اخبار

رادیوفردا: توسط مجید رفیع‌زاده

با نزدیک شدن مهلت سی ام ژوئن، دهم تیر ماه، تا سه هفته دیگر جمهوری اسلامی‌ایران و قدرت های جهانی (در گروه ۵+۱ شامل ایالات متحده آمریکا، فرانسه، آلمان، چین، روسیه و آلمان) به پایان ماراتون گفت‌وگوهای هسته‌ای- یکی از طولانی ترین مذاکرات تاریخ- خواهند رسید.

موضع و نظر رهبر جمهوری اسلامی‌ایران، آیت‌الله خامنه‌ای، در خصوص مذاکران هسته‌ای و مفاد توافق هسته‌ای نهایی می‌تواند تعیین‌کننده‌ترین عنصر در خصوص نیل یا عدم نیل به توافقی نهایی در پایان ژوئن باشد.

سخنان اخیر خامنه‌ای – که حاکی از غیر قابل دسترسی بودن توافقی نهایی تا آخر ماه ژوئن است- به هیچ وجه با واقعیت همخوانی ندارند. همواره می‌بایست میان گفته‌های خامنه‌ای در ملاء عام و خطاب به رسانه ها و آنچه دفتر خامنه‌ای به مقامات ارشد سپاه، سپاه قدس، نیروهای اطلاعات و مذاکره کنندگان هسته‌ای دستور می‌دهد تمایز قائل شد.

تحلیل موضوع خامنه‌ای در خصوص ماراتون مذاکرات هسته‌ای از آغاز روند مذاکرات ما را به این نتیجه می‌رساند که گفته‌های او در ملاء عام به هیچ وجه نماینده اراده او نیستند.

اطلاعات فاش شده و گفته‌های اخیر خامنه‌ای

سخنان اخیر خامنه‌ای حاکی از خط قرمزهای جدی و عدم انعطاف موضع او در قبال مذاکرات هسته‌ای است. اما سوال اصلی اینجاست که آیا او با نزدیک تر شدن پایان مهلت مذاکرات انعطاف بیشتری از خود نشان خواهد داد یا نه؟ برخی اطلاعات فاش شده نشان می‌دهد او به راستی حاضر به زیر پا گذاشتن خط قرمزها و رسیدن به توافق نهایی است.

خامنه‌ای در این اواخر گفت: «ما هرگز تسلیم فشار نخواهیم شد… ما هرگز خواسته های غیر منطقی را نخواهیم پذیرفت… ما هرگز دسترسی به دانشمندان (هسته‌ای) مان را نخواهیم داد. وی افزود: «آن ها گفتهاند که ما باید اجازه بدهیم با دانشمندان هسته‌ای مصاحبه کنند. این به معنای بازجویی است… من با خارجی ها اجازه نمی‌دهم با دانشمندان هسته‌ای ما حرف بزنند و از فرزندان عزیز ما که دانش (هسته‌ای) ارزشمندی برای ما گرد آورده‌اند بازجویی کنند. ما به آن ها اجازه تعرض به حیطه خصوص دانشمندان هسته‌ای را نخواهیم داد.»

به علاوه، او به طور واضح و روشن گفته است که جمهوری اسلامی‌ایران اجازه آن را نخواهد داد که بازرسان خارجی از تاسیسات نظامی‌ایران بازبینی کنند. با این حال، زمانی که معاون وزیر خارجه ایران و یکی از مشاوران رهبر، عباس عراقچی در کنار محمد جواد ظریف در جلسه ای پشت درهای بسته در مجلس مورد پرسش واقع شد، سخن دیگری از سوی او به میان آمد.

یکی از اعضای تندروی مجلس، حمید رسایی، بیانیه عراقچی در خصوص اعطای اجازه بازرسی تاسیسات هسته‌ای ایران را در وبسایت خود منتشر ساخت. بر اساس اطلاعات فاش شده، عراقچی گفته بود که وی و تیم مذاکره کننده اجازه آن را دارند که مجوز بازرسی از تاسیسات نظامی‌ ایران را بدهند.

چراغ سبز خامنه‌ای به مذاکره‌کنندگان هسته‌ای

باید این نکته را مد نظر داشت که عراقچی و ظریف بدون داشتن اجازه از سوی رهبر ایران چنین سخنانی را اظهار نمی‌داشتند. این نشان می‌دهد خامنه‌ای به تیم مذاکره کننده گفته است به خط قرمزهایی که وی در ملاء عام ترسیم کرده است بی اعتنا باشند.

مسئله بازرسی از تاسیسات هسته‌ای نکته مهمی ‌در گفت‌وگوهاست. اگر گفته‌های رهبر ایران در خصوص مخالفتش بازرسی‌ها درست می‌بود امکان رسیدن به توافق هسته‌ای نهایی به طور کلی از میان می‌رفت و دیگر نیازی به رفتن تیم ایران به وین وجود نداشت. چرا که ایالات متحده و متحدات غربی آن به هیچ وجه توافقی را که اجازه چنین بازرسی را ندهد نمی‌پذیرفتند.

مدتی بعد، عراقچی چنین سخنانی را به طور کلی تکذیب کرد. اما چرا؟ به احتمال زیاد، عراقچی نمی‌بایست آنچه را رهبر در خفا به وی دستور داده بود برملا می‌کرد. خامنه‌ای به هیچ وجه مایل به پذیرش مسئولیت نیست. چرا که سیاستمدارات ایران از این مسئله آگاه هستند که عراقچی و تیم مذاکره کننده ایران، بدون داشتن دستور از سوی رهبر ایران هیچ سخنی بر زبان نخواهند آورد.

خامنه‌ای نمی‌خواهد مردم و مجلس بدانند رهبر مذهبی ایران موضعی دوگانه اتخاذ کرده است؛ او نمی‌خواهد مردم و مجلس بدانند سخنان او در ملاء عام با دستوراتش در پشت پرده متفاوت است. همچنین خامنه‌ای مایل نیست نیاز خود به نیل به توافق هسته‌ای را علنی کند. او با وانمود کردن به این که ایران به چنین توافقی نیاز ندارد در تلاش است موقعیت دست بالاتری را برای مذاکره کنندگان هسته‌ای ایجاد سازد که بدین ترتیب بتوانند از غرب امتیاز بگیرند.

