اخبار

بی‌بی‌سی: پنی وانگ، وزیر خارجه استرالیا روز پنجشنبه گفت کشورش سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست حامیان دولتی تروریسم قرار داده است.

این اقدام استرالیا در پی یک برآورد اطلاعاتی است که حکایت از آن داشت که سپاه پاسداران حملات به جامعه یهودیان استرالیا را هماهنگ کرده بود.

آنتونی آلبانیزی، نخست‌وزیر استرالیا، در ماه اوت، شهریور، ایران را به هدایت دو حمله یهودستیزانه و آتش زدن اماکن متعلق به یهودیان در شهرهای سیدنی و ملبورن متهم کرد و گفت سفیر ایران را اخراج می‌کند.

در آن زمان، دولت استرالیا احمد صادقی، سفیر ایران، را «عنصر نامطلوب» خواند و به او و سه مقام دیگر جمهوری اسلامی هفت روز فرصت داد تا خاک آن کشور را ترک کنند.

آقای آلبانیزی همچنین اضافه کرده بود که فعالیت سفارت استرالیا در تهران به حالت تعلیق درآمده و همه دیپلمات‌های استرالیایی که در تهران مشغول به کار بودند، در کشوری ثالث در امنیت هستند.

نخست‌وزیر استرالیا گفته بود که دولتش سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را به عنوان یک سازمان «تروریستی» معرفی خواهد کرد.

همان موقع، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، این اتهامات را تکذیب کرد و گفت: «یهودستیزی در سیاست ما هیچ جایی ندارد.»

آقای بقایی گفته بود این اتهام ساخته و پرداخته موساد بوده و از استرالیا خواسته بود «اجازه ندهد روابطش با دیگر کشورها تحت‌ تاثیر داستان‌پردازی‌ها و توطئه‌‌های نهادهای اطلاعاتی اسرائیل» قرار بگیرد.

سخنگوی وزارت خارجه ایران یک گزارش موساد درباره دست‌ داشتن یک یگان نیروی قدس سپاه در حمله به اهداف یهودی در استرالیا را «داستان‌سرایی» خوانده و گفته بود که نهادهای استرالیایی هم همان «ادعا» را منتشر کردند.

اما تونی بورک، وزیر کشور استرالیا، یک ماه پیش تاکید کرد که تصمیمات دولت استرالیا و اطلاعاتش درباره دخالت ایران در حملات یهودی‌ستیزانه در سیدنی و ملبورن فقط بر اساس اطلاعات نهادهای داخلی این کشور بوده است.

سفارت اسرائیل در استرالیا از تصمیم این کشور برای اخراج سفیر ایران و نیز تصمیم برای تروریستی خواندن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی استقبال کرده بود.

مایکل برجس، رئیس سازمان اطلاعات و امنیت استرالیا، هم گفته بود تحقیقات «دقیق» این سرویس اطلاعاتی ارتباط بین حملات یهودستیزانه و سپاه پاسداران را آشکار کرده و نشان داده است که سپاه پاسداران حداقل دو حمله و «احتمالا» حملات بیشتری را علیه منافع یهودیان در استرالیا هدایت کرده است.

رئیس سازمان اطلاعات و امنیت استرالیا در عین حال گفته بود که سفارت ایران در استرالیا و دیپلمات‌های آن نقشی در این حملات نداشته‌اند.

گزارشی در مورد کشته یا مجروح شدن کسی در این دو حمله منتشر نشد.

رادیوفردا: یک روز پس از آن‌که رئیس جمهور آمریکا گفت که به باور او جمهوری اسلامی خواهان «معامله» با آمریکا است، رهبر جمهوری اسلامی گفت که اختلاف جمهوری اسلامی با آمریکا «ذاتی است، نه تاکتیکی» و رابطه با آمریکا را رد کرد.

دونالد ترامپ یکشنبه‌شب، یازدهم آبان، در گفت‌وگو با برنامه «شصت دقیقه» شبکه خبری سی‌بی‌اس گفت: «ایران می‌خواهد معامله کند. آنها این را نمی‌گویند، و احتمالاً نباید بگویند، هیچ معامله‌گر خوبی چنین کاری نمی‌کند. اما ایران بسیار می‌خواهد معامله کند.»

رئیس‌جمهور ایالات متحده در ادامه این گفت‌وگو بار دیگر بر از بین رفتن کامل توان هسته‌ای ایران تأکید کرد.

روز دوشنبه اما، در آستانه سالگرد اشغال سفارت آمریکا در تهران، علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی، گفت که اختلاف حکومت او با آمریکا «ذاتی» است و همکاری ایران و آمریکا تنها در صورت قطع حمایت واشینگتن از اسرائیل و خروج نیروهایش از منطقه «قابل بررسی» خواهد بود.

به گفته علی خامنه‌ای: تنها در صورتی که آمریکا پشتیبانی خود را از اسرائیل «به‌طور کامل قطع و پایگاه‌های نظامی خود را از منطقه جمع‌آوری کند و در امور آن نیز دخالت نکند، درخواست آمریکایی‌ها برای همکاری با ایران نه در آینده نزدیک بلکه برای بعدها، قابل بررسی خواهد بود.»

رهبر جمهوری اسلامی در ادامه اظهارات افرادی که سردادن شعار «مرگ بر آمریکا» را علت «خصومت» آمریکا با جمهوری اسلامی می‌دانند، «وارونه‌نویسی تاریخ» دانست و اضافه کرد که «مسئله آمریکا با جمهوری اسلامی، ناسازگاری ذاتی و تقابل منافع است.»

علی خامنه‌ای در ادامه هم از حمله سال ۵۸ به سفارت ایالات متحده در تهران حمایت کرد.

در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ گروهی که خود را «دانشجویان پیرو خط امام» می‌خواندند با یورش به سفارت آمریکا در تهران بیش از ۵۰ دیپلمات آمریکایی را به مدت ۴۴۴ روز گروگان گرفتند.

موضوع تبادل پیام

سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی روز دوشنبه با رد انجام مذاکره میان ایران و آمریکا گفت پیامی از جانب واشینگتن در سفر اخیر معاون وزیر خارجه ایران به عمان دریافت نشده است.

اسماعیل بقائی این اظهارات را روز دوشنبه در نشست هفتگی با خبرنگاران در پاسخ به پرسشی دربارهٔ دریافت پیامی از جانب آمریکا در جریان سفر اخیر مجید تخت‌روانچی، معاون سیاسی وزارت خارجه ایران به عمان مطرح کرد.

او در مورد این‌که آیا ایران از طرقی دیگر پیامی از آمریکا دریافت کرده یا نه سخنی نگفت.

سخنگوی وزارت خارجه ایران در مورد موضوع مذاکره با آمریکا اظهار کرد: «بدون تردید، ایران در هیچ مذاکره‌ای حاضر نخواهد شد که به‌صورت یک‌جانبه از حقوق مسلم خود چشم‌پوشی کند.اگر طرف‌های مقابل به واقع‌گرایی و واقع‌نگری دست یابند، می‌توان گفت شرایط برای گفت‌وگوی معنادار فراهم خواهد شد. اما در شرایط فعلی، چنین فضایی وجود ندارد.»

او همچنین نقش‌آفرینی مصر به عنوان یک میانجیگر تازه در روابط میان ایران و آمریکا را رد کرد و گفت چنین چیزی در کار نیست.

اظهارات روز دوشنبه سخنگوی وزارت خارجه در تناقض با سخنان یک روز قبل فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت قرار می‌گیرد.

به گزارش خبرگزاری فارس، خانم مهاجرانی روز یک‌شنبه گفته بود: «وزارت خارجه پیام‌هایی را برای از سرگیری مذاکرات دریافت کرده است و راجع به کم و کیف پیام‌ها در فرصت مناسب توضیح خواهم داد.»

