اخبار

رادیوفردا: ظاهرا در پاسخ به فشارهای کنگره آمريکا برای قطعيت دادن به مذاکرات جاری اتمی با جمهوری اسلامی و تهديد قانون گذاران آن کشور به اعمال تحريم‌های بيشتر عليه ايران در صورت شکست تلاش‌های ديپلماتيک، جواد ظريف طی گفتگويی با فارس -خبرگزاری منسوب به سپاه پاسداران – از عدم تمديد مذاکرات در صورت به نتيجه نرسيدن گفتگوهای جاری خبر داده است.

اگرچه وزیر امور خارجه ایران محتاطانه همچنان به حصول توافق اتمی پيش از انقضاء مهلت تعيين شده اميدوار بنظر می‌رسد، در عين حال به دليل اشراف او به ابعاد اختلافات و فاصله زياد مابين سطح انتظارات طرف‌های مذاکره کننده، وی بيش از هر کس ديگری به دشواری‌های راه رسيدن به يک توافق محتمل آشنا است.

انتخاب خبرگزاری فارس برای تاکيد بر گفته‌های اخير وزير خارجه جمهوری اسلامی شايد به گونه‌ای بيان کننده وضعيت کنونی مذاکرات است که اميد به نتيجه رسيدن آن با گذشت زمان تدريجا بی‌رنگتر می‌شود.

همزمان با گزارش خبرگزاری فارس، تسنيم رسانه ديگر منسوب به نظاميان و مخالف شناخته شده مذاکرات اتمی، از گردآوری امضاء توسط ابراهيم کارخانه‌ای، رئيس کميسيون هسته‌ای مجلس شورای اسلامی برای تنظيم طرحی که در صورت تصويب، دولت را به آنچه «حفظ دستاوردهای اتمی و دفاع از حقوق ملت ايران» خوانده مکلف خواهد کرد، خبر داد.

بر اساس شواهد برشمرده و در حالی که کمترين نشانه مثبت از روند پيشرفت مذاکرات در دست نيست، می‌توان نتيجه گرفت که در گفتگوها همچنان بر پاشنه چانه زنی‌های بی‌پايان می‌گردد. ادامه اين وضعيت گشودن بن‌بست هسته‌ای را دور از دسترس و اعلام شکست آنرا اجتناب ناپذير خواهد ساخت.

بعد از شکست مذاکرات

در صورت به نتيجه نرسيدن مذاکرات اتمی در مهلت مقرر، دولت آمريکا به منظور پرهيز از آغاز تنش سياسی – نظامی بزرگ ديگری در منطقه از متهم ساختن مستقيم تهران به عدم همکاری و تهديد جمهوری اسلامی به تلافی جويی، خودداری و نسبت به يافتن راه حل سياسی برای پايان دادن به اختلافات، خود را همچنان اميدوار نشان خواهد داد در حالی که کنگره مقدمات تصويب تحريم‌های تازه‌ای را عليه ايران فراهم می‌سازد.

برای ايران در شرايط اقتصادی بسيار دشوار کنونی افزايش تحريم‌ها تنها تلاشی است برای يافتن رنگی بالاتر از سياهی و نه تغيير محسوس وضعيت داخلی.
قيمت‌های کاهش يافته نفت در بازارهای جهانی اينک تفاوت‌های فرضی ولی قابل محاسبه اقتصاد ايران مابين دو وضعيت ناشی از «لغو تحريم‌ها» و «افزايش تحريم‌ها» را بسيار کاهش داده است.

در صورت لغو تحريم‌ها واحد پولی کشور يکشبه تقويت نخواهد شد، روند افزايش قيمت‌ها (با سرعتی کمتر) همچنان ادامه خواهد يافت، نرخ افزايش توليدات داخلی سرعت نمی‌گيرد و روند افزايش بيکاری متوقف نخواهد شد.

بازار داخلی و اقتصاد ملی ايران مدت‌هاست که به دليل ضعف مفرط حساسيت خود را نسبت به نتيجه مذاکرات اتمی از دست داده و چشم براه گشايش معجزه آسای ديگری است.

در صورت بی نتيجه ماندن مذاکرات نيز ريال سقوط يک شبه نخواهد داشت. شايد با اندکی شتاب بيشتر در صورت بی نتيجه ماندن مذاکرات، ريال روند نزولی ارزش برابری خود را بمنظور حفظ سطح درآمدهای دولت و قابليت تامين پرداخت‌ها ادامه خواهد داد.

در عمل مفهوم ساده به نتيجه رسيدن و به نتيجه نرسيدن مذاکرات تغيير وضعيت بحرانی اقتصاد ايران نيست؛ کاهش و يا افزايش سرعت نزول نمودارها و شاخص‌های تعيين کننده مانند تورم، بيکاری، کاهش توليدات داخلی است.

واکنش نظام

حاکميت جمهوری اسلامی در واکنش به بی نتيجه ماندن مذاکرات دو راه در پيش خواهد داشت: انتخاب الگوی دولت و تشويق به بردباری تا رسيدن به فرصتی تازه در آينده‌ای مبهم و يا رو کردن به الگوی مورد علاقه نظاميان و حاميان اصولگرای آنها و مبادرت به اقدامات تلافی جويانه.

اعلام افزايش غنی سازی اورانيوم – حتی به ميزان بيش از ۲۰ درصد، کاهش سطح همکاری با آژانس بين‌المللی انرژی اتمی، لغو تعهدات مربوط به قبول بازرسی‌های اضافی بازرسان آژانس (بخشی از تعهدات مربوط به پروتکل الحاقی) از جمله اقدامات فوری نظام خواهد بود ولی دولت تهران از اعلام خروج کامل از معاهده منع گسترش سلاح‌های اتمی که وضعيت ايران را بلافاصله کاملا نظامی خواهد ساخت پرهيز، و روی کردن به اين گزينه را موکول به واکنش‌های تلافی جويانه جامعه جهانی خواهد نمود.

ارزش کاذب هدف‌ها

هدف توسعه اتمی ايران از ابتدا نه دست يافتن به بمب اتمی که در اختيار داشتن قدرت دست يافتن به آن و گردآوری ابزارهای لازم بوده است.

در طول دو دهه گذشته و با خاتمه نظام دو قطبی گذشته حاکم بر توازن قدرت جهانی و امنيت منطقه‌ای، بمب اتمی به ميزان زيادی خاصيت‌های بازدارنده خود را از دست داده است. ظرفيت بالقوه «دست يافتن به بمب اتمی» به نسبت، اينک بسيار بی ارزشتر از داشت بمب اتمی است.

کره شمالی و پاکستان از زمان دست يافتن به بمب اتمی شرايط امنيتی بهتری نداشته‌اند. کشورهايی مانند ژاپن، کره جنوبی، برزيل و آرژانتين با داشتن همه امکانات لازم برای ساختن فوری بمب اتمی طی دو دهه گذشته کمترين رغبتی به اقدام در اين راه نشان نداده‌اند. بمب اتمی در معادلات امنيتی مدرن يک کارت سوخته و يک گزينه مرده است.

دليل اصرار دولت کنونی آمريکا بر خارج ساختن اين قابليت از اختيار جمهوری اسلامی با توسل به ديپلماسی، يکی دست يافتن به يک پيروزی سياسی کم هزينه و کمک به تغيير چهره گذشته آمريکا در جهان و فاصله گرفتن از نمادهای جنگ طلبی منسوب به آن است و ديگری، دور نگاهداشتن حاکميت غير قابل پيشبينی و بی‌ثبات و غير متعارف جمهوری اسلامی از اين قابليت.

جمهوری اسلامی مدت‌هاست که در مذاکرات اتمی مسير خود را گم کرده و اسير بازی هوشمندانه و بزرگتری شده است که تحليل بردن تدريجی ظرفيت و قابليت‌های آنرا هدف قرار داده. مذاکرات اتمی کنونی با تهران تنها بخشی از اين بازی بزرگ بشمار می‌رود و گردانندگان جمهوری اسلامی خواسته و ناخواسته خود را در اين راه قرار داده‌اند.

دیگربان: علی سعیدی٬ نماینده علی خامنه‌ای در سپاه گفته شرایط کنونی مردم ایران سخت‌تر از شرایط «شعب ابی‌طالب» است و جمهوری اسلامی درباره مذاکرات هسته‌ای «حرفی» ندارد.

آقای سعیدی این مطلب را در توصیف تاثیر تحریم‌های بین‌المللی بر جمهوری اسلامی بیان کرده و در عین حال افزوده نباید اجازه داده شود که آمریکا از این شرایط «سوء‌استفاده» کند.

وی خطاب به مردم و مقام‌های جمهوری اسلامی گفته اگر می‌خواهند «پیروز» شوند باید بیشتر «مقاومت» کنند.

نماینده علی خامنه‌ای در عین حال افزوده جمهوری اسلامی در رابطه با مذاکرات هسته‌ای «حرفی» ندارد٬ اما می‌داند «دشمنان» تا اسلام را از بین نبرند دست از اقدامات خود برنخواهند داشت.

محمود بهمنی٬ رئیس کل بانک مرکزی نخستین مقام در ایران بود که ۳۰ آذر ماه سال ۱۳۹۰ گفته بود: «باید جامعه را به نحوی اداره کنیم که بتوانیم دو سال خود را حفظ کنیم٬ گویا در شعب ابی‌طالب گرفتار شده‌ایم.»

دو ماه بعد علی خامنه‌ای٬ رهبر جمهوری اسلامی طی سخنانی با رد اظهارات آقای بهمنی اعلام کرد جمهوری اسلامی در شرایط «بدر و خیبر» قرار دارد.

براساس روایات تاریخی٬ شعب ابی‌طالب محلی است که پیامبر اسلام و پیروانش، سه سال در آنجا در محاصره اقتصادی- اجتماعی به سر بردند «تا آنجا که از گرسنگی بر شکم خود سنگ می‌بستند.»