تیم مذاکره کننده هسته‌ای ایران بدون تایید رهبر هیچ اقدامی ‌صورت نخواهد داد. رهبر ایران آخرین تصمیم گیرنده در مسئله هسته‌ای است. در نتیجه، عراقچی و ظریف بدون داشتن دستور از سوی وی در خصوص مذاکرات هسته‌ای هیچ بیانیه‌ای صادر نمی‌کردند و به مذاکرات هسته‌ای ادامه نمی‌دادند.

ادامه مذاکرات هسته‌ای، آن هم بر سر یک میز با حضور نمایندگان ایالات متحده، نشان دهنده تضادی میان موضع رهبر ایران و مشاورین وی در ملاء عام و در چراغ سبز وی به مذاکره کنندگان و اعطای اجازه بازرسی از تاسیسات هسته‌ای در خفا است. با این حال خامنه‌ای همچنان تلاش می‌کند در ملاء عام خود را رهبر ملی و مذهبی قدرتمند نشان دهد که با هر گونه نظارت خارجی بر کشورش مخالف است.

استانداردهای دوگانه رهبر ایران و تفاوت موضوع او در ملاء عام و در پشت پرده نشان دهنده این واقعیت است که او به راستی به توافق هسته‌ای نهایی نیاز دارد و احتمالا برای نیل به این توافق اجازه بازرسی از تاسیسات هسته‌ای را می‌دهد. آیت الله خامنه‌ای بر این واقعیت واقف است که توافق هسته‌ای پیروزی ژئوپلتیک، اقتصادی و ایدئولوژیکی را برای او به همراه خواهد داشت. تاسیسات هسته‌ای ایران در صورت نیل به این توافق از میان نخواهند رفت، مدت زمان هسته‌ای شدن ایران در طی سال‌های پیش رو از یک سال به صفر کاهش پیدا خواهد کرد، اقتصاد ایران تقویت خواهد شد، ایالات متحده آمریکا احتمالا قدرتمند شدن ایران و جنگ های راه افتاده از سوی این کشور در منطقه را به دلیل توافق هسته‌ای نادیده خواهد گرفت.

تاکتیک خامنه‌ای همواره نشان دادن قدرت در ملاءعام در عین نپذیرفتن مشئولیت بوده است. او برای نیل به چنین هدفی از هردو جناح تندرو و میانه‌رو استفاده می‌کند. وی همچنین این اجازه را می‌دهد که در صورت هرگونه خطا در مذاکرات هسته‌ای، سیاست داخلی و خارجی، دفترریاست جمهوری مسئولیت پاسخگویی به ملت و مجلس را بر عهده داشته باشد. در صورت موفقیت مذاکرات هسته‌ای، رهبر ایران افتخار این پیروزی را از آن خود خواهد ساخت و قدرت خود را نیز بیش از پیش تثبیت خواهد کرد.

———————————–

یادداشت‌ها بیانگر نظر نویسندگان آنهاست و نه بازتاب دیدگاه‌های رادیو فردا.

* مجید رفیع‌زاده، تحلیلگری‌ست که در رسانه‌های مختلفی از جمله سی‌ان‌ان و سرویس جهانی بی‌بی‌سی به طور منظم ظاهر می‌شود. او فارغ‌التحصیل دانشگاه هاروارد است و پیش از این در نهادهای بین‌المللی مانند سازمان ملل متحد کار کرده است.

رادیوفردا: مجلس شورای اسلامی روز چهارشنبه،‌۲۷ خرداد، فوریت «طرح جدید هسته‌ای» خود را به تصویب رساند که بر پایه یکی از بندهای آن مجلس خواستار آن است که «کلیه تحریم‌ها به عنوان بخشی از توافق‌نامه در روز توافق به طور کامل و یکپارچه لغو شود».

ایران و کشورهای آمریکا، فرانسه، بریتانیا، آلمان، روسیه و چین (گروه ۱+۵) روز ۱۰ تیرماه سال جاری را به عنوان آخرین مهلت خود برای رسیدن به توافق هسته‌ای جامع و نهایی تعیین کرده‌اند.

به گزارش خبرگزاری رویترز، کمیسیون اتحادیه اروپا با انتشار بیانیه‌ای خبر داده‌ است که دور جدید مذاکرات هسته‌ای روز چهارشنبه در وین اتریش آغاز می‌شود.

آغاز این دور از مذاکرات، با دیدار روز چهارشنبه هلگا اشمید، معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، با عباس عراقچی و مجید تخت روانچی، معاونان وزیر خارجه ایران، در وین همراه است.

مسئله چگونگی ادامه برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی و رفع تحریم‌ها علیه ایران موضوعات اصلی مذاکرات ایران و ۱+۵ را تشکیل می‌دهند.

در همین حال خبرگزاری مهر روز چهارشنبه، ۲۷ خرداد، متن طرح تازه مجلس موسوم به «طرح الزام دولت به حفظ دستاوردها و حقوق هسته‌ای ملت ایران» را منتشر کرد.

بنا بر این گزارش، درخواست اولویت در بررسی این طرح با ۱۸۵ رای موافق، ۲ رای مخالف و ۴ رای ممتنع از مجموع ۲۰۰ نماینده حاضر به موافقت نمایندگان رسید.

دسترسی به اماکن نظامی ایران «ممنوع»

به نوشته مهر، در بند دوم این طرح آمده‌ است که «در چارچوب مصوبات شورای عالی امنیت ملی، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مجاز به انجام نظارت‌های متعارف از سایت‌های هسته‌ای است».

ادامه این بند اما می‌افزاید که «دسترسی به کلیه اماکن نظامی، امنیتی و حساس غیرهسته‌ای، اسناد و دانشمندان ممنوع است».

آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز روز سی‌ام اردیبهشت گفت که «اجازه نمی‌دهیم از مراکز نظامی هیچ گونه بازرسی از سوی بیگانگان انجام شود».

در همین حال یووال اشتاینیتز، یکی از وزیران دولت نتانیاهو که مأمور پیگیری «پرونده اتمی ایران» است، روز شنبه، نهم خرداد، گفت خودداری ایران از دادن اجازه بازرسی از «اماکن نظامی مشکوک» این کشور، بند نظارت در پروتکل الحاقی را «بی‌ارزش» می‌کند.

به گفته او، اگر ناظران آژانس بین‌المللی انرژی اتمی امکان بازرسی از «اماکن مشکوک» در ایران را نداشته باشند، با ایران نه یک توافق، بلکه یک «فریب و نیرنگ» به دست آمده‌ است.

در همین حال طرح جدید مجلس در بند سوم خود آورده‌ است که «هیچ محدودیتی برای کسب دانش و فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای و تحقیق و توسعه پذیرفته نیست و باید مصوبات شورای عالی امنیت ملی رعایت شود».

این طرح شامل دو تبصره نیز می‌شود که بر اساس آنها «نتیجه مذاکرات باید جهت تطبیق با قانون اساسی و مصوبات قانونی به مجلس ارائه شود» و «وزیر امور خارجه موظف است روند اجرای توافق‌نامه را هر شش ماه یک بار به مجلس شورای اسلامی گزارش دهد.»

در ماده واحده این طرح که هنوز قرار است به تصویب نهایی برسد، نیز آمده‌ است که هر گونه نتایج مذاکرات هسته‌ای با کشورهای ۱+۵ در صورتی معتبر است که الزامات مندرج در این طرح به صورت شفاف رعایت شود.

بی‌بی‌سی: اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در ایران با “عجیب” توصیف کردن اظهارات کسانی که تحریم های هسته ای را به نفع ایران می دانند، گفت: “تحریم ها پدر مردم را درآورده؛ چطور به نفع ماست؟”

به گزارش خبرگزاری ایرنا، آقای رفسنجانی با اشاره به اظهارات حسن روحانی رئیس جمهور مبنی بر اینکه مخالفان مذاکرات هسته ای “از جیب مردم خبر ندارند” افزود: “عده ای تحریم و غیرتحریم در زندگی شان اثر ندارد… اما تحریم استخوان طبقه مزد بگیر کشور را که اکثریت کشور هستند می پوساند و زندگی ها سخت شده است.”

همزمان با اظهارات اکبر هاشمی رفسنجانی، اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور ایران گفته است: “در مقطعی هستیم که باید [در جریان مذاکرانت هسته ای] تصمیمات جدی گرفته شود”

اشاره رئیس مجمع تشخیص، به صحبت های دو روز پیش آقای روحانی است که گفته بود: “آنان که می‌گویند تحریم مهم نیست گویی از جیب مردم بی‌خبرند.” رئیس جمهور ایران به انتقاد از “بدخواهانی” پرداخته بود که به گفته وی، با استفاده از شرایط تحریم “هر جنسی را از خارج با قیمت ۱۰ تا ۱۵ درصد گرانتر وارد کرده و این هزینه را از جیب مردم می دادند.”

اکبر هاشمی رفسنجانی امروز سه شنبه ۲۶ خرداد، همچنین با ذکر اینکه به خاطر تحریم ها “خیلی کارهای مهم ما خوابیده است” گفت که صحبت نکردن از چنین موضوعاتی “دلیل شرعی ندارد”.

وی افزود که اظهارات مخالفان مذاکرات هسته ای “حرف های ملت ایران نیست”، بلکه “حرف های عده معدودی است که متاسفانه در سراسر کشور تریبون و قدرت پشت سرشان است”.

آقای رفسنجانی با ابراز نگرانی از اینکه “تمدنی که امام می خواستند با این انقلاب ایجاد کنند الان دچار انحراف شده”، گفت: “ما باید به نحوی، البته نه با دعوا و خشونت بلکه با استدلال و حرف، آن را درست کنیم.”

همزمان با اظهارات رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، که در مراسم “رونمایی مجموعه تاریخ جامع ایران” بیان شده، محدباقر نوبخت سخنگوی دولت ایران در جمع خبرنگاران فشار “تحریم‌های ظالمانه و غیر انسانی و مغایر قوانین عرف بین‌المللی علیه ایران” را “غیر قابل انکار” دانسته است.

در سال ۹۱ بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار صادرات نفت داشتیم که این مبلغ در سال ۹۲ به ۵۲ میلیارد دلار کاهش یافت و امروز به زیر ۲۴ میلیارد دلار رسیده است
محدباقر نوبخت سخنگوی دولت

وی به عنوان نمونه ای از تاثیر تحریم ها گفته است: “در سال ۹۱ بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار صادرات نفت داشتیم که این مبلغ در سال ۹۲ به ۵۲ میلیارد دلار کاهش یافت و امروز به زیر ۲۴ میلیارد دلار رسیده است.”

در اظهارنظری جداگانه، اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهور، با اشاره به مذاکرات هسته ای و تلاش های جاری برای رفع تحریم ها گفت: “امروز نیز به نقطه تعیین کننده و تصمیم‌گیری نهایی در این زمینه رسیده‌ایم و در مقطعی هستیم که باید تصمیمات جدی گرفته شود.”

وی افزوده است: “در صورت موفقیت در مذاکرات، فضای کار و تلاش جدی فراهم می‌شود و در آن فضا بسیاری از دغدغه‌ها ما رفع می‌شود.”

خودنویس: ناظران سازمان ملل در گزارش اخیر خود به سکوت کشورهای دیگر در مورد نقض مصوبه‌های شورای امنیت از سوی جمهوری اسلامی اشاره می‌کنند.