تهران در حالی تأکید می‌کند همچنان آماده استفاده از ابزار دیپلماسی است که می‌گوید آمریکا شروطی حداکثری برای مذاکره دارد و از همین رو مذاکره‌ای آغاز نشده است.

پیشتر مجید تخت روانچی هم در نشست خبری خود در مسقط، تأکید کرده بود که دولت آمریکا برای مذاکره بر اساس اصل برابری، از خود آمادگی‌ای نشان نمی‌دهد؛ موضوعی که به گفته این دیپلمات جمهوری اسلامی باعث می‌شود توجیهی برای ادامه مذاکرات دوجانبه وجود نداشته باشد.

از سوی دیگر بدر البوسعیدی وزیر خارجه عمان که پس از دیدار با مجید تخت روانچی، برای حضور در کنفرانس موسوم به «گفت‌وگوی منامه» راهی بحرین شده بود، بار دیگر از تمایل کشورش برای از سرگیری مذاکرات تهران و واشینگتن خبر داد.

وزیر خارجه عمان همچنین خواستار حمایت سایر اعضای شورای همکاری خلیج فارس از گفت‌وگو با ایران شد.

پیش از نشست منامه، محمد بن عبدالرحمن آل ثانی نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر هم از آمادگی و تمایل دوحه برای میانجیگری میان تهران و واشینگتن سخن گفته بود. وزیر خارجه قطر، مذاکرات جدی میان ایران و آمریکا را، زمینه‌ساز توافقی خوانده بود که به گفته او، «برای همه خوب خواهد بود». قطر پیشتر هم سابقه میانجیگری بین ایران و آمریکا را داشته است؛ هرچند به شکل سنتی، این نقش بیشتر بر عهده عمان بوده است.

در این میان، عباس عراقچی وزیر خارجه ایران هم در گفت‌وگو با شبکه خبری الجزیره قطر، ضمن رد مذاکره مستقیم با آمریکا، تأکید کرد که «دستیابی به توافقی برای مذاکرات غیرمستقیم» ممکن است. دیپلمات ارشد ایران، شروط به گفته او «غیر قابل قبول» واشینگتن برای تهران را، مانع اصلی دستیابی به توافقی عادلانه توصیف کرد.

از زمان حملات هوایی آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران، واشینگتن تمایل خاصی برای گفت‌وگو با تهران نشان نداده؛ اما همواره مدعی خواست ایران برای دستیابی به توافق شده است.

بی‌بی‌سی: ایران در واکنش به بیانیه مشترک شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه اروپا، امضا‌کنندگان این بیانیه را به «ادعاهای کذب» در مورد جزایر سه‌گانه و مداخله در امور دفاعی‌اش متهم و سفرا و روسای نمایندگی‌های کشورهای عضو اتحادیه اروپا را احضار کرده است. در همین حال، سپاه پاسداران در بیانیه‌ای هشدار داد که هرگونه «خطای محاسباتی» در خلیج فارس، تنگه‌ هرمز و جزایر ایرانی، با پاسخی «قاطع، فوری، کوبنده و پشیمان‌کننده» مواجه خواهد شد.

وزرای خارجه اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس دو روز پیش در پایان نشست خود در بیانیه‌ای مشترک ایران را به «اشغال جزایر تنب بزرگ و تنب کوچک و ابوموسی» متهم کردند و از تهران خواستند از «توسعه برنامه‌های پهپادی و هسته‌ای» خود دست بردارد. این بیانیه‌‌ را وزارت خارجه ایران محکوم کرد اما واکنش‌ها به آن همچنان در ایران ادامه دارد.

مجید تخت روانچی، معاون سیاسی وزارت امور خارجه ایران که دیپلمات‌های اروپایی را احضار کرده است، گفت که حمایت اتحادیه اروپا از «ادعای بی‌اساس» در مورد جزایر سه‌گانه ایرانی، «ناقض اصل احترام به حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی دولت‌ها» است.

او همچنین مواضع اعلام شده در مورد برنامه موشکی ایران را «خلاف واقع و اغراق‌آمیز» خواند و آن را دخالت آشکار در امور ایران دانست.
در همین حال فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مورد هرگونه «خطای محاسباتی دشمن» در خلیج فارس هشدار داده است.
سرلشکر محمد پاکپور، در پیامی به مناسبت فرا رسیدن «روز نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی» هشدار داد که «هرگونه خطای محاسباتی دشمن در خلیج فارس، تنگه‌ هرمز و جزایر ایرانی، با پاسخی کوبنده مواجه خواهد شد.»

او تاکید کرد که سپاه با اتکا به «فناوری‌های بومی و پیشرفته در حوزه‌های نبرد سطحی، زیرسطحی، موشکی، پهپادی، الکترونیک و سایبری، در جایگاه یک قدرت راهبردی و بازدارنده‌ بلامنازع قراردارد و با تفهیم اقتدار خود به دشمنان ایران و ایرانی، نویدبخش امنیت پایدار در این منطقه‌ حساس و مهم است.»

رئیس مجلس ایران هم امروز به بیانیه مشترک شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه اروپا واکنش تندی نشان داد.

محمدباقر قالیباف در نطق پیش از دستور خود در مجلس «ادعاهای مداخله‌جویانه و بی‌اساس» مطرح‌شده در بیانیه مشترک نشست وزرای خارجه شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیهٔ اروپا و «تکرار ادعای پوچ راجع به جزایر همیشه‌ایرانی تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی» را به‌شدت محکوم کرد:

«تمامیت ارضی ایران با خون صدها هزار جوان برومند این آب‌وخاک امضا و تثبیت شده است و ملت ایران بر سر آن با هر متوهمی کوچکترین مماشاتی نمی‌کند.»

پیشتر وزارت خارجه ایران در واکنشی تند با تاکید بر حاکمیت «بلامنازع» ایران بر جزایر سه‌گانه خلیج فارس گفت: «ادعاهای بی‌اساس در بیانیه‌های سیاسی هیچ ارزش حقوقی ندارد و تغییری در واقعیت‌ جغرافیایی و حقایق تاریخی نمی‌دهد.»

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، گفت که کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس «محملی برای مداخلات مخرب» قدرت‌های اروپایی فراهم کرده‌اند:

«حاکمیت ایران بر جزایر ایرانی تنب بزرگ و تنب کوچک و ابوموسی به‌عنوان بخش لاینفک از قلمرو سرزمینی ایران بلامنازع و همیشگی است و تکرار ادعاهای بی‌اساس در بیانیه‌های سیاسی هیچ ارزش حقوقی ندارد و تغییری در واقعیت‌ جغرافیایی و حقایق تاریخی نمی‌دهد.»

آقای بقایی همراهی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس با کشورهای اروپایی را «تاسف‌بار» دانست و رفتار این اتحادیه را در منطقه «شرم‌آور» خواند.

شورای همکاری خلیج فارس شش عضو دارد: عربستان، عمان، کویت، امارات، قطر و بحرین. اتحادیه اروپا ۲۷ عضو دارد.

شورای همکاری خلیج فارس در نوامبر سال ۱۹۸۱ با شرکت شش کشور عربی حاشیه خلیج فارس و عمدتا برای ایجاد توازن در مقابل ایران تشکیل شد.
وزرای کشورهای خلیج فارس و اتحادیه اروپا درباره ایران چه گفتند؟

وزیران خارجه شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه اروپا، روز دوشنبه ششم اکتبر‌/۱۴ مهر در پایان نشست خود در پنج بند به ایران پرداختند.

این دو نهاد که اکنون خود را به عنوان «شورای مشترک» معرفی می‌کنند، در ابتدای موضوعات مرتبط با ایران نوشتند:

«شورای مشترک بر اهمیت پایبندی ایران به قوانین بین‌المللی، از جمله منشور سازمان ملل متحد، احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی کشورها، عدم مداخله در امور داخلی و خودداری از توسل به زور یا تهدید تاکید می‌کند.»

