اخبار

رادیوفردا: علی‌اکبر صالحی، وزیر امور خارجه ایران، می‌گوید که ایران بارها به بریتانیا پیام داده است که کاردار این کشور می‌تواند به تهران بیاید تا فعالیت‌های سفارت بریتانیا از سرگرفته شود.

در گفت‌وگویی با وب‌سایت مشرق‌نیوز که روز شنبه، ۱۰ فروردین ۱۳۹۲، منتشر شد، آقای صالحی با انتقاد از کسانی که ۱۶ ماه قبل به سفارت بریتانیا در تهران حمله کردند، اظهار داشت که در ابتدا از شنیدن خبر این حادثه «آشفته» شده است.

به گفته او، حادثه حمله به سفارت بریتانیا در تهران و تسخیر آن، «اتفاق سنگينی» بود که نباید رخ می‌داد و وزارت امور خارجه ایران نیز همان روز موضع خود را اعلام كرده است.

وزیر امور خارجه ایران اظهار داشت: «بالاخره آنها [کارکنان سفارت بریتانیا] در خانه ما و در سرزمين ما بودند. طبق مقررات و تفاهم‌هايي در اينجا مستقر بودند. خب، ما يك دفعه آمديم خلاف همه آن مقررات و تفاهمات عمل كرديم كه اين كار درست نبود.»

روز سه‌شنبه، هشتم آذر ۱۳۹۰، عده‌ای که از آنها به عنوان دانشجویان بسیجی نام برده می‌شد در حمایت از مصوبه جدید مجلس شورای اسلامی مبنی بر کاهش روابط دیپلماتیک ایران و بریتانیا، تجمعی را در اطراف سفارت بریتانیا در تهران برگزار کردند که این تجمع به هجوم به سفارتخانه و تسخیر چند ساعته آن منجر شد.

این حادثه محکومیت نهادهای بین‌المللی از جمله شورای امنیت سازمان ملل متحد و دولت‌های غربی را در پی داشت.

همچنین دولت بریتانیا سفارت خود در تهران را تعطیل کرد و حکم به اخراج دیپلمات‌های ایرانی از لندن داد.

اکنون وزیر امور خارجه ایران از اقدامات خود در پی شنیدن خبر هجوم به سفارت بریتانیا می‌گوید و این که لحظه‌ای از ماجرا باخبر شده است که در ماموریتی خارجی در جده عربستان به‌ سر می‌برد و درباره سوریه و امنیت سفارتخانه‌ها در آن کشور که درگیر جنگ داخلی است، صحبت می‌کرد.

آقای صالحی گفت: «من داشتم از سوريه دفاع می‌كردم كه يك‌ دفعه به من خبر دادند چنين اتفاقي در تهران افتاده است. خب، من خيلي آشفته شدم. همان جا در ماشين تلفني با وزير امور خارجه انگليس صحبت كردم. يعني او شماره من را گرفت و با هم صحبت كرديم و من گفتم كه متاسفم از اتفاقي كه افتاده و نبايد اين اتفاق مي‌افتاد.»

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در حالی از حمله به سفارت بریتانیا در تهران ابراز تاسف می‌کند که در زمان حمله هیچ یک از مقامات کشور این اقدام را محکوم نکرده و حتی بعضی از نمایندگان مجلس در میان معترضان حضور داشتند.

علی‌اکبر صالحی در ادامه این گفت‌وگو بر تمایل ایران به ازسرگیری روابط دیپلماتیک با بریتانیا تاکید کرد و گفت: «ما هيچ مشكلی نداريم. ما بارها به انگليس گفته‌ايم كه مي‌تواند كاردارشان بيايد و كارهايش را شروع كند.»

به گفته آقای صالحی، وزارت امور خارجه در مورد برقراری رابطه با بریتانیا اختیار قانونی دارد و از این رو با هیچ منعی برای انجام اقادامات لازم مواجه نیست.

او اظهار داشت: «الان ما به آنها گفته‌ايم كه كاردار شما مي‌تواند بيايد. براي اين كار هم مصوبه مجلس را داريم كه طبق آن اختيار اين كار با وزارت خارجه است و می‌تواند هر طور كه خودش صلاح می‌داند عمل كند.»

مقامات ایران پیش از این نیز ابراز امیدواری کرده بودند که سفارت ایران در بریتانیا به منظور ارائه خدمات کنسولی بازگشایی شود، اما لندن این خواسته را رد کرده و گفته است که امکان ندارد به دیپلمات‌های ایرانی اجازه اقامت در بریتانیا را بدهد.

