اخبار

دویچه‌وله: خانواده‌های زندانیان سیاسی ایران نگران هستند که اقتدارگرایان انتقام موفقیت مذاکرات لوزان را از زندانیان بگیرند. دلیل این نگرانی به نوشته”کلمه” هجوم ماموران به بند ۳۵۰ اوین و به مرخصی نیامدن زندانیان سیاسی در سال نو است.
[زندان اوین]

زندان اوین

سایت اینترنتی “کلمه” می‌نویسد که از اولین روزهای سال ۱۳۹۴ فشارهای جدیدی بر زندانیان سیاسی ایران آغاز شده است.

یادداشت این پایگاه اینترنتی نزدیک به میرحسین موسوی دربرگیرنده مواردی است که نشانگر اعمال فشار بر زندانیان سیاسی در نخستین ماه سال ۱۳۹۴ است. به نوشته “کلمه”، خانواده‌های زندانیان سیاسی نگران‌اند که این فشارها با رسیدن دولت روحانی به توافق اتمی با گروه ۱+۵ و استقبال مردم از آن افزوده شود.

حمله به بند ۳۵۰ اوین

“کلمه” نخست به مورد حمله شمار زیادی از نیروهای گارد حفاظت زندان اوین به بند ۳۵۰ در روز یکشنبه گذشته (۱۶ فروردین / ۵ آوریل) اشاره می‌کند.

حدود ۴۰ تن از زندانیان سیاسی در بند ۳۵۰ اوین حبس هستند. سربازانی که شمارشان بیش از زندانیان گزارش شده، اقدام به بازرسی، تفتیش محل اقامت و اموال و وسایل شخصی زندانیان و تخریب این اموال و وسایل کرده‌اند. “کلمه” اشاره می‌کند به این‌که این بازرسی و تخریب در آستانه سالروز “پنجشنبه سیاه بند ۳۵۰” انجام گرفته است.

روز پنجشنبه ۲۸ فروردین سال ۱۳۹۳ مامورانی از اطلاعات سپاه، وزارت اطلاعات و بیش از صد نفر از سربازان گارد سازمان زندان‌ها به بند ۳۵۰ حمله کرده و زندانیان سیاسی را مورد ضرب و شتم قرار دادند. بیش از ۳۰ تن از زندانیان در آن واقعه مجروح و برخی به دلیل شکستگی‌ها و خونریزی شدید به بیمارستان‌های خارج زندان منتقل شدند. حدود ۳۲ نفر به انفرادی منتقل شدند، تعدادی از آن‌ها تبعید شدند یا برایشان پرونده‌های جدید تشکیل شد.

با آن‌که عده‌ای از مسئولان قضایی و نمایندگان مجلس و دیگر مسئولان قول پی‌گیری این واقعه را داده بودند، نشانی از معرفی و تعقیب آمران و عاملان ضرب و شتم در دست نیست.
[تجمع خانواده‌های زندانیان سیاسی در فروردین سال ۱۳۹۳ در برابر مجلس شورای اسلامی در اعتراض به اعمال خشونت علیه زندانیان در زندان]

تجمع خانواده‌های زندانیان سیاسی در فروردین سال ۱۳۹۳ در برابر مجلس شورای اسلامی در اعتراض به اعمال خشونت علیه زندانیان در زندان

عدم آزادی یا مرخصی به مناسبت عید

“کلمه” همچنین می‌نویسد که امسال (۱۳۹۴) برای اولین بار است که هیچ یک از زندانیان سیاسی در نوروز به مرخصی نیامده است. این سایت خبری اشاره می‌کند به این‌که تا پیش از انتخاب حسن روحانی در خرداد ۱۳۹۲ به عنوان رئیس جمهور، گروهی از زندانیان سیاسی هر ساله در عید فطر یا به مناسبت‌های دیگر آزاد می‌شدند و به شماری از زندانیان نیز در عید نوروز مرخصی داده می‌شد. اما از زمان انتخاب روحانی روند آزادی زندانیان سیاسی به مناسبت عیدهای مختلف متوقف شده است.

برای نمونه طبق اعلام مقامات قضایی در عید فطر سال ۱۳۹۰ یکصد و سی نفر و در سال ۹۱ یکصد نفر از زندانیان سیاسی آزاد شدند.

به نوشته “کلمه”، در سال ۱۳۹۲ تا پیش از انتخابات ریاست جمهوری قرار بود که شماری از زندانیان سیاسی به مناسبت عید فطر آن سال آزاد شوند و دادستانی هم اعلام کرده بود که ۸۰ زندانی سیاسی آزاد می‌شوند، اما “پس از آزادی کمتر از ده تن از آن‌ها دستگاه قضایی رویکرد جدیدی پیش گرفت و همه آزادی‌ها و حتی مرخصی‌های متعارف هم متوقف شد و برخورد با زندانیان سیاسی شدت بی‌سابقه‌ای پیدا کرد”. اوج این خشونت هجوم به بند ۳۵۰ اوین در ۲۸ فروردین ۱۳۹۳ بود.

“انتقام‌گیری قوه قضائیه از دولت روحانی”

“کلمه” افزایش سخت‌گیری‌ها و اعمال فشار بر زندانیان سیاسی را نتیجه دشمنی مسئولان دستگاه قضایی با دولت روحانی می‌داند و اشاره می‌کند به این‌که هر گاه دولت روحانی موفقیتی به دست آورده و مورد توجه مردم قرار گرفته، قوه قضائيه فشار بر زندانیان سیاسی را افزایش داده است.

به نوشته “کلمه”، خانواده‌‌های زندانیان سیاسی با توجه به مشاهدات و تجربه خود نگران‌اند که “موفقیت دولت در توافق هسته‌ای و استقبال مردم از آن” نیز عامل جدیدی برای تشدید فشار بر عزیزانشان شود و “مسئولان قضایی کینه خود را از دولت بر سر این زندانیان خالی کنند”.

ماه گذشته نیز همین پایگاه اینترنتی از افزایش فشار بر فعالان سیاسی، احضارها و سختگیری‌های امنیتی و صدور احکام سنگین برای فعالان سیاسی توسط دادگاه انقلاب خبر داده بود. به نوشته “کلمه”، در اعمال فشار بر فعالان سیاسی افرادی از نهاد ریاست جمهوری نیز با اطلاعات سپاه، وزارت اطلاعات و قوه قضائیه همکاری می‌کنند.

بی‌بی‌سی: با نزدیک شدن زمان بررسی طرحی در سنای آمریکا برای نظارت کنگره بر توافق نهایی احتمالی میان ایران و قدرت ها، تلاش دموکرات ها برای تعدیل آن به طوری که شاید برای کاخ سفید قابل قبول باشد شدت گرفته است.