وزرای خارجه کشورهای عربی و اروپایی عضو «شورای مشترک» از ایران خواستند به آنچه که «اشغال جزایر سه‌گانه» خواندند، پایان دهد.

شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه اروپا در بیانیه مشترک خود گفتند: «ایران با اشغال تنب بزرگ و تنب کوچک و ابوموسی حاکمیت امارات و اصول منشور سازمان ملل متحد را نقض کرده است.»

در این بیانیه همچنین از «فقدان پیشرفت» در حل‌وفصل اختلاف ایران و امارات «به‌شدت» ابراز نگرانی نشده است.

آنها همچنین از ایران خواستند که اختلاف با امارات را یا از راه گفت‌وگوی دوجانبه حل کند یا به دیوان دادگستری بین‌المللی اجازه بدهد بر اساس قوانین بین‌المللی در این باره داوری کند.

«شورای مشترک» همچنین از ایران خواسته است که به وظایف خود در قبال آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و تعهدات پادمانی پایبند بماند.

در بند دیگر بیانیه مشترک شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه اروپا به «توسعه برنامه‌های موشکی و پهپادی» اشاره شده است:

«وزیران [شورای مشترک] از ایران خواستند که برای کاهش تنش‌های منطقه‌ای گام بردارد. شورای مشترک معتقد است که اطمینان از ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای ایران مهم است و گسترش موشک‌های بالستیک و پهپادها و هرگونه فناوری‌ که امنیت منطقه و فراتر از آن را تهدید کند، صلح و امنیت بین‌المللی را تضعیف می‌کند، و در تضاد با توافق‌ها و قطعنامه‌های سازمان ملل است.»

شورای مشترک به بازگرداندن تحریم‌ها و محدودیت‌های هسته‌ای سازمان ملل متحد علیه ایران که پیش‌تر لغو شده بودند، اشاره کرد. این شورا اعلام کرد «تلاش‌های فشرده دیپلماتیک با ایران نتوانست شرایط لازم برای تمدید تعویق تحریم‌های سازمان ملل» فراهم کند.

وزیران خارجه این شورا تاکید کردند که بازگشت تحریم‌های ایران نباید به معنای «پایان دیپلماسی» باشد و «راه‌ حل سیاسی» را همچنان تنها راه‌ حل پرونده هسته‌ای ایران دانستند.

اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس نخستین بار در سال ۱۴۰۳ (۲۰۲۴) از اصطلاح «اشغال» برای مالکیت ایران بر سه جزیره خلیج فارس استفاده کردند.

اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس در سال‌های اخیر روابط خود را تعمیق بخشیده‌اند.
درباره جزایر سه گانه چه می‌دانیم؟

نیروی دریایی ایران در ۳۰ نوامبر ۱۹۷۱، نهم آذر ۱۳۵۰، با برافراشتن پرچم این کشور در جزایر ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک، حاکمیت تهران را بر جزایر سه گانه خلیج فارس اعاده کرد.

در آن زمان مناقشه ایران بر سر این سه جزیره نه با امارات بلکه با بریتانیا بود. در نهایت استقرار نظامیان ایرانی در جزایر سه گانه به مناقشه طولانی مدت میان تهران و بریتانیا بر سر حاکمیت بر این جزایر استراتژیک پایان می داد.

تا پیش از خروج بریتانیا از خلیج فارس، بحرین و قطر، هفت شیخ نشین ابوظبی، دوبی،‌ شارجه، راس الخیمه، عجمان، فجیره و ام القیوین که در مجموع امارات متصالح نامیده می شدند، تحت الحمایه بریتانیا بودند.

خروج بریتانیا بخشی از تحولات مهم سال‌های پایانی دهه ۱۹۶۰ و سال‌های نخستین دهه ۱۹۷۰ است که جغرافیای سیاسی خلیج فارس را ترسیم کرد.

استقلال بحرین، تشکیل امارات متحده عربی، اعاده جزایر سه گانه به ایران از مهم‌ترین رخدادهای بین‌المللی آن دوران بودند.

بیش از چهار دهه درهای جزیره ابوموسی روی شهروندان و گردشگران بسته بود. اما در چند سال اخیر این محدودیت تا حدی برداشته شده و این جزیره کوچک به تازگی به یکی از مقاصد گردشگری تبدیل شده است.

از آنجایی که تا قبل این، امکان سفر به جزیره ابوموسی وجود نداشت، این جزیره هتل ندارد و به تازگی یک هتل سه ستاره در حال ساخت است.

جزایر تنب بزرگ و کوچک هم با وجود دارا بودن زیرساخت‌هایی مانند آب و برق، همچنان ماهیتی نظامی دارند و اقامت در آنها آسان نیست. با این وجود امکان سفر به این دو جزیره وجود دارد و برای رفتن به این دو جزیره نیز نیاز به اخذ مجوز با شرایطی مشابه به جزیره ابوموسی است.

ترجمه (The Hill): سناتور تد کروز (جمهوری‌خواه از تگزاس) به دنبال جلوگیری از ورود مقامات ایرانی تحریم‌شده به ایالات متحده، پیش از بحث مجمع عمومی سازمان ملل متحد که قرار است هفته آینده برگزار شود، است.

کروز روز پنجشنبه قانون تشدید اجرای ویزا و محدودیت‌های ورود (SEVER) را معرفی کرد که مقامات ایرانی را در صورتی که به دلیل حمایت از آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، تحریم شده باشند یا توسط دفتر او منصوب شده باشند، از ورود به ایالات متحده به عنوان نماینده در سازمان ملل منع می‌کند.

کروز در بیانیه‌ای گفت: «رژیم ایران و مقامات فاسدی که آن را اداره می‌کنند، مسئول قتل، آسیب و آدم‌ربایی هزاران آمریکایی هستند. آیت‌الله وقتی شعار «مرگ بر آمریکا» سر می‌دهد، منظورش همین است و ایالات متحده تحریم‌هایی را برای مقابله با تهدیدات او و اطرافیان مستقیمش وضع و اعمال کرده است.»

او افزود: «اگر شما از نزدیکان آیت‌اللهی هستید که توسط ایالات متحده تحریم شده است، به این معنی است که شما تهدیدی برای امنیت و سلامت آمریکایی‌ها هستید و نباید به شما اجازه ورود به خاک آمریکا داده شود – چه برسد به اینکه در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در دیپلماسی شرکت کنید.»

تاکنون، سناتورهای جمهوری‌خواه تام کاتن (فلوریدا)، جان باراسو (وایو)، اشلی مودی (فلوریدا)، ریک اسکات (فلوریدا) و جونی ارنست (آیووا) به عنوان حامیان مشترک به این طرح پیوسته‌اند. طرح همراه در مجلس نمایندگان توسط نماینده کلودیا تنی (جمهوری‌خواه از نیویورک) رهبری می‌شود.

تنی در بیانیه‌ای گفت: «مسعود پزشکیان، رئیس جمهور [ایران]، مانند اسلاف خود، بخشی از رژیمی است که تروریسم را تأمین مالی می‌کند، خاورمیانه را بی‌ثبات می‌کند، مردم ایران را وحشیانه سرکوب می‌کند و به طور فعال آمریکایی‌ها را هدف قرار داده است. هیچ مقام دولتی که بخشی از این رژیم استبدادی است، هرگز نباید اجازه داشته باشد برای گسترش تبلیغات یا مشروعیت بخشیدن به استبداد، پا به خاک آمریکا بگذارد.»

او افزود: «قانون SEVER به رئیس جمهور ترامپ این اختیار را می‌دهد که اطمینان حاصل کند ایالات متحده هرگز بستری برای تروریست‌ها و ستمگرانی که شهروندان آمریکایی را تهدید می‌کنند، نخواهد بود.»

هشتادمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد در 9 سپتامبر افتتاح شد. اولین روز از این نشست «سطح بالا» روز دوشنبه در شهر نیویورک آغاز خواهد شد.

انتظار می‌رود نمایندگان ماه‌ها پس از حملات ایالات متحده، به برنامه هسته‌ای ایران بپردازند، زیرا تهران به دنبال جلوگیری از بازگشت تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل است.

انتظار می‌رود پزشکیان و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، هفته آینده در جلسه سازمان ملل حضور داشته باشند.

ایالات متحده در حال بررسی اعمال محدودیت سفر و سایر محدودیت‌ها بر تعدادی از هیئت‌های خارجی، از جمله هیئت‌های ایران، بود و سفر آنها به خارج از شهر نیویورک را در اوایل این ماه محدود می‌کرد.

طبق یک یادداشت داخلی وزارت امور خارجه که توسط آسوشیتدپرس بررسی شده است، یکی از پیشنهادهای مطرح شده، جلوگیری از خرید مقامات ایرانی در فروشگاه‌های کاستکو و سامز کلاب با کسب اجازه از وزارت امور خارجه است.

دویچه‌وله: برای تهیه گزارش درباره مشکلاتی که بسته شدن سفارت آلمان در تهران برای متقاضیان ویزا به وجود آورده است، دویچه وله فارسی سه سوال برای وزارت امور خارجه در برلین و سفارت آلمان در تهران از طریق ایمیل فرستاد. پنج روز پس از ارسال این سوالات در روز ۱۵ اوت دفتر مطبوعاتی وزارت امور خارجه آلمان پاسخ پرسش‌های ما را از طریق ایمیل ارسال کرد.

اینجا سوالات ما و پاسخ‌های وزارت امور خارجه آلمان در برلین را می‌خوانید:

در نخستین پرسش از وزارت امور خارجه آلمان پرسیدیم که چه زمانی سفارت آلمان در تهران مجددا بازگشایی خواهد شد؟

دویچه وله فارسی همچنین با اشاره به اینکه برخی از کشورهای اروپایی مثل اتریش راه‌حل جایگزین پیدا کرده‌اند و به عنوان مثال درخواست ویزا را در سفارتخانه‌هایشان در استانبول یا ایروان می‌پذیرند، از وزارت خارجه آلمان پرسید که چرا چنین راه‌حل جایگزینی ارائه نکرده است؟

وزارت خارجه آلمان در پاسخ به هردو پرسش نوشت که “سفارت آلمان در تهران همچنان موقتا برای مراجعه‌کنندگان بسته خواهد بود. با این حال، وزارت امور خارجه فدرال قصد دارد بسته به تحولات بعدی اوضاع امنیتی، تردد بازدیدکنندگان را از سر بگیرد. در روزهای گذشته قدم‌های مهمی برای ازسر گیری فعالیت‌های اساسی سفارت برداشته شده است. متقاضیانی که گذرنامه‌هایشان در سفارت باقی مانده بود، می‌توانند با تعیین وقت قبلی گذرنامه‌های خود را تحویل بگیرند.”

وزارت خارجه فدرال همچنین افزود که “با جدیت تمام در تلاش است تا روند صدور ویزا را در تهران از سر بگیرد. اطلاعات جدید و به روز درباره روند صدور ویزا به زودی در وبسایت سفارت منتشر خواهد شد.”

از سوی دیگر، بسیاری از دانشجویانی که ماهها و برخی حتی بیش از یک سال منتظر پذیرش از دانشگاه‌های آلمان بوده‌اند و بالاخره پذیرش گرفته‌اند و بایستی از ماه اکتبر سر کلاس‌ها حاضر شوند، گفته‌اند که هیچ اطلاعات دقیقی درباره زمان صدور ویزایشان از سفارت دریافت نکرده‌اند. این مشکل شامل کسانی که از طریق قرارداد کاری قصد رفتن به آلمان را دارند و باید در تاریخ معینی در محل کارشان حضور داشته باشند نیز صادق است.

دویچه وله فارسی با اشاره به این مشکل از وزارت خارجه آلمان پرسید که چه امکانی برای این گروه از افراد وجود دارد تا بتوانند ویزای‌شان را به موقع دریافت کنند؟

وزارت امور خارجه فدرال در پاسخ تاکید کرد: «با توجه به تعداد زیاد درخواست‌‌های معلق‌مانده ویزا در ایران انتقال تمامی این درخواست‌ها به یک نمایندگی خارجی دیگر در کوتاه مدت امکان‌پذیر نیست. تمهیداتی برای موارد اضطراری بشردوستانه یا پزشکی اندیشیده شده تا چنین درخواست‌های ویزا در یک کشور ثالث امکان‌پذیر شود.»

این وزارتخانه افزود که “با از سرگیری روند مراجعه‌کنندگان به سفارت قرار است درخواست‌های تحصیلی و شغلی در تعداد بیشتری برای تصمیم‌گیری به دفتر فدرال امور خارجه BfAA فرستاده شوند تا ظرفیت پردازش لازم ایجاد شود.”

وزارت خارجه آلمان در حالی از “تمهیداتی برای موارد اضطراری بشردوستانه یا پزشکی” گفته که یکی از کسانی که برای این گزارش با دویچه‌‌وله صحبت کرد، گفت باید به زودی یک عمل جراحی انجام دهد و همسرش نیز باید در کنارش باشد. او که حدود یک سال پیش برای ویزای همسرش اقدام کرده، با بسته شدن سفارت سعی کرده تا از طریق ویزای بشردوستانه اقدام کند اما نتیجه‌ای نگرفته است چرا که سفارت کلا تعطیل است و جوابی به او داده نشده است.

صدای آمریکا: آمریکا و ۱۳ کشور دیگر با انتشار بیانیه مشترکی اقدامات تهدیدآمیز جمهوری اسلامی در آمریکای شمالی و اروپا را محکوم کردند.

دولت‌های ایالات متحده، بریتانیا، آلبانی، اتریش، بلژیک، کانادا، چک، دانمارک، فنلاند، فرانسه، آلمان، هلند، اسپانیا، و سوئد در این بیانیه که روز پنج‌شنبه ۹ مرداد ۱۴۰۴ توسط وزارت امور خارجه آمریکا منتشر شده، «افزایش روزافزون تهدیدات حکومتی از سوی سازمان‌های اطلاعاتی [جمهوری اسلامی] ایران» در خاک‌شان را محکوم کردند.

کشورهای صادرکننده این بیانیه با اشاره به همکاری فزاینده سازمان‌های اطلاعاتی رژیم جمهوری اسلامی با «سازمان‌های جنایت‌کار بین‌المللی» به منظور هدف قرار دادن «روزنامه‌نگاران، مخالفان، شهروندان یهودی، و مقامات کنونی و سابق در اروپا و آمریکای شمالی»، این امر را «غیرقابل قبول» خوانده‌اند.

در این بیانیه ضمن تأکید بر اتحاد کشورهای مذکور در زمینه مقابله با تلاش‌های سازمان‌های اطلاعاتی جمهوری اسلامی به منظور «کشتن، آدم‌ربایی، و آزار و اذیت مردم در اروپا و آمریکای شمالی»، این اقدامات رژیم حاکم بر ایران «نقض آشکار حاکمیت ملی» این کشورها توصیف شده است.

این بیانیه می‌افزاید: «ما این نوع حملات را، صرف نظر از هدف‌شان، نقض حاکمیت ملی خود می‌دانیم. ما به همکاری برای جلوگیری از وقوع این اقدامات متعهد هستیم.»

کشورهای صادرکننده این بیانیه مشترک از مقامات جمهوری اسلامی خواسته‌اند که بی‌درنگ به انجام این‌گونه فعالیت‌های غیرقانونی پایان دهند.