تشبیه وضعیت اقتصادی ایران در پی تحریم‌های غرب به شعب ابی‌طلب از سوی بهمنی و این فرمانده سپاه نشان می‌دهد این تحریم‌ها برخلاف ادعای سایر مقام‌های جمهوری اسلامی تاثیر‌گذار بوده است.

آمریکا و غرب طی شش سال گذشته تحریم‌های گسترده‌ای علیه جمهوری اسلامی وضع کرده‌اند که در ماه‌های اخیر به روشنی بر وضعیت معیشتی مردم تاثیر گذاشته است.

مقام‌های جمهوری اسلامی با ادامه دادن به برنامه هسته‌ای خود می‌گویند تحریم‌های آمریکا و غرب بی‌تاثیر بوده و آن‌ها را در راهی که انتخاب کرده‌اند٬ مصمم‌تر کرده است.

خودنویس: یکی از مجریان شبکه تلویزیونی تهران در صفحه اینستاگرام خود، از «درگیری شدید، شکسته شدن شیشه‌ها و میزها و جو متشنج در بورس تهران» خبر داده است

سوسن حسنی‌دخت، مجری شبکه تلویزیونی تهران، در صفحه اینستاگرام [2] خود، با انتشار دو عکس از تالار بورس تهران، نوشت:

«خبر فوری
درگیری شدید در بورس تهران
شیشه‌ها و میزها شکست
درهای بورس بسته شد
جو تالار معاملات بسیار بد، معامله‌گران در حال خروج از تالارن، اما حراست جلوگیری میکنه، محل مشتریان هم داره خالی میشه، در کل جو متشنج شده تو تالار
احتمالا علت درگیری سقوط شاخص در ماهها و روزهای اخیر و متضرر شدن سهامداران از اصل سرمایه است.»

برخی منابع غیررسمی و گزارش‌های تاییدنشده نیز از حضور نیروهای انتظامی در خیابان‌های حافظ و جمهوری و فضای امنیتی و حالت غیرعادی در خیابان‌های اطراف بورس تهران خبر می‌دهند.

تحلیل‌گران، شرایط اقتصادی ایران را با توجه به افت شدید قیمت نفت، رکود تورمی، فساد اقتصادی گسترده، سوء مدیریت‌ها و تدوام تحریم‌ها، بحرانی و در آستانه فروپاشی ارزیابی می‌کنند.

لازم به توضیح است که صفحه اینستاگرام سوسن حسنی‌دخت [3]، تاییدشده است و در وبلاگ رسمی [4] این مجری صداوسیما نیز معرفی شده؛ همچنین وب‌سایت داخلی «آخرین نیوز» [5] خبر او از درگیری در بورس تهران را پوشش داده است.

یکی از کاربران اینستاگرام، زیر این پست نوشته است: «دستشون درد نکنه آقایون تدبیر و امید» و کاربر دیگری هم نوشته است:

«وقتی اصلی‌ترین خواسته مردم رو اقتصاد جار میزنن و به مردم تلقین میکنن رفاه از همه چیز مهمتره نتیجه همین میشه. میز مذاکره که خط مقدم مبارزه است جای ارزشها و آرمانها نباشه و منافع مهم باشه دیگه نباید انتظار داشته باشن این مردم به خاطر منافع دولت و حزب خاصی صبوری و تحمل کنن. وقتی قهرمان و ارزش کمرنگ میشه دعوا تو تالار بورس چیز عجیبی نیست.»

گزارش تکمیلی: خبر، رسما تایید شد

خبرگزاری کار ایران، ایلنا، در گزارشی با عنوان «تشنج در بازار بورس» [6] نوشت:

ساعاتی پیش بازار بورس تهران در پی سقوط شاخص دقایقی ملتهب شد. به گزارش خبرنگار ایلنا در حالی که امروز هم برای چندمین روز متوالی شاخص بورس قرمز بود، معامله‌گران و سرمایه‌گذاران خرد بورس که بیشتر از مردم عادی بودند، تحمل خود را از دست دادند و برای دقایقی برخی از آنها شروع به اعتراض کردند و خواستار رسیدگی مسولین به وضع بازار شدند، در حالی که این اعتراض‌ها دیگر به فریاد تبدیل شده بود، معترضان اقدام به ترک تالار کردند.

حامد قاسمی کارشناس بورس در گفتگو با ایلنا علت این امر را تداوم ریزش بازار می‌داند و می‌گوید الان به مدت چند هفته است که شاخص بازار بورس افت می‌کند به طوری که امروز این شاخص به ۶۵۰۰ رسید که ۳۷۸ واحد افت داشت

وی مهم‌ترین علت این ریزش روزانه را شایعات جدیدی در مورد وضعیت اقتصادی و تصمیمات اقتصادی دولت می‌داند که  مهترین آنها بستن بودجه بر روی نفت ۴۰ دلاری و معلوم نبودن وضعیت مذاکرات هسته‌ای می‌داند.

قاسمی گفت بازار به مذاکرات و نتیجه آن خوش‌بین نیست و بر همین اساس، هر روز این شاخص پایین می‌آید، مضاف بر اینکه نحوه بودجه‌نویسی دولت و عدم تعامل مجلس با دولت در هنگام بررسی بودجه در آینده بازار را به این نتیجه رسانده که احتمال آشفتگی پولی در سال آینده محتمل است.

رادیوفردا: کاهش مستمر قیمت نفت و سرنوشت اقتصاد ایران در روزها و ماه‌های آتی، موضوع شماری از تحلیل‌ها و یادداشت‌هایی است که در این هفته در صفحات اقتصادی روزنامه‌ها، نشریات و وب‌سایت‌های ایرانی منتشر شد.

خلاصه‌ای از شماری از این یادداشت‌ها را در ادامه هم‌خوان می‌کنیم:

اداره اقتصاد ایران با نفت صفر

محمد کردبچه که سال‌هاست از او به‌عنوان بودجه نویس دولت‌های مختلف در ایران یاد می‌شود، در یادداشتی که در هفته‌نامه «تجارت فردا» به چاپ رسیده، بر این باور است که «توان اداره کشور حتی با نفت صفر» نیز وجود دارد.

او در ابتدای این یادداشت توضیح داده است که در لایحه بودجه سال آینده، میزان وابستگی بودجه به نفت حدود ۳۳ درصد است و تاکید کرده که بدین ترتیب «یک‌سوم بودجه سال آینده را نفت تشکیل داده است.»

این متخصص بودجه‌ریزی درعین‌حال تأکید کرده، مدعی آن نیست که «اگر قیمت نفت روند کاهشی خود را ادامه دهد اتفاقی در اقتصاد کشور نخواهد افتاد.»

به نوشته محمد کردبچه، «مشخص است و هر چه از درآمدهای نفتی کاسته شود به ازای آن طرح‌های با اولویت کمتر بودجه کمتری دریافت خواهند کرد و تمرکز بر اتمام طرح‌هایی خواهد بود که پیشرفت فیزیکی بالایی دارند و می‌توانند تا پایان سال آینده به بهره‌برداری برسند.»

مشاور رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی با تفکیک بین بودجه‌های عمرانی و حقوق و دستمزد‌ها تأکید کرده که درهرصورت پرداخت حقوق و دستمزد‌ها از گزند نوسانات قیمت نفت، در امان خواهد ماند.

محمد کردبچه درعین‌حال در یادداشت خود اشاره می‌کند که «کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی آستانه تحملی دارد و تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان آن حاضر نیستند قیمت از حدی پایین‌تر بیاید چراکه هم کشورهای تولیدکننده بودجه سنواتی خود را بر اساس نفت بالای ۵۰ دلاری بسته‌اند و هم مصرف‌کنندگان اگر قیمت پایین‌تر بیاید شرکت‌ها با ورشکستگی مواجه خواهند شد.»

محمد کردبچه در پایان تحلیل خود با اشاره به گمانه‌زنی‌هایی مبنی بر تغییر قیمت محاسباتی نفت در بودجه، پیش‌بینی کرده است که در‌‌نهایت بودجه سال آینده با‌‌ همان قیمت پیشنهادی ۷۲ دلار برای هر بشکه نفت، در مجلس بررسی شود.

آثار خالص تحریم‌ها بر اقتصاد

حمید قنبری، اقتصاددان در یادداشتی که برای روزنامه «دنیای اقتصاد» نوشته از تهدید‌ها و فرصت‌های تحریم برای اقتصاد ایران نوشته است.

به نوشته این کار‌شناس ارشد بانک مرکزی، «در اینکه در هر شرایطی باید تهدید‌ها را به فرصت تبدیل کرد، تردیدی وجود ندارد.»

او در ادامه می‌نویسد: «در اینکه در مقابل تحریم‌ها نباید منفعل بود و حتی عدم تعلیق تحریم‌ها نیز نباید منجر به این شود که تلاش‌هایی که برای رشد و توسعه کشور انجام می‌شود، متوقف شود نیز نباید تردید کرد.»

اما به نوشته حمید قنبری «تلاش برای کاستن از آثار تحریم‌ها و تحقق رشد و توسعه اقتصادی در شرایط تحریم یک چیز است و نادیده گرفتن آن آثار و فرصت تلقی کردن خود تحریم‌ها چیز دیگری است.»

این کار‌شناس ارشد بانک مرکزی، تصریح می‌کند که «حتی اگر تحریم‌ها در مواردی منتهی به ایجاد فرصت‌هایی شده باشند، باید آثار خالصی که تحریم‌ها بر اقتصاد بر جای می‌گذارند را در نظر گرفت و محاسبه کرد.»

به نوشته حمید قنبری، «ممکن است تحریم‌ها منجر به این شده باشد که سرمایه‌گذاری داخلی در صنعت انرژی ایران افزایش‌یافته باشد؛ اما اگر به‌موازات همین امر، سرمایه‌گذاری خارجی در صنعت انرژی کشور کاهش‌یافته باشد، باید مجموع این هزینه‌ها و منافع را در نظر گرفت و آنگاه در مورد هزینه یا فرصت بودن تحریم‌ها اظهارنظر کرد.»