همزمان کاخ سفید به تلاش خود برای به کرسی نشاندن تفاهم لوزان نزد اعضای کنگره ادامه می دهد و باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا در همین رابطه به دو سناتور در کمیته روابط خارجی تلفن زده است.

او روز چهارشنبه با سناتور باب کورکر، رئیس جمهوری خواه کمیته روابط خارجی، که تهیه کننده طرح نظارت بر توافق با ایران است و همچنین سناتور بن کاردین که بلندپایه ترین دموکرات در این کمیته است صحبت کرد.

طرح سناتور کورکر که باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا را ملزم خواهد کرد توافق نهایی با ایران را برای بازبینی و تصویب در اختیار کنگره بگذارد،‌ در روز ۱۴ آوریل یعنی سه شنبه آینده در کمیته روابط خارجی به بحث گذاشته خواهد شد.

اما این طرح با انتقاد کاخ سفید مواجه شده که می گوید مرحله بعدی مذاکرات با ایران، برای تنظیم جزئیات یک توافق جامع را، با مشکل مواجه می کند.

ایران و کشورهای ۱+۵ روز ۱۳ فروردین (دوم آوریل) با صدور بیانیه‌ای مشترک از رسیدن به تفاهمی خبر دادند که به گفته آنها می‌تواند زمینه‌ساز توافق نهایی بر سر برنامه هسته‌ای ایران تا کمتر از سه ماه دیگر (۹ تیر) شود.
‘پلی بر اختلافات’
طرح سه شنبه در کمیته روابط خارجی سنا بررسی خواهد شد

مشکل کاخ سفید این است که این طرح علاوه بر اکثریت جمهوری خواه، از حمایت حدود ۱۱ سناتور دموکرات و یک سناتور مستقل نیز برخوردار است بنابراین به راحتی به صحن سنا خواهد آمد و به احتمال زیاد تصویب خواهد شد. اما جمهوری خواهان یک رای کمتر از ۶۷ رای لازم برای مصون کردن طرح در برابر وتوی رئیس جمهور دارند.

شماری از سناتورهای دموکرات که می گویند کنگره باید در مورد مساله ای به این اهمیت حق اظهار نظر داشته باشد، سعی دارند طرح را طوری اصلاح کنند که مورد پذیرش آقای اوباما باشد.

سناتور دموکرات بن کاردین که در نظر دارد چند متمم به طرح سناتور کورکر بیافزاید روز چهارشنبه به شبکه پی بی اس آمریکا گفت:‌ “تلاش من این است که بین اختلافات پل بزنم. نه اینکه احساس کنم می توانم رئیس جمهور را به یکی از مشوقان طرح بدل کنم، قصدم این است که بعضی از نگرانی های مشروع را برطرف کنم.”

آقای اوباما در مصاحبه چند روز پیش خود با توماس فریدمن از نیویورک تایمز ضمن اذعان به “نگرانی های صادقانه” سناتور کورکر گفت که امیدوار است “بتوانیم راهی پیدا کنیم که به کنگره اجازه دهد نظرش را بیان کند بدون آنکه در اختیارات سنتی ریاست جمهوری تعرض کند.”

جاش ارنست سخنگوی کاخ سفید چهارشنبه در مورد تماس آقای اوباما با دو سناتور گفت هدف تماس چانه زنی در مورد متن مصوبه نبود:‌ “تلاش ما در حال حاضر این است که به اعضای کنگره کمک کنیم درک کنند ایران دقیقا تاکنون چه تعهداتی داده است. و قصد اصلی ما این است که اطمینان حاصل کنیم مقام های آمریکایی که مسئول مذاکره بر سر جزئیات این موافقتنامه هستند، زمان و فضای لازم برای کامل کردن آن تا پایان ژوئن را داشته باشند.”

جان کری وزیر خارجه آمریکا چهارشنبه به شبکه پی بی اس آمریکا گفت که آقای اوباما طرح را در صورتی وتو نخواهد کرد که متن آن تغییر کند.

کاخ سفید به خصوص به بخشی از طرح سنا اعتراض دارد که از دولت اوباما می خواهد تصدیق کند ایران در یک عمل تروریستی علیه آمریکا در هیچ کجای جهان دست نداشته یا مستقیما از آن حمایت نکرده است.

دولت اوباما می گوید که هدف توافق لوزان جلوگیری از توسعه سلاح اتمی توسط ایران است و نباید آن را به سایر اختلافات دو کشور گره زد.

سناتور دموکرات کریس کونز متممی را پیشنهاد کرده است که بخش مربوط به تصدیق عدم فعالیت تروریستی ایران علیه آمریکا را از طرح کورکر حذف می کند.

در پیش نویس طرح سناتور کورکر آمده است:‌ “رئیس جمهور باید ظرف پنج روز پس از رسیدن به توافق با ایران بر سر برنامه اتمی ایران، متن موافقتنامه و کلیه مواد و پیوست های مرتبط آن را تسلیم کمیته های مربوطه در کنگره کند.”

طرح کمیته روابط خارجی سنا آقای اوباما را از تعلیق تحریم های وضع شده در کنگره علیه ایران در جریان یک دوره ۶۰ روزه که توافق در کنگره مرور می شود منع می کند.

اگر کمیته توافق با ایران را ظرف این ۶۰ روز تصویب کند – یا اگر آن را به رای نگذارد – باراک اوباما می تواند در جهت کاهش تحریم هایی که کنگره وضع کرده گام بردارد. اما اگر علیه آن رای دهد، آقای اوباما نخواهد توانست تحریم های کنگره را بردارد.

تحریم هایی که کنگره در طول سالیان مجزا از کاخ سفید وضع کرده بخش مهمی از اهرم فشار بر ایران بوده است.

سناتور کورکر تاکید کرده است که قصد تخریب تفاهم با ایران را ندارد: “این بدان معنی نیست که توافقی در کار نخواهد بود، اما این توافق باید از آزمون زمان بگذرد.”

سناتور کورکر یک چهره میانه رو توصیف می شود. او جزو ۴۷ سناتوری نبود که اخیرا طی نامه ای مستقیم به رهبران ایران هشدار دادند هرگونه توافق با دولت اوباما فقط ممکن است تا پایان دوره ریاست جمهوری او اعتبار داشته باشد.

همزمان در روز چهارشنبه نظرسنجی رویترز/ایپسوس نشان داد که ۳۱ درصد جمهوری خواهان از توافق با ایران حمایت می کنند.