به‌تازگی دریا صفایی، نماینده ایرانی‌تبار پارلمان بلژیک اعلام کرده که پلیس و نیروهای امنیتی بلژیک با او تماس گرفته و گفته‌اند اطلاعاتی دریافت کرده‌اند که بر اساس آن رژیم جمهوری اسلامی در ایران قصد دارد او را بدزدد و از طریق ترکیه به ایران منتقل کند.

در روزهای گذشته اتحادیه اروپا هشت فرد و یک نهاد مرتبط با جمهوری اسلامی را به دلیل نقش داشتن در ترور مخالفان و سرکوب‌های فرامرزی علیه منتقدان حکومت ایران، تحریم کرد.

علاوه بر این، کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا پیشتر در گزارشی درباره افزایش چشمگیر فعالیت‌های رژیم جمهوری اسلامی به منظور ارعاب، ربایش، و کشتن افراد در خاک بریتانیا هشدار داد.

همچنین، دادگاه عالی اسپانیا در هفته‌های پیشین جمهوری اسلامی را به داشتن ارتباط با توطئه ترور آلخاندرو ویدال کوادراس، سیاستمدار اسپانیایی و نایب رئیس پیشین پارلمان اروپا، متهم کرد.

رادیوفردا: کاخ سفید ساعاتی پس از مخالفت رهبر جمهوری اسلامی با پیشنهاد رئیس جمهور ایالات متحده برای مذاکره درباره برنامه هسته‌ای ایران بار دیگر یادآور شد که تهران با یکی از دو گزینه نظامی یا توافق روبه‌رو است. سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید شامگاه شنبه ۱۸ اسفند گفت همان طور که دونالد ترامپ به صراحت اعلام کرده، برای مواجهه با ایران دو گزینه نظامی یا توافق مطرح است.

برایان هیوز افزود: «امیدواریم که رژیم ایران مردم و بهترین منافع خود را بر تروریسم مقدم دارد».

علی خامنه‌ای شامگاه شنبه بار دیگر با مذاکره و پیشنهاد جدید آمریکا مخالفت کرد و گفت: «توقعات جدید قطعا از طرف ایران تامین نخواهد شد».

دونالد ترامپ روز جمعه بار دیگر خواستار مذاکره درباره برنامه هسته‌ای ایران شد و گفت نامه‌ای برای علی خامنه‌ای فرستاده است.

او همچنین در گفت‌وگوی دیگری با خبرنگاران افزود که در مورد مسئله ایران «خیلی خیلی زود اتفاقاتی می‌افتد»، «روزهای جالبی در پیش است» و «به حرکات نهایی رسیده‌ایم».

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز شنبه در اظهار نظری کوتاه گفت: «هنوز نامه‌ای نرسیده است.»

دونالد ترامپ بارها گفته است که به هیچ وجه اجازه دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را نخواهد داد اما مذاکره برای حصول یک توافق هسته‌ای معتبر و قابل راستی‌آزمایی را بر اقدام نظامی ترجیح می‌دهد.

آقای ترامپ اواسط بهمن یک یادداشت ریاست‌جمهوری برای از سرگیری فشار حداکثری بر ایران را امضا کرد، اما گفت امیدوار است که نیازی به اجرای این یادداشت نباشد و با تهران توافق حاصل شود.

پیش از سخنرانی علی خامنه‌ای نیز مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، در حضور او گفت: «دشمنان هر تهدیدی بکنند ما نباید جا خالی کنیم، ما قادریم بر همه مشکلات غلبه کنیم.»

او هفته گذشته گفته بود که شخصا موافق مذاکره با آمریکا بوده و اعتقاد داشته که گفت‌وگو با ایالات متحده مشکلات را حل می‌کند، اما پس از منع علی خامنه‌ای این دیدگاه را کنار گذاشته است.

علی خامنه‌ای در سخنان روز شنبه خود همچنین به قدرت‌های اروپایی تاخت و آنها را به دلیل انتقادهایشان از برنامه هسته‌ای ایران «بی چشم و رو» خواند.

او در عین حال در موضوع مذاکره بدون اشاره به جزئیات گفت: «احتمالا در یک جاهایی بحث کنیم.»

اتحادیه اروپا بارها از گسترش برنامه هسته‌ای ایران انتقاد کرد و در تازه‌ترین مورد نیز ۱۵ اسفند در بیانیه‌ای بار دیگر بر مخالفت جدی با دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح اتمی تاکید کرد.

در این بیانیه با اشاره به «افزایش قابل توجه سرعت و خلوص غنی‌سازی اورانیوم و انباشت آن در ایران»، اعلام شد که جمهوری اسلامی به شدت از تعهدات برجامی‌اش «فاصله» گرفته و به دانشی «غیر قابل بازگشت» دست یافته است.

رهبر جمهوری اسلامی سال ۹۸ نیز پیام دونالد ترامپ را که توسط نخست وزیر وقت ژاپن ارسال شده بود رد کرد و تاکنون بر موضع خود درباره عدم مذاکره با آمریکا پافشاری کرده است.

با این حال گمانه‌زنی‌هایی از تلاش مسکو برای وساطت در حل‌وفصل پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی بین ایران و آمریکا مطرح شده‌ و مقام‌های مسکو و واشینگتن نیز آن را تایید کرده‌اند.

در هفته‌های اخیر و به دنبال دو بار مخالفت صریح علی خامنه‌ای با مذاکره با آمریکا ارزش پول ملی ایران همچنان به روند نزولی خود ادامه داده است.

پیش از سخنرانی قبلی علی خامنه‌ای در ۱۹ بهمن بهای هر دلار آمریکا در بازار ارز ایران نزدیک به ۸۵ هزار تومان بود و بلافاصله پس از آن جهش یافت و تا مرز ۹۵ هزار تومان نیز رسید.

با این حال در روزهای اخیر بهای دلار کمتر از ۹۰ هزار تومان معامله می‌شد اما روز شنبه و پس از سخنرانی دوم رهبر جمهوری اسلامی اکنون به بالای ۹۱ هزار تومان رسیده است.

ارونیوز: در جریان اعتراضات جنبش سبز در سال ۱۳۸۸، گروهی از معترضان به نتیجه انتخابات آن سال که به پیروزی محمود احمدی‌نژاد انجامید، مقابل سفارت روسیه در تهران رفتند و شعار «سفارت روسیه، لانه‌ جاسوسیه» سر دادند.

طرفداران میرحسین موسوی و مهدی کروبی، در آن سال، معتقد بودند که نفوذ مسکو در ایران به حدی بالا گرفته که در روندهای سیاست داخلی ایران به شکلی آشکار و در جهت منافع ملی خود دخالت می‌کند. در طول این سالها، افرادی از درون حاکمیت هم از اقدامات کرملین برای تغییر معادلات سیاسی ایران سخن گفته‌اند. شاید مهم‌ترین آنها، جواد ظریف، وزیر خارجه وقت دولت روحانی باشد که یک فایل صوتی که در اردیبهشت ۱۴۰۰ منتشر شد، به صراحت از کارشکنی‌های روسیه در جریان روندهای مختلف سیاست داخلی و خارجی ایران انتقاد کرده بود.

با این حال، در طول این سال‌ها، روابط میان تهران و مسکو، صرف‌نظر از دولت حاکم در ایران، نزدیک‌تر شده است. ابراهیم رئيسی، رئيس‌جمهوری پیشین تلاش‌های زیادی برای این کار انجام داد و در زمان حضور او در قدرت، همکاری‌های نظامی ایران و روسیه اوج گرفت. با وجود انکار مقام‌های ایران، تهران به یکی از تأمین‌کنندگان اصلی پهپادهای روسی در جنگ با اوکراین تبدیل شد. سیاستی که تحریم‌های بیشتری را به ایران تحمیل کرد. پس از آن در دولت مسعود پزشکیان، تهران و مسکو یک توافقنامه جامع همکاری با یکدیگر امضا کردند که طرفین می‌گویند باعث نزدیکی بیشتر مناسبات میان جمهوری اسلامی و فدراسیون روسیه خواهد شد.

