اخبار

رادیوفردا: جان کری، وزیر خارجه آمریکا، در جمع گروهی از خبرنگاران گفته است ایالات متحده متعهد به ادامه مذاکرات اتمی با ایران است پیش از آنکه بخواهد گزینه جنگ را برای توقف اجباری برنامه هسته‌ای تهران بسنجد.

خبرگزاری رویترز از قول رئیس دستگاه دیپلماسی آمریکا می‌گوید «من این درست سخت را از ویتنام گرفته‌ام، قبل از اینکه جوان‌ها را به جنگ بفرستی، باید تلاش کنی تا ببینی راه دیگری وجود ندارد.»

کری روز هفتم اسفند ماه گفته است این تعهدی‌ست که «به عنوان رهبران بر دوش ما است تا تمام راه‌حل‌های موجود را کامل بیازماییم قبل از اینکه از مردم بخواهیم از زندگی خود بگذرند و این کاری است که ما [در مقابل ایران] انجام می‌دهیم».

موضوع احتمال در نظر گرفتن گزینه نظامی علیه برنامه اتمی ایران پیشتر نیز به میان آمده بود، هر چند مقام‌های دولت ایالات متحده بارها تاکید کرده‌اند که قصد ندارند بخت پیش‌آمده برای یافتن راه‌حلی دیپماتیک را از دست بدهند.

از سویی دولت آمریکا