او همچنین به آثار تحریم‌ها بر روابط اقتصادی و تجاری ایران با دیگر کشور‌ها اشاره‌کرده و تأکید می‌کند که «ممکن است تحریم‌ها منجر به این شده باشد که ایران با کشورهای جدیدی رابطه اقتصادی و تجاری برقرار کرده باشد اما هزینه‌های قطع روابط تجاری و اقتصادی با شرکای تجاری سابق را نمی‌توان نادیده گرفت و آن را در محاسبات وارد نکرد.»

حمید قنبری در پایان یادداشت خود، تأکید دارد که ممکن است تحریم و دشوار شدن واردات برخی کالا‌ها از خارج از کشور منجر به این شده باشد که تولید آن‌ها در داخل رونق گرفته باشد،»

اما این صاحب‌نظر مسائل اقتصادی و بانکی، تأکید می‌کند که «نباید این نکته را فراموش کرد که اگر این مشکلات به وجود نیامده بود، امکانات تولیدی اکنون برای تولید آن اقلام به کار گرفته می‌شود، می‌توانستند برای تولید کالاهای دیگری به کار گرفته شوند.»

بیکاری؛ معضلی مزمن

محمدقلی یوسفی، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، در یادداشتی که برای روزنامه «جهان صنعت» نوشته، تأکید کرده است که «بیکاری در کشور یک معضل مزمن اقتصادی است که به زمان حال مربوط نمی‌شود.» او معضل بیکاری را مربوط به اتخاذ سیاست‌های غیر کار‌شناسانه و غیرعلمی، دولت‌ها دانسته است.

این اقتصاددان معتقد است «تا زمانی که دولت با سرمایه‌گذاری‌های وسیع، اقدامات و برنامه‌ریزی‌های بلندمدت زمینه را برای اشتغال در کشور فراهم نکند، وضعیت به همین شکل ادامه خواهد داشت و با تصمیمات و اقدامات مقطعی بحران اشتغال حل نخواهد شد.»

محمدقلی یوسفی درعین‌حال، معضل بیکاری را «تنها مختص به کشور ایران» ندانسته و آن را «یک پدیده جهانی» توصیف کرده است که به نوشته این عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، «بیشتر کشور‌ها با آن روبه‌رو هستند.»

به نوشته این اقتصاددان، «دولت نباید بحث اشتغال را دست‌کم بگیرد و قاعدتاً زمانی که دولت از رشد اقتصادی صحبت می‌کند در پی آن بیکاری نیز باید کاهش یابد.»

رادیوفردا: وزارت خزانه‌داری آمریکا روز سه شنبه نهم دی ماه نام پنج ایرانی، یک تبعه افغان و سه شرکت جدید را به لیست تحریم‌های ایران اضافه کرد.

بر اساس گزارشی که سایت وزارت خزانه‌داری آمریکا در سایت رسمی خود منتشر کرده است، پنج ایرانی به نام‌های اسدالله سیفی، تیمور عامری، حسین زیدی، سید کمال یاسینی، آناهیتا نصیربیگ، همچنین یک تبعه افغانستان به نام عزیزالله اسدالله قلندری را به اتهام دور زدن تحریم‌های وضع شده علیه ایران و همچنین نقض حقوق بشر به لیست سیاه آمریکا اضافه شدند.

حسین زیدی که شهروند سابق ایران بوده اکنون تبعه کشور «سنت‌کیتس و نویس» است.

همچنین دو شرکت ایرانی و یک شرکت که در امارات متحده عربی به ثبت رسیده است نیز به لیست تحریم‌های جدید آمریکا اضافه شده‌اند.

شرکت «بل فست جنرال تریدینگ» که در امارات به ثبت رسیده و در لیست سیاه آمریکا وارد شده، در سایت رسمی خود، نوع فعالیت شرکت را تجارت مواد غذایی و کشاورزی عنوان کرده است و خزانه داری آمریکا در توضیح علت تحریم، گفته که این شرکت همراه با پنج تن از افرادی که نام آنها برده شد، به ارائه کمک‌های فنی و مالی به دولت ایران برای دستیابی به دلار آمریکا متهم شده‌اند.

آمریکا می‌گوید که شرکت یاد شده در انتقال ۲۵۰ میلیون دلار به ایران دست داشته است.

آناهیتا نصیربیگ نیز که کارمند بانک آسیا است، متهم شده که به انتقال ۱۰ میلیون دلار پول از این بانک به بانک مرکزی ایران ایران کمک کرده است.

همچنین شرکت‌های ایرانی «ابیسک» و «تکنولوژی‌های نرم افزاری دوران» نیز به ترتیب به اتهام کمک به سپاه پاسداران برای «نقض جدی حقوق بشر» و کمک به دولت ایران برای «اعمال سانسور و محدود کردن آزادی بیان» به لیست سیاه آمریکا اضافه شده‌اند.

دیوید کوهن معاون تروریسم و اطلاعات مالی وزارت خزانه داری آمریکا در بیانیه‌ای که در سایت این وزارتخانه منتشر شده است، می‌گوید که اگرچه آمریکا در خلال مذاکرات هسته‌ای (گروه پنج به علاوه یک و ایران)، مایل به اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران نیست، اما بر اجرا شدن دقیق تحریم‌های موجود تاکید دارد.

در لیست جدید تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا، همچنین فهرست ۳۰ کشتی متعلق به شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی که در لیست تحریم‌های آمریکا قرار دارد، به روزرسانی شده است.

ایران و شش قدرت جهانی هم اکنون بر سر رسیدن به توافق جامع هسته‌ای مذاکره می‌کنند و مدت این مذاکرات تا اول ژوئیه، حدود شش ماه دیگر، خواهد بود.

بر اساس توافق ژنو که آذرماه پارسال حاصل شد، غرب متعهد گردید که تحریم‌های جدیدی علیه ایران اعمال نکند، اما آمریکا می‌گوید هر فرد یا نهادی که تحریم‌های فعلی را زیر پا بگذارد، به لیست سیاه این کشور اضافه خواهد شد.

خودنویس: سناتورهای جمهوری‌خواه کنگره آمریکا لایحه‌ای را تنظیم کرده‌اند که براساس آن تحریم‌های جدیدی علیه ایران به رای گذاشته خواهد شد و حتی برخی سناتورهای دموکرات هم با جمهوری‌خواهان همراهی خواهند کرد.

به گفته مارک کرک سناتور جمهوری‌خواه [2] این دومین لایحه بزرگ علیه ایران است که در صورت تصویب بعد از آغاز به کار سنای جدید با اکثریتی جمهوری‌خواه، تحریم‌های سنگینی علیه جمهوری اسلامی اعمال خواهد شد.

با شروع به کار کنگره آمریکا با اعضای جدید که اکثریت آن در دست جمهوری‌خواهان است، برخی اعضای دموکرات هم با اعمال فشار بر حکومت ایران موافق کرده‌اند و معتقدند جمهوری اسلامی در مورد فعالیت‌های هسته‌ای خود کاملا غیرشفاف عمل کرده است.

سناتورهای جمهوری‌خواه به همراه برخی دموکرات‌ها از دولت باراک اوباما انتظار دارند که دولت ایران را وادار به قبول معامله‌ای کنند تا از توسعه فن‌آوری هسته‌ای خود دست بردارد. آنها معتقدند توافق با ایران نباید به گونه‌ای باشد که ایران همچنان امکان غنی‌سازی را داشته باشد و انقدر ادامه دهد تا به بمب هسته‌ای دست یابد.

از جمله سناتورهای دموکرات که به لایحه جمهوری‌خواهان رای مثبت خواهند داد، سناتور باب مندز از نیوجرسی و همچنین چاک شومر از نیویورک هستند.

مارک کرک در این‌باره گفت: «ویژگی لایحه جدید تحریم علیه ایران این است که حمایت دو حزب را دارد؛ یعنی هم دموکرات‌ها و هم جمهوریخواهان خواستار تصویب این لایحه هستند. ما ۱۷ دموکرات را با خودمان همراه کرده‌ایم و می‌توانیم با اکثریت قاطع این لایحه را به تصویب برسانیم.»

همچنین سناتور لیندزی گراهام در مصاحبه با شبکه تلویزیونی سی‌ان‌ان، [3] در خصوص دیدارش با نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل گفت که محور گفت‌وگو بر سر موضوع هسته‌ای ایران بود که نتانیاهو در صحبت‌هایش تاکید کرده که معامله بد با ایران بسیار خطرناک است و می‌تواند پیامدهای بدی به همراه داشته باشد.

سناتور گراهام با اشاره به نگرانی‌های نخست وزیر اسرائیل تاکید کرد: «ما برای ماه ژانویه لایحه‌ای را در دست داریم که ببینیم اگر ایرانی‌ها از پای مذاکره کنار بکشند یا حقه‌بازی کنند و به تعهدات‌شون عمل نکنند، آنوقت ما لایحه را به تصویب رسانده و تحریم‌ها را بلافاصله علیه ایران به اجرا در خواهیم آورد.»

گراهام در پاسخ به این پرسش که هنوز یک رئیس جمهور دموکرات در کاخ سفید است و تصویب هرگونه لایحه‌ای علیه ایران باید به امضای باراک اوباما برسد، گفت: «اوباما دو راه دارد؛ لایحه‌ای را که علیه ایران تصویب می‌کنیم، امضا می‌کند و غائله تمام می‌شود، یا اینکه ما تعداد رای‌دهندگان با لایحه را چنان بالا می‌بریم که اگر اوباما بخواهد وتو کند، نتواند نمایندگان با رای قاطع کار را یکسره کنند.» وی تصریح گرد: «ما این کار را خواهیم کرد. چون توافق بد با ایران بسیار خطرناک‌تر خواهد بود.»

