اخبار

رادیوفردا: رسانه‌های جمهوری اسلامی از تشییع و تدفین هفت نظامی اعزام شده از سوی ایران که در سوریه کشته شده‌اند، خبر می‌دهند.

این افراد در شهرهای شیراز٬ قم و اراک به خاک سپرده شده‌اند.

خبرگزاری ایرنا روز پنج‌شنبه (۱۷ دی‌ماه) تشییع و تدفین سه تن از اعضای گروه «مدافع حرم» در شیراز را گزارش کرده است.

اسامی این سه نفر٬ نظام محسنی ۴۲ ساله، جمشید احمدی ۳۶ ساله و محمدزمان عطایی ۲۸ ساله اعلام شده است.

ایرنا در گزارش جداگانه‌ای نوشته که محمد زهره‌وند به عنوان نخستین عضو گروه «مدافعان حرم» از شهر اراک نیز روز پنج‌شنبه در این شهر به خاک سپرده شده است.

در این مراسم شماری از مقام‌های سیاسی و نظامی استان مرکزی همچون شکرالله حسن بیگی معاون سیاسی و امنیتی استانداری، محسن کریمی فرمانده سپاه «روح‌الله» و کیومرث عزیزی فرمانده نیروی انتظامی شرکت داشتند.

خبرگزاری تسنیم هم از تشییع و خاکسپاری سه تن از نظامیان کشته شده ایرانی در قم خبر داده است.

این خبرگزاری٬ این سه نفر را مهدی حسینی، سلیم سالاری و حسن اسدالله معرفی کرده است.

آن‌طور که رسانه‌های جمهوری اسلامی اعلام کرده‌اند این افراد عضو گروه «مدافعان حرم حضرت زینب» بوده و از سوی «تروریست‌های تکفیری» کشته شده‌اند.

این افراد در حالی در ایران به خاک سپرده شده‌اند که به تازگی خبرگزاری بلومبرگ به نقل از «مقام‌های نظامی آمریکایی و غربی» از آنچه «عقب‌نشینی» نیروهای سپاه پاسداران از مناطق جنگی سوریه نامیده خبر داده بود. سپاه پاسداران ضمن تکذیب تلویحی این خبر، اعلام کرد تعداد مشاوران و مستشاران حاضر در این کشور کم نشده‌اند.

از زمان آغاز درگیری‌ها در سوریه٬ تاکنون ده‌ها عضو سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در این کشور کشته شده‌اند. این افراد به نفع بشار اسد در جنگ داخلی سوریه شرکت داشته‌اند.

اوایل هفته نیز پیکر یک ناوسالار سپاه پاسداران به همراه ۹ ایرانی و افغان دیگر که در درگیری‌های سوریه کشته شده بودند به ایران منتقل شد.

علاوه بر نظامیان ایرانی٬ جمهوری اسلامی افغان‌های مقیم ایران را نیز در قالب «لشکر فاطمیون» برای جنگ به نفع بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه به این کشور اعزام می‌کند.

جمهوری اسلامی بار‌ها اعلام کرده در واکنش به درخواست دولت سوریه٬ در این کشور حضور یافته و تنها کمک‌های «مستشاری» به مقام‌های سوری ارائه می‌دهد.

رادیوفرانسه: یک سایت ایرانی به نام “خبرگزاری اهل بیت” با انتشار عکس‌هایی از قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، از حضور وی در “خط مقدم” جنگ با داعش و جبهه نصرت خبر داده است. این سایت خبری، به نقل از “کاربران سوری شبکه‌های اجتماعی” نوشته که قاسم سلیمانی روز شنبه، پنجم دی، در عملیات نظامی “حزب الله” در منطقه “باشکوی” در اطراف حلب حضور یافت و در پایان عملیات، با سربازان “عکس یادگاری” گرفت.

بر اساس این گزارش، در این عملیات که فرماندهی‌اش بر عهده قاسم سلیمانی بوده، بسیاری از اعضای جبهه نصرت کشته شدند.

با این حال، سرویس عکس خبرگزاری رویترز با انتشار عکسی از قاسم سلیمانی که قبلا از سوی “خبرگزاری اهل بیت” منتشر شده، تأکید کرده که نمی‌تواند صحت ادعای مطرح شده درباره این عکس را تأیید کند.

