداقل ۷ وزیر و ۴۲ نماینده پارلمان، از ترس حرکت داعش به سمت بغداد به همراه خانواده هایشان به اردن گریختند

اما در پی سقوط موصل، به گفته آمریکایی‌ها ۵ لشکر از مجموع ۱۸ لشکر ارتش و پلیس ملی عراق به سرعت از هم پاشیدند و به گزارش برخی نشریات عراق، حداقل ۷ وزیر و ۴۲ نماینده پارلمان از ترس حرکت داعش به سمت بغداد، به همراه خانواده هایشان به اردن گریختند.

این در حالی بود که سال ها رسوخ فساد در بدنه نیروهای مسلح و حکومت عراق، حتی امکان استفاده از نیروهایی که انگیزه جنگیدن با داعش را داشتند را نیز گرفته بود.

اریک کوبرن به عنوان نمونه زمانی را یادآوری می کند که بعد از سقوط موصل، آیت الله سیستانی مرجع تقلید شیعیان، داوطلبان جنگ با داعش را به حضور در مناطق نبرد فراخواند. اما این داوطلبان بعد از دو – سه هفته ناچار به بازگشتن به خانه‌های خود شدند؛ در حالی که شکایت می کردند که به خاطر عدم حمایت دولت، مجبور بوده اند برای جنگ با داعش از سلاح های شخصی خود استفاده کنند و پول مهمات مصرفیشان را هم بپردازند.

این اولین بار نبود که تلاش عراقی ها برای نبرد با نیروهای به شدت مسلح و با روحیه داعش به چنین سرنوشتی می انجامید. به دنبال اشغال فلوجه در استان انبار در ژانویه ۲۰۱۴، تعداد ۵ لشکر ارتش عراق برای مقابله با داعش به استان انبار رفتند که به دلایلی مشابه، متحمل شکست های سنگین شدند.

عراق در هنگام حمله داعش به موصل، عراق ‘به طور اسمی’ ۳۵۰ هزار نفر نیروی نظامی و ۶۵۰ هزار نفر نیروی پلیس داشت که در سه سال پیش از حمله، ۴۱.۶ میلیارد دلار خرج تجهیز و آموزش آنها شده بود

به نوشته آقای کوبرن، در آن زمان، هر سرباز ارتش عراق در حالی به جبهه فرستاده شد که به عنوان مهمات، تنها ۴ خشاب فشنگ کلاشنیکف در اختیار داشت. این در حالی بود که در کشور نفت خیز عراق، سوخت کافی برای خودروهای نظامی ارتش وجود نداشت و حتی سربازان اعزامی به انبار غذای کافی نداشتند چون فرماندهانشان پول غذای آنها را “اختلاس” کرده بودند. از نظر تعداد نفرات نیز، برخی از گردان ها تنها به اندازه یک چهارم ظرفیت اسمی خود نیرو داشتند.

تمام اینها در حالی بود که رفتار غیرعادلانه دولت نوری مالکی با اهل سنت عراق، زمینه های همکاری گروهی از ساکنان مناطق سنی نشین را با داعش فراهم کرده بود.

نویسنده، به عنوان نمونه یادآوری می کند که در جریان تلاش های ناموفق نیروهای دولتی برای بازپس گیری فلوجه و رمادی در استان سنی نشین انبار در اوایل سال ۲۰۱۴، گلوله باران نیروهای دولتی ۵۰۰ هزار نفر از جمعیت ۱.۶ میلیون نفری استان انبار را در شرایطی بسیار دشوار آواره کرد.
فروپاشی ساختار امنیتی عراق

حکایت سربازانی که نیمی از حقوق خود را به فرماندهانشان می دادند تا به جای آنها در لیست حضور و غیاب “حاضر” بزنند، تنها نوک کوه یخ فساد گسترده نیروهای مسلح عراق در هنگام سقوط موصل بود.

بعد از سقوط موصل، آیت الله سیستانی داوطلبان جنگ با داعش را به حضور در مناطق نبرد فراخواند. اما این داوطلبان مجبور شدند برای جنگ با داعش از سلاح های شخصی خود استفاده کنند و پول مهمات مصرفی شان را هم بپردازند

به گفته یک ژنرال بازنشسته ارتش عراق “آمریکایی ها از حدود سال ۲۰۰۵، به عراقی ها گفتند که تهیه مواد غذایی و سایر ملزومات ارتش را طور قراردادی به اشخاص واگذار کنند. در آن زمان، مثلا به یک فرمانده گردان پول لازم برای تامین ملزومات یک گردان واقعی ۶۰۰ نفری داده می شد و این در حالی بود که او بیش از ۲۰۰ نفر نیرو نداشت و در نتیجه، بقیه پول را در جیب خود می گذاشت.”