روسیه، ایران را چگونه می‌بیند؟
اما رویکرد کلی روسیه در قبال ایران چگونه است؟ آیا مسکو به ایران را متحد خود می‌داند یا یک شریک در مواردی خاص؟ یولیا رکنی‌فرد، استاد دانشکده حقوق و حکمرانی در دانشگاه تیلر مالزی در این خصوص به یورونیوز می‌گوید: «مسکو با امضای توافقنامه مشارکت راهبردی جامع در ژانویه امسال، رسماً تأیید کرد که ایران را یک شریک راهبردی می‌داند. در سال‌های اخیر، همواره بحث بوده که کدام جنبه از این رابطه، آن را به سطح راهبردی می‌رساند. نمی‌توان بر اساس میزان تجارت دوجانبه که تا پایان سال ۲۰۲۴ کمتر از چهار میلیارد دلار بوده به این نتیجه رسید، بنابراین، تنها همکاری‌های امنیتی و نظامی می‌تواند این ادعا را توجیه کند.»

مسکو با امضای توافقنامه مشارکت راهبردی جامع در ژانویه امسال، رسماً تأیید کرد که ایران را یک شریک راهبردی می‌داند. نمی‌توان بر اساس میزان تجارت دوجانبه که تا پایان سال ۲۰۲۴ کمتر از چهار میلیارد دلار بوده به این نتیجه رسید، بنابراین، تنها همکاری‌های امنیتی و نظامی می‌تواند این ادعا را توجیه کند
یولیا رکنی‌فرد
استاد دانشگاه تیلر مالزی
این متخصص اهل روسیه که سالهاست روابط تهران و مسکو را مورد تحلیل قرار می‌دهد، در ادامه می‌گوید: «در شرایط جدید پس از فوریه ۲۰۲۲، روسیه احساس نزدیکی بیشتری به ایران داشته، نه‌تنها در تعاملاتش در خاورمیانه، بلکه در یک بستر گسترده‌تر بین‌المللی، جایی که اعضای مهم جنوب جهانی در برابر فشارها و موعظه‌های غرب، که آن را نوعی استعمار نوین می‌دانند، ایستادگی می‌کنند. چیزی که ما در مواضع مسکو و تهران هم آن‌را شنیده‌ایم.»

با این حال، برخی هم معتقدند که روسیه، از سر اجبار و پس از اتفاقاتی که در اوکراین رخ داد، مجبور شده بیشتر به سمت ایران سوق پیدا کند. نیکیتا اسمگین، کارشناس بخش روسی موسسه کارنگی در این خصوص به یورونیوز می‌گوید: «فکر می‌کنم به طور کلی مسکو ایران را به‌عنوان یک شریک استراتژیک ناخوشایند می‌بیند. در واقع، مسکو نه به اهداف ایران در منطقه و فراتر از آن علاقه‌ای دارد و نه آن‌را به طور کامل درک می‌کند. اما روند گام‌به‌گامِ بدتر شدن روابط با غرب، روسیه را به سمت ایران سوق داده است و اکنون مسکو ایران را به عنوان «یک شریک منطقی» می‌بیند.»

روند گام‌به‌گامِ بدتر شدن روابط با غرب، روسیه را به سمت تهران سوق داده است و اکنون مسکو ایران را به عنوان «یک شریک منطقی» می‌بیند
نیکیتا اسمگین
کارشناس بخش روسی موسسه کارنگی
اسمگین در ادامه می‌افزاید: «با این حال، همکاری با ایران برای روس‌ها بسیار دشوار است. دیپلمات‌های روسی همیشه می‌گویند که کار کردن با طرف ایرانی بسیار سخت است و تجار روسی نیز همین نظر را دارند، اما در عین حال همه آن‌ها ایران را شریکی می‌بینند که گریز از آن ممکن نیست. از دیدگاه روسیه، نوعی اجبار و سرنوشت در این روابط وجود دارد.»

مسکو، ایران را به ترامپ می‌فروشد؟
این روند اما در حالی اتفاق افتاده، که تحولی قابل توجه در ایالات متحده رخ داده است؛ پس از چندین سال اعمال فشار غرب علیه روسیه، دونالد ترامپ، رویکردی کاملا متفاوت را نسبت به جو بایدن در قبال روسیه در پیش گرفته است. او در مقابل دوربین‌های تلویزیونی، ولودمیر زلنسکی را تحقیر کرده و می‌گوید باید توافق آتش‌بس با روسیه را بپذیرد؛ رئيس جمهور آمریکا همچنین خیلی زود با پوتین تلفنی گفتگو و از لزوم بهبود مناسبات دو طرف سخن گفت.

اما مجموعه این تحولات چه معنایی برای جمهوری اسلامی خواهد داشت؟ در ایران برخی نگرانند که مسکو در ازای نزدیک شدن به واشینگتن تصمیم بگیرد، ایران را به عنوان مهره معامله خود روی میز بگذارد.

روسیه به طور سنتی همواره تلاش کرده از کارت ایران برای تنظیم روابط خود با غرب استفاده کند، اما به دلیل از بین رفتن یکپارچگی در غرب و اختلافاتی که بین اروپا و ایالات متحده رخ داده، این بار روسیه با فضای پیچیده‌تری برای استفاده از ایران در مسیر بازتنظیم روابط خود با اروپا و ایالات متحده رو به رو است
حمیدرضا عزیزی
متخصص سیاست خارجی ایران
حمیدرضا عزیزی، کارشناس مسائل بین‌الملل و متخصص روابط ایران و روسیه از شهر برلین آلمان در این خصوص به یورونیوز می‌گوید: «یک فاکتور بنیادینی که بر ماهیت نقش‌آفرینی روسیه و همچنین احتمال دستیابی به یک توافق در زمینه برنامه هسته‌ای ایران اثر می‌گذارد، تفاوتی است که جهان غرب با زمان حصول برجام و حتی یک یا دو سال اخیر داشته است؛ دیگر مانند گذشته مجموعه غرب، یکپارچه نیستند و با توجه به اختلافات جدی که بعد از روی کار آمدن دونالد ترامپ، میان اروپا و آمریکا پیش آمده، انتظار این است که طرفین در بلندمدت از یکدیگر فاصله بگیرند.»

آقای عزیزی در ادامه می‌گوید: «در این تردیدی وجود ندارد که روسیه به طور سنتی همواره تلاش کرده از کارت ایران برای تنظیم روابط خود با غرب استفاده کند، اما به دلیل همان عدم یکپارچگی در غرب که به آن اشاره کردم، این بار روسیه با فضا پیچیده‌تری برای این تنظیم رو به رو است. مسکو هرچند ممکن است به ترامپ وعده داده باشد که به ایران فشار بیاورد، یا متقاعد کند که به توافق مد نظر کاخ سفید دست یابد اما از سوی دیگر به دلیل اینکه با توجه به مجموعه تنش‌ها بین روسیه و اروپا که به نظر هم می‌رسد در آینده معنادار ادامه هم خواهد داشت، مسکو از نظر منطقی نمی‌تواند کارت ایران را به صورت کامل روی میز بگذارد چرا که ممکن است در آینده در بحث تقابل با اروپا به آن نیاز داشته باشد.»
با توجه به مجموعه تنش‌ها بین روسیه و اروپا که به نظر هم می‌رسد در آینده مشخص ادامه هم خواهد داشت، مسکو از نظر منطقی نمی‌تواند کارت ایران را به صورت کامل روی میز بگذارد چرا که ممکن است در آینده در بحث تقابل با اروپا به آن نیاز داشته باشد.
حمیدرضا عزیزی
کارشناس روابط بین‌الملل
یولیا رکنی‌فرد در این خصوص اعتقاد دارد که حتی ممکن است روسیه تلاش کند که خساراتی که ایران بعد از حملات اسرائيل متحمل شده را جبران نماید. او در این رابطه به یورونیوز می‌گوید: «نباید به صورت افراطی قضاوت و تصر کرد که مسکو حتما تهران را قربانی می‌کند. شاید روسیه دوباره نقش میانجی را برای تشویق ایران به مذاکرات ایفا کند. همچنین این احتمال وجود دارد که روسیه به ایران در تقویت توان دفاعی‌اش کمک کند، به‌ویژه پس از خساراتی که در حملات اسرائیل در سال ۲۰۲۴ متحمل شد. مانند تحویل سامانه دفاعی اس-۴۰۰ و جنگنده‌های سوخو-۳۵.»