در این عکس ادعا شده که سلیمانی در جنگ رمادی حضور دارد.

ایران بارها ادعا کرده که حضور نظامی‌اش در سوریه و عراق مستشاری است، اما مخالفان رژیم بشار اسد می‌گویند که سپاه پاسداران عملا علیه آنان وارد جنگ شده است.

امروز ابراهيم جعفری وزير امور خارجه عراق نیز در گفت‌وگو با روزنامه شرق الاوسط چاپ لندن گفته که “ايران در عراق حضور نظامی ندارد اما مشاورانی از کشورهای مختلف در عراق حضور دارند.”

روز: پس از محافظ احمدی‌نژاد، محافظ امامی کاشانی هم در سوریه کشته شد.

خبرگزاری‌های جمهوری‌اسلامی به صورت رسمی خبر مرگ محسن فرامرزی را اعلام کردند. فرامرزی که محافظ امام جمعه موقت تهران، امامی کاشانی، بوده در کشور سوریه کشته شده. خبرگزاری تسنیم نزدیک به سپاه پاسداران مدعی شده که فرامرزی به صورت داوطلبانه و در قالب طرح مدافعان حرم به کشور سوریه رفته بوده.

پس از حسین همدانی و عبدالله باقری نیارکی، محافظ محمود احمدی نژاد، این سومین نظامی سرشناسی است که در سوریه کشته می‌شود.

دویچه‌وله: تعداد کشته‌شدگان ایرانی در سوریه همچنان رو به افزایش است. در روزهای اخیر خبر کشته شدن حداقل شش ایرانی دیگر منتشر شده است. برخی منابع از کشته شدن دو ایرانی دیگر همراه با سمیر قنطار نیز خبر داده‌اند.

روز جمعه ۴ دی ماه (۲۴ دسامبر) سرهنگ پاسدار محمدرضا علیخانی پس از چندین روز بستری بودن در بیمارستان بقیة‌الله تهران جانش را از دست داد.

این پاسدار اهل خوزستان چند روز پیش‌ از مرگش در حلب سوریه به همراه با یک ایرانی دیگر به نام فرامرز رضازاده که او هم اهل اهواز است، در اثر اصابت موشک زخمی شده بود. رضازاده اما در دم جان سپرده بود و پیکرش روز جمعه به ایران منتقل شد.

بیشتر بخوانید: مشاور فرمانده سپاه: در سوریه گروه‌های کشاب درست کردیم

هم‌زمان در روز جمعه پس از مراسم نماز جمعه تهران تشییع جنازه محسن فرامرزی پاسدار ایرانی دیگری که هفته گذشته در سوریه کشته شده بود برگزار شد. او محافظ شخصی امامی کاشانی امام جمعه موقت تهران بود و دوم دی‌ماه در حلب سوریه کشته شد.

داوود جوانمرد نیز روز دوم دی در حلب کشته شده است. او که از طرف صدا و سیمای جمهوری اسلامی به سوریه رفته بود، اولین فردی بود که از این ارگان رسانه‌ای در سوریه کشته می‌شد.

بیشتر بخوانید: ایران سنی​های بلوچ را به جنگ سوریه اعزام کرده است

حمیدرضا اسداللهی، ایرانی دیگری است که در سایت‌های نزدیک به سپاه از او به عنوان “فعال فرهنگی” در سوریه نام برده‌ شده است. همچنین عنوان شده که او در حوزه بین‌الملل فعال بود و با نیروهای جهادی دیگر کشورها ارتباط داشته است. او نیز در روزهای اخیر کشته شد.

به نوشته سایت تسنیم، اسداللهی از بانیان “کنگره بین‌المللی لقاء الحسین” بوده و تا پیش از سفر شرکت‌کنندگان این کنگره به کربلا، همراهشان بوده است. پس از آن وارد منطقه عملیاتی سوریه شده و در آنجا کشته شده است. قرار است در مراسم تشییع حمیدرضا اسداللهی پدر و مادر داود مغنیه، عضو کشته‌شده حزب‌الله لبنان نیز شرکت کنند.