دیگربان: گروهی از نمایندگان منتقد بیانیه «لوزان» در نامه‌ای به محمد‌جواد ظریف٬ وزیر امور خارجه از وی خواستند این وزارت‌خانه هر چه سریع‌تر «فکت‌شیت ایرانی» را منتشر کند.

این مطلب را محمدحسین آصفری٬ عضو کمیسیون امنیت ملی یک روز پس از حضور ظریف در جلسه غیرعلنی مجلس بیان کرده است.

محمد‌جواد ظریف و علی‌اکبر صالحی دو عضو ارشد تیم مذاکره کننده ایران روز گذشته برای توضیح درباره بیانیه «لوزان» به مجلس فراخوانده شده بودند.

جزئیات زیادی از این جلسه غیرعلنی منتشر نشده٬ اما حمید رسایی٬ نماینده محافظه‌کار مجلس گفته در جلسه مذکور مقرر شد که ایران نیز «فکت‌شیت» خود را منتشر کند.

رسایی افزوده این متن معیار اصلی برای منتقدان بیانیه «لوزان» خواهد بود و آن‌ها بی‌صبرانه در انتظار انتشار آن هستند.

آن‌طور که این نماینده مجلس اعلام کرده محمد‌جواد ظریف در این جلسه بار‌ها تاکید کرده که بیانیه «لوزان» چرک‌نویس است و ملاک عمل و قضاوت توافق تیر ماه خواهد بود.

انتشار «فکت‌شیت» آمریکا درباره مذاکرات لوزان و برخی «تفاوت‌های» آن با آنچه که ایران درباره مذاکرات اعلام کرده با اعتراض گروهی از محافظه‌کاران مواجه شده است.

آن‌ها خواستار توضیح وزارت امور خارجه در این زمینه شده‌ و در عین حال از حذف متنی از سایت رسمی وزارت امور خارجه درباره مذاکرات «لوزان» خشمگین هستند.

این دسته از محافظه‌کاران می‌گویند وزارت امور خارجه «فکت‌شیت» خود را منتشر کرده٬ اما با توجه به افزایش انتقاد‌ها اقدام به حذف بی‌سر و صدای آن از سایت خود کرده است.

علی‌اکبر صالحی هم در واکنش به انتقاد‌ها و اعتراض‌ها و درخواست‌ها گفته سازمان انرژی اتمی و وزارت امورخارجه «فکت‌شیت» ایران را تهیه کرده‎ و در صورت صلاحدید منتشر می‌شود.

رادیوفردا: جان برنان، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، «سیا»، ضمن حمایت از تفاهم سیاسی لوزان در مورد برنامه اتمی ایران، برخی از انتقادات علیه آن را «ناشی از تظاهر» نامید و گفت از امتیازهایی که تهران داده، شگفت‌زده است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، آقای برنان در نخستین اظهار نظری که در مورد تفاهم لوزان ابراز کرده است، طی سخنانی در ۱۸ فروردین در دانشگاه هاروارد، گفت «باید به شما بگویم، افرادی که می‌گویند این توافق راهی در برابر ایران می‌گشاید تا به بمب (هسته‌ای) برسد، تظاهر می‌کنند؛ از نظر من، اگر آنها واقعیت‌ها را بدانند، متوجه خواهند شد چه چیزی برای [به دست آوردن] یک برنامه [اتمی] لازم است».

این گفته‌ها زمانی مطرح می‌شود که گروهی از سیاستمداران جمهوری‌خواه مخالفت و انتقاد خود را در مورد مذاکرات و توافق اتمی با ایران ابراز کرده‌اند. برخی از نمایندگان دمکرات کنگره نیز با آنها همراه شده‌اند.
نخست وزير اسرائيل می‌گوید چارچوب تفاهم ايران و قدرت‌های جهانی در لوزان سوييس يک «توافق بد» است و «زيرساخت‌های گسترده اتمی ايران را باقی نگاه می‌دارد».
• بیشتر بخوانید

​​​بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نیز از دولتمردانی‌ست که مخالفت شدید خود را با تفاهم لوزان ابراز کرده و آن را «توافقی بد» توصیف کرده است که جلوی رسیدن ایران به سلاح هسته‌ای را نخواهد گرفت.

جان برنان می‌گوید چهارچوب توافقی که در لوزان بنا شده است «نه تنها جلوی غنی‌سازی اورانیوم را بلکه جلوی غنی‌سازی پلتونیوم را می‌گیرد».

خبرگزاری رویترز نیز از قول رئیس سازمان «سیا» نقل کرده است که او در مورد امتیازهایی که ایران داده «ابراز شگفتی» کرده است؛ «من به شکل رضایتمندی شگفت‌زده هستم که ایرانی‌ها، با این همه موافقت کرده‌اند.»

به گفته آقای برنان برخی از منتقدان بیش از آنکه بر برنامه اتمی تهران متمرکز باشند، بر تاثیری که رفع تحریم‌ها می‌گذارد، متمرکز هستند، و اینکه چنین چیزی به حکومت ایران اجازه می‌دهد «مشکلاتی بیشتر در منطقه ایجاد کنند».

به گفته رئیس سیا چنین نگرانی قابل درک است، اما در عین‌حال او فکر نمی‌کند که در پی همه اینها تهران ناگهان موضعی غیرفعال و سر‌به‌زیر در مورد منطقه در پی گیرد.

او در عین حال تاکید کرده است که روشن نیست آیا رویکرد عملگرای ایران در رابطه با برنامه اتمی‌اش تحت ریاست‌جمهوری حسن روحانی «به دیگر بخش‌های سیاست خارجی ایران انتقال پیدا می‌کند» یا نه.

یک روز پیش از این سخنان، باراک اوباما، رئیس‌جمهوری ایالات متحده نیز، در مصاحبه‌ای با رادیو ان‌پی‌آر، با اشاره به سیاست‌های ایران در قبال تل‌آویو، گفته بود اینکه از ایران خواسته شود در توافقی برای اثبات صلح‌آمیز بودن برنامه اتمی‌اش، اسرائیل را به رسمیت بشاسد، «قضاوتی به طور اصولی نادرست» است.

از سوی دیگر او طی تماسی تلفنی با سلطان قابوس، پادشاه عمان، تاکید کرده است که همکاری آمریکا «با عمان و دیگر متحدان منتطقه‌ای» برای «متوجه کردن تهران به فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده‌اش در منطقه (خاورمیانه)» ادامه پیدا می‌کند.