به گزارش بلومبرگ [2]، جمهوری اسلامی در ماه‌های اخیر، قطع‌نامه‌های شورای امنیت را نقض کرده، اما این مساله از سوی کشورهای دیگر به سازمان ملل گزارش نشده است. به عنوان مثال، حضور سردار قاسم سلیمانی در کشورهای دیگر از جمله موارد نقض قطع‌نامه‌ها است. عکس‌های سردار سلیمانی، فرمانده سپاه قدس که از مسافرت به خارج از ایران منع شده، در حال تربیت نیروهای شبه‌نظامی غیر ایرانی در عراق، سوریه و لبنان منتشر شده است.

بلومبرگ می‌نویسد که گزارش اخیر سازمان ملل، می‌تواند ماده‌ی خام منتقدان جمهوری اسلامی از جمله نتانیاهو و گروهی از نمایندگان احزاب دموکرات و جمهوری‌خواه برای حمله به اوباما باشد که معتقدند رئیس جمهوری آمریکا و متحدانش، بیش از حد به دنبال رسیدن به توافق با حکومت تهران هستند.

برخی منتقدان توافق، معتقدند که که دولت اوباما تلاش کرده تخلف‌های جمهوری اسلامی را چه درنقض تحریم‌ها و چه در مسائل هسته‌ای، ماله بکشد.

با این حال، انگلستان گزارش کرده که جمهوری اسلامی شبکه‌ای تدارکاتی برای برنامه‌های هسته‌ای‌اش دارد که با دو شرکت که در لیست سیاه قرار دارند، در ارتباط است. همچنین یک کشور که نامی از آن در گزارش نیامده، از تلاش ایران برای وارد کردن کمپرسون هسته‌ای خبر داده است.

انتخاب: حریم‌ها نیز یک نعمت برای ما محسوب می‌شود، متأسفانه رفع تحریم ها نه تنها سازنده نیست بلکه موجب افزایش اسراف و اشرافی گری و ورود اجناس و کالاهای لوکس به داخل کشور می شود.
پایگاه خبری تحلیلی انتخاب :
رفع تحریم ها برای ایران سازنده نیست؛ با این کار کالاهای لوکس وارد کشور می شود / دیگر جایی برای بگو بخند و راه رفتن با دشمنان باقی نمانده است

حجت‌الاسلام صدیقی با بیان این‌که با اجرای فرامین رهبری در برابر دشمنان مصون می‌مانیم، گفت: کینه توزی ها و دشمنی‌های مستکبران جایی برای سازش، بگو بخند و راه رفتن و برگزاری جلسات خصوصی نمی‌گذارد.

به گزارش «انتخاب»، حجت‌الاسلام والمسلمین کاظم صدیقی امام جمعه موقت تهران، ظهر روز گذشته در مراسم گرامیداشت سالگرد رحلت امام خمینی و قیام خونین 15 خرداد در مسجد سید اصفهان گفت: امام خمینی تأکید داشتند که باید ولایت فقیه جایگزین سلطنت شود تا مسائل کشور در همه زمینه‌ها در دست عالمی قرار بگیرد که شهامت، شجاعت، عدالت، مدیریت و حکمت دارد و این به علت این است که چنین شخصیتی بازدارنده است و مانع دست درازی به کشور خواهد شد و به دنبال قدرت نخواهد بود.

وی پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار نظام اسلامی را معجزه دانست و ابراز کرد: نظام اسلامی ما مبتنی بر مردم سالاری دینی، حکومت بر دل‌ها و بسیج مردم برای تأسیس حکومت بوده است، در تاریخ به غیر از حکومت دینی نبی اکرم، حضرت سلیمان و حکومت 4 ساله امام علی (ع) دیگر چنین حکومتی مستقر نبوده است.

امام جمعه موقت تهران خاطر نشان کرد: نباید عده ای بگویند چون رهبری حاضر هستند کسی نمی‌تواند دست درازی به انقلاب اسلامی و حکومت پیدا کند، مگر رهبری بالاتر از امام علی هستند که چنین مسائلی مطرح می‌شود، اگر ما بصیر و هشیار نباشیم دچار مشکل خواهیم شد.

حجت‌الاسلام صدیقی با اشاره به نقش مؤثر مردم در عرصه های مختلف و اهمیت حضور مردم در صحنه تصریح کرد: اگر مردم در صحنه نباشند ممکن است مسائلی که خلاف عزت و اقتدار کشور و نظام است بر ما تحمیل شود، در زمان خلافت امام علی (ع) ایشان را در اوج قدرت مورد ظلم قرار دادند و مسائلی خلاف صلاح امت اسلامی را به ایشان تحمیل کردند، امروزه در مذاکرات خطوط قرمز رهبری عملی شده است؟ آیا پروتکل الحاقی و بازرسی‌ها با مبانی اسلام، قرآن و عظمت شهدای ما سازگاری دارد؟ آیا بازرسی از مراکز نظامی با مبانی ما و نظام اسلامی هم خوانی دارد؟

وی انقلاب اسلامی را رهایی بخش و نجات دهنده کشور از اسارت توصیف کرد و گفت: شکسته شدن تحریم‌های بیرونی و ایجاد تحریم‌های داخلی ذلت بیشتری برای کشور دارد، جنگ برای ما یک نعمت بود و تحریم‌ها نیز یک نعمت برای ما محسوب می‌شود، متأسفانه رفع تحریم ها نه تنها سازنده نیست بلکه موجب افزایش اسراف و اشرافی گری و ورود اجناس و کالاهای لوکس به داخل کشور می شود.

دویچه‌وله: ماری هارف، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا پاسخ گزارش نیویورک تایمز درباره افزایش ذخایر اورانیوم ایران را در توییتر داد. وی این گزارش را نادرست خواند و گفت از خواندن آن “بهت‌زده” شده است.

ماری هارف، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، گزارش نیویورک تایمز درباره افزایش ذخایر اورانیوم ایران را نادرست خواند.