حمایت روسیه از حمله نظامی اسرائيل و آمریکا به ایران؟
با نزدیک شدن به پایان زمان فعال کردن مکانیسم ماشه، برخی از افزایش احتمال حمله نظامی اسرائيل و آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران سخن می‌گویند. اتفاقی که با توجه به نزدیکی میان مسکو و واشینگتن، می‌تواند برای ایران خطرناک‌تر هم بشود.

نیکیتا اسمگین با اشاره به اینکه روسیه هرگز موافق دستیابی ایران به بمب هسته‌ای نیست، در این خصوص می‌گوید: «روسیه نمی‌خواهد ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند. بنابراین، اگر ایران به‌طور جدی در این مسیر حرکت کند، حتی یک حمله‌ی هوایی اسرائیل نیز ممکن است از دید روسیه به‌عنوان واکنشی مثبت تلقی شود. در این زمینه، حتی می‌توان انتظار داشت که روسیه به شکلی پنهانی از چنین اقدامی حمایت کند؛ یعنی در ظاهر آن را محکوم اما در عمل از آن حمایت کند.»

روسیه نمی‌خواهد ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند. بنابراین، اگر ایران به‌طور جدی در این مسیر حرکت کند، حتی یک حمله‌ی هوایی اسرائیل نیز ممکن است از دید روسیه به‌عنوان واکنشی مثبت تلقی شود. در این زمینه، حتی می‌توان انتظار داشت که روسیه به شکلی پنهانی از چنین اقدامی حمایت کند؛ یعنی در ظاهر آن را محکوم اما در عمل از آن حمایت کند
نیکیتا اسمگین
کارشناس روابط ایران و روسیه
اما یولیا رکنی‌فرد معتقد است به سادگی نمی‌توان از حمایت احتمالی روسیه از چنین حمله نظامی سخن گفت. او در این رابطه به یورونیوز می‌گوید: «ماده سوم توافقنامه مشارکت راهبردی جامع تصریح می‌کند که طرفین نباید در صورت حمله به یکی از آن‌ها، از متجاوز حمایت کنند. اگرچه این ماده به معنای تعهد دفاع جمعی نیست—مانند آنچه در ناتو وجود دارد که حمله به یکی، مستلزم حمایت نظامی دیگری باشد—اما اگر تعاملات با یک کشور متجاوز، حتی به‌طور غیرمستقیم، منجر به تجاوز شود، ایران آن را نقض این ماده تلقی کرده و ممکن است توافق را بی‌اعتبار بداند.»

ماده سوم توافقنامه مشارکت راهبردی جامع تصریح می‌کند که طرفین نباید در صورت حمله به یکی از آن‌ها، از متجاوز حمایت کنند. اگرچه این ماده به معنای تعهد دفاع جمعی مانند آنچه در ناتو وجود دارد، نیست، اما اگر تعاملات با یک کشور متجاوز، حتی به‌طور غیرمستقیم، منجر به تجاوز شود، ایران آن را نقض این ماده تلقی کرده و ممکن است توافق را بی‌اعتبار بداند.
یولیا رکنی‌فرد
متخصص روابط ایران و روسیه
او در ادامه می‌افزاید: «در حال حاضر، ایران تحت فشار است تا برای رسیدن به یک توافق جامع‌تر در مورد برنامه هسته‌ای و موشکی خود و همچنین حمایت از گروه‌های شبه‌نظامی منطقه، وارد مذاکره شود. در این میان، این برداشت نیز وجود دارد که در صورت عدم همکاری، احتمال دارد اسرائیل (به‌ویژه علیه تأسیسات هسته‌ای) حمله کند. عامل دیگری که باید در نظر داشت، تمایل ترامپ به حل‌وفصل یا دست‌کم متوقف کردن بحران‌های جاری و درگیری‌های نظامی است که بودجه آمریکا را تحت فشار قرار داده‌اند. او ممکن است بخواهد بخشی از مسئولیت مدیریت خاورمیانه را به دیگران، از جمله روسیه، واگذار کند.»

با این حال دست‌کم فعلا تمایلی از سوی مقام‌های ایرانی برای گفتگوی مستقیم با روسیه دیده نمی‌شود و زمان برای انقضای برجام و امکان فعال‌کردن مکانیسم ماشه در حال اتمام است. اتفاقی که از آن طرف ممکن است اسرائيل را بیش از قبل برای انجام چنین حمله‌ای وسوسه کند. مخصوصا اگر ترامپ از امکان حصول توافق با ایران ناامید شود و دیگر با انجام حمله اسرائيل به تاسیسات هسته‌ای ایران مخالفتی نداشته باشد.
در آن صورت مشخص نیست رویکرد روسیه در قبال چنین اتفاقی چگونه خواهد بود، آیا آنطور که برخی امیدوارند، پیش از رسیدن به آن نقطه، تلاش خواهد کرد تهران و واشینگتن را به یکدیگر نزدیک کنند، یا آنطور که گروهی از تحلیلگران با توجه به سابقه سیاست‌های روسیه در قبال ایران سراغ دارند، مسکو کنار خواهد نشست و تنها با انتشار بیانیه‌های سیاسی چنین حمله‌ای را محکوم خواهد کرد.

صدای آمریکا: رئیس ‌جمهوری آرژانتین وعده داد دولت او قانونی را برای ارتقای سازوکار محاکمه غیابی در مورد «جرایم سنگین» را تصویب خواهد کرد؛ سازوکاری که اجازه خواهد داد مقام‌های جمهوری اسلامی که گمان می‌رود در پرونده «آمیا» دخیل بودند، محاکمه شوند.

خاویر میلی، روز چهارشنبه به مناسبت سی‌امین سالگرد بمب‌گذاری در مرکز یهودیان در بوئنوس آیرس، در نشست کنگره جهانی یهودیان در پایتخت گفت: «ما باید در برابر تروریسم محکم و بی‌امان باشیم. هیچ تفاوت ظریفی وجود ندارد. فقط خیر و شر وجود دارد.»

بمبگذاری در مرکز همیاری یهودیان، آمیا، در سال ۱۳۷۳ خورشیدی روی داد، که در آن ۸۷ نفر کشته و بیش از ۳۰۰ تن زخمی شدند، و ۴۰۰ مغازه و خانه آسیب دید. آرژانتین می‌گوید حکومت ایران نقشه این بمب‌گذاری را کشید و گروه حزب‌الله لبنان آن را اجرا کرد.

به گزارش خبرگزاری رویترز، رئیس ‌جمهوری آرژانتین با اشاره به نقش مقامات جمهوری اسلامی گفت، «در حالی که آنها ممکن است هیچوقت حکمی را متحمل شوند، اما نمی‌توانند از محکومیت ابدی یک دادگاه آزاد، که گناه آنها را به تمام جهان ثابت می‌کند، بگریزند.»

بر اساس این گزارش، جو بایدن رئیس جمهوری ایالات متحده نامه‌ای را به نشست امسال کنگره جهانی یهودیان ارسال کرد که مارک استنلی سفیر آمریکا در بوئنوس آیرس آن را قرائت کرد. بایدن در این نامه تاکید کرد که «همه ما باید سهم خود را انجام دهیم.»