بیشتر بخوانید: «با کمک ایران، ارتش سوریه برای حمله‌ای بزرگ آماده می‌شود»

امیر سیاوشی نیز از نیروهای ویژه نیروی دریایی سپاه پاسداران بوده که از منطقه چیذر تهران به سوریه اعزام شده بود. او در ۲۹ آذر در حلب کشته می‌شود. پیکر او همراه با حمیدرضا اسداللهی و داود جوانمرد روز یک‌شنبه ۶ دی (۲۷ دسامبر) در تهران تشییع می‌شود.

پیشتر نیز سایت فرارو به نقل از پایگاه “دبکا فایل” که گفته می‌شود وابسته به منابع اطلاعاتی اسرائیل است، نوشته بود که همراه با سمیر قنطار، فرمانده ارشد حزب‌الله در سوریه، دو فرمانده نظامی ایران نیز کشته شده‌اند. نام این دو در منابع اسرائیلی محمدرضا فهمی و میراحمد احمدی ذکر شده است.

بی‌بی‌سی: در هفته‌های اخیر و با انتشار مکرر خبر کشته شدن اعضای سپاه پاسداران ایران در سوریه، توجه‌‌‌‌ها بار دیگر به نقش نظامی ایران در این کشور جلب شده است. در این میان اخیرا بیش از هر جای دیگری، از منطقه جنوب حلب نام برده می‌شود که درگیری‌ها در آن بزرگترین موج تلفات نظامیان ایرانی در خاک سوریه را از آغاز جنگ داخلی در پی داشته است.
پیشینه عملیات نیروهای وابسته به‌ ایران در شمال سوریه

حمله اخیر در استان حلب را می‌توان سومین عملیات گسترده‌‌ای خواند که نظامیان وابسته به سپاه قدس ایران در طول یک سال گذشته در این ناحیه ترتیب می‌دهند.

این نیروها در آذرماه ۱۳۹۳ در عملیاتی مشترک با ارتش سوریه تلاش کردند جاده کاستیلو، تنها جاده مرتبط با نیمه شرقی شهر حلب که تحت کنترل مخالفان بشار اسد است را ببندند و این بخش از شهر را محاصره کنند.

وقتی مصطفی صدرزاده، از نیروهای ایرانی پشت خاکریزی در مخیم حندرات رو به دوربین می‌گفت «حلب در حال محاصره شدن کامل است»، با پیروزی‌های اولیه این اطمینان خاطر برای آنان به وجود آمده بود که تا ساختن یک «جنوب دمشق» دیگر فاصله‌ای ندارند. جنوب دمشق همزمان صحنه اجرای تاکتیکی بود که عموماً به نام «الجوع او الرکوع» (گرسنگی یا تسلیم) شناخته می‌شود و طی آن، نیروهای ارتش سوریه در کنار حزب‌الله لبنان و سپاه قدس ایران با محاصره کامل این منطقه، که عمدتا شامل شهرک‌های ببیلا، یلدا، بیت سحم، یرموک، تضامن و حجرالاسود می‌شد، موجب بروز قحطی شدند.

مخالفان در حلب نگران تکرار شرایط مشابهی در مناطق تحت کنترلشان با جمعیت تقریبی سیصدهزار نفر بودند، اما طرح نیروهای حامی اسد به نتیجه نرسید و کار در جنوب مزارع ملاح گره خورد.
Image copyright
Image caption مخالفان اسد شواهد مختلفی از حضور ایران در جنگ سوریه منتشر می‌کنند

ارتش سوریه و نیروهای ایرانی در اواسط بهمن ماه ۹۳ این بار در دو جبهه به طور هماهنگ به این منطقه یورش بردند. نخست نیروها از شمال حلب به سمت ملاح و حندرات سرازیر شدند تا بار دیگر برای قطع جاده کاستیلو تلاش کنند و هم‌زمان از غرب از سمت محور سیفات به سمت دو شهرک شبه‌محاصره نبل و الزهراء خیز برداشتند تا به نیروهای حز‌ب‌الله محصور در این منطقه برسند.