در کتاب صعود دولت اسلامی، توصیفات عجیبی در مورد خرید و فروش سمت های نظامی در ارتش عراق وجود دارد که از عمق فساد مالی در نیروهای مسلح این کشور، حداقل در زمان نگارش این کتاب، حکایت می کند.

کتاب، به عنوان نمونه مدعی است که یک ژنرال عراقی، برای آنکه فرمانده لشکر بشود باید ۲ میلیون دلار رشوه می داده و سپس می توانسته مبلغی که پرداخت کرده را از طریق گرفتن عوارض (باج) از محموله های کالا در راه ها و ایست – بازرسی ها جبران کند. فرایندی که در عمل، باعث دست کشیدن بسیاری از تجار و صاحبان کسب و کار از فعالیت در چنین شرایط پرهزینه ای شد.

به گفته یکی از منابع مصاحبه شونده در کتاب: “شما نمی توانید شغلی را در ارتش به دست آورید مگر آنکه برای آن پول بدهید. شما حتی نمی توانید از زندان آزاد بشوید مگر آنکه پول بدهید. حتی اگر قاضی حکم آزادیتان را بدهد باید برای کارهای اداری پول بدهید وگرنه در زندان می مانید. حتی اگر آزاد بشوید ممکن است توسط یک افسر پلیس که ۱۰ هزار تا ۵۰ هزار دلار برای سمت خود پرداخت کرده و باید این پول را در بیاورد دوباره دستگیر شوید.”

یک ژنرال عراقی، برای آنکه فرمانده لشکر بشود باید ۲ میلیون دلار رشوه می داد و سپس می توانست مبلغی که پرداخت کرده را از طریق گرفتن عوارض (باج) از محموله‌های کالا در راه ها و ایست-بازرسی‌ها جبران کند

این سیستم، در سطوح دیگر دستگاه نظامی – امنیتی عراق هم برقرار بوده. به عنوان نمونه، یک زندانی سابق شهادت می دهد که در هنگام حبس، باید برای دوش گرفتن به زندانبان های خود ۱۰۰ دلار رشوه پرداخت می کرده است.

نکته قابل توجه در ارتباط با همه این مستندات آن است که ساختار جدید نظامی و امنیتی عراق در دوران پس از صدام حسین، در شرایطی شکل گرفته که آمریکایی ها در این کشور حضور داشته و به شدت برای مقابله با گروه های جهادی، بر روی نیروهای عراقی حساب می کرده اند.

به عقیده اریک کوبرن، ایالات متحده از همان ابتدای اشغال عراق، با مجموعه ای از تصمیم های حساب نشده به وضعیت امنیتی پیچیده این کشور دامن زده است. تصمیم هایی که احتمالا نخستین آنها، منحل کردن ارتش به شدت تعلیم دیده و کارآمد صدام حسین، بعد از سقوط وی بود.

آقای کوبرن می نویسد سقوط سریع حکومت بعثی در شرایطی به وقوع پیوست که بخش مهمی از ارتش عراق نمی خواست برای صدام حسین بجنگد و بمیرد.

وی به عنوان نمونه، روایتی از دوران بعد از حمله آمریکا به عراق در ۲۰۰۳ را نقل می کند؛ زمانی که تصاویر تلویزیونی، ستون های تانک عراقی را در شاهراهی در شمال بغداد نشان می دادند که ظاهرا به واسطه حملات هوایی آمریکا از کار افتاده بودند. او می افزاید: “ولی من از بعضی از این تانک ها بالا رفتم و توانستم ببینم که مدت ها قبل از هدف قرار گرفتن توسط آمریکایی ها ترک شده بودند.”