خانم هارف روز چهارشنبه ۳ ژوئن (۱۳ خرداد) در توییتر خود پاسخ گزارش نیویورک تایمز را خط به خط داده است. او گفته خودش و همکارانش در وزارت امور خارجه آمریکا از خواندن این گزارش “بهت‌زده” شده‌اند. وی همچنین با نام بردن از نویسنده این گزارش، دیوید سنگر، فاکت‌های اولیه این گزارش را “غیر واقعی” خوانده است.

دیوید سنگر، خبرنگار امور امنیت ملی نیویورک تایمز، در واکنش به توییت ماری هارف، به گزارش تازه‌ای از موسسه علوم و امنیت بین‌المللی اشاره کرد و مدعی شد که مبنای گزارش او بوده است.

خانم هارف این بار در توییترش این روزنامه‌نگار را مستقیما مورد خطاب قرار داد و بندهایی از گزارش او را نادرست دانست.

بیشتر بخوانید: راه حل مناقشه اتمی ایران مذاکره است نه حمله نظامی

نیویورک تایمز در این گزارش خود مدعی شده بود که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرده که ایران ذخایر اورانیوم خود را در ۱۸ ماه گذشته تا ۲۰ درصد افزایش داده و این خلاف ادعای باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکاست که می‌گوید فعالیت‌های اتمی ایران متوقف شده است.

ماری هارف همچنین تصریح کرده که بر اساس توافق تعیین‌شده، ذخایر اورانیوم ایران می‌تواند تغییر کند اما تا پایان مهلت مقرر (پایان ماه جاری میلادی) باید به حداقل تعیین‌شده برسد. وی همچنین اظهار امیدواری کرده که ایران بر تعهد خود پایبند بماند و تا پایان ماه ژوئن ذخایر اورانیوم خود را کاهش دهد.

پس از این بحث توییتری، دیوید فرام تحلیلگر محافظه‌کار آمریکایی که برخی سخنرانی‌های جورج بوش را هم در زمان ریاست جمهوری‌اش می‌نوشت، خانم هارف را متهم به دفاع از ایران کرد.

ماری هارف پاسخ این واکنش را نیز داد و نوشت او از ایران دفاع نمی‌کند بلکه از توافق ژنو دفاع می‌کند که همه طرف‌ها به آن پایبند هستند.‌

با نزدیک شدن به مهلت مقرر برای توافق نهایی اتمی با ایران (۳۰ ژوئن/ ۹ تیر) مذاکرات ایران و کشورهای پنج به علاوه یک فشرده‌تر شده است. ششمین دور مذاکرات روز پنج‌شنبه (۱۴ خرداد / ۴ ژوئن) در وین آغاز می‌شود. این مذاکرات در سطح معاونان وزرای امور خارجه کشورها خواهد بود. ریاست تیم مذاکره‌کننده‌هسته‌ای ایران بر عهده عباس عراقچی خواهد بود.

دویچه‌وله: گروه‌های تندرو در ایران می‌گویند مسئولان کشور فقط صحبت از “توافق” می‌کنند اما “جنگ قطعا اتفاق خواهد افتاد” و باید مردم را برای جنگ آماده کرد. طرفداران دولت در مقابل می‌گویند تندروها کسب‌وکارشان در جنگ و جنگ‌طلبی است.

حسن روحانی معتقد است پیروزی او در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۲ پیروزی گفتمان “تعامل با جامعه جهانی” بود. او پیش از انتخابات گفته بود: «ما برای اینکه به اهداف ملی دست پیدا کنیم و برای اینکه کشور را از تحریم ظالمانه نجات دهیم و برای اینکه روابطمان را با دنیا براساس تعامل سازنده بنیانگذاری کنیم در این عرصه ورود کرده‌ایم.»

پس از پیروزی درانتخابات نیز گفت: «پیام انتخابات ۱۳۹۲ سیاست خارجی پویا و فعال با جهان بود که البته همراه با احترام، منافع و حفظ حقوق متقابل است.»

براین اساس او بلافاصله پس از آغاز دوره ریاست‌جمهوری‌اش مذاکره جدی با قدرت‌های بزرگ به‌ویژه آمریکا برای حل و فصل مناقشه‌ی هسته‌ای و برچیدن تحریم‌های ایران را در دستور کار نخست دولت خود قرار دارد.

دو سال مذاکرات نفس‌گیر تیم سیاست خارجی روحانی با قدرت‌های جهانی اکنون به هفته‌های و روزهای پایانی خود نزدیک می‌شود. آگاهان می‌گویند اصو‌ل‌گرایان تندرو این روزها تمام نیروی خود را به کار گرفته‌اند تا مانع از توافق دولت روحانی با قدرت‌های جهانی شوند. تجمع و تحصن روزهای اخیر تندروها در شهرهای مختلف کشور بخشی از این تلاش‌هاست.

«مردم را برای جنگ آماده کنید!»

پایگاه خبری “آرمان پرس”، یکی از تریبون‌های تندورهای اصول‌گرا، در مخالفت با سیاست دولت در مذاکرات هسته‌ای، اعلام کرده که “قطعا جنگ خواهد شد” و از مسئولان کشور خواسته “مردم را برای جنگ و جهاد آماده کنند”.
تظاهرات علیه مذاکرات هسته‌ای

تظاهرات علیه مذاکرات هسته‌ای

این وبسایت نوشته است: «این روزها و در زیر سایه افزایش تهدیدها و حتی تهدید اتمی کشورمان برای اولین بار در طول انقلاب اسلامی، مسئولان نه تنها برنامه‌ای برای آمادگی مردم در مقابل این تهدیدها ندارند بلکه در اقدامی عجیب مردم را به فرار از جنگ و پناه بردن به دیپلماسی خنده که انتهای آن به هیچ عنوان مشخص نیست دعوت می‌کنند.