ایالات متحده در مورادی گوناگون مخالفت و انتقاد خود را از سیاست‌های تهران در منطقه خاورمیانه نشان داده است؛ واشینگتن از مخالفان بشار اسد، حامیان ائتلاف اعراب علیه شورشیان حوثی در یمن و مخالف گروه‌هایی مانند حزب‌الله لبنان است که جملگی از حمایت ایران برخوردار هستند.

بی‌بی‌سی: محمدعلی جعفری فرمانده سپاه پاسداران با تاکید بر اینکه مذاکره کنندگان هسته ای “تا به امروز توانسته اند از حقوق ملت ایران به شایستگی دفاع کنند” گفت: “ملت ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از تلاش های صادقانه و مجاهدت های سیاسی این عزیزان و ایستادگی روی خطوط قرمز تعیین شده، قدردانی می کنند”.

روابط عمومی سپاه، امروز سه شنبه ۱۸ فروردین گزارش داد که آقای جعفری این اظهارات را در حاشیه همایش فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و “در پاسخ به برخی از ابهامات مطرح شده پیرامون بیانیه اخیر هسته‌ای” بیان کرده است.

سرلشکر جعفری افزود: “مطمئن هستیم همان‌گونه که رئیس محترم جمهور و وزیر محترم امور خارجه و اعضای برجسته این تیم به صراحت مطرح کردند، خط قرمز ما علاوه بر پذیرفتن حق چرخه غنی سازی هسته ای و تحقیق و توسعه در این حوزه، لغو همه تحریم های مرتبط به عنوان نقطه مرکزی مطالبات ملت ایران است.”

فرمانده سپاه، در عین حال تاکید کرده است که “بی صداقتی و عدم پایبندی آمریکایی ها به تعهدات و عدم اعتماد به آنها، مسیر سختی را برای آینده این جهاد دیپلماتیک ترسیم می کند”.

مطمئن هستیم همان‌گونه که رئیس محترم جمهور و وزیر محترم امور خارجه و اعضای برجسته این تیم به صراحت مطرح کردند، خط قرمز ما علاوه بر پذیرفتن حق چرخه غنی سازی هسته ای و تحقیق و توسعه در این حوزه، لغو همه تحریم های مرتبط به عنوان نقطه مرکزی مطالبات ملت ایران است
فرمانده سپاه پاسداران

ایران و کشورهای گروه ۱+۵، پنج روز پیش با صدور بیانیه ای در شهر لوزان سوئیس اعلام کردند که بر سر چارچوب راه هایی برای حل اختلافات موجود در مورد برنامه هسته ای ایران به تفاهم رسیده اند.

این تفاهم، مورد حمایت صریح تعدادی از مقام های جمهوری اسلامی از جمله رئیس جمهور، رئیس مجلس، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و حمایت نسبی تعدادی دیگر از مقام های ایرانی از جمله جمعی از ائمه جمعه قرار گرفته است. با وجود این، تعدادی از نمایندگان مجلس و رسانه های اصولگرا، منتقد سرسخت بیانیه لوزان هستند.

محمدعلی جعفری در بخشی دیگر از اظهارات امروز خود گفته است: “آمریکا که در پی تغییر رفتار سیاسی ایران بود، خود به تغییر رفتار سیاسی تن داد و بر خلاف مشی گذشته خود، درمقابل مردم ما، مجبور به فراموش کردن همه گزینه های روی میز و جایگزین سازی مسیر دیپلماسی برای حل موضوع هسته ای شد.”

سرلشکر جعفری، با “هوشمند و شجاع” توصیف کردن مذاکره کنندگان هسته ای ایران، از آنها خواست “در فرصت تعیین کننده پیش رو، حداکثر ظرفیت های قدرتمند خود و مجموعه نظام را برای عزّت انقلاب اسلامی و کشور و نیز لغو همزمان تحریم ها به کار گیرند.”

وی افزود: “ملت بزرگ ایران بر اساس شعار نورانی ‘دولت و ملت، همدلی و همزبانی’ در یک صف واحد، پشتیبان جبهه دیپلماتیک هسته ای خود خواهند بود.”

رهبر جمهوری اسلامی، سال ۱۳۹۴ را سال “دولت و ملت، همدلی و همزبانی” نامیده است.

از آیت الله خامنه ای، هنوز در مورد تفاهم لوزان اظهارنظری منتشر نشده است.

رادیوفردا: باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا، می‌گوید اینکه از ایران خواسته شود در توافقی برای اثبات صلح‌آمیز بودن برنامه اتمی‌اش، اسرائیل را به رسمیت بشاسد، «قضاوتی به طور اصولی نادرست» است.

رئیس‌جمهوری ایالات متحده، در گفت‌وگویی با رادیو همگانی ملی آمریکا، ان‌پی‌آر، ۱۷ فروردین گفته است «این نکته که ما ایران را موظف کنیم در توافقی که نظامی نبودن برنامه‌ هسته‌ایش را ثابت می‌کند، اسرائیل را به رسمیت بشناسد، مانند این است که بگوییم، ما هیچ توافقی را با ایران امضا نمی‌کنیم، مادامی که ماهیت حکومت ایران به طور کلی عوض شود».

او افزوده است «و به نطر من، این قضاوتی به طور اصولی نادرست است».

وب‌سایت رادیو ان‌پی‌آر می‌گوید، رئیس‌جمهوری ایالات متحده گفته است هدف او از رسیدن به توافقی با ایران «دقیقا به این خاطر است که نمی‌توانیم در مورد تغییر طبیعت رژیم ایران، اطمینان خاطر داشته باشیم. دقیقا به همین خاطر است که ما نمی‌خواهیم (آنها) به بمب اتمی دسترسی پیدا کنند. اگر ایران ناگهان به آلمان، سوئد یا فرانسه تغییر پیدا کند، آن وقت می‌توان گفت‌وگوی دیگری درباره زیربنای اتمی آن کرد».

این سخنان پس از آن مطرح می‌شود که در پی تفاهم لوزان سوئیس، که چهارچوب رسیدن به توافق نهایی در پایان ماه ژوئن را مشخص کرده است، مقام‌های ارشد اسرائیل به انتقادهایی گسترده از آن پرداختند.

در صدر این مقام‌ها، نخست‌وزیر اسرائیل قرار دارد که روز جمعه خواسته بود تا توافق نهایی با ایران دربرگیرنده «تعهد روشن و بدون ابهام تهران برای به رسمیت شناختن اسرائیل باشد».

بنیامین نتانیاهو، روز یک‌شنبه نیز با توصیف تفاهم لوزان به «توافقی بد» افزوده است «يک توافق خوب زيرساخت‌های گسترده برنامه هسته‌ای ايران را به عقب می‌برد، ايران را ملزم می‌کند که رفتار خصمانه‌اش در منطقه، ترور جهانی و خواسته‌ها و اقدامات‌اش را برای نابودی اسرائيل متوقف کند».