ارتشیان عراق از تصمیم آمریکایی ها در مورد انحلال کامل این ارتش غافلگیر شدند. به دنبال این تصمیم، سیل نیروهای تعلیم دیده ارتش صدام حسین، که برای امرار معاش به درآمد نیاز داشتند، به گروه های جهادی پیوستند

در چنین شرایطی ارتشیان عراق، که برای مقابله با ارتش آمریکا تلاش زیادی انجام نداده بودند، ظاهرا انتظار داشتند پس از تغییر رژیم شغل های خود را حفظ کنند. اما بعد از اشغال عراق توسط آمریکا و متحدانش، از تصمیم آمریکایی ها در مورد انحلال کامل ارتش غافلگیر شدند.

به دنبال این تصمیم، سیل نیروهای تعلیم دیده ارتش صدام حسین که برای امرار معاش به درآمد نیاز داشتند، به گروه های جهادی پیوستند. این تحول، برای نیروهای اشغالگر نتایج ویرانگری داشت: تنها یک سال بعد، آمریکایی ها که زمانی ظاهرا کل عراق را اشغال کرده بودند، تنها مناطقی پراکنده را در عراق تحت کنترل داشتند.

در ادامه چنین وضعیتی بود که ائتلافی از برخی سنی های ناراضی از حکومت عراق، نظامیان سابق و نیروهای جهادی سلفی، زمینه گسترش نفوذ نیرویی نوظهور و مخرب را در منظقه را فراهم آوردند.

نیرویی که در ابتدا به “القاعده عراق” معروف شد و سپس، خود را “دولت اسلامی عراق و شام” و نهایتا “دولت اسلامی” نامید.

بی‌بی‌سی: سقوط شهر رمادی، مرکز استان انبار، بزرگترین استان عراق، در حالی صورت گرفت که نیروهای آمریکایی، نظاره گر ورود کاروان داعش به داخل شهر رمادی بودند و هیچ واکنشی از خود نشان ندادند. این امر با سیاست جدید آمریکا مبنی بر بمباران هوایی مواضع داعش در سوریه و عراق که از مرداد ماه سال گذشته به اجرا در آمد، در تناقض بود.

عکس های کاروان داعش، شامل نفربرها و ادوات جنگی که در صفی طولانی در حال ورود به رمادی بودند به سرعت در فضای مجازی منتشر شد. آنچه که بیشتر مایه شگفتی شد، گزارش ۲۸ ماه مه (۷خرداد ۱۳۹۴) نشریه آمریکایی بلومبرگ بود.

در گزارش مزبور از منابع و مقامات اطلاعاتی آمریکا (که خواسته بودند نامشان فاش نشود) نقل شده بود که “اطلاعات قابل توجهی از برنامه حمله (گروه) دولت اسلامی به رمادی در اختیار داشتیم.”

در پی این حوادث، قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران ایران، آمریکا را به “شریک بودن در توطئه” و “نداشتن اراده” برای مقابله با داعش متهم کرد. وی خطاب به رئیس‌جمهور آمریکا گفت: “آقای اوباما! فاصله پایگاه‌های شما ‌با رمادی چند کیلومتر است و چه طور می‌شود کشتار در یک کشور صورت گیرد، شما به بهانه حمایت از آن ملت در آن کشور استقرار پیدا کنید، اما هیچ غلطی نکنید، این اسمش چیست؟”

در همین اثناء انتشار مدارکی از طبقه بندی خارج شده مربوط به سال ۲۰۱۲ که نشان می‌داد آمریکا به همراه متحدین غربی اش، به علاوه ترکیه و کشورهای حوزه خلیج فارس، از شکل گیری یک “قلمرو سلفی” در شرق سوریه (در همسایگی مرز غربی عراق) حمایت می‌کرده اند، به تردید ها نسبت به سیاست آمریکا در مبارزه با داعش دامن زد.

بی انگیزگی و کم اثر بودن نیروهای ارتش عراق، به خصوص “نیروهای مخصوص” آن کشور که آمریکایی‌ها برای آموزش و تجهیز آنها تلاش گسترده‌ای داشته‌اند، چاره‌ای جز این پیش پای حکومت عراق نگذاشت که برای مقابله با داعش دست به تشکیل گروه موسوم به “بسیج مردمی” بزند