بایدن در ادامه نامه خود اضافه کرد، «همه ما، هر ملتی، هر دولتی و هر فردی … باید از دادن یک پناهگاه امن به نفرت‌افکنی خودداری کند. ما باید با قدرت علیه یهودستیزی صحبت کنیم. و ما باید در مقابل ترور و خشونت، که جان افراد زیادی را گرفته است، بایستیم.»

اواخر فروردین ماه امسال، دادگاهی در آرژانتین حمله مرگبار سال ۱۹۹۲ به سفارت اسرائیل در بوئنوس‌ آیرس و نیز حمله سال ۱۹۹۴ به مرکز یهودیان «آمیا» را به جمهوری اسلامی منتسب و حکومت ایران را به همین دلیل به «جنایت علیه بشریت» متهم کرد.

به گفته این دادگاه، اسناد موجود ثابت می‌کند جمهوری اسلامی با همکاری حزب‌الله مرگبارترین حادثه تروریستی تاریخ آرژانتین را با بمب‌گذاری در مرکز یهودیان، آمیا، مرتکب شده و از همین رو حکومت ایران یک «دولت تروریستی» و عامل «جنایت علیه بشریت» است.

تهران هرگونه ارتباط با این حملات را انکار کرده و مانع بازجویی مقامات سابق دولتی جمهوری اسلامی شده است.

ترجمه مقاله واشنگتن تایمز: دعوت کنفرانس کنش سیاسی محافظه‌کاران از رضا پهلوی ، پسر آخرین دیکتاتور ایران ، برای کنفرانس امسال، اصول بنیادین CPAC را تضعیف می‌کند. تقویت رضا پهلوی نیز خطرات قابل توجهی برای اعتبار و قوام ایدئولوژیک آن به همراه دارد. مهمتر از آن، این به عنوان هدیه ای به تهران عمل می کند، با اولویت های امنیت ملی پرزیدنت ترامپ در تضاد است و سیاست دولت در قبال ایران را تضعیف می کند .

CPAC با حمایت از اقدامات سختگیرانه علیه سازمان‌ها و رژیم‌هایی که امنیت ایالات متحده را تهدید می‌کنند، مدت‌هاست که از یک موقعیت قوی امنیت ملی دفاع کرده است. یکی از مهم‌ترین تهدیدها، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است، بازوی محوری دولت ایران که توسط ایالات متحده به عنوان یک سازمان تروریستی خارجی شناخته شده است.

علیرغم این واقعیت ها، رضا پهلوی به ارتباط نزدیک خود با شخصیت های ارشد سپاه افتخار می کند. با توجه به حمایت تاریخی CPAC برای اقدامات سختگیرانه علیه این گروه، این عمیقاً نگران کننده است. CPAC با فراهم کردن بستری برای کسی که ارتباط خود را با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دارد، پیام خود را در مورد ایران مخدوش می کند و ریاکار به نظر می رسد.

با توجه به سیگنال های متناقضی که برای متحدان و دشمنان ارسال می کند، این تصمیم می تواند به شدت به شهرت CPAC به عنوان مدافع منافع امنیتی آمریکا آسیب برساند. میلیون‌ها ایرانی مخالف رژیم فعلی وقایع این کشور را از نزدیک دنبال می‌کنند و دیدن رضا پهلوی در CPAC ضربه‌ای به دل می‌زند.

حمایت CPAC از دولت محدود و مخالفت با نخبه گرایی نیز با تصمیم دعوت از رضا پهلوی در تضاد است . سلسله پهلوی به لحاظ تاریخ و ماهیت خود معرف ضد این ارزش هاست. سلطنت در ایران قدرت را در دستان معدود غیر منتخب متمرکز کرد که منجر به اعمال حکومت اقتدارگرایانه و محدودیت های قابل توجهی در آزادی های فردی شد. سلسله پهلوی در زمان رضاشاه و پسرش محمدرضا شاه، مرکزیت و سرکوب بود.

از لحاظ تاریخی، رژیم پهلوی درگیر نظارت گسترده، آزار و اذیت سیاسی و سیاست‌های اقتصادی بود که به نفع نخبگان و تشدید نابرابری بود. ساواک، پلیس مخفی بدنام ایران در زمان شاه، با استفاده از شکنجه و اعدام به عنوان ابزار کنترل سیاسی، مخالفان را وحشیانه سرکوب کرد. شاه در سال 1975 همه احزاب سیاسی را منحل کرد و حکومت تک حزبی را اعلام کرد و در نهایت به سقوط او انجامید. این اقدامات اساساً با اصول CPAC مانند آزادی شخصی، پاسخگویی و شفافیت دولت در تضاد است.

CPAC با تأیید نماینده حکومت سلطنتی، خطر بیگانگی پایگاه خود را که برای حکومت دموکراتیک و رد ساختارهای قدرت استبدادی و موروثی ارزش قائل است، به خطر می اندازد. علاوه بر این، این تصمیم این اصل محافظه کارانه را که حکومت باید توسط مردم و برای مردم باشد، نه امتیاز ارثی عده معدودی، تضعیف می کند.

طرد مردم ایران از سلطنت، که در انقلاب اسلامی 1979 به اوج خود رسید، نشان دهنده انکار آشکار حکومت سرکوبگر و منفصل خاندان پهلوی است. نتیجه ربودن کشور توسط دشمنان تندرو مردم ایران، آمریکا و جهان آزاد بود. مردم ایران حتی اگر رهبران CPAC نتوانند آن را دریافت کنند. اعتراضات اخیر در ایران با شعارهایی مانند «مرگ بر ستمگر، چه شاه باشد چه رهبر»، این احساس را بیشتر تأیید کرده است، که نشانگر تمایل گسترده‌ای برای اصلاحات واقعی دموکراتیک، فارغ از سایه‌های مستبدان سکولار و تئوکراتیک است.

با وجود این، دعوت CPAC از رضا پهلوی حاکی از بی اعتنایی به آرمان های دموکراتیک مردم ایران است. این حرکت را می‌توان به‌عنوان تأیید چهره‌ای تلقی کرد که نشان‌دهنده ایدئولوژی‌های واپس‌گرا و بی‌اعتبار به جای همسویی با نیروهای آینده‌نگر و دموکراتیک در ایران است . چنین موضعی با حمایت اعلامی CPAC از دموکراسی جهانی در تضاد است و خواسته ها و فضای سیاسی مردم ایران را نادرست معرفی می کند.

دعوت CPAC از رضا پهلوی برای کنفرانس 2025 یک اشتباه عمیق است. این امر پایبندی سازمان به اصول اعلام شده خود برای ارتقای امنیت ملی، دولت محدود و ارزش های دموکراتیک را به خطر می اندازد. این تصمیم خطر آسیب رساندن به یکپارچگی CPAC، بیگانه شدن حامیان آن، و تضعیف اعتبار آن در صحنه بین المللی را به همراه دارد.

برای اینکه CPAC به ماموریت خود وفادار بماند و جایگاه خود را به عنوان چراغی از ارزش های محافظه کارانه حفظ کند، باید در این دعوت تجدید نظر کند. همسویی با افرادی که میراث های اقتدارگرا و تهدیدات امنیتی بالقوه را نمایندگی می کنند یا با آنها مرتبط هستند، به منافع CPAC یا اعضای تشکیل دهنده آن خدمت نمی کند. در عوض، CPAC باید بر حمایت از افراد و سیاست‌هایی تمرکز کند که واقعاً منعکس‌کننده اصول آزادی، امنیت و دموکراسی است که مدعی آن است. این امر برای قوام و شهرت آن و برای هدف گسترده تر ترویج ارزش های دموکراتیک در سراسر جهان بسیار مهم است.

• ایوان ساشا شیهان استاد روابط عمومی و بین‌الملل و دانشیار دانشکده روابط عمومی در دانشگاه بالتیمور است.