طی روزهای گذشته و در پی رسیدن به چهارچوب توافق احتمالی نهایی، رسانه‌ها و سیاستمداران موافق و مخالف در ایالات متحده، به طور گسترده‌ای به بیان نظرات و دیدگاه‌های خود پرداخته‌اند.

• بیشتر بخوانید: کارزار همه‌جانبه مخالفان و موافقان توافق با ایران

رئیس‌جمهوری آمریکا، در روز دوشنبه علاوه بر مصاحبه با رادیو ان‌پی‌آر، در عین حال طی تماسی تلفنی با سلطان قابوس، پادشاه عمان، تاکید کرد که «با عمان و دیگر متحدان منتطقه‌ای» آمریکا برای «متوجه کردن تهران به فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده‌اش در منطقه (خاورمیانه)» همکاری می‌کند.

این گفته‌ها خود بخشی از تلاش‌های واشینگتن برای قانع کردن هم‌پیمانان منطقه‌ای ایالات متحده، توصیف شده است که توافق نهایی به معنی نرم شدن واشینگتن در قبال نقش ایران در منطقه خاورمیانه نیست.

خودنویس: سياست هسته‌ای ايران، جنايت عليه ملت ايران بوده است و نبايد عامل اصلی اين جنايت، رهبر جمهوری اسلامی را از ياد برد. همانطور که بارها نوشته‌ام راه حل بحران اتمی نه حمله نظامی، نه تحريم‌هايی که مردم را نشانه می‌گيرند و نه بستن چنين توافق‌هائی است. توافقی که بدست کسانی صورت گرفته است که ساليان سال با شعار «حق مسلم ماست» اجازه کوچک‌ترين انتقادی را به کسی نمی‌دادند. کسانی که اين توافق را امری مثبت می‌دانند و گاهی توهم برخی از آنان تا جائی پيش می‌رود که ياد مصدق هم می‌افتند (آنهم در کشوری که يک کوچه هم بنام مصدق وجود ندارد) حداقل چند خطای فاحش را مرتکب می‌شوند.

درباره چارچوب شرائط توافق لوزان [از توافق سخن می‌برم چون تفاهمی که جزئيات آن هم مشخص شده باشد همان توافق است]، در اين مقاله تنها به بخش غنی سازی می‌پردازم. بياد خوانندگان محترم می‌آورم که اينجانب سال‌ها می‌نويسم و می‌گويم که اگر چند کشور در جهان وجود داشته باشند که برای توليد انرژی نياز به انرژی هسته‌ای نداشته باشند يکی از آنها ايران است و راه‌حل‌های ديگری که اقتصاد و مفيد و مناسب با ايران باشد برای توليد انرژی در ايران وجود دارد. اضافه می‌کردم که حتی در صورت راه‌اندازی نيروگاه بوشهر، ايران نياز به راه اندازی صنعت غنی‌سازی ندارد، زيرا ايران نه اورانيوم کافی دارد و نه اصولا به صرفه است که برای يک يا حتی چند نيروگاه صنعت غنی سازی راه اندازی شود.

با اينحال تبليغات رژيم بر اين بود که بايد برای توليد سوخت، سياست هسته‌ای را دنبال کرد و اين اصرار بر داشتن صنعت غنی‌سازی، مشکل اصلی بين ايران و قدرت‌های خارجی شده بود و علت اصلی تحريم‌هايی شد که باعث وارد شدن صدها ميليارد هزينه به اقتصاد ايران شدند. رژيم ايران مصر بود که تنها هدفش از غنی سازی، توليد سوخت برای مصارف صلح آميز است. و حتی در مقابل اين انتقاد جدی که برای يک راکتور نيازی به راه انداختن صنعت غنی‌سازی نيست و سوخت يک راکتور را با چند ده ميليون دلار می‌توان تهيه کرد پاسخ غير مستقيم داده می‌شد که ما بايد مستقل باشيم، شايد سوخت را ندهند و احتمالا راکتورهای ديگر هم خواهيم داشت و بايد صنعا غنی سازی داشته باشيم.

حال ببينيم درباره مسئله غنی سازی چه توافقی صورت گرفته است. از آنجا که متنی که وزارت خارجه ايران درباره تفاهم لوزان منتشر کرد با متنی که وزارتخارجه امريکا منتشر کرده است تفاوت‌های فاحش دارد و آقای ظريف متن وزارتخارجه ايران را فکت شيت [ّFact sheet] ندانست در اين مطلب به فکت شيت وزارت خارجه امريکا رجوع می‌کنيم هر چند در مورد غنی‌سازی اختلاف زيادی با متن منتشره وزارت خارجه ايران نداشت. البته اين سئوال باقی است که چرا ايران متنی منتشر نکرده است. آقای ظريف مدعی شده است آمريکائی ها در متن خود خلاف‌گوئی کرده‌اند اما او تنها به مسئله روند برداشتن تحريم‌ها اشاره کرد که فعلا در اين مقاله به آن نمی پردازيم.

درباره غنی سازی در هر دو متن آمده است (۱):

۱ ـ ايران تا ۱۵ سال اجازه غنی کردن اورانيوم بالای ۴ درصد را نخواهد داشت.

۲ ـ غنی سازی اورانيوم در فردو بکلی متوقف می‌شود. مرکز فردو که ۱۳۰ متر زير زمين است تبديل به يک مرکز تحقيقاتی خواهد شد.

۳ ـ بغير از نطنز مرکز ديگری برای غنی سازی ايجاد نمی شود.

۴ ـ از حدود ۸۰۰۰ کيلو اورانيوم غنی شده در ايران، طی مدت ۱۵ سال، ايران تنها حق دارد ۳۰۰ کيلوگرم آن را ذخيره کند.
(توضيح نگارنده: معلوم نيست که آيا بايد اضافه را به روسيه بفرستند يا رقيق يا اکسيد کنند.)

۵ ـ از ۱۸۴۷۲ دستگاه سانتريفوژ نسل اول فعلی که ۹۰۰۰ تای آن فعال است بمدت ۱۰ سال فقط ۵۰۶۰ تای آن فعال خواهد ماند.
(توضيح نگارنده: اين سانتريفوژها مدلهای بسيار قديمی مربوط به ۵۰ سال پيش هستند و کارکرد آنها يک چهلم کارکرد سانتريفوژهای مدرن است.)