در هر حال، سیاست دوگانه آمریکا در برخورد با داعش، درک موضع واقعی آمریکا را مشکل می‌کند. آمریکا از ماه اوت ۲۰۱۴ تصمیم به حمله هوایی به مواضع داعش گرفت. این تصمیم فقط در حد حرف نبود. نمی‌توان انکار کرد که اگر بمباران های بی وقفه نیروهای داعش در جریان محاصره کوبانی نبود، نیروهای محدود و محاصره شده کرد، به احتمال قوی از عهده امواج نیروهای داعش که وارد شهر می‌شدند بر نمی‌آمدند. نمونه دیگر حملات گسترده هوایی آمریکا علیه داعش را می‌توان در عملیات باز پس‌گیری سد موصل یافت. حتی در جریان آزاد سازی تکریت، هر چند که نقش اصلی را شبه نظامیان شیعه بازی کردند، اما پیش از آغاز حمله زمینی، آمریکایی ها حملاتی را برای هموار کردن راه نیروهای موسوم به “حشد الشعبی” (بسیج مردمی) بازی کردند.

بی انگیزگی و کم اثر بودن نیروهای ارتش عراق، به خصوص “نیروهای مخصوص” آن کشور، که آمریکایی ها برای آموزش و تجهیز آنها تلاش گسترده ای داشته اند، چاره ای جز این پیش پای حکومت عراق نگذاشت که برای مقابله با داعش دست به تشکیل گروه موسوم به “بسیج مردمی” بزند که شبه نظامیان شیعه نیروی غالب آن را تشکیل می‌دهند. در درون سازمان مزبور، شبه نظامیان شیعه هوادار ایران، که تاریخ تشکیل برخی از آنان به دهه هشتاد میلادی باز می‌گردد، بنا به گفته مقامات آمریکایی، موثرترین نقش را در مبارزه علیه داعش بازی می‌کنند. گفته می‌شود که قاسم سلیمانی نقش هماهنگ کننده را بین این نیروهای نیابتی ایران بر عهده دارد.

آمریکایی ها از این تحولات نگرانند. در یک جلسه استماع در برابر کمیته نیروهای مسلح سنا که در ماه مارس تشکیل شد، سناتور جان مک کین رئیس کمیته مزبور از اشتون کارتر وزیر دفاع آمریکا سئوال کرد که آیا اینکه ایران عملا رهبری جنگ را بر عهده گرفته وی را نگران نمی‌کند؟ کارتر پاسخ داد: “چرا می‌کند. ما تحولات را بسیار از نزدیک زیر نظر داریم”.

آمریکایی‌ها مواضعی ضد و نقیض در مواجهه با داعش در پیش گرفته‌اند. از یک سو طی هزاران سورتی پرواز مواضع آنها بمباران می‌کنند، از سوی دیگر در جریان حمله آنان به رمادی، با آنکه ظاهرا از پیش هم از قضیه مطلع بوده‌اند، هیچ گونه واکنشی از خود نشان نمی‌دهند

با وجود چنین پیش زمینه ای در عراق، آمریکایی ها مواضعی ضد و نقیض در مواجهه با داعش در پیش گرفته اند. از یکسو طی هزاران سورتی پرواز مواضع آنها بمباران می‌کنند، از سوی دیگر در جریان حمله آنان به رمادی، با آنکه ظاهرا از پیش هم از قضیه مطلع بوده اند، هیچ گونه واکنشی از خود نشان نمی‌دهند. چگونه می‌توان این رفتار آمریکا را تفسیر و تحلیل کرد؟

سه تئوری مختلف را می‌توان برای توضیح این دوگانگی برخورد در نظر گرفت:

تلفات غیرنظامی

نظریه اول: همانطور که خانم جنییو دیوید، سخنگوی “مرکز فرماندهی آمریکا” می گوید، علت خودداری آمریکا از انجام حملات هوایی در جریان حمله داعش به رمادی خطر کشته شدن غیر نظامیان بی شمار، یا آنگونه که در فرهنگ نظامیان بکار می‌رود “تلفات جانبی” بالا بوده است.

این در حالی است که در مورد رمادی کاروان نظامی داعش ساعت ها در راه رسیدن به شهر بود، اما در جاده مورد حمله هواپیماهای آمریکایی قرار نگرفت. در گزارش بلومبرگ آمده است که آمریکا “قبل از سقوط شهر رمادی ناظر تجمع ستیزه جویان، خودروها و ادوات جنگی سنگین (گروه) دولت اسلامی در حاشیه شهر رمادی بود… (با این حال) دستوری برای اجرای حملات هوایی علیه کاروان صادر نشد.”