فشار حمله چنان بود که در دو روز اول به طور برق‌آسا تا شهرک‌های حردتنین و رتیان جلو آمدند اما در پی ضدحمله مخالفان در پشت شهرک بیانون متوقف شدند و مخالفان مسلح نواحی از دست‌رفته را پس گرفتند. به این ترتیب اگر تصرف روستای باشکوی را مستثنی کنیم، این عملیات نتوانست به اهداف از پیش‌تعیین‌شده خود دست یابد. گفته می‌شود که بین ۸۰ تا ۱۳۰ نفر از نیروهای حامی اسد در این درگیری‌ها کشته شدند و حدود ۵۰ تن از آنها هم به اسارت مخالفان در آمدند.

طی درگیری‌ها در جریان این دو عملیات بزرگ در حومه حلب، تصاویری از تجهیزات مخابراتی ایرانی (محصول شرکت “مبین”)، غذای نظامیان (خوراک‌های‌ آماده کارخانه “پارس کادوس”)، اوراق شناسایی افتاده در کنار اجساد (برگه عبور موقت ویژه اتباع افغان) و پهپادهای شاهد-۱۲۹ ساخت صنایع نظامی سپاه در آسمان منتشر شد که شواهدی روشن بر حضور نیروهای تحت حمایت ایران تلقی شد.

پس از پایان این دو عملیات به نظر می‌رسید نیروهای طرفدار بشار اسد متقاعد شده‌ بودند که امکان پیروزی موثر در جبهه حلب وجود ندارد، مگر با تزریق پرشمار جنگجویان؛ امری که در آن مقطع زمانی غیرممکن می‌نمود تا آنکه با ورود روسیه، آرایش نیروها و استراتژی جنگ تغییر کرد.
بالا گرفتن بحران و دخالت مستقیم ایران و روسیه
Image copyright
Image caption عکس‌های هوایی که اخیرا از پایگاه هوایی نوژه همدان منتشر شده، هواپیماهای نظامی روسی را نشان می‌دهد

سقوط زنجیروار شهرهای استان ادلب در بهار ۹۴ به دست مخالفان بشار اسد و سخنرانی تاریخی او در اعلام ناتوانی ارتش سوریه و مشکل کمبود نیروی انسانی، فصل جدیدی را در تحولات سوریه رقم زد. توازن قوا در شمال کشور به هم خورده بود و ارتش یک به یک مناطق تحت کنترل خود را از دست می‌داد و عقب می‌نشست تا آنجا که خط مقدم درگیری‌ها به سهل‌الغاب در شرق لاذقیه کشیده شد. حالا دیگر پایگاه مطمئن ساحلی و قلب حکومت در معرض تهدید قرار گرفته‌ بود و همین وضع را بحرانی می‌ساخت.

جزئیات آنچه میان قاسم سلیمانی و مقامات روسی در مسکو گذشت روشن نیست، اما نتیجه کار تشکیل ائتلافی جدید بود که اتاق عملیات مشترک با دو شعبه در بغداد و دمشق داشت. شعبه اطلاعاتی این اتاق در بغداد است و شعبه عملیاتی آن در دمشق. در چشم انداز کلی هدف از تشکیل چنین اتحادی محکم کردن جای پای حکومت فعلی و ایمن‌سازی “سوریه حداقلی” شامل استان‌های کرانه غربی است؛ مستقل از این که مذاکرات بر سر آینده سوریه به کجا بینجامد یا پشتیبانان خارجی او چگونه حاضر به معامله شوند. در واقع هر چه حزب بعث سوریه زمین بیشتر و مطمئن‌تری در اختیار داشته باشد، قدرت مانور پشتیبانان خارجی آن به هنگام مذاکره با طرف‌های غربی بالا خواهد رفت. اما در این میان مسئله این است که آیا ارتش سوریه روی زمین می‌تواند اسباب این کار را فراهم کند؟

در حقیقت اگرچه ایران و روسیه در تبلیغات رسمی ارتش سوریه را به عنوان نیرویی با کفایت معرفی می‌کنند که جهان می‌تواند روی آن حساب کند؛ نگاهی به جریانات جنگ نشان می‌دهد که این ارتش فرسوده با وجود تزریق پیوسته کمک‌های نظامی، مالی و انسانی متحدان خود طی پنج سال اخیر، توان ادامه موثر جنگ روی زمین را نداشته و بمباران‌های هوایی آن هم که مرگ گسترده غیرنظامیان را در پی داشته، با دستاوردی نظامی و استراتژیک همراه نبوده است. درنتیجه هر برنامه تهاجمی بدون حضور مستقیم نظامیان و شبه‌نظامیان متحدین خارجی ارتش لاجرم شکست خورده می‌نمود و بدین صورت برگرداندن بازی امکان پذیر نبود مگر آنکه روسیه با هواپیماهای نظامی خود در هوا و ایران با سرازیر کردن سیل شبه‌نظامیان شیعه روی زمین عهده‌دار امور شوند.
Image copyright
Image caption غذاهای کنسرو شده ایرانی که مخالفان اسد از میدان نبرد در اطراف حلب پیدا کرده‌اند