سناتور گراهام ضمن گسترش احتمال فعالیت هسته‌ای در خاورمیانه در صورت توافق بد با ایران اظهار داشت: «اگر ما به ایرانی‌ها اجازه غنی‌سازی بدهیم، کشورهای عربی سنی مذهب هم شروع به فعالیت گسترده هسته‌ای می‌کنند. برای اینکه کشورهای عربی از اینکه ایران دارای بمب هسته‌ای شود، وحشت دارند و به همین خاطر آنها را وادار به رقابت هسته‌ای می‌کند. چون ایران کاملا زمینه مجهز شدن به سلاح هسته‌ای را دارد.»

این سناتور جمهوری‌خواه اضافه کرد: «ما یک بار این راه را با کره‌شمالی رفته‌ایم. قرار بود جامعه جهانی روی فعالیت هسته‌ای کره‌شمالی نظارت داشته باشد و آنها غنی‌سازی محدود کنند. اما حالا می‌بینیم چه شد و آنها قدرت هسته‌ای هستند و بمب اتمی دارند. ما نباید این اشتباه را دو بار تکرار کنیم. این ترس در بین همه وجود دارد که توافق بد با ایران، نتیجه کره‌شمالی را در پی خواهد داشت.»

گراهام در پایان تاکید کرد که جمهوری‌خواهان خواهان توافقی با ایران هستند که به شکل سازنده و صلح‌آمیز باشد و کاملا با نظارت و موافقت کنگره صورت بگیرد.

رادیوفردا: بر اساس گزارش جدید موسسه مالی بین‌المللی (IIF) در صورت به موفقیت نرسیدن گفت وگوهای هسته‌ای میان ایران و گروه موسوم به ۱+۵، اقتصاد تهران به وضعیت «فاجعه‌آمیز» خواهد رسید.

گزارش موسسه مالی بین المللی در خصوص ایران روز ۱۴ آذر ماه منتشر شده و روی وبسایت این موسسه قرار گرفته است. این گزارش می‌گوید از زمان آغاز دور جدید تحریم‌های اقتصادی با هدف محدودسازی برنامه هسته‌ای ایران، حجم اقتصاد این کشور ۸.۶ درصد افول کرده است.

این گزارش می گوید در حالی که ۳۵ درصد درآمد دولت ایران از محل فروش نفت است، پایین آمدن قیمت نفت در بازارهای جهانی مشکل دیگری به وجود آورده و همراه با ادامه تحریم ها، باعث افزایش پیوسته کسری بودجه ایران شده است.

گرگور عابد، مدیر بخش خاورمیانه و شمال آفریقای موسسه مالی بین المللی گفته است: «تحریم ها تاثیر جدی بر اقتصاد ایران داشته است. اگر ایران بتواند مذاکرات را به نتیجه رسانده و خود را از تحریم ها دور کند، می تواند باز هم به روند اقتصاد جهانی بازگردد.»

«گاربیس ایرادیان»، معاون مدیر مؤسسه مالی بین‌المللی – که در نوشتن این گزارش شرکت داشته – در گفت وگو با شبکه تلویزیونی «سی ان بی سی» آمریکا گفته با ادامه تحریم‌ها، «اقتصاد ایران ظرف دو سال آینده به زانو در خواهد آمد».

مؤسسه مالی بین‌المللی در ادامه گزارش خود توضیح داده که دولت ایران برای برقراری تعادل در بودجه سال مالی‌ آینده، یعنی ۲۰۱۴-۲۰۱۵ ، می‌بایست هر بشکه نفت را به بهای ۱۴۸ دلار به فروش برساند، یعنی حدود ۵۰ دلار بالاتر از آنچه پیش از تحریم‌ها نیاز داشت.

با این همه نفت برنت دریای شمال، هم اینک به قیمتی زیر ۷۰ دلار برای هر بشکه معامله می‌شود و – آنطور که مؤسسه مالی بین‌المللی پیش بینی می‌کند – این رقم در میان مدت در حدود ۸۰ دلار تثبیت خواهد شد.

این گزارش همچنین می‌گوید در صورت بسته‌ ماندن درهای اقتصاد ایران بر روی جهان، اوضاع در تهران وخیم‌تر خواهد شد. به رغم فراوانی منابع نفتی در ایران، استخراج و فرآوری نفت نیازمند سرمایه‌گذاری خارجی، استفاده از فناوری‌های جدید و البته مشتری‌های جهانی است.

گاربیس ایرادیان، گفته که «از برخی جهات تحریم‌های مالی علیه ایران بدتر از تحریم نفت این کشور بوده‌اند. نیمی از نقدینگی تبادلات خارجی ایران نزد بانک‌های خارجی مسدود است و گروه ۱+۵ تنها موافقت کرده‌اند که کسری از این منابع بعد از گفت وگوهای وین آزاد شوند.»

دو هفته پيش ايران و آمريکا، بريتانيا،‌ فرانسه، چين، روسيه و آلمان، گروه ۱+۵، درمذاکرات خود در وين پس از يک هفته گفت‌وگوهای فشرده با تمديد مذاکرات هسته‌ای تا هفت ماه ديگر توافق کردند. هدف از تمديد اين مذاکرات دستيابی به يک توافق جامع برای حل و فصل نهايی پرونده اتمی ايران و همچنين لغو تحريم‌های خارجی عليه جمهوری اسلامی است.

آيت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ، روز ششم آذر، ضمن اعلام مخالف نبودن خود با تمديد مذاکرات اتمی ايران با کشورهای گروه ۱+۵ و آمادگی ايران برای پذيرش «قرارهای عادلانه و عاقلانه» این‌گونه اظهار نظر کرد که اگر اين مذاکرات به نتيجه نرسد، «آن‌که بيش از همه ضرر می‌کند آمريکا است، نه ايران».

گاربیس ایرادیان همچنین افزود که «دستاورد هرگونه توافق موقت دیگری – یا هر نوع معامله‌ای بین دو طرف – بسیار بزرگ خواهد بود و به میزان زیادی اقتصاد ایران را تقویت خواهد کرد.»

جو بايدن، معاون رئيس جمهور آمريکا، روز ۱۵ آذر ماه، گفت که شانس رسيدن به توافق هسته‌ای کمتر از ۵۰ درصد است ولی هنوز [مذاکرات] ارزش پيگيری دارد.

رادیوفردا: خبرگزاری رويترز به نقل از منابع رسمی ايرانی و غربی گزارش داده که «بعيد است ايران و ۱+۵ بتوانند تا ضرب‌العجل سوم آذر به توافقی نهايی درباره پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی دست يابند.»

رويترز، چهارشنبه ۲۱ آبان و به نقل از اين منابع گزارش داده که ايران و قدرت‌های جهانی احتمالا به «توافق موقت» جديدی خواهند رسيد که بر مبنای آن هم از فشار تحريم‌ها عليه تهران کاسته خواهد شد و هم گفت‌وگوها برای رسيدن به توافق جامع همچنان ادامه خواهد داشت.

توافق موقت ژنو که در سوم آذر سال ۱۳۹۲ ميان ايران، آمريکا، بريتانيا، فرانسه، چين، روسيه و آلمان به دست آمد، تا سوم آذر سال جاری تمديد شده و گفت‌وگوهای چندجانبه در اين مدت برای رسيدن به توافقی جامع و نهايی، بی‌نتيجه ادامه داشته است.

رويترز به نقل از يک مقام رسمی ايرانی که نام او را ذکر نکرده، گزارش داده است که «اتفاقی که به احتمال زياد رخ خواهد داد، اين است که ما به توافقی جزيی‌تر از توافق ژنو دست پيدا کنيم که هم از فشار تحريم های اقتصادی {بر ايران} خواهد کاست و هم به ادامه گفت‌وگوها منجر خواهد شد.»

يک مقام رسمی غربی هم به اين خبرگزاری گفته است: «ما می‌توانيم رئوس موارد يک تفاهم کلی را تا سوم آذر مشاهده کنيم اما احتمالا نمی‌توانيم به خود اين تفاهم دست يابيم.»

اين در حالی است که دو سناتور ارشد ايالات متحده آمريکا، در بيانيه‌ای خواستار آن شدند تا هرگونه توافق نهايی بر سر برنامه هسته‌ای ايران به «نابودی کامل» اين برنامه منجر شود.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، رابرت منندز، رئيس کميته روابط خارجی سنا و مارک کيرک، سناتور ارشد جمهوری‌خواه، در اطلاعيه مشترکی که منتشر کرده‌اند، گفته‌اند که يک «توافق خوب» با ايران بايد به معنای محدوديت سفت و سخت در مسير تحقيقات اتمی جمهوری اسلامی و توسعه آن و نيز از بين رفتن تمام ابعاد احتمالی نظامی – هسته‌ای ايران باشد.

به گفته اين دو سناتور، «کاهش تدريجی تحريم‌ها» نيز زمانی بايد رخ بدهد که ايران تمام مفاد توافقنامه را به‌طور دقيق اجرا کرده باشد.

همزمان، باراک اوباما، رييس جمهوری ايالات متحده نيز با ارسال نامه‌ای به روسای مجلس نمايندگان و سنای آمريکا، وضعيت ملی اضطراری در قبال ايران را برای يک سال ديگر تمديد کرد.

در اين نامه که ۲۱ آبان منتشر شد، تاکيد شده است: «از آنجا که روابط ايران و آمريکا هنوز به حالت عادی در نيامده و فرايند اجرای توافق سال ۱۹۸۱ با ايران همچنان طی نشده است، رييس جمهوری آمريکا وضعيت ملی اضطراری در قبال ايران را تمديد می‌کند.»

دویچه‌وله: وزیر امور خارجه آلمان می‌گوید جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد معامله منصفانه‌ای برای پایان دادن به بحران هسته‌ای دریافت کرده و دیگر نمی‌تواند با زمان خریدن راه پیشرفت مذاکرات و دستیابی به نتایج ملموس را سد کند.

فرانک والتر اشتاین‌مایر٬ وزیر امور خارجه آلمان٬ با پایان یافتن دور نخست مذاکرات هسته‌ای ایران و شش قدرت جهانی در نیویورک٬ روز جمعه (۲۸ شهریور٬ ۱۹ سپتامبر) گفت ایران دیگر نمی‌تواند برای زمان خریدن بازی کند و مانع پیشرفت مذاکرات شود.