ژنرال دمپسی و اشتون کارتر

پیام برای عبادی

نظریه دوم: آمریکا از اهمیت حملات هوایی اش استفاده کرده و با عدم دخالت در رمادی خواسته این پیام را به حیدر عبادی، نخست وزیر عراق بدهد که یا رابطه اش را با شبه نظامیان مورد حمایت ایران قطع کند و یا حداقل از آنان فاصله بگیرد و بیش از این باعث قدرت گرفتن آنها نشود.

اما به گفته کارشناسان نظامی، قدرت هوایی در نبرد علیه یک نیروی نامنظم نقش مهمی دارد، اما تنها با در اختیار داشتن یک نیروی زمینی باتجربه و با انگیزه بالا می‌توان بر یک نیروی چریکی غالب شد. نمونه بارز این امر، جنگ برای آزادی تکریت بود.

ژنرال مارتین دمپسی، فرمانده نیروهای مشترک آمریکا در ماه مارس در گزارشی به سنای آمریکا گفت که دو سوم نیروهایی که موجب آزادی تکریت شدند شبه نظامیان شیعی حمایت شده توسط ایران بودند. به عبارت دیگر، اگر نظر آمریکا، وارد آوردن فشار به آقای عبادی باشد، او چاره ای ندارد جز آنکه در شرایط موجود که ارتش عراق به خوبی وظایفش را انجام نمی‌دهد، بین یک قدرت هوایی (آمریکا) و یک قدرت زمینی با انگیزه (شبه نظامیان طرفدار ایران) برای مبارزه با داعش، قدرت زمینی را انتخاب کند.

از طرفی اگر قصد آمریکا از ساکت ماندن در سقوط رمادی دور کردن آقای عبادی از نیروهای نیابتی ایران بوده، رویکرد مزبور شاید نتیجه عکس دهد و باعث اتکای بیشتر نخست وزیر عراق به آن نیروها شود.

به طور مثال، تا قبل از سقوط رمادی، شبه نظامیان شیعه حق وارد شدن به استان انبار را نداشتند. ترس آقای عبادی این بود که با ورود شبه نظامیان شیعه، جنگ فرقه ای در بگیرد. اما با سقوط شهر رمادی، آقای عبادی از شبه نظامیان شیعی درخواست کمک کرد.

ژنرال جان آلن

نوسان و موازنه

نظریه سوم: آمریکا از سال ۲۰۱۴ دو نوع تهدید را برای خود در عراق تعریف کرده است. یکی نیروهای داعش و دیگری ایران. ترس آمریکا این است که رفته رفته نیرو های نظامی نیابتی ایران در عراق به موقعیتی مانند حزب‌الله در لبنان دست یابند و ایران علاوه بر نفوذ سیاسی، از یک قدرت نظامی خارج از سیستم ارتش منظم عراق برخوردار شود. این نگرانی را در اظهارنظرهای بسیاری از مقامات آمریکایی می‌توان یافت.

حرکات به ظاهر متناقض آمریکا در برخورد با داعش می‌تواند ناشی از این نگرش باشد که آمریکا پیوسته در حال مقابله با این دو تهدید، یعنی داعش و ایران، در نوسان است به نحوی که موازنه، به طور قاطع به نفع یکی از دو طرف بر هم نخورد.

جان آلن، نماینده ویژه رئیس جمهور آمریکا در ائتلاف جهانی برای مبارزه با داعش در مصاحبه ای در روز ۲۸ ماه مه (۷ خرداد) در پاسخ به این سئوال که آیا شما در عراق در کنار ایران مبارزه می‌کنید حرف های ژنرال دمپسی را نقض کرده و می‌گوید که نیروی غالب در تشکیلات بسیج مردمی که ما با آنان همکاری داریم شبه نظامیان وابسته به ایران نیستند. او اضافه می‌کند: “ما آن شبه نظامیان (طرفدار ایران) را حمایت نمی‌کنیم.”

اما مشخص نیست آمریکا چگونه می‌خواهد از نیروی بسیج مردمی عراق در مبارزه با داعش حمایت کند به طوری که شبه نظامیان نزدیک به ایران از این حمایت سود نبرند.

از طرف دیگر در حالی که آمریکا رهبری ائتلاف جهانی مبارزه با داعش را بر عهده گرفته، تکرار صحنه‌هایی مانند رمادی می تواند به اعتبار آمریکا در مبارزه با گروه مزبور و “مبارزه با تروریسم” آسیب بزند.