به این ترتیب نیروهای ارتش سوریه از جنوب حلب به جبهه شمال شرقی و حومه کویرس منتقل شدند و ایران عملا مسئولیت کامل این منطقه را به عهده گرفت. انتقال تجهیزات نظامی به خاک سوریه و رساندن تدارکات برای نقش‌آفرینی روسیه هم محتاج عملیات گسترده‌ای بود که بدون کمک ایران ممکن نمی‌شد. از جمله شواهد متعدد نشان می‌دهد که هواپیماهای روسی برای انتقال تجهیزات به سوریه و انجام حملات هوایی و موشکی در این کشور از حریم هوایی ایران استفاده می‌کنند.
جبهه تحت فرماندهی ایران را در جنوب حلب چه کسانی تشکیل می‌دهند؟

در طول سال‌های جنگ داخلی سوریه، ایران تنها کشوری بوده است که به صورت هدفمند و سیستماتیک نسبت به اعزام جنگجویان خارجی به خاک سوریه و تاسیس گردان‌های نظامی اقدام کرده است. در حقیقت اگر حضور کشوری نظیر عربستان عمدتاً در قالب کمک مالی و تسلیحاتی به مخالفان معنا پیدا می‌کند، حضور ایران، علاوه بر کمک مالی و تسلیحاتی، با آموزش، سازماندهی و اعزام شبه‌نظامیان شیعه همراه بوده است. این نیروها که گفته می‌شود طیف متنوعی را، از شیعیان پاراچنار پاکستان تا شیعیان هزاره ولایت دایکندی افغانستان تشکیل می‌دهند، عاملی حیاتی برای سرپا نگاه داشتن ارتش سوریه به شمار می‌روند. با آغاز عملیات جنوب حلب بخشی از نیروها به این جبهه منتقل شدند، هرچند تغییراتی در ترکیب آنها مشاهده می‌شود:

۱- نیروهای مستقیم سپاه پاسداران:

به نظر می‌رسد مقامات نظامی ایران متقاعد شده‌اند که برای شکست دادن مخالفان اسد به چیزی بیشتر از اعزام جنگجویان شبه‌نظامی خارجی و فرماندهان بازنشسته سپاه احتیاج است. در نتیجه برای اولین بار نیروهای خبره که هسته اصلی حملات را تشکیل دهند به منطقه فرستاده شده‌اند. از چندی پیش سپاه پاسداران با فراخوان از میان تیپ‌های تکاوران استان‌ها (موسوم به یگان‌های صابرین)، داوطلبین اعزام به سوریه را انتخاب و برای عملیات به این کشور برده است. در کنار این افراد که از توان رزمی ویژه برخوردارند، اعزام بسیجیان آموزش‌دیده نیز صورت می‌گیرد. تخمین زده می‌شود که تعداد ایرانیان حاضر در سوریه اکنون به حدود چهار هزار نفر رسیده است که نیمی از آنها در جنوب حلب به کار گرفته شده‌اند.

۲- عراقی‌ها:

نیروهای شبه‌نظامی عراقی که توسط ایران تجهیز و برای جنگ به سوریه اعزام شده‌اند همواره رتبه اول را در میان کل جنگجویان خارجی حاضر در سوریه داشته‌اند. این شبه‌نظامیان عمدتاً توسط سپاه بدر در نجف سازمان داده می‌شوند و سپس از بغداد به دمشق و لاذقیه منتقل می‌شوند. در این میان پررنگ‌ترین وظیفه در عملیات جنوب حلب به دوش گروه “حرکت حزب‌الله النجباء” است. حضور قاسم سلیمانی در عملیات جنوب حلب با انتشار تصویری از او در میان این جمع اعلام شد و ظاهرشدن بار دیگر او در گرماگرم نبردها در جلوی مسجد شهرک الحاضر بار دیگر در میان همین جمع بود؛ هرچند شبکه العالم رسانه عرب‌زبان تلویزیون دولتی ایران، با محو کردن آرم پرچم در دست اعضای این گروه، اعلام کرد که قاسم سلیمانی در جمع نیروهای سوری حضور یافته است.