بیشتر بخوانید: صفحه ویژه پرونده هسته‌ای ایران

به نظر این وبسایت اصول‌گرا، دولت روحانی هیچ اعتقادی به “جنگ” و “آماده‌سازی” مردم ندارد، “اما نیروهای اصول‌گرا را چه شده است که در سکوتی خفت‌بار فرو رفته‌اند و تلاشی برای تزریق نیروی جنگ و جهاد در مویرگ‌های جامعه نمی‌کنند؟”

“آرمان‌پرس” می‌افزاید: «تا به کی باید فریاد توافق سر داد و از جنگ فرار کرد؟ مباحث مذاکره و تحریم تا به کجا؟ چرا ملت را درگیر تورم و رفاه و بیمه کرده‌ایم؟ و چرا هیچ کس خبری از جهاد پیش رو دم نمی‌زند؟ جهاد و جنگی که قطعا اتفاق خواهد افتاد.»

«کسب‌وکار تندروها در جنگ است»

یک روحانی طرفدار سیاست‌های دولت اما می‌گوید ذات وجودی و کسب و کار گرو‌ههای تندرو در “جنگ و جنگ‌طلبی است؛ حالا چه جنگ نرم، چه جنگ سرد، چه جنگ لفظی و چه جنگ با سلاح”.

آیت‌الله محسن غرویان، یکی از استادان حوزه عملیه قم با اشاره به تجمع‌های تندروها در روزهای اخیر به خبرگزاری کار ایران (ایلنا) گفت: «این‌ها (تندروها) می‌خواهند تمام مملکت را به این حالت جنگ‌طلبی بکشانند و از صلح و آرامش و روابط حسنه و توافق، اصلا تنفر دارند، به طور ژنتیکی و ذاتی این‌چنین‌اند و این تجمع‌ها هم در راستای همین هدف است.»

غرویان افزود، همین چند ساعت پیش پیامکی برای من فرستادند که “مسئولان مملکت چرا مردم را برای جنگ آماده نمی‌کنند؟ فقط صحبت از توافق می‌کنند و صحبت از آرامش می‌کنند؛ مگر جنگ و جهاد در اسلام نداریم؟ باید مردم را برای جنگ هم آماده کرد؛ سخن از توافق و سبد کالا نباید باشد”.

این استاد حوزه می‌گوید‌: «متأسفانه عده‌ای دنبال این تفکر خشونت و جنگ و زدوخورد با همه دنیا هستند و نمی‌خواهند توافق برقرار شود. مسئله دیگر هم این است که واقعا بسیاری از این‌ها درد مردم را درک نمی‌کنند و می‌گویند تحریم هیچ اثری ندارد. آن آقا هم در دولت قبل می‌گفت این قدر قطعنامه صادر کنید تا قطعنامه‌دانتان پاره شود و از این حرف‌ها؛ اما الان همان‌ها آمده‌اند و می‌گویند تحریم‌ها باید یکجا لغو شود.»

آیت‌الله غرویان معتقد است، هدف تندروها «شکست دادن مذاکرات و دولت در زمینه دیپلماسی خارجی است چراکه اینها از انتخابات ۹۲ به این طرف عقده‌دار شده‌اند؛ کاندیدای خودشان در آن انتخابات رأی نیاورده و به هر حال می‌خواهند این دولت را زمین بزنند».

رادیوفرانسه: تازه ترين دور مذاكرات ميان محمد جواد ظريف و جان كری، وزراي امور خارجه جمهوري اسلامي و ايالات متحده آمريكا، به منظور بررسي و رفع موانع بر سر نگارش متن توافق نهائي اتمي، شامگاه شنبه ٣٠ مه / ٩ خرداد، در ژنو به پايان رسيد. همزمان خبرگزاری رویترز به نقل از برخی مقامات غربی از توافق میان کشورهای گروه ١+۵ در خصوص شیوه بازگشت تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران در صورت نقض توافق جامع هسته‌ای از سوی ایران گزارش داد.

برخي از خبرگزاري‌ها به نقل از جان كري، اين ديدار را مثبت ارزيابي كردند؛ اما عباس عراقچي، معاون وزير امور خارجه جمهوري اسلامي و عضو ارشد گروه مذاكره كننده هسته اي، گفته است اختلافات بر سر متن توافق جامع همچنان باقي است.

به گفته عباس عراقچی در نشست روز شنبه و در حضور وزرای امور خارجه جمهوري اسلامي و آمريکا «يک بار ديگر به طور کامل همه موضوعات مرور شد. با اين شرايط همچنان اختلافات و تفاوت ها باقی است».

خبرگزاري رويترز، اين دور از مذاكرات را اساسي‌ترين مذاكرات پس از تفاهم لوزان ارزيابي كرده است. بر پايه همين گزارش، موضوع بازديد و بازرسی از تأسيسات نظامی ايران، از جمله مسايل مهم مورد بحث و حل نشده بين ايران و گروه ۱+۵ است.

قرار است دور بعدی مذاکرات پنج شنبه این هفته با حضور معاونان و کارشناسان ١+۵ با ایران در “وین” اتریش، ادامه یابد.

اسحاق جهانگيری، معاون اول رییس جمهوری، روز يك‌شنبه ١٠ خرداد، تیم مذاکره کننده را قوی‌ترین تیم در تاریخ مذاکرات هسته‌ای توصیف کرد و تأكيد كرد: در مذاكرات همه خطوط قرمزی که رهبر جمهوري اسلامي ترسیم کرده اند، رعایت شده است.

علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی نیز روز یک‌شنبه با بیان اینکه «مسائل جهانی ما تا حدود زیادی به موضوع هسته‌ای مربوط می شود» متذکر شد: مذاکرات در مسیر دقیقی به جلو می رود.

رادیوفردا: علی شمخانی، دبیر شورایعالی امنیت ملی ایران، گزارش‌ها درباره تقاضای طرف غربی برای مصاحبه با ۲۳ نفر از «مسئولان و متخصصان» برنامه اتمی ایران را تأئید کرد.

در همین حال یک عضو هیئت رئیسه مجلس ایران با اشاره به این فهرست ۲۳ نفره گفت که علی شمخانی، دبیر شورایعالی امنیت ملی، فریدون عباسی، رئیس سابق سازمان انرژی اتمی و کامران دانشجو، وزیر سابق علوم، در فهرست «آمریکایی‌ها» برای «بازجویی» قرار دارند.