حال فرض را بر اين بگذاريم که ايران فعاليت‌های غنی سازی را برای تهيه سوخت راکتورها به راه انداخته است. از زبان مسوولين رژيم بشنويم که ايران به چه تعداد سانتريفوژ برای تهيه سوخت نياز دارد. آقای خامنه‌ای ۱۶ تير ۱۳۹۳ در يک سخنرانی در جمع مسوولان ارشد نظام به مساله ظرفيت غنی سازی و نياز عملی ايران به اين ظرفيت اشاره کرده بود. او در اينباره گفته بود : «هدف آن‌ها اين است که در موضوع ظرفيت غنی سازی، جمهوری اسلامی ايران را به ۱۰ هزار سو راضی کنند. البته ابتدا از ۵۰۰ سو و ۱۰۰۰ سو شروع کردند، که ۱۰ هزار سو، محصول حدود ۱۰ هزار سانتريفيوژ از نوع قديمی است که داشتيم و داريم، در حاليکه به گفته مسئولان مربوط، نياز قطعی کشور، ۱۹۰ هزار سو است.» (۲)

سو (Seperative Work Unit) ضريب جداسازی يا توان جداسازی اورانيوم ۲۳۵ از اورانيوم ۲۳۸ است که توليد آن برحسب کيلوگرم بيان می‌شود. سو هر يک از سانتريفوژهای کنونی ايران نزديک به يک است. يعنی همانطور که آقای خامنه‌ای گفته است ايران اکنون ۱۰۰۰۰ سو توانائی غنی سازی دارد.

علی اکبرصالحی رئيس سازمان انرژی اتمی نيز بار‌ها اعلام کرده بود که «ايران به دنبال نطنز دوم و فردو دوم نيست بلکه در تلاش است زيرساخت‌های خود را با استاندارد و کيفيت بهتر فعال کند و با بهره گيری از سانتريفيوژهای جديد‌تر کيفيت و ميزان غنی سازی خود را افزايش دهد تا در مجموع بتواند در يک افق چندساله ۱۹۰ هزار سو (SWU) غنی سازی لازم برای تامين سوخت راکتورهای خود انجام دهد.» (۳)

صالحی در ۹ تير ۱۳۹۳ توضيح می‌دهد که «نياز ما در هشت سال آينده برای تامين سوخت سالانه نيروگاه اتمی بوشهر حدود ۱۹۰ هزار «سو» است تا بتوانيم پس از اتمام قرارداد با روسيه سوخت اين نيروگاه و رآکتور تحقيقاتی تهران و رآکتور اراک را تامين کنيم.»

اگر راکتورهای ديگری که ايران بنا دارد از روسيه بخرد را در نظر نگيريم برای توليد ۱۹۰ هزار سو، ايران به حدود ۲۰۰۰۰۰ سانتريفوژ نسل اول نياز دارد. با توجه به اينکه طبق توافق لوزان ايران مجبور است تا مدت ۱۰ سال تنها ۵۰۰۰ سانتريفوژ داشته باشد [يعنی ۵۰۰۰ سو] اين ميزان يعنی ۲.۵ درصد آنچه که لازم ايران دارد می‌باشد. پس در نتيجه می‌توانيم بگوييم تا حداقل ۱۰ سال، جمهوری اسلامی پذيرفته است که تنها دکوری از صنعت غنی سازی در ايران وجود داشته باشد و عملا چيزی برای تهيه سوخت مورد نياز در داخل ايران وجود نداشته باشد. حال سوال اينجاست اين همه هزينه بابت تحريم‌ها پرداخت شده است که ۲.۵ درصد سوخت مورد نياز راکتوری که تنها کمتر از ۲ درصد برق ايران را توليد می‌کند را تامين کنيم؟

نتيجه اينکه در اصل، ايران پذيرفته است که تا ۱۰ سال صنعت غنی سازی موثر نداشته باشد و مجبور باشد تنها از ميزان بسيار کمی سانتريفوژ مدل ۵۰ سال پيش استفاده کند که تا ۱۰ سال آينده همه اسقاطی خواهند بود. نتيجه اينکه شعارها درباره ضرورت غنی سازی برای تامين سوخت راکتورها دروغ بودند. اگر صحت داشتند رژيم نمی توانست هم تعطيل عملی غنی سازی را قبول کند و هم نظارتهای متفاوت [تا نظارت ۲۵ ساله] را بپذيرد. بدين قسم توافق لوزان پرده از يکی از دروغهای رژيم درباره سياست هسته‌ای‌اش برداشت. آيا خود رژيم نمی توانست در همان آغاز تصميم بگيرد که غنی سازی را متوقف کند و دست از غنی سازی که اصولا به هيچ وجه به صرفه هم نيست، بردارد؟ اما اينکار را برای حفظ ظاهر و پوشش دادن به فريب خود نکرده است و حال مجبور شده است زير فشار قدرت‌های خارجی هم غنی سازی را متوقف کند و هم تحريم‌ها کاملا برداشته نمی‌شوند و هم حاکميت ملی را مخدوش می‌کند. اين چگونه توافقی است که برای آن جشن می‌گيرند و اعلاميه شادی صادر می‌کنند؟

از ديد نگارنده سياست هسته‌ای ايران، جنايت عليه ملت ايران بوده است و نبايد عامل اصلی اين جنايت، رهبر جمهوری اسلامی را از ياد برد. همانطور که بارها نوشته‌ام راه حل بحران اتمی نه حمله نظامی، نه تحريم‌هايی که مردم را نشانه می‌گيرند و نه بستن چنين توافق‌هائی است. توافقی که بدست کسانی صورت گرفته است که ساليان سال با شعار «حق مسلم ماست» اجازه کوچک‌ترين انتقادی را به کسی نمی‌دادند. کسانی که اين توافق را امری مثبت می‌دانند و گاهی توهم برخی از آنان تا جائی پيش می‌رود که ياد مصدق هم می‌افتند (آنهم در کشوری که يک کوچه هم بنام مصدق وجود ندارد) حداقل چند خطای فاحش را مرتکب می‌شوند. در بهترين صورت آنها مدعی‌اند که هر جا جلوی ضرر را بگيريم خوب است و بايد اين توافق را مبارک دانست. با اين روش:

۱ـ به جامعه القا می‌کنند که راه حل ديگری وجود نداشت

۲ـ بدنبال مسئولان اين فاجعه نخواهند بود. رژيمی که عامل اين ضررهاست، اگر برای او دست بزنيم او ادامه خواهد و اينبار در عرصه ديگری.