۳- افغان‌ها و پاکستانی‌ها:
Image copyright

فاطمیون و زینبیون به ترتیب نیروهای افغان و پاکستانی وابسته به سپاه در سوریه هستند. نیروهای افغان را عمدتا طبقات محروم شیعیان هزاره، ساکن حاشیه شهرها و بخصوص قم و مشهد تشکیل می‌دهند که گفته می‌شود در سه سال گذشته توسط سپاه به شکل مستمر به سوریه اعزام می‌شوند. تیپ زینبیون را نیز عموما شیعیان پاراچنار پاکستان تشکیل می‌دهند. افغان‌ها و پاکستانی‌ها در سال ابتدایی اعزام در یک دسته واحد حضور داشتند، سپس با افزایش شمار نیروها، افغان‌ها از این گروه جدا شده و مستقلا گروه فاطمیون را تشکیل دادند.

۴- حزب‌الله لبنان:

نیروهای حزب‌الله لبنان گرچه تا به حال از حیث نیروی انسانی نسبت به دیگر نیروهای اعزامی از شمار کمتری برخوردار بودند، از لحاظ قدرت و تجهیزات بازوی اصلی سپاه پاسداران در سوریه به شمار می‌آیند. با آغاز عملیات ائتلاف جدید، حزب‌الله لبنان وارد جنگ تمام‌عیار شده است و کمتر جبهه‌ای در سوریه است که اعضای این نیرو در آن حضور نداشته باشند. در حال حاضر عمده‌ افراد این نیرو در تپه‌های جب‌الاحمر در شرق لاذقیه، شمال غرب حماه در سهل‌الغاب، شرق حمص و شمال شرق حلب در حومه کویروس متمرکز هستند اما یک واحد از این نیروها نیز همراه با سپاه پاسداران در جنوب حلب می‌جنگند.
نیروهای سپاه پاسداران با چه کسی می‌جنگند؟

شهر حلب و نواحی روستایی اطراف آن یکی از نظامی‌ترین مناطق جهان است که بیش از یکصد دسته و گروه از مخالفان مسلح در آن حضور دارند. از زمانی که گروه‌های مخالف بشار اسد در تابستان ۲۰۱۲ عملیات ناکام تصرف حلب را کلید زدند و کنترل نیمی از شهر را به دست گرفتند، تلاش آنها برای نظم گرفتن و تشکیل یک اتاق عملیات مشترک (شامل تمامی گروه‌های درگیر) کمابیش ناموفق بوده است و علیرغم اتحادهای موقت، این مجموعه‌ها در نتیجه اختلافات داخلی و عدم وجود گروه مسلط پی در پی از هم پاشیده‌اند. نمونه این تجربه‌ها در سال گذشته دو مورد اتاق عملیاتی “تحریر حلب” و “جبهه شامیه” در دسامبر ۲۰۱۴ بود که علیرغم موفقیت اولیه به فاصله از یکدیگر منحل شدند. در آوریل ۲۰۱۵ آخرین تلاش‌ها برای همگرایی منجر به تاسیس اتاق عملیاتی “فتح حلب” متشکل از ۵۳ گروه شد (شامل ۱۹ زیرشاخه ارتش آزاد) که همچنان نیز فعال است. جبهه النصره و گروه‌های خارجی مرتبط با آن در “فتح حلب” حضور ندارند و تقریبا تمام گروه‌های سوری که با نام “میانه‌رو” در استان حلب شناخته می‌شوند در آن عضو هستند.