سخنان هشدارآمیز اشتاین‌مایر در حالی بیان می‌شود که تنها دو ماه به پایان توافق تمدیدی ایران و ۱+۵ برای پایان دادن به بحران هسته‌ای و دست‌یابی به توافق جامع با جمهوری اسلامی باقی مانده است. (بیشتر بخوانید: ایران از پاسخ به پرسش‌های آژانس بین‌المللی طفره می‌رود)

به گزارش خبرگزاری رویترز٬ وزیر امور خارجه آلمان در جمع خبرنگاران در نیویورک به تصریح گفت: «ما داریم وارد مرحله‌ای بسیار حیاتی از مذاکرات میان ایران و شش قدرت جهانی می‌شویم و هیچ راهی برای ایران وجود ندارد که بخواهد زمان بخرد. ما پیشنهاد معامله‌ای منصفانه را به ایران داده‌ایم و برای تحقق آن ایران باید در مورد مسائل بنیادین اقدامات اساسی انجام دهد.»

در حالی که این مذاکرات در نیویورک جریان دارد٬ دیپلمات‌های غربی نزدیک به فرآیند گفت‌وگوها ایران را به طرح خواسته‌های غیر واقع‌گرایانه و عدم تمایل برای سازش واقعی متهم می‌کنند؛ مساله‌ای که بار دیگر به هراس‌ها و تردیدها پیرامون بلندپروازی‌های هسته‌ای ایران دامن می‌زند.

ایران هم در مقابل٬ قدرت‌های غربی را متهم می‌کند که با طرح برچیدن برنامه هسته‌ای این کشور مطالباتی نامعقول و تحقق‌ناپذیر را مطرح می‌کنند و مانع دست‌یابی به توافق نهایی می‌شوند.

فرانک والتر اشتاین‌مایر برای حضور در یک نشست ویژه در سطح وزیران امور خارجه در شورای امنیت سازمان ملل٬ جهت بررسی بحران عراق در نیویورک به سر می‌برد. جان کری٬ وزیر امور خارجه آمریکا که به تازگی از سفر خاورمیانه‌ای خود بازگشته٬ ریاست این نشست را برعهده داشته است.

مقامات ارشد ایران٬ آمریکا٬ بریتانیا٬ فرانسه٬ آلمان٬ روسیه و چین روز جمعه در مقر سازمان ملل دیدار کردند. کاترین اشتون٬ مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا میزبان این نشست بود و به گفته دیپلمات‌ها دور بعدی این گفت‌وگوها قرار است دست ‌کم تا یک هفته دیگر (۴ مهر٬ ۲۶ سپتامبر) در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل برگزار شود.

مقامات ایرانی و غربی گفته‌اند که با توجه به وجود اختلافات میان دو طرف بر سر مسائل کلیدی٬ دست‌یابی به توافق نهایی در جریان مذاکرات نیویورک احتمالا غیرممکن است. ظرفیت غنی‌سازی در ایران همچنان از مهم‌ترین اختلافات موجود میان مقامات ایران و غرب است.

ایران پیشنهادات غرب برای کاهش چشمگیر تعداد سانتریفیوژهای فعال خود را رد کرده و در مقابل می‌گوید تعداد سانتریفیوژها را برای چندین سال ثابت نگاه خواهد داشت. اکنون ایران ۱۹ هزار سانتریفیوژ در اختیار دارد که بیش از نیمی از آنها در مدار برنامه هسته‌ای ایران فعالانه مشغول چرخش‌اند. مهلت نهایی ایران و شش قدرت جهانی برای دست‌یابی به توافق نهایی ۲۴ نوامبر (۳ آذر) است.

الف: سید مصطفی تاجزاده در نامه ای سرگشاده به رهبری، از او خواست رضایت عموم مردم را فدای نارضایتی اقلیتی نکند که دلواپس حذف خود از کانون های قدرت و ثروت اند. وی همچنین تصریح کرد: انتظار آن است که رفتار و گفتار رهبری تضعیف گر این جریان و اقدام هایش باشد نه تقویت کننده آن.

به گزارش کلمه، این زندانی سیاسی با اشاره به وضعیت سخت و طاقت فرسای اقتصادی مردم و وضعیت گرانی و تورم و بیکاری و فساد، خاطرنشان کرد: زمانی بنا داشتیم انقلابمان را صادر کنیم و اینک سال هاست که شاهد فرار سرمایه ها و مغزها هستیم. اخیرا کار از فروش کلیه گذشته و به صادرات اعضای بدن هم وطنان من و شما به کشورهای همسایه عرب رسیده است. در این شرایط نباید غیرمسئولانه سخن بگوییم یا نگران آن باشیم که مبادا جنگ طلبان و کاسبان تحریم درباره توافق جامع هسته ای همان تحلیل های منفی را عرضه دارند که در مورد چگونگی خاتمه یافتن جنگ تحمیلی می گویند.

وی خطاب به آیت الله خامنه ای نوشت: اگر قرار بر جدی گرفتن حرف آنان بود، جنگ ایران و عراق هنوز ادامه داشت در حالی که روش سلف شما در پذیرش قطع نامه ۵۹۸ به سود میهن و آیین و مردم بود و مصداق بارز نرمش قهرمانانه در عصر ما به شمار می رفت. شما نیز به مذاکره کنندگان اختیار تام دهید و با پشتیبانی قاطع خود بر اعتماد به نفسشان بیفزایید تا با دلگرمی و روحیه عالی به استیفای حقوق ملت ایران بپردازند و به تحریم های ظالمانه پایان دهند.

تاجزاده از رهبری خواست به عنوان رهبر، فرمان امیرالمؤمنین را سرلوحه اقدام خویش در این زمینه قرار دهد و رضایت عامه را فدای نارضایتی اقلیت نکند. وی تاکید کرد: ما خود حرام خواران سیاسی و اقتصادی تحریم را سر جای خود خواهیم نشاند، به یاری خداوند و با پشتیبانی ملت.

متن این نامه را در ادامه بخوانید:

‌

رهبر محترم جمهوری اسلامی
با سلام و احترام

در دیدار با سفرای کشورمان فرمودید: « عده ای این جور وانمود می کردند که اگر با آمریکایی ها دور میز مذاکره بنشینیم بسیاری از مشکلات حل می شود. البته ما می دانستیم این جور نیست… در گذشته میان مسئولان ما و مسئولان آمریکا هیچ ارتباطی نبود اما در یک سال اخیر به خاطر مسائل حساس هسته ای بنا شد مسئولان تا سطح وزارت خارجه تماس ها، نشست ها و مذاکراتی داشته باشند. اما از این ارتباطات نه تنها فایده ای عاید نشد بلکه لحن آمریکایی ها تندتر و اهانت آمیزتر شد و توقعات طلبکارانه بیشتری در جلسات مذاکرات و در تریبون های عمومی بیان کردند. آمریکایی ها نه تنها دشمنی را کم نکردند بلکه تحریم ها را هم افزایش دادند… کاری که دکتر ظریف و دوستانش شروع کردند و تا امروز هم پیش رفتند دنبال می شود …]مذاکره با آمریکایی ها[ ما را در افکار عمومی ملت ها و دولت ها به تذبذب متهم می کند و غربی ها با تبلیغات عظیم خودشان جمهوری اسلامی را دچار انفعال و دوگانگی جلوه می دهند.» (اطلاعات ۲۳/۵/۱۳۹۳)

در نقد اظهارات فوق موارد زیر را به استحضار می رساند:

یکم)

۱- برخلاف نظر جناب عالی درباره آمریکا شناسی اصلاح طلبان، آنان چون با سازوکار شورای امنیت و نقش منحصر به فرد آمریکا در آن آشنا بودند در زمانی که مسئولیت داشتند، کوشیدند با سه کشور اروپایی به توافق برسند تا پرونده هسته ای ایران به شورای امنیت ارسال نشود و آمریکا نتواند حرف آخرش را در این زمینه بزند.

۲- پس از آن که حکومت در سال ۱۳۸۴ یک دست شد و قطار انقلاب به گفته جنابعالی به ریل خود بازگشت، منسوبان شما با شعار نگاه به شرق و قطع مذاکرات با اروپایی ها فرصتی استثنایی برای واشنگتن فراهم آوردند تا پرونده ما را از شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی به شورای امنیت سازمان ملل بفرستند و قطع نامه های متعددی را البته با آرای مثبت روسیه و چین علیه ایران به تصویب برسانند و سپس به استناد مصوبات آن شورا، تحریم های گسترده ای را به همراهی متحدانش به ما تحمیل کنند.

۳- جناب عالی که می دانستید دور میز نشستن با آمریکایی ها بی فایده است و حتی مذاکرات نیز مانع افزایش تحریم ها نخواهد شد چرا گذاشتید پرونده ما به شورای امنیت برود و جمهوری اسلامی عملا گروگان آمریکا شود؟ آیا نمی دانستید که آمریکا در شورای حکام آژانس فقط یک عضو محسوب می شود و اختیارات قانونی ویژه ای ندارد اما در شورای امنیت از حق وتو برخوردار است و لغو و حتی کاهش تحریم ها الزاما در گرو توافق با آن کشور است؟ آیا نمی دانستید کاخ سفید با اتکاء به قطع نامه های آن شورا می تواند به رغم مخالفت چین و روسیه نه فقط نفت بلکه بانک مرکزی ما را تحریم و پول های ایران را بلوکه کند؟ آیا نمی دانستید قطع نامه های شورای امنیت برای همه کشورهای عضو سازمان ملل الزام آور است و به همین دلیل دفتر لندن بانک ملی ایران پس از تعطیلی اولیه برای آن که بتواند فعالیت های خود را از سر گیرد، ثابت کرد که به تمام قطع نامه های شورای امنیت ملی علیه جمهوری اسلامی ایران پایبند بوده و تمام تحریم های صورت گرفته را علیه ایران به مرحله اجرا درآورده است؟ خفت از این بیشتر می شود؟ به هر رو اگر می دانستید چرا زمانی که فرصت داشتید اقدام خاصی علیه این روند انجام ندادید و اگر نمی دانستید چرا اکنون به جای تصحیح اشتباهات خود و منسوبانتان باز هم به تخفیف و تحقیر منتقدانی می پردازید که این روزها را پیش بینی می کردند و به موقع هشدارهای لازم را به جنابعالی و سایر مقامات وقت دادند؟ آنان سزاوار قدردانی هستند نه زندان! البته از لطف شما که این بار منتقدان را مرعوب (بزدل عربی) یا ناآگاه و ناآشنا با الفبای سیاست نخواندید و به هماهنگی و هم سویی با دشمنان متهمشان نکردید، سپاسگزارم.