۳ـ جلوی هزينه ها گرفته نشده است. ادامه کار ۵۰۰۰ سانتريفوژ برای چيست؟ ايا اينها برای ايران هزينه بيهوده ندارد. ايا تضمينی هست که بحرانها بخوابند و ايران با غرب رابطه عادی برقرار کند.

۴ـ راه دخالت قدرت‌های خارجی را در امور ايران باز می‌گذارد. توافق لوزان واقعا يکی از نادر توافق‌های نيم قرن اخير است که در برخی از زمينه ها اختيار را به قدرت‌های خارجی می‌سپارد.

بدون حاکميت ملی امکان پيدا کردن راه حلی که حقوق ملی ايرانيان را در نظر گيرد ممکن نيست. يادآوری می‌کنم که تا چه اندازه پيگيری مسائل مهمی چون سياست اتمی برای سرنوشت ما اهميت دارد. بعنوان فايده تکرار اما با افسوس، مقاله را با آنچه در مقاله‌ای در اول بهمن ۱۳۹۲ نوشته بودم به پايان می‌برم:

«از اين‌ رو در زمينه سياست‌های اتمی رژيم و همچنين برخورد قدرت‌های خارجی با آن، شفاف سازی و اطلاع رسانی صحيح و خارج از حب و بغض‌های سياسی از جمله وظيفه‌ای برای پيشبرد حقوق بشر در ايران است. بسيار متاسفم که در اين باره بسيار کم گفته می‌شود و بسيار کم نوشته می‌شود. در آنچه مربوط به فرد فرد مردم ايران می‌شود مسئله اساسی اين است که هرگز با کسانی که بخاطر منافع سياسی خود بحرانهای عظيم را بوجود آوردند برخورد نکرده‌ايم و به محض اينکه به هر نوعی تظاهر کرده‌اند که می‌خواهند به بحران پايان دهند برايشان نيز دست زده‌ايم!

مسلما منظور انتقام‌گيری و فردی کردن مسئله نيست، منظور رسيدگی و ريشه يابی مسائل و شفاف کردن آنهاست تا راه حل مناسب برای جامعه شناخته شود، طوريکه در آينده بنوعی ديگر دچار بحران ديگری نشويم. اگر روزی که گروگانهای امريکايی آزاد شدند بجای اينکه بگوييم “الان وقت چرتکه انداختن نيست” می‌پرسيديم چرا بعد ۴۴۴ روز آزاد شدند و اين «مبارزه با امپرياليسم و استکبار جهانی» چقدر برای ايران هزينه داشته است؟ اگر روزی که آقای خمينی جام زهر را نوشيد و مجبور شد قطعنامه سازمان ملل برای آتش بس با عراق را بپذيرد بجای اينکه دل خوش کرده که جنگ پايان يافته است، می‌پرسيديم: «چرا الان؟ آيا قبلا فرصت‌هايی برای پايان جنگ فراهم شده بود؟ اگر آری، آنها کدام‌ها بودند و چرا از آنها استفاده نکردند؟»، دچار بحران اتمی نمی‌شديم. اکنون نيز درباره اين بحران بجای سپردن سکان و در انتظار نشستن يا دست زدن برای آقايان خامنه‌ای و رفسنجانی و روحانی که خود عامل بوجود آمدن وضعيت امروز هستند تا به اصل آن نپردازيم، فردا باز هم با بحران ديگری برخورد خواهيم کرد!» (۴)

در مقاله ای ديگر به اينکه چگونه اين توافق حق حاکميت ملی را در مسئله هسته‌ای مخدوش کرده است و چرا رژيم به جای تسليم در برابر واقعيتهای تلخ سياست هسته‌ای‌اش و بيان آنها با مردم ترجيح داد برای حفظ ظاهر باجهای بزرگی به قدرت‌های خارجی بپردازد، خواهم پرداخت.

ــــــــــــــــــ
۱) http://www.state.gov/r/pa/prs/ps/2015/04/240170.htm [2] Parameters for a Joint Comprehensive Plan of Action Regarding the Islamic Republic of Iran’s Nuclear Program
http://iusnews.ir/fa/news-details/162534/ [3]
خلاصه ای از راه حل‌های تفاهم شده بین ایران و ۱+۵ برای رسیدن به برنامه جامع اقدام مشترک
۲) http://www.rajanews.com/news/177959 [4]

۳) http://www.tabnak.ir [5]

۴) HTTP://WWW.RADIOZAMANEH.COM/120931 [6] واکاوی مسئله اتمی ایران و دروغ‌های بزرگ آن

دیگربان: حسن فیروزآبادی٬ رئیس ستاد کل نیروهای مسلح امضای بیانیه «لوزان» را به علی خامنه‌ای تبریک گفته و از حسن روحانی٬ محمد‌جواد ظریف و تیم مذاکره کننده هسته‌ای ایران قدردانی کرد.

آقای فیروز‌آبادی در پیام خود که روز یک‌شنبه (۱۶ فروردین) منتشر شده٬ «موفقیت» تیم مذاکره کننده هسته‌ای ایران در «لوزان» را به رهبر جمهوری اسلامی تبریک گفته است.

این مقام نظامی در پیام خود آورده در سایه «هدایت‌های» رهبر و «همت» دولت و تیم مذاکره کننده «گام دیگری در جهت احقاق حقوق مسلم نظام» در مذاکرات مربوط به انرژی هسته‌ای برداشته شده است.

فیروز‌آبادی در بخش دیگری از پیام خود اعلام کرده اطمینان دارد «مراحل آتی مذاکرات» با رهنمود‌های رهبر در مسیر «سلامت و صلاح دولت و ملت» تداوم خواهد یافت.

حسن فیروز‌آبادی بالا‌ترین مقام نظامی پس از علی خامنه‌ای در جمهوری اسلامی است که با انتشار این پیام به صراحت از بیانیه «لوزان» حمایت کرده است.

بیانیه «لوزان» منجر به بروز اختلاف‌های جدی در میان گروهی از نظامیان و محافظه‌کاران تندرو در ایران شده است.

رادیوفردا: گزارش رسانه های خبری در ايران حاکی است که محمد جواد ظريف، وزير امور خارجه ايران روز يکشنبه در يکی از «بی سابقه ترين» جلسه های کميسيون امنيت ملی مجلس نهم با جواد کريمی قدوسی، نماينده اصولگرای مجلس، درگيری لفظی داشته و به دنبال اين جدال لفظی «نيروهای حفاظتی» خبرنگاران و «افراد ديگر حاضر در جلسه را از کميسيون» به بيرون هدايت کرده اند.

پیشتر سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران گفته بود که این کمیسیون در نامه‌‌ای از محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه، برای حضور در این کمیسیون و «ارائه توضیحات درباره بیانیه لوزان» دعوت کرده است.