اتاق عملیاتی فتح حلب که تشکیلش تا حد بسیاری در پی فشار کشورهای حامی مخالفین، به خصوص آمریکا، ترکیه و عربستان برای یک‌دست کردن گروه‌های مخالف اسد در این استان بود، به طور هم‌زمان جنگ علیه داعش و علیه ارتش بشار اسد را پیش می‌برد و در جریان حمله ایران به حومه جنوبی حلب روی کاغذ وظیفه دفاع از این مناطق را به عهده دارد. از میان سه ائتلاف بزرگ مخالفان که علیه حکومت بشار اسد می‌جنگند (“جبهه جنوب” در درعا، “جیش‌الفتح” در ادلب و “فتح حلب” در حلب)، مورد حلب از نظر تشکیلاتی ضعیف‌ترین و به لحاظ طیف ترکیب انسانی آسیب‌پذیرترین نیروی مخالفان است؛ به خصوص در ناحیه جنوبی استان. این‌ موارد به علاوه تجربه حملات ناموفق قبلی ایران در جبهه‌های دیگر حلب دلایلی هستند که می‌توان گفت ایران را بر آن داشت تا حمله جدید خود را از این ناحیه سامان دهد.
نتیجه مقطعی عملیات

با شکست اولیه مخالفان مسلح در جنوب حلب و از دست دادن گسترده زمین‌های تحت کنترل، حدود دو هزار جنگجو از دو ائتلاف جیش‌النصر و جیش‌الفتح در استان‌های حماه و ادلب به کمک آن‌ها آمده‌اند. هر چند با رسیدن این قوای جدید پیشروی نیروهای تحت فرماندهی سپاه پاسداران متوقف شده است و آن‌ها نتوانستند به هدف اولیه در قطع شاهراه حلب- دمشق دست پیدا کنند، اما مخالفان نیز توان عقب زدن عمده آن‌ها را نداشتند و با پاتک‌ها تنها از نیروهای وابسته به ایران تلفات گرفته‌‌اند.

رادیوفردا: در حالی که علی‌اکبر ولایتی، مشاور ارشد رهبر جمهوری اسلامی در امور بین‌الملل اعلام کرده تهران قصد ندارد «در میدان جنگ و سیاست پشت بشار اسد را خالی کند» ٬ خبرگزاری بلومبرگ از آنچه «عقب‌نشینی» نیروهای سپاه پاسداران از مناطق جنگی سوریه نامیده خبر می‌دهد.

ایلای لیک٬ ستون‌نویس خبرگزاری بلومبرگ به نقل از «مقام‌های نظامی آمریکایی و غربی» نوشته جمهوری اسلامی در حال «خارج کردن» نیروهای نظامی خود از مناطق نبرد در سوریه است.

این مقام‌های نظامی آمریکایی و اروپایی که به نام آن‌ها اشاره‌ای نشده‌٬ به لیک گفته‌اند این اقدام ایران در ائتلاف دو جانبه ایران و روسیه در ماجرای جنگ سوریه شکاف می‌اندازد.

لیک در یادداشت روز پنج‌شنبه (۱۸ آذرماه) خود نوشته «مقام‌های آمریکایی» به وی گفته‌اند که شاهد خروج تعداد «قابل توجهی» از نیروهای سپاه پاسداران از مناطق عملیاتی سوریه بوده‌اند.

آن‌طور که وی نوشته ایران این تصمیم را پس از کشته و زخمی شدن تعدادی از نیروهای نظامی ارشد خود در جریان عملیات بازپس‌گیری استان ادلب در سوریه از نیروهای داعش اتخاذ کرده است.

علاوه بر کشته شدن ده‌ها نیروی رسمی سپاه٬ بسیج و نیروهای داوطلب در سوریه٬ حسین همدانی٬ فرمانده قرارگاه «امام حسین» ٬ فرشاد حسونی‌زاده فرمانده اسبق تیپ صابرین٬ حمید مختاربند مسئول سابق ستاد تیپ یکم «حضرت حجت» اهواز٬ عبدالله اسکندری از فرماندهان نیروی زمینی سپاه و هادی کجباف از فرماندهان ارشد سپاه «شوش‌تر» از بلندپایه‌ترین نظامیان کشته‌شده ایرانی در این کشور بوده‌اند.

این یادداشت در حالی نوشته شده از حدود دو هفته پیش٬ گزارش‌های تائیدنشده‌ای از زخمی‌شدن قاسم سلیمانی٬ فرمانده نیروی قدس سپاه هم در سوریه منتشر شده است.