۴- آقای خاتمی ۱۱ سال پیش از دستاوردهای دانشمندان ایرانی در دانش و صنایع هسته ای رونمایی کرده برای این که بهتر معلوم شود دیدگاه کدام طرف از دو جناح واقع بینانه بوده است می پرسم که آیا اصلاح طلبان در طول این سال ها هشدار ندادند که با دیپلماسی جدید هسته ای الف) پرونده ایران به شورای امنیت خواهد رفت. ب) آن شورا قطع نامه علیه کشورمان صادر خواهد کرد. پ) صدور قطع نامه را آخرین اقدام شورا علیه ما ارزیابی نکردند؟ ت) فشار و زیان تحریم ها را بر ایران و ایرانی به مراتب بیش از تنگنا و ضرری نخواندند که بر اقتصاد آمریکا و هم پیمانانش وارد خواهد شد؟ ث) تهدیدهای کاخ سفید را درباره تحریم های نفتی و بانکی باید جدی گرفت و مانع تصویب و یا دست کم اجرای آن ها شد؟ چ) با آزاد و رقابتی برگزار کردن انتخابات مجلس پنجم از شروع تحریم های نفتی و بانکی جلوگیری کرد.

۵- در سال ۱۳۹۰ اوباما در فکر تحمیل سهمناک ترین تحریم ها به ملت ما بود و برای آغاز آن برنامه ریزی می کرد. جنابعالی نیز در همان سال شرایط را برای حذف اصلاح طلبان از حکومت و تشکیل مجلس یک دست آماده می کردید. دغدغه ای که مرحوم عسگراولادی آن را چنین فرمول بندی کرد: « مقام معظم رهبری به دنبال یک مجلس اصولگرا با سلایق مختلف هستند» (قدس ۲۱/۱۲/۱۳۹۰) به این ترتیب پرونده جمهوری اسلامی با دو بال پرواز به اتوبوسی با یک راننده استحاله یافت و بر ایران و ایرانی رفت آن چه همگان در دو سال آخر دولت احمدی نژاد دیدند. تک جناحی شدن حکومت با سقوط ۷۰ درصدی ارزش پول ملی، سه برابر شدن بهای دلار، گرانی و تورم ۴۰ درصدی، بیکاری گسترده، فساد بی سابقه حکومتی و رشد منفی اقتصادی مقارن شد.

۶- فرض کنیم هیچ راهی برای جلوگیری از تحریم ها وجود نداشت و شما هم می دانستید که حتی مذاکرات نیز قادر نخواهد بود رهبران کاخ سفید را از خر شیطان پایین آورد و مانع افزایش تحریم ها شود. پس چرا از هدر رفتن ۷۰۰ میلیارد دلار درآمد نفتی کشور در طول سال هایی که قطع نامه های تحریم یکی پس از دیگری علیه ما به تصویب می رسید جلوگیری نکردید و چرا آن سرمایه افسانه ای را در جهت تأمین مایحتاج ضروری مردم، رونق تولید، افزایش اشتغال و کاهش فقر به جریان نینداختید و به ذخیره سازی مناسب ارز و کالای اساسی نپرداختید تا تحریم های جدید، داروهای مورد نیاز مردم را کمیاب یا حتی نایاب نکند؟ آمریکا این جوری نبود شما چرا گذاشتید «ثروت ملی ما آن هم در آن شرایط سخت آن جوری به باد رود؟» سریال یوسف پیامبر را در این سال ها ساختند اما دریغ از اندکی درایت و مدیریت یوسفی در مواجهه با تنگناها و کمبودها!

دوم)

۱- فرمودید که در یک سال اخیر «لحن آمریکایی ها تندتر و اهانت آمیزتر شد و توقعات طلبکارانه بیشتری در جلسات مذاکرات و تریبون های عمومی بیان کردند.» من از توقعات فزاینده کاخ سفید در جلسات بی خبرم اما بعید نمی دانم که هر دو طرف بر مبنای به مرگ گرفتن تا به تب راضی شدن طرف مقابل در آغاز مذاکرات سقف درخواست های خود را مطرح کرده باشند تا در فرجام به کف مطالبات خود دست یابند. احتمالا تیم ایرانی نیز از لزوم داشتن صد هزار سانتریفیوژ شروع کرده است. به هر حال در آینده نزدیک معلوم خواهد شد که کف و سقف مطالبات طرفین چه بوده است. اما آن چه در رسانه ها دیدیم و شنیدیم و خواندیم ادعای دیگرتان را تأیید نمی کند. اظهارات و حتی رفتار آمریکایی ها در قیاس با آن چه در دولت قبل بیان کردند و انجام دادند، تندتر و اهانت آمیزتر نیست. حتما فراموش نکرده اید که رئیس دانشگاه کلمبیا در چه فضا و با چه دکوری از هیأت ایرانی استقبال کرد و در برابر چشم میلیون ها انسان که شاهد پخش زنده مراسم بودند، آقای احمدی نژاد را «دیکتاتور کوتوله» نامید. رئیس انقلابی دولت نهم اما در اعتراض به این اهانت آشکار نه جلسه را ترک کرد و نه پاسخی درخور به آن داد. تنها برای فرار از انتقادهای داخلی آن را فتح الفتوح خواند. از جناب عالی نیز نشنیدم که هرگز درباره آن توهین بی سابقه و آزار دهنده کلامی گفته باشید.

۲- ادبیات جناب عالی و به طور کلی جناح رهبری را علیه آمریکا در این یک سال اگر تندتر از گذشته نخوانیم قطعا نرم تر نبوده است.

۳- تیم ایرانی طبق دستور جنابعالی تنها در موضوع هسته ای مجاز به مذاکره با آمریکاست. با وجود این گله می فرمایید که چرا مواضع مقامات آن کشور در دیگر زمینه ها تغییر نکرده و حرف های سابق خود را تکرار می کنند. مگر مسئولان ایرانی و از جمله جناب عالی جز این در ماه های اخیر عمل کرده اید؟

۴- چنان چه به دولت مجوز یا مأموریت دهید که در تمام موارد اختلافی با دولت آمریکا به مذاکره بپردازد آن گاه می توان انتظار داشت که به موازات پیشرفت مذاکرات طرفین رفتار و گفتار خود را تغییر دهند و مواضع خصمانه خویش را تعدیل کنند.

۵- از بدو پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون مقامات آمریکایی ادعاها، اتهامات و حتی اهانت هایی را متوجه حکومت و گاه ملت ما کرده اند. پاسخ دولت مردان ایرانی نیز ایرادها و حتی اهانت هایی علیه دولت آمریکا و سمبل های ملی آن کشور بوده است. فرق دولت آقایان خاتمی و روحانی با دوره آقای احمدی نژاد در این است که در دوره یک دست شدن حکومت هم چوب را خورده ایم و هم پیاز را. هم تهمت شنیدم و تحریم شدیم و هم کشور به قهقرا رفت. شگفت آن که جناب عالی سیاست خارجی دوره اصلاحات را که اجازه نداد بوش جنگ طلب و سرمست از پیروزی در افغانستان و عراق، ایران را تحریم و پول هایش را توقیف کند و دیپلماسی کشور را در خدمت پیشرفت آن قرار داد، شکست خورده می دانید ولی عصر چوب و پیاز و عقب گرد احمدی نژاد را موفق می نامید!

سوم)

۱- جناب عالی تعامل با همه دولت ها را به استثنای دو کشور تأیید فرمودید. تکلیف جمهوری اسلامی ایران با اسرائیل روشن است و آن رژیم را به رسمیت نمی شناسد اما در مورد آمریکا حتی اگر نظر شما درست باشد و گفتگو با آن دولت تذبذب، انفعال و سردرگمی جمهوری اسلامی را در اذهان جهانیان متبادر سازد اما حتما توجه دارید که این سخن زمانی قابل طرح است که مذاکره ای درکار نباشد نه اکنون که مقامات دو کشور در حد وزرای خارجه گفتگوهای متعدد انجام می دهند. به نظر می رسد که شما خود به این نقیضه التفات داشته اید که علت برگزاری نشست های هسته ای را حساسیت آن خواندید و به این ترتیب مذاکره تنها درباره مسائل غیرحساس ممنوع می شود که فکر نمی کنم خود شما نیز حاضر به دفاع از این گزاره باشید.

۲- جناب عالی ماجراجویی نظامی آمریکا را علیه ایران و از جمله چالش هسته ای مؤکدا نفی کرده اید. بفرمایید حساسیت پرونده هسته ای جز تحریم به چه چیز برمی گردد که مذاکره را موجه ساخته است؟ بویژه آن که شما تأکید دارید باب مذاکرات هسته ای را به علت تحریم باز نفرموده اید. موجب امتنان است توضیح دهید به چه دلیل این مسیر را گشودید و چرا نباید و نمی توان آن را به موضوعات دیگر تعمیم داد؟

۳- در دوره اصلاحات جلوگیری از اجماع کشورهای قدرتمند دنیا علیه جمهوری اسلامی را پیروزی بزرگ نامیدید ولی در دولت آقای احمدی نژاد نظرتان را تغییر داده دیپلماسی هسته ای عصر اصلاحات به مسئولیت دکتر روحانی را عقب نشینی خواندید. بعد از آشکار شدن آثار مخرب و رو به تزاید تحریم ها و توسعه نارضایتی علیه راهبرد هسته ای حتی میان اصول گراها در فرودین ۹۲ اجازه گفتگو با آمریکا را صادر کردید. این بار نیز یک سال از نشست و برخاست طرفین نگذشته مذاکرات را بی فایده بلکه مضر می خوانید و در کمال تعجب ادامه آن را توصیه می فرمایید. فکر نمی کنید آن چه افکار عمومی را در داخل و خارج سردرگم می سازد بیش از تبلیغات غرب، مواضع متناقض جناب عالی باشد؟

۴- هنگامی که هم زمان با صدور مجوز مذاکرات، از نرمش قهرمانانه در سیاست داخلی و خارجی دم زدید به این ذهنیت دامن زدید که روابط دو کشور دیر یا زود تغییر خواهد یافت. نفی مطلق مذاکره در دیدار با سفرا نه با آن اجازه سازگار است و نه با این تعبیر نسبتی دارد.