دو کشور در حال حاضر توافق کرده‌اند که عمان به عنوان حافظ منافع ایران در لندن و سوئد به عنوان حافظ منافع بریتانیا در تهران عمل کنند.

هاشمی نامه: آقای عسگراولادی مشتاق بود تا درباره امور سیاسی صحبت کند و چند نکته جالب گفت. او گفت که حجت‌الاسلام خامنه‌ای قطعا رییس جمهور بعدی خواهد بود و او [عسگراولادی] انتظار دارد که مانند گذشته، همه نامزدهای دیگر، در آخرین دقیقه انصراف دهند.

مجید تفرشی پژوهشگر تاریخ در وبلاگش نوشته است:

یک سال قبل تقریبا در چنین روزهایی اسناد محرمانه تازه آزاد شده در آرشیو ملی بریتانیا درباره تحولات ایران در سال 1981 را به صورت یک مجموعه مقاله و ویژه نامه در روزنامه شرق منتشر کرده و متن آنها را نیز بعدا در همین وبلاگ منتشر کردم. چند سایت مختلف از جمله سایت تاریخ ایرانی نیز بازنشر کردند. بخشی از این مطالب اشاره به دیدار و گفتگوی اسدالله عسگراولادی معاون اتاق بازرگانی ایران با ایان مکردی وابسته اقتصادی دفتر حفاظت منافع بریتانیا در تهران بود که خلاصه ای از آن را نیز منتشر کردم. چندی قبل آقای عبدالرضا داوری از حامیان سرشناس آقای محمود احمدی نژاد، در مطلبی، ضمن اشاره ای به وبلاگ من از برخی از این اسناد به عنوان ابزاری برای کوبیدن مخالفان دولت کنونی ایران استفاده کرده بود. اکنون دوستان و همکاران آقای داوری ضمن حذف نام من به عنوان یابنده و منتشرکننده و دارنده کپی این اسناد، ضمن استفاده ابزاری از این اسناد برای پرونده سازی نا به جا، جوری وانمود کردند که گویی خودشان به این کشف مهم نائل شده اند.

اکنون ضمن انتشار عکس اصل اسناد و ترجمه کامل آن و بیوگرافی از مکردی، مصاحبه ای را که جناب آقای فتاح غلامی با من در این باره انجام داده را در این جا منتشر می کنم.

ترجمه سند:

محرمانه

دریافت و ثبت شماره 35، 28 سپتامبر 1981 [6 مهر 1360]

اتاق بازرگانی ایران (آی.سی.سی)

من در 15 سپتامبر [24 شهریور] گفتگوی جالبی با آقای [اسدالله] عسگراولادی معاون مدیر اتاق بازرگانی که برادرش وزیر بازرگانی و نامزد سابق ریاست جمهوری است داشتم. پس از آن که ما ;کارمان- درباره سفر رود و مارتین-[مسئولان هیات اعزامی بازرگانی بریتانیا به ایران] را تمام کردیم، آقای عسگراولادی مشتاق بود تا درباره امور سیاسی صحبت کند و چند نکته جالب گفت. او گفت که حجت‌الاسلام خامنه‌ای قطعا رییس جمهور بعدی خواهد بود و او [عسگراولادی] انتظار دارد که مانند گذشته، همه نامزدهای دیگر، در آخرین دقیقه انصراف دهند. چیزی در قانون اساسی وجود ندارد که مانع رسیدن یک روحانی به سمت ریاست جمهوری بشود، ولی او با شگفتی اعلام کرد که روحانیان به زودی هر دو سمت ریاست جمهوری و نخست وزیری را اشغال خواهند کرد. او گفت که در حکومت دو جناح وجود دارد: روحانیان بنیادگرا و میانه‌روترهای غیرروحانی- بی‌تردید در این قسمت او مشخصا برادرش را در نظر دارد-.
آنان [غیرروحانیان میانه‌رو] سعی می‌کنند تا روحانیان را در امور حساس اقتصادی و سیاسی هدایت کنند، ولی همواره در این راه موفق نیستند. عسگراولادی برای مثال به وجود ناخوشنودی درباره سفر حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی به کره شمالی اشاره کرد.-او افزود، روابط نزدیک‌تر با کره شمالی نتیجه دخالت و تلاش جاسوسی کره جنوبی به دستور اکید آمریکا بود-.
عسگراولادی گفت که دولت جدید سه اولویت خواهد داشت: الف- پایان دادن به جنگ، و او امکان مصالحه براساس مذاکره را منتفی ندانست. او به طور تاکتیکی اعتراف کرد که در جنگ نمی‌توان پیروز شد و گفت که هزینه جنگ در حال سنگین‌ شدن است. علاوه بر آن، [جنگ] موجب ضعف ایران و گشودن باب دخالت اتحاد جماهیر شوروی خواهد شد.