باشگاه خبرنگاران» وابسته به صدا و سيمای جمهوری اسلامی به نقل از نمايندگان مجلس گزارش داده است محمدجواد ظريف در جریان حضور در کمیسیون امنیت ملی مجلس در روز یکشنبه ۱۶ فروردین با جواد کريمی قدوسی درگيری لفظی داشته است.

جبار کوچکی‌نژاد، نماينده اصولگرا، در اين باره به «باشگاه خبرنگاران» گفته است: آقای کريمی‌قدوسی بحث‌هايی را در رابطه با فوردو و نطنز داشتند.

اين نماينده اصولگرا اضافه کرده است: آقای کريمی‌قدوسی نگرانی‌هايی را مطرح کرد که قبلاً به آقای ظريف تذکر داده شده بود.

جبار کوچکی‌نژاد همچنين گفته است: آقای کريمی‌قدوسی به آقای ظريف گفت حضرت آقا به شما تذکر داده است؛ولی آقای ظريف به آقای کريمی‌قدوسی گفت شما دروغ می‌گوييد به آقا تهمت می‌بنديد و به آقا ظلم می‌کنيد و آقا به من تذکر ندادند.

در همین حال، به گزارش تابناک پس از درگيری لفظی محمد جواد ظريف و احمد کريمی قدوسی «جلسه برای چند لحظه به شدت متشنج شد و نيروهای حفاظتی مجبور شدند سريعا خبرنگاران و افراد ديگر حاضر در جلسه را از کميسيون به بيرون هدايت کنند.»

یک نماينده عضو کمسيون امنيت ملی مجلس که نخواسته نامش فاش شود همچنين به تابناک گفته است: «آقای کريمی‌قدوسی به آقای ظريف گفت حضرت آقا به شما تذکر داده است؛اما ظريف به کريمی‌قدوسی گفت شما دروغ می‌گوييد و با اين گونه حرفها به آقا تهمت می‌بنديد و به آقا ظلم می‌کنيد و در آن جلسه هرگز آقا به من تذکر ندادند.»

این نماینده همچنین اظهار داشت:«ظريف به کريمی قدوسی گفت که شما در آن جلسه حضور نداشتيد و چگونه وقتی در آن حاضر نبوديد می توانيد انقدر راحت دروغ بگوييد، که وی نيز در پاسخ به ظريف گفت من در آن جلسه نبودم اما شنيده ام که در اين جلسه چه گذشته است.»

وی اضافه کرده است که آقای ظريف گفت« شما وقتی نميدانيد لطفا حرفی نزنيد و يا از کسی که در جلسه بود به صورت کامل جزئيات را سوال کنيد و سپس اظهار نظر کنيد، آقای لاريجانی رئيس مجلس در اين جلسه بودند و می تواند در اين مورد شهادت بدهند.»

طبق اين گزارش «بعد از اين، درگيری لفظی قدری بالا گرفت و دکتر ظريف با عصبانيت قصد ترک جلسه را داشت که با پادرميانی اکثريت نمايندگان حاضر که کريمی قدوسی را محکوم می کردند به جلسه بازگشت و پس از مدتی جلسه پايان يافت.»

تابناک همچنين گزارش داده است که نشست روز يکشنبه عصر کميسيون امنيت ملی و سياست خارجی مجلس « يکی از بی سابقه ترين جلسات در دوره نهم مجلس» بوده است.

ايران و کشورهای ۱+۵ روز پنجشنبه دوم آوريل (۱۳ فروردين) در لوزان سوييس با انتشار بيانيه ای اعلام کردند که «چارچوب» های توافق نهايی را مشخص کرده اند.

دیگربان: خبرگزاری رسمی بسیج بیانیه «لوزان» را پایان رویای توافق «برد‌-‌برد» اعلام کرد و برخی نمایندگان مجلس و محافظه‌کاران هم گفته‌اند در این بیانیه «پنج خط قرمز» علی خامنه‌ای رعایت نشده است.

بیانیه «لوزان» که منجر به سردرگمی و بروز اختلاف نظر در میان محافظه‌کاران شده٬ از سوی برخی از نمایندگان مجلس نقض کننده «خطوط قرمز» مد‌نظر رهبر معرفی شده است.

حمید رسایی٬ حسین نقوی حسینی٬ اسماعیل کوثری و منصور حقیقت‌پور چهار نماینده‌ای هستند که گفته‌اند در بیانیه «لوزان» خطوط قرمز رهبر و نظام نادیده گرفته شده است.

«دو مرحله‌ای» شدن توافق٬ «باقی ماندن تحریم‌ها»٬ «تغییر کابری راکتور اراک»٬ «ممنوعیت غنی‌سازی در فردو» و «نرسیدن به ۱۹۰ هزار سو» پنج خط قرمز نادیده گرفته شده رهبر در بیانیه مذکور عنوان شده‌اند.

محافظه‌کاران تندرو می‌گویند این پنج مورد بار‌ها از سوی علی خامنه‌ای مورد تاکید قرار گرفته بود.

خبرگزاری رسمی بسیج نیز روز جمعه با انتشار یادداشتی به حسن روحانی و اکبر هاشمی رفسنجانی حمله کرده و بیانیه «لوزان» را پایان شعار «برد‌-‌برد» ارزیابی کرده است.

این خبرگزاری به روحانی هشدار داده اگر بخواهد براساس قدرتی که مردم به «امانت» در اختیار وی گذاشته‌اند٬ آن‌ها را دور بزند مرتکب اشتباه بزرگی خواهد شد.

برخی دیگر از محافظه‌کاران تندرو بیانیه «لوزان» را «فتنه سال ۹۴» دانسته و گفته‌اند «فتنه‌گران» با «اردوکشی خیابانی» می‌خواهند در این زمینه رهبر را به عقب برانند.

این دسته از محافظه‌کاران می‌گویند شرایطی که برای نیرو‌های حزب‌الله پس از صدور بیانیه «لوزان» پیش آمده هم‌چون شرایط پس از قبول قطعنامه ۵۹۸ است.

به اعتقاد آنها «لوزان» نقطه‌ عطف تبدیل جمهوری اسلامی ایران به جمهوری‌های اسلامی اسمی عرفی چون جمهوری اسلامی پاکستان و افغانستان و موریتانی است.

آن‌ها نوشته‌اند «لوزان» محل مهم‌ترین بروز «اهل سنت خمینی» بود؛ آدم‌هایی که نهضت خامنه‌ای و خطوط قرمز و آبی آن برایشان بی‌معنا است.