۵- در همین سخنرانی صلح امام حسن را مصداق بارز نرمش قهرمانانه خواندید که هم درست است و هم زیبا ولی توجه دارید که اگر ایشان مسیر پدر بزرگوارشان را ادامه می دادند و به دلیل تغییر اوضاع و احوال و مقتضیات زمان با معاویه صلح نمی کردند آن تعبیر را در مورد تصمیم امام مجتبی به کار نمی بردید هم چنان که قیام برادر ارجمندشان بزرگ شهیدان تاریخ را نرمش قهرمانانه نمی نامیدید. به هر رو اگر قرار بر پیمودن همان مسیر پیشین است چرا از صلح امام حسن سخن می گویید و چنان چه به هر دلیل تغییر را مصلحت یا لازم می بینید چرا با تذبذب و تزلزل خاطر طی طریق می کنید؟

چهارم)

۱- فرض کنیم جنابعالی قصد حل معضل هسته ای را با مذاکره داشتید. اما مشاهده کردید که آمریکایی ها به موازات مذاکرات به جای آن که از اتهامات، اهانت ها، طلب کاری ها، دشمنی ها و تحریم های خود بکاهند، بر آن هم می افزایند. نتیجه منطقی مدعیات شما علیه مذاکرات به ویژه اگر تعهدات طرف ایرانی را نیز در تعدیل غنی سازی اورانیوم به آن اضافه کنیم، مغبون شدن جمهوری اسلامی از هر دو سوست. پس چرا تفاهم ژنو را موفقیت خواندید؟ چرا با تمدید مذاکرات بی فایده و در حقیقت زیانمند موافقت فرمودید؟ چرا ادامه گفتگوها را به کم کردن اهانت ها، اتهام ها، دشمنی ها و تحریم ها توسط آمریکایی ها مشروط نکردید و چرا اعلام فرمودید کار تیم مذاکره کننده ایرانی تا امروز خوب پیش رفته است؟ روشن نیست این ظریف عزیز پس از این چگونه می تواند از مذاکرات و دستاوردهایش دفاع کند اما به ضدیت با ولایت فقیه متهم نشود و ابتدای سخنش انتهای آن را نقض نکند.

۲- رژیم اسرائیل، ارتجاع عرب و جناح جنگ طلب آمریکا مخالفان بزرگ مذاکرات و تفاهم ژنو هستند در میان ایرانیان نیز هیچ مجموعه ای به اندازه فرقه تروریست رجوی و مارکسیست های استالینیست به مخالفت با گفتگوها برنخاستند. بنابر این یا حکم همیشگی خود را ابطال فرمایید و اعتراف کنید موضع یک سان دو یا چند گروه له یا علیه موضوعی الزاما به معنای یک سانی عقیده یا انگیزه یا هدف یا منافع آنان نیست و بر هماهنگی و همکاری آنان دلالت نمی کند. در غیر این صورت موضع خود را تغییر دهید و قاطعانه و بدون لکنت زبان از مذاکرات پشتیبانی کنید.

۳- ادعای شما در باب خسارت بار بودن مذاکرات با توصیه بعدی آن جناب در مورد تداوم آن چنان متضاد است که رسانه های اصول گرا نیز نتوانستند آن را نادیده انگارند و برای رفع یا پوشاندن این تضاد به تکاپو افتادند اما ناکام بودند. زیرا تعارض مزبور تنها در صورتی حل می شود که بپذیریم قسمت نخست سخن شما مصرف داخلی داشت و بخش دوم آن مربوط به خارج بود.

پنجم)

۱- آمریکا و شرکای اروپایی اش در سال ۹۲ تصمیم داشتند صادرات نفت ایران را که طی دو سال قبل از آن به نصف تقلیل داده بودند به یک چهارم کاهش دهند و سپس آن را به صفر برسانند. عنایت دارید که وقتی صادرات نفت مان به یک دوم رسید، ریال دو سوم ارزش خود را از دست داد و بهای دلار بیش از سه برابر افزایش یافت اکنون بفرمایید اگر مذاکرات آغاز نمی شد و به تفاهم ژنو ختم نمی شد آیا طرح مزبور اجرا نمی گردید؟ آن گاه با کاهش صادرات نفتمان به یک چهارم ارزش پول ملی چقدر سقوط می کرد؟ ارز خارجی چند برابر می شد و صعود جهشی قیمت کالاها چه بر سر مردم به ویژه اقشار کم در آمد و محروم می آورد و در تداوم تحریم اگر صادرات نفت ایران به سمت صفر میل می کرد، بر سر اقتصاد کشور چه می آمد؟ آیا به همین زودی فراموش کردید که دولت جدید تحت چه شرایطی به مذاکره با آمریکا پرداخت و چه مخاطراتی را از سر میهن و مردم دور کرد؟

۲- به گفته سخنگوی هیأت ایرانی، آمریکایی ها معتقدند چنان که شرکتی تحریم های موجود را نقض کند آنان می توانند نامش را به فهرست تحریم شدگان اضافه کنند و آن را تحریم جدید نمی دانند. تیم ایرانی تفسیر مزبور را قبول ندارد و حتی یک بار در اعتراض به تحریم چند شرکت به دلیل فوق، مذاکرات را نیمه کاره رها کرده به ایران بازگشت. البته که خوب و به جا بود اگر تکلیف این مسئله را نیز به صراحت در تفاهم ژنو مشخص می کردند اما آیا از این اختلاف برداشت می توان بی فایده بودن مذاکرات را نتیجه گرفت و از بیشتر شدن تحریم ها به گونه ای سخن گفت که گویی اگر تفاهم ژنو نبود افزایش تحریم ها تفاوت چندانی با وضع کنونی پیدا نمی کرد؟

۳- چنانچه تحریم ها در این یک سال افزایش یافته بود به نظر شما ارزش دلار ۵ هزار ریال کاهش می یافت و قیمت آن تثبیت می شد و ما شاهد آرامش روحی و روانی در اقتصاد کشور می بودیم؟

۴- منظورتان را از بیشتر شدن دشمنی واشنگتن روشن بیان نفرمودید تا نقد دقیق آن ممکن باشد. اما آیا می توان منکر شد که یکی از دستاوردهای دیپلماسی دولت تدبیر و امید از جمله مذاکره با آمریکا افزون بر توقف تحریم ها، ارتقاء جایگاه میهن و کاستن از ایران هراسی در منطقه و جهان بوده است؟ آیا افزایش چشمگیر مراودات نمایندگان تقریبا تمام دولت ها را با مقامات ایرانی ملاحظه نمی فرمایید؟ پس چرا این واقعیات و پیشرفت ها را مسکوت می گذارید؟

ششم)

۱- اصولگرایان افراطی به آن دلیل در آرزوی شکست مذاکرات هستند که دست یابی به توافق جامع را پیروزی دولت جدید و نشانه نادرستی یا ناکارآمدی دیپلماسی دولت نهم و دهم ارزیابی می کنند که می تواند زمینه ساز گشایش اقتصادی میهن و مردم شود و مسئله حقوق بشر را برجسته و استمرار فضای پلیسی و امنیتی را دشوار سازد. هم چنین احتمال موفقیت حامیان دولت را در سال آتی بالا می برد. ناگفته پیداست که توافق جامع کاسبی تحریم را تعطیل و ضربه بزرگی بر بازار سیاه اقتصاد و سیاست کشور وارد خواهد کرد. بنابراین انگیزه و هدف آنان از مخالفت با توافق جامع روشن است. اگرچه برای جلب حمایت شما دلیل اقدام ها و بلکه کارشکنی های خود را نگرانی از افت جایگاه ولایت فقیه جلوه می دهند. به هر حال آنان دلواپس حذف خود از کانون های قدرت و ثروتند. انتظار آن است که رفتار و گفتار رهبری تضعیف گر این جریان و اقدام هایش باشد نه تقویت کننده آن.

۲- در مناظره سوم انتخاباتی همه نامزدها از دیپلماسی جاری هسته ای انتقاد کردند. گذشته از آنان آقای احمدی نژاد که در ۶ سال اول ریاستش بر دولت تهدیدهای غرب را با تحریک دولت ها و افکار عمومی شان پاسخ می داد و با دشمن تراشی بی نظیرش تمام قدرت های صاحب حق وتو را به رغم اختلاف های مهم شان علیه جمهوری اسلامی به اشتراک نظر رساند و بین دیپلماسی و تبلیغات انتخاباتی فرق نمی گذاشت، بالاخره در سال ۹۰ پی به وخامت اوضاع برد و تغییر دیپلماسی هسته ای و مذاکره مستقیم با آمریکا را پیشنهاد داد که مدعی است که با مخالفت شما مواجه شده است. به همین دلیل چند بار اعلام کرد که دیگر در مسئله هسته ای دخالت ندارد تا مسئولیت امر را، در دو سال آخر دولت خویش، و آغاز تحریم های نفتی و بانکی را مستقیما متوجه جناب عالی کند.