به گزارش خبرگزاری فارس، مهرداد بذرپاش، شامگاه شنبه ۹ خرداد، همچنین گفت که «آمریکایی‌ها لیستی از فرماندهان نظامی کشور را برای بازجویی ارائه کرده‌اند.»

در همین حال به گزارش خبرگزاری ایسنا، علی شمخانی، دبیر شورایعالی امنیت ملی ایران، ترتیب قرار گرفتن اسامی مورد اشاره در این فهرست ۲۳ نفره را «مسخره» خواند و گفت که او اولین نفر در این فهرست است.

به گزارش خبرگزاری فارس، آقای شمخانی همچنین گفت که «مشخص نیست» طرف مقابل «چه سؤالی» از این ۲۳ نفر دارد.

آیت الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، تأکید کرده که اجازه مصاحبه با دانشمندان هسته‌ای و بازرسی از مراکز نظامی ایران را نخواهد داد.

در همین حال دبیر شورایعالی امنیت ملی ایران نیز گفت که اطلاعات دانشمندان هسته‌ای ایران به دلیل «فراهم شدن امکان گفت‌وگوی کارشناسان آژانس با برخی متخصصان هسته‌ای کشور» به دست به گفته او «دشمن» رسیده و سه نفر از این دانشمندان کشته شده‌اند.

وی اضافه کرد: «در مقطعی آنها با برخی از افراد مصاحبه کردند اما هیچ وقت ننوشتند که از پاسخ‌ها قانع شدند.»

پس از ترور تعدادی از «دانشمندان هسته‌ای» ایران در سال‌های گذشته، برخی از شخصیت‌های اصولگرا اعلام کردند که اطلاعات این دانشمندان از طریق مصاحبه‌های آنان در اختیار سرویس‌های جاسوسی غربی قرار گرفته‌است.

از جمله رسول سنایی راد، معاون سیاسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، روز ۲۷ اردیبهشت در مصاحبه با وب‌سایت دانا گفته بود: «شهادت دانشمندان هسته‌ای ما نیز ناشی از همین مصاحبه‌هایی بود که در قالب پادمان‌ها گرفته شد و بعدها اطلاعات این دانشمندان در اختیار تروریست‌ها قرار گرفت.»

در همین حال محمدجواد ظریف، وزیر خارجه در دولت حسن روحانی، روز دوشنبه چهارم خرداد، گفته بود که در دولت سابق ایران، مأموران آژانس برای به گفته او «حل ادعاها و بهانه‌ها» با دانشمندان هسته‌ای ایران مصاحبه کرده‌اند.

با این حال دفتر محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهوری پیشین ایران، روز سه‌شنبه پنجم خرداد، در بیانیه‌ای گفته‌های آقای ظریف را «کذب محض» خواند.

در واکنش به این بیانیه، وزارت خارجه ایران هشدار داده‌است که این موضوع را به شکل حقوقی پیگیری خواهد کرد و برخی رسانه‌ها در ایران نیز گزارش‌هایی را در تأئید گفته‌های آقای ظریف منتشر کرده‌اند.

از جمله روزنامه شرق در شماره روز سه‌شنبه، پنجم خرداد، به گفته‌های علی لاریجانی، سعید جلیلی و علی‌اصغر سلطانیه، رئیسان و عضو پیشین هیئت مذاکره‌کننده اتمی ایران اشاره کرده، که در آنها به موضوع انجام مصاحبه با محققان اتمی ایران پرداخته شده‌است.

این روزنامه در گزارش خود همچنین نوشته‌است که در گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در آبان ۸۶ بر مصاحبه با «افراد» تأکید و اعلام شده [سطر اول، بند ۴۲] که «ایران دسترسی کافی به افراد را فراهم ساخته‌است».

بر اساس این گزارش، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در اسفند ۸۶ نیز تأکید کرده که ایران «دسترسی آژانس به افراد درخواست‌شده را فراهم کرده‌است».

خدمت نیوز: اسکات ریتر، بازرس سابق که پس از افشای نفوذ آمریکا و رژیم صهیونیستی در بازرسی‌‌های این نهاد بین‌المللی در عراق از سمتش استعفا کرد در یادداشتی همچنین آمریکا را به بحران‌‌آفرینی بر سر برنامه هسته‌ای ایران متهم می‌کند
به گزارش خدمت به نقل از نسیم؛ یک بازرس تسلیحاتی سازمان ملل که از افشاگران درباره نفوذ دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا، انگلیس و رژیم صهیونیستی به روند بازرسی‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است گفته ایران در تفاهم لوزان به تعهداتی فراتر از ان‌پی‌تی متعهد شده است.

“اسکات ریتر” یکی از بازرسان “کمیسیون ویژه سازمان ملل” موسوم به “آنسکام” بود که از سال 1991 و همزمان با ایجاد این برنامه برای بازرسی از سلاح‌های کشتار جمعی عراق به این کشور اعزام شد.

در برنامه “آنسکام” به بازرس‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی آزادی‌های بدون محدودیتی برای تردد در عراق و بازرسی از برنامه تسلیحاتی این کشور اعطا شده بود، اما در سال 1999 شواهدی تکان‌دهنده افشا شد که نشان می‌دادند دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا و انگلیس در این برنامه نفوذ کرده و حتی برخی از اطلاعات دریافت شده را در اختیار رژیم صهیونیستی قرار داده‌اند. ریترر در آن زمان از سمت خود استعفا کرد و به افشاگری درباره سیاست خارجی آمریکا دست زد.

آنچه ریتر افشا کرد این بود که آمریکا و انگلیس از ابتدا قصد داشته‌اند از اطلاعات به دست آمده تحت پوشش بازرسی‌های آژانس برای بمباران عراق استفاده کنند؛ مساله‌ای که یک بار در سال 1998، در عملیات موسوم به “روباه صحرا” و بار دیگر در جنگ 2003 عراق آشکار شد.