بی‌بی‌سی: ارتش عراق و شبه‌نظامیان حامی آن، در عملیات خود در استان انبار از حمایت ایران برخوردازند

یک گزارش رسیده از عراق، از کشته شدن ۱۵ نیروی ایرانی در جریان حمله انتحاری امروز پیکارجویان گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) به یک پایگاه نیروهای پلیس در استان انبار حکایت دارد.

بنا بر همین گزارش، اخیرا یک محموله از موشک های ضدتانک ایرانی نیز به این پایگاه تحویل داده شده بود.

مقام های عراقی پیشتر گفته بودند که دست‌کم ۴۵ تن از مأموران پلیس عراق در حمله انتحاری داعش در استان انبار کشته شده‌اند.

مهاجمان انتحاری، امروز سه خودرو بمبگذاری شده را به پایگاهی در منطقه ثرثار کوبیده‌اند. این پایگاه در مسیری واقع شده که شهرهای فلوجه و سامرا را به هم متصل می کند.

یک منبع مطلع گفته است که چندین تن از افسران عالی‌رتبه در میان قربانیان هستند.

استان انبار هفته های اخیر صحنه نبردهای شدید بین نیروهای طرفدار دولت عراق و پیکارجویان داعش بوده است.

نیروهای داوطلب شبه نظامی شیعه تحت حمایت ایران به همراه ارتش عراق و قبایل سنی، عملیاتی را برای گرفتن دوباره کنترل شهر رمادی، مرکز استان که در ماه گذشته سقوط کرد آغاز کرده اند.
موشک اندازهای ایرانی

یک منبع امنیتی در فرماندهی عملیات انبار به بی بی سی گفت که در حمله روز دوشنبه به مقر گردان ۳ تیپ ۲۱ پلیس فدرال عراق سه خودروی زره پوش (هاموی) مورد استفاده قرار گرفته است که پیش تر به دست داعش افتاده بود.

این منبع افزوده است چندین تن از افسران ارشد کشته شده اند و سردار موسی حیدر، فرمانده تیپ ۹ در میان ۳۳ نفر از مجروح شدگان است.

یک منبع ارشد امنیتی در استان انبار به طور جداگانه به بی‌بی‌سی گفت “اقدامات نهایی” برای اخراج داعش از رمادی در روزهای آینده انجام می شود.

این منبع گفت که شش موشک انداز زلزال-۲ ساخت ایران به خط مقدم در انبار منتقل شده است. موشک غیرهدایت شونده زلزال-۲ کلاهکی به وزن ۶۰۰ کیلوگرم را حمل می کند و برد آن ۳۰۰ کیلومتر است.

این منبع همچنین می گوید که سه هزار نفر در یک پایگاه نظامی در شرق رمادی برای حمله به شهر آموزش دیده اند.

نخست وزیر عراق گفته است که بیش از ۲۳۰۰ خودروی زره پوش (هاموی) در جریان تصرف شهر موصل به دست داعش، به دست نیروهای این گروه افتاده است.

رادیوفردا: گزارش‌ها حاکی است که سيد جاسم نوری، از فرماندهان سپاه پاسداران، روز پنجشنبه هفتم خرداد در نزديکی شهر رمادی استان انبار عراق در درگيری با گروه خلافت اسلامی (داعش) کشته شده است.

خبرگزاری «حج»، وابسته به «حوزه نمايندگی ولی فقيه در امور حج و زيارت»، از جاسم نوری به عنوان «مدافع حرم» ياد کرده است.

به گزارش خبرنگار اين خبرگزاری، جنازه جاسم نوری روز جمعه هشت خردادماه خردادماه از «حرم امام حسين» تا «حرم عباس» در کربلای عراق تشييع شده است.

به گزارش سايت‌های اصولگرايان، جاسم نوری اهل خوزستان و از فرماندهان جنگ هشت ساله ايران و عراق بود که روز پنجشنبه در جبهه رمادی کشته شد.

طبق اين گزارش‌ها، وی طی سال‌های گذشته در جبهه‌های سوريه و عراق مشارکت فعال داشته است.

توضيحات بيشتری در خصوص چگونگی کشته شدن جاسم نوری منتشر نشده است.

از تابستان سال گذشته و آغاز پيشروی گسترده گروه حکومت اسلامی (داعش) در غرب عراق و تصرف بخش زیادی از مناطق سنی نشين اين کشور توسط گروه یاد شده، شماری از فرماندهان و نيروهای سپاه پاسداران در عراق کشته شده‌اند.