با اینکه سپاه این گزارش را تکذیب کرد٬ اما ازآن زمان٬ سلیمانی در هیچ مراسمی حضور نداشته و حتی برنامه سخنرانی وی در دانشگاه «شهید بهشتی» در روز ۱۶ آذر نیز لغو شد.

سپاه پاسداران بعد از آن اعلام کرد که قرار نبوده آقای سلیمانی در این برنامه سخنرانی کند.

ایلای لیک نیز نوشته که مقام‌های اطلاعاتی ایالات متحده کماکان مشغول تحقیق بر روی گزارش زخمی شدن سلیمانی در اواخر ماه نوامبر در شهر حلب هستند.

در حالی که در ماه اکتبر وال‌استریت ژورنال از جنگ هفت هزار عضو سپاه و سایر نیروهای نظامی داوطلب به نفع بشار اسد در سوریه خبر داده بود٬ در حال حاضر تعداد این نیرو‌ها به کمتر از ۷۰۰ نفر رسیده است.

این آمار را یک مقام نظامی غربی در اختیار ایلای لیک گذاشته و افزوده این ۷۰۰ نفر شامل مشاوران نظامی ایران که از سال ۲۰۱۲ به آموزش و همکاری با ارتش سوریه مشغولند٬ نمی‌شود.

پس از آنکه روابط عمومی کل سپاه در ۱۷ تیرماه کشته شدن حسین همدانی در سوریه را تائید کرد٬ نیروهای فعال حزب‌الله در شبکه‌های اجتماعی از «پیچیده‌شدن» جنگ سوریه و آغاز عملیاتی با عنوان «انتقام سخت» در این کشور خبر دادند.

شمار کشته‌های ایران پس از آغاز این عملیات به اندازه‌ای رسید که خبرگزاری «دفاع مقدس» محرم امسال را «عاشورایی‌ترین محرم این سال‌ها» نامید که جمهوری اسلامی در دهه اول آن «هر روز یک قربانی به بارگاه الله تقدیم کرده است.»

رابرت فورد٬ سفیر پیشین آمریکا در سوریه نیز به ایلای لیک گفته طولانی شدن جنگ سوریه و تلاش برای نگاه داشتن اسد در قدرت٬ ایران را تحت فشار زیادی قرار داده و هزینه‌های بسیاری را به این کشور تحمیل کرده است.

به گفته وی٬ جمهوری اسلامی با کشته شدن نیرو‌هایش در سوریه٬ در واقع افرادی را که در خط مقدم به نفع اسد می‌جنگیدند از دست داده است.

آن‌طور که بلومبرگ نوشته دولت باراک اوباما به موضوع خروج نیروهای ایرانی از مناطق جنگی سوریه به منظور کاهش هزینه‌های انسانی با خوشبینی و امیدواری نگاه می‌کند.

در صورت صحت محتوای این یادداشت٬ تصمیم جمهوری اسلامی برای کاهش شمار نیروهای سپاه در سوریه به این معنا است که روسیه٬ متحد مهم خود در عملیات نظامی در داخل خاک سوریه را از دست می‌دهد.

پیش‌تر وب‌سایت المانیتور به نقل از یک منبع ایرانی که نامش فاش نشده٬ نوشته بود این جمهوری اسلامی بود که پای روس‌ها را به سوریه کشاند.

شماری از سیاست‌گذاران آمریکایی معتقدند روسیه نیز همچون ایران نخواهد توانست در درازمدت با این شدت عملیات نظامی در سوریه را ادامه دهد.

آنتونی بلینکن٬ معاون وزیر خارجه آمریکا پس از شروع عملیات نظامی روسیه در سوریه گفته ورود مسکو به جنگ سوریه٬ فشار‌ها بر خود این کشور را هم افزایش داده و کرملین نمی‌تواند در درازمدت به این اقدام ادامه دهد.

در همین حال موشه یلعون٬ وزیر دفاع اسرائیل نیز برنامه سه ماهه روسیه برای بازپس‌گیری استان ادلب و دیگر مناطق سوریه را به علت «بی‌کفایتی» نیروهای نظامی سوریه و نیز فقدان «عزم و اراده» در نیروهای سپاه پاسداران حاضر در این کشور «شکست‌خورده» اعلام کرد.