ب- سرکوب سازمان مجاهدین خلق (ام.کی.او). عسگراولادی مدعی شد که حکومت موفقیت‌هایی در جمع و جور کردن اعضای مجاهدین خلق به دست آورده و سلسله فرماندهی آنان را در هم شکسته است. با این همه حکومت هنوز عمیقا نگران نفوذی‌های مجاهدین خلق است و تصفیه شدید در پیش خواهد بود. او گفت که مجاهدین خلق بختی ندارد و هیچ کسی آنان را به عنوان بدیل حکومت در نظر نمی‌گیرد و آنها حتی جایی در هیچ دولت تشکیل شده در تبعید نیز نخواهند داشت.

ج- تصفیه چپ‌گرایان از ادارات دولتی. او گفت که حکومت در حال دریافتن این موضوع است که نگرانی اصلی آنان اتحاد جماهیر شوروی و اشتغال چپ‌گرایان و اعضای حزب توده است که هم موجب خطر و هم تضعیف امنیت است. او گفت که کمونیسم جایی در ایران ندارد و حکومت باید مطمئن شود که در آینده نفوذ چپ‌گرایان کاهش نزول خواهد کرد.

3.از عسگراولادی درباره پیشنهاداتش برای بهبود روابط [ایران] با بریتانیا سوال شد. او متوجه بود که امید کمی برای بهبود روابط با آمریکا وجود دارد. ولی من [مکردی] توضیح دادم که اروپاییان کاملا قادر به تصمیم‌گیری مستقل سیاست‌های خود درباره ایران هستند. من گفتم که بازگشایی سفارت [بریتانیا]، نشانگر اظهار آشکار خواست بریتانیا در به رسمیت شناختن استقلال و ثبات ایران خواهد بود. این مساله اعلام عمومی به رسمیت شناختن حکومت [ایران] توسط ما است و فراهم آوردن تماس‌ها در ابعاد مختلف کاری به رفع موانع تعلیق [مناسبات] و پررنگ کردن روابط کمک خواهد کرد. تجارت در هر دو مسیر بهتر خواهد شد و بهبود درک بیشتر به دنبال آن خواهد آمد. با این حال من گفتم که تداوم زندان اندرو پایک [بازرگان بریتانیایی متهم به جاسوسی در ایران]

مانع عمده‌ای در متقاعد ساختن دولت علیاحضرت ملکه بر این است که ایران صادقانه خواهان بهبود روابط است. دستگیری او [پایک] دلیل اصلی نیست، بلکه مساله عدم تفهیم اتهام و ارجاع او به دادگاه و مخالفت با ملاقات او با اعضای خانواده و مقامات کنسول‌گری است. عسگراولادی گفت که این موضوع را به “مقامات مربوطه” منتقل خواهد کرد. –لابد منظورش برادرش و همکاران او بود- و منتظر یک جواب در اوایل هفته آینده خواهد بود. او از من پرسید که آیا رسمی یا “غیررسمی” صحبت می‌کنم و من پاسخ دادم که او می‌تواند پیشنهاد ما برای گشودن سفارت را سیاست رسمی بداند.

4. عسگراولادی به خوبی مطلع و دارای ارتباطات زیاد است. دیدگاه او درباره خطر شوروی، به عنوان بزرگترین صادر کننده خشکبار ایران که در صورت غلبه کمونیسم چیز زیادی برای از دست دادن دارد، را باید کاملا جدی گرفت. اگر چیزی که او می‌گوید دقیق باشد، این نشانه بیشتری از قصد دولت، تحت نفوذ ضدشوروی، برای انحلال [حزب] توده، است. علاوه بر آن، پرس و جو درباره بهبود روابط با بریتانیا، نشانه خوش‌آیندی مبنی بر آن است که دست کم جناح میانه‌رو در حکومت، به نیاز به داشتن چند دوست در غرب پی برده‌اند

[امضا]

ا.اف.مکردی (I.F.
McCredie)

16 سپتامبر 1981 [25 شهریور 1360]