۳- نود و دو درصد مردم در رفراندوم هسته ای ۲۴ خرداد ۹۲ (۴۶ میلیون نفر از ۵۰ میلیون ایرانی واجد شرایط) به دیپلماسی جلیلی یعنی بیانیه خوانی واعلام مواضع به جای مذاکرات جدی و صریح رأی منفی دادند. بعید می دانم حتی ۱ درصد از ۲۷ درصد هم وطنی که در انتخابات شرکت نکردند و از ۳۶ درصدی که به دکتر روحانی رأی دادند و و از ۲۸ درصدی که چهار نامزد دیگر را برگزیدند، از نظر خود برگشته باشند اما احتمال زیاد می دهم که درصدی از رأی دهندگان به آقای جلیلی امروز به این نتیجه رسیده باشند که روش کنونی به مراتب بهتر است.

۴- اگر تا آذرماه سال جاری مذاکرات به نتیجه نرسد، دو راه بیشتر متصور نیست. نخست آن که به وضعیت بعدی برگردیم. ایران سانتریفیوژهای بیشتری نصب کند و غرب بر تحریم های نفتی و بانکی ما بیفزاید که معلوم است در آن حالت کدام طرف فشار بیشتری متحمل خواهد شد و گزینه دوم تمدید دوباره مذاکرات و استمرار آتش بس کنونی است که البته از انتخاب اول خیلی بهتر است اما مشکل را حل نمی کند و فرصت را از ما می گیرد.

۵- آقای اوباما نیز به اندازه دولت ما به این توافق نیاز دارد. با توجه به این که اوضاع منطقه پیچیده تر و شکننده تر از آن است که بتوان روند حوادث را دقیقا حدس زد یا پیش بینی کرد. عقل سلیم حکم می کند که حل چالش هسته ای را به تعویق نیاندازیم.

هفتم)

۱- به تجربه دریافته ایم هر زمان که جناب عالی نطق شدیداللحنی علیه آمریکا ایراد می فرمایید باید منتظر توبیخ روزنامه ای، فیلترینگ سایتی، ممانعت از چاپ کتابی، لغو مجوز نشری، جلوگیری از اکران فیلمی، کنسل شدن کنسرتی، توقیف تئاتری، تعطیلی انجمنی، بستن خانه صنفی ای، ممنوعیت کار هنرمندی، جمع آوری ماهواره از محله یا شهری، بازنشستگی اجباری استادی، محدودیت تحصیلی دانشجویی، حذف رشته ای از علوم انسانی، مخالفت با استفاده از فناوری تازه ارتباطی، منع ورود زنان به مکان عمومی ای، گسترش تفکیک جنسیتی در دانشگاهی، برای زنان ممنوعیت جدید استخدامی ای، دستگیری منتقدی، بازداشت خبرنگاری، ابطال پروانه وکیلی، منتفی شدن سخنرانی و برهم خوردن مراسمی، انحلال حزبی و … توسط یکی از نهادهای وابسته به رهبری باشیم.

آرزو به دل مانده ایم که خطابه های آتشین شما علیه دشمن با گشایش سیاسی و فرهنگی و اجتماعی در میهن همراه شود. سخنرانی انقلابی اخیرتان نیز با همت ولایتمداران آزادی ستیز با استیضاح وزیر شایسته و وارسته علوم و تحقیقات مقارن شد. جرائم نابخشودنی دکتر فرجی دانا عبارت بودند از افشای بورسیه افراد فاقد صلاحیت علمی و مخالفت با استخدام آن ها، دفاع از حق ادامه تحصیل دانشجویان ستاره دار و اخراجی و سرانجام نظرخواهی از اعضای هیأت علمی برای ریاست دانشگاه. لابد الان سردار مشفق در جایی مشغول شرح عملیات ستاد مشهور است که چگونه یکی از خطرناک ترین طرح های آمریکا را با عزل قاطع و به موقع یکی از نیروهای دشمن خنثی کرده اند و با وارد آوردن ضربه کاری به ستون پنجم خصم ستاد متخاصمان را از دانشگاه ها برچیدند. به نظر می رسد نام رمز راهبرد ضد حقوق و آزادی های اساسی شهروندان در دوره جدید دل نگرانی از کند شدن حرکت پرشتاب علمی کشور است.

۲- دکتر جلیلی پس از هر نشست با ۵+۱ از مواضع انقلابی و براهین محکم هیأت ایرانی که مدعی بود بهت طرف مقابل را برانگیخته سخن می گفت. صدا و سیما نیز دائم از پیروزی و پیشرفت ایران دم می زد. البته آن چه ملت می دید و با گوشت و پوست خود حس می کرد با اندکی تفاوت با ادعاهای مزبور، افزایش مستمر تحریم ها و تهدیدها و تنگناها بود. با وجود این جناب عالی هرگز آن مذاکرات را حتی زمانی که تحریم ها به بانک و نفت و و طلا و بیمه و کشتیرانی کشید، مضر نخواندید و بر عکس بر جدید نبودن تحریم ها تأکید می نمودید و این که ما از بدو پیروزی انقلاب تاکنون به این تحریم ها عادت کرده ایم اما اکنون که تحریم های نفتی و بانکی متوقف شده و بخشی از ارزهای ایران که توقیف آن ها از دولت قبل شروع شده بود، در حال واریز شدن به حساب بانک مرکزی است، گفتگوها را بی فایده می نامید. آن هم به دلیل تحریم چند شرکت ایرانی در حالی که به اعتراف آقای حدادعادل «تحریم های جدید آن چنان تحریم هایی نبود که در کار ما خلل وارد کند و تأثیری داشته باشد.» (رسالت ۱۲/۶/۱۳۹۳)

۳- اصلاح طلبان پیشگیری را کم هزینه تر، مطمئن تر و کارآمدتر از درمان می دانستند و از عواقب قطع نامه های لازم الاجرای شورای امنیت و سوء استفاده های بعدی آمریکا از آن و نیز مسیر و مراحل دشوار لغو تحریم ها آگاه بودند. به همین دلیل می کوشیدند پرونده به شورای امنیت ارجاع نشود. خشنودیم از این که اصول گرایان نیز یکی پس از دیگری به همین نتیجه رسیده یا می رسند. حتی آقای احمدی نژاد، که ظاهرا از ۱۰۰ دلار شدن بهای نفت در هر بشکه سرمست بود و می گفت هرقدر می خواهید قطع نامه صادر کنید زیرا قطع نامه دان خودتان آسیب می بیند، نیز سرانجام پس از ۶ سال مدافع مذاکره و حصول تفاهم با آمریکا شد تا از شروع تحریم های نفتی و بانکی کشور جلوگیری کند که با مخالفت جناب عالی مواجه شد. چنان چه اجازه داده بودید در همان سال ۹۰ مذاکره با واشنگتن آغاز شود یعنی در شرایطی که نفت ایران به طور کامل صادر می شد، ارزهایمان بلوکه نشده و اوضاع اقتصادی میهن هنوز به هم نریخته بود، ما می توانستیم در جریان گفتگوها امتیازات به مراتب بیشتری از ۵+۱ بگیریم و از موضع بهتر و قوی تری لغو کامل تحریم ها را پیگیری کنیم. ما در آن سال قادر بودیم که در ازای تعلیق غنی سازی ۲۰ درصدی خواهان تعلیق بخش قابل توجهی از تحریم ها شویم نه آن که مثل سال ۹۲ که بزرگترین امتیاز اخذ شده این است که در ازای تعلیق مزبور ماهانه نیم میلیارد دلار از پول های خودمان را به خودمان تحویل دهند. آن هم در حالی که صادرات نفتمان به نصف تقلیل یافته و تازه نمی دانم که آیا در آمد حاصل از فروش همین میزان نفت نیز به طور کامل در اختیار ایران قرار می گیرد یا خیر؟ به هر حال مسئولیت از دست رفتن آن فرصت گرانبها در درجه نخست به عهده شماست. به خصوص که دکتر صالحی وزیر امورخارجه وقت نیز پیش از آغاز تحریم های نفتی و بانکی با ارسال نامه ای پیامدهای آن را برای مقامات عالی تبیین کرده بود. آیا منصفانه است که پیامدهای اجتناب ناپذیر آن فرصت سوزی بزرگ را متوجه دولت جدید می کنید؟

مقام محترم رهبری

وضعیت اقتصادی مردم سخت و طاقت فرسا شده است و گرانی و تورم و بیکاری و فساد بیداد می کند. زمانی بنا داشتیم انقلابمان را صادر کنیم و اینک سال هاست که شاهد فرار سرمایه ها و مغزها هستیم. اخیرا کار از فروش کلیه گذشته و به صادرات اعضای بدن هم وطنان من و شما به کشورهای همسایه عرب رسیده است. در این شرایط نباید غیرمسئولانه سخن بگوییم یا نگران آن باشیم که مبادا جنگ طلبان و کاسبان تحریم درباره توافق جامع هسته ای همان تحلیل های منفی را عرضه دارند که در مورد چگونگی خاتمه یافتن جنگ تحمیلی می گویند. اگر قرار بر جدی گرفتن حرف آنان بود، جنگ ایران و عراق هنوز ادامه داشت در حالی که روش سلف شما در پذیرش قطع نامه ۵۹۸ به سود میهن و آیین و مردم بود و مصداق بارز نرمش قهرمانانه در عصر ما به شمار می رفت. شما نیز به مذاکره کنندگان اختیار تام دهید و با پشتیبانی قاطع خود بر اعتماد به نفسشان بیفزایید تا با دلگرمی و روحیه عالی به استیفای حقوق ملت ایران بپردازند و به تحریم های ظالمانه پایان دهند. جناب عالی به عنوان رهبر فرمان امیرالمؤمنین را سرلوحه اقدام خویش در این زمینه قرار دهید و رضایت عامه را فدای نارضایتی اقلیتی نکنید. ما خود حرام خواران سیاسی و اقتصادی تحریم را سر جای خود خواهیم نشاند، به یاری خداوند و با پشتیبانی ملت.

توفیق شما را از درگاه خداوند متعال خواهانم.

سید مصطفی تاجزاده
شهریورماه ۱۳۹۳