“اسکات ریتر”، بازرس سازمان ملل در عراق که از سمتش استعفا کرد

این بازرس تسلیحاتی سازمان ملل در یادداشتی که دو روز بعد از تفاهم هسته‌ای بین ایران و گروه 1+5 به امضا درآمد فرایندهای بازرسی و راستی‌آزمایی که ایران تحت این سند به آن متعهد شده را فراتر از چارچوب ان‌پی‌تی دانسته است.

“ریتر”، با بیان اینکه ایران در تفاهم‌نامه یاد شده با اجرای پروتکل الحاقی و همچنین کد اصلاحی 3.1 موافقت کرده در این یادداشت می‌نویسد: “ایران به عنوان بخشی از توافق، اجرا و تصویب این دو اقدام و همچنین سایر اقدامات راستی‌آزمایی، مانند نظارت بر تولید سانتریفیوژ و استخراج و فراوری اورانیوم که خارج از چارچوب معاهده منع گسترش سلاح‌های اتمی است را پذیرفته است.”

وی می‌افزاید: “در مقابل این اقدامات راستی‌آزمایی شدید، با برنامه هسته‌ای ایران همانند کشورهای غیردارنده سلاح‌های هسته‌ای در ان‌پی‌تی رفتار خواهد شد.”

در بخشی از بیانیه پایانی نشست لوزان که توسط وزیر امور خارجه ایران محمد جواد ظریف و فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در نشست خبری در دانشگاه پلی تکنیک لوزان قرائت شد آمده است: مجموعه تدابیری برای نظارت بر اجرای مفاد «برجام» شامل کد اصلاحی ۳.۱ و اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی مورد توافق واقع شده است. آژانس بین المللی انرژی اتمی از فن آوری های مدرن نظارتی استفاده خواهد کرد و از دسترسی های توافق شده بیشتری از جمله به منظور روشن کردن موضوعات گذشته و حال برخوردار خواهد شد. این دو اقدام و بازرسی‌های مورد مجاز در آنها در روزهای گذشته به چالش‌های لفظی بین مقامات ایران و غربی تبدیل شده است.

کد اصلاحی که یک بند اضافه شده به توافق پادمان است و الزاماتی فراتر از این توافق را به کشورهای اجراکننده آن تحمیل می‌کند. مطابق توافق پادمانی، کشورها باید فعالیت‌های هسته‌ای در هر مقیاسی را 6 ماه قبل از تزریق مواد به دستگاه‌های سانتریفیوژ به اطلاع آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برسانند اما کد اصلاحی 3.1 کشورها را ملزم می‌کند از زمان تصمیم به ساخت یک برنامه هسته‌ای، آژانس را مطلع کند.

به عنوان مثال زمانی که یک کشور عضو پادمان تصمیم می گیرد، یک پروژه هسته ای را به مرحله اجرا بگذارد، احتمال دارد ساخت این پروژه چندین سال به طول انجامد. با این حال بر اساس توافق پادمان، این کشور موظف است ۱۸۰ روز قبل از آغاز فرآیند غنی سازی اورانیوم، آژانس بین المللی انرژی اتمی را در جریان قرار دهد ولی در صورت پذیرش کد اصلاحی ۳.۱، از بدو طرح ریزی برنامه هسته ای باید آژآنس و به تبع آن سایر کشورها مطلع شوند.

پروتکل الحاقی هم که به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اجازه قانونی برای بازرسی‌های گسترده‌تر و سرزده از کشورهای عضو پیمان ان‌پی‌تی می‌دهد. ایران قبلاً این پیمان را اجرا کرده است.

در مهرماه 1382 و در جریان حضور همزمان وزاری امور خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان در تهران، تیم مذاکره‌کننده ایران به سرپرستی دکتر روحانی، دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی، در اقدامی که هدف آن “اعتمادسازی” با کشورهای اروپایی بود، تصمیم گرفت “به طور داوطلبانه” پروتکل الحاقی را امضا و اجرا کند.

در “بیانیه تهران”، مقرر شد حق ایران برای برخورداری از برنامه هسته‌ای برای مقاصد صلح‌آمیز به رسمیت شناخته شود و در مقابل ایران به طور داوطلبانه فعالیت‌های غنی‌سازی خود را همزمان با افزایش فعالیت‌های بازرسی آژانس تحت پادمان‌های پروتکل الحاقی و کد اصلاحی 3.1 تعلیق کند.

ایران پس از اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی، فعالیت های مربوط به غنی سازی اورانیوم را به حالت تعلیق درآورد و به بازرسان آژانس اجازه داد تا به صورت سرزده از مراکز اتمی و در برخی موارد از مراکز نظامی بازدید کنند.

اما با ارجاع پرونده اتمی ایران به شورای امنیت، مجلس فوریت طرحی را که چندی پیش از آن به تصویب رسانده بود از تصویب نهایی گذراند و دولت ایران را ملزم به کاهش همکاری با آژانس و لغو اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی کرد.

اسکات ریترر در یادداشت خود به این موضوع هم اشاره کرده و آمریکا را مقصر بحران‌سازی از برنامه هسته‌ای ایران می‌داند. ریترر می‌نویسد: “علی‌رغم پایبندی ایران به مفاد بیانیه تهران و اعتراف متعاقب آژانس مبنی بر اینکه قابلیت نظارت و بررسی کلیت برنامه هسته‌ای اعلام شده ایران را دارد، دستور برداشته شدن تعلیق داوطلبانه غنی‌سازی ایران هرگز صادر نشد.”

وی می‌افزاید: “به جای این، آمریکا بر اساس اسنادی به دست آمده از یک لپ‌تاپ غیرمعتبر، شبحی به نام برنامه تسلیحاتی مخفیانه ایران را ایجاد کرد و این تهدید خیالی را به جایی رساند که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هم با تخلف از بیانیه تهران تعلیق داوطلبانه و موقت فعالیت غنی‌سازی ایران را دائمی اعلام کرد.”