سيدرضا حسينی‌مقدم٬ معاون اطلاعات عمليات لشگر پنج نصر در بهمن ماه سال گذشته در جنگ با نيروهای گروه حکومت اسلامی در نزديکی سامرا کشته شد.

سرتيپ حميد تقوی از فرماندهان سپاه پاسداران نیز دی‌ماه پارسال حین انجام «ماموريت مستشاری» در شهر سامرای عراق کشته شد.

گروه حکومت اسلامی دو هفته پيش توانست شهر رمادی مرکز استان انبار عراق را تصرف کند.

با عقب‌نشينی نيروهای دولتی از شهر رمادی، اکنون شبه نظاميان شيعه مورد حمايت ايران با استقرار در نزديکی اين شهر در آستانه انجام عمليات برای بازپس‌گيری اين شهر هستند.

عصرایران: قلعه باستانی آشور در کرانه رود دجله و 280 کیلومتری بغداد قرار دارد. تاریخ ساخت این قلعه به 2 هزار و 500 سال پیش از میلاد می رسد و پادشاه آشوریان در آن تاجگذاری کرده بود.
یک مقام نظامی عراقی اعلام کرد که شماری از عناصر گروهک تروریستی تکفیری داعش روز پنجشنبه چهار ورودی قلعه باستانی آشور در شمال تکریت را منفجر کردند.

به گزارش ایرنا به نقل از پایگاه خبری الیوم السابع، این منبع نظامی عراقی افزود: داعشی ها از صبح امروز در این قلعه باستانی واقع در شهرستان شرقاط استان صلاح الدین مستقر شده بودند.

وی گفت: آنها طاق های خارجی و چهار ورودی این قلعه را با چهار بمب منفجر کردند.

قلعه باستانی آشور در کرانه رود دجله و 280 کیلومتری بغداد قرار دارد. تاریخ ساخت این قلعه به 2 هزار و 500 سال پیش از میلاد می رسد و پادشاه آشوریان در آن تاجگذاری کرده بود.

مسئولان آثار باستانی عراق پیش از این بارها درباره تسلط داعش بر شهرهای تاریخی که منجر به وقوع فاجعه در حق میراث بشری و متمدن عراق می شود هشدار داده و از مقام های رسمی عراق، سازمان یونسکو و کشورهای جهان خواستار مداخله و کمک به عراق برای حفظ آثار باستانی و پاکسازی آنها از وجود وجود تروریست های داعش شده بودند.

گروه تروریستی داعش علاوه بر اشغال بخش های از عراق، آثار باستانی، زیارتگاه های پیامبران وکلیساها را تخریب کرده است.

دویچه‌وله: “دولت اسلامی” قدرت و جاذیه اولیه خود را از دست داده است. در سوریه گروه‌های رقیب داعش با دریافت سلاح و تجهیزات نظامی موقعیت خود را تقویت می‌کنند. داعش تنها در قلمروی زیر کنترل خود قدرت مانور و عمل دارد. تحلیلی از رویترز:

خبرگزاری رویترز در تحلیلی کوتاه نوشته است، نشانه‌های زیادی حاکی از آن است که گسترش قلمرو حاکمیت گروه “دولت اسلامی” در عراق و سوریه به نهایت خود رسیده و این گروه دیگر چیزی برای افزودن بر متصرفات این گروه ندارد.

هر چند داعش اخیرا شهر پالمیرا در مرکز سوریه را به تصرف خود درآورد، اما “هاله‌ی شکست‌ناپذیری” آن ماه‌ها پیش در شکست آنها در تصرف شهر کوبانی در شمال سوریه از بین رفت.

اکنون این کردهای شمال سوریه هستند که به سوی قلمروی حاکمیت “دولت اسلامی” در حال پیشروی‌اند و مسیر اصلی منتهی به شهر رقه، پایتخت غیررسمی “دولت اسلامی” را آزاد کرده‌اند.

در عراق نیز پیشروی نیرو‌های وابسته به گروه “دولت اسلامی” پس از تصرف مناطق سنی‌نشین و آماده‌شدن شبه‌نظامیان شیعه به تهاجم متقابل علیه آنها، کند شده است. اما تبلیغاتچی‌های داعش مشغول بزرگنمایی پیروزی‌های اخیرشان در تصرف پالمیرا در سوریه و شهر رمادی در عراق هستند. این محاسبه استراتژیک داعش که این دو پیروزی را برای به راه‌انداختن حمله‌ای دیگر مبنا قرار دهند، محل تردید است.

در سوریه گروه‌های سنی رقیب، رهبری گروه “دولت اسلامی” در مبارزه علیه رژیم بشار اسد را روز به روز بیشتر به چالش می‌کشند. این گروه‌های سنی رقیب طیف وسیعی را از جبهه نصرت گرفته تا ملی‌گرایان سکولار شامل می‌شود. این گروه‌ها ادعا نمایندگی انحصاری دینی از سوی “دولت اسلامی” را رد می‌کنند.

بیشتر بخوانید: مجموعه مطالب در باره “دولت اسلامی”

در اوایل ظهور “دولت اسلامی”، زمانی که این گروه در حال پیشروی در عراق بود، برای مدتی چنین به‌نظر می‌رسید که دیگر گروه‌های مسلح سوری در حال از دست دادن اهمیت و اعتبار خود هستند. زیرا “دولت اسلامی” سلاح‌ها و تجهیزاتی را از ارتش عراق به غنیمت گرفته بود که دیگر گروه‌های رقیب فاقد آن بودند.

اما گروه‌های رقیب اکنون از سوی دولت عربستان سعودی و احتمالا حتی ترکیه، سلاح و تجهیزات دریافت می‌کنند. افراد مسلح این گروه‌ها در هفته‌های اخیر به موفقیت‌های چشم‌گیری در برابر نیروهای وفادار به رژیم بشار اسد به دست آورده‌ و وجهه خود را در میان مردم بالا برده‌اند، در حالی که شبه‌نظامیان داعش اغلب با موانع فزاینده روبرو می‌شوند.

موقعیت “دولت اسلامی” در عراق

در عراق نیز وضعیت “دولت اسلامی” بدتر شده است. هرچند شبه‌نظامیان این گروه تروریستی پیشروی ارتش عراق در مناطق غرب این کشور را بدون زحمت زیاد دفع کردند، اما این هدفی که داعش برای خود تعیین کرده، بسیار دور از دسترس است.

شهر سامرا توسط داعش تصرف و حرم حسن عسکری، یکی از امامان شیعه را در این شهر تخریب کردند. این اقدام منجر به افزایش شمار داوطلبان شیعه شده که توسط افسران سپاه پاسداران ایران برای جنگ علیه داعش آموزش داده شده و هدایت می‌شوند.

حتی در میان اهل سنت عراق نیز داعش با مخالفت و مقاومت روبروست. علت آن رفتار تند و بی‌رحمانه نمایندگان “دولت اسلامی” و به راه انداختن اعدام‌های دسته‌جمعی و آزار و شکنجه و ایجاد وحشت در میان مردم است.

در منطقه سنی‌نشین دره فرات، صدها نفر از ریش‌سفیدان و سران قبایل توسط داعش به قتل رسیده‌اند. برای بسیاری از ناظران قابل ‌تامل است که بسیاری از سنی‌ها آماده رفتن سلطه شیعیان “نامحبوب” هستند تا زیر فرمان شبه‌نظامیان “غیرقابل‌پیش‌بینی” دولت اسلامی قرار نگیرند.

مایکل نایتس یکی از کارشناسان “موسسه واشنگتن” به خبرگزاری رویترز گفته است، داعش الان در وضعیتی است که تنها در قلمروی زیر کنترل خود قدرت مانور و عمل دارد و دیگر آن نفوذ و جاذبه سابق را از دست داده است.

اما یکی از شبه‌نظامیان “دولت اسلامی” که خبرگزاری رویترز تلفنی با او گفت‌وگو کرده روایت کاملا دیگری از موقعیت “دولت اسلامی” دارد. او می‌گوید: «تصرف پالمیرا خیلی مهم بود تا نشان دهد که “دولت اسلامی” همچنان قوی‌ترین و جذاب‌ترین گروه مخالف در سوریه است.»

این عضو داعش ادعا کرده که افراد جدیدی به این گروه خواهند پیوست زیرا آنها دریافته‌اند که “دولت اسلامی” از حقانیت برخوردار است و به همه وعد‌ه‌های خود عمل کرده و عزت آنها را به آنها بازمی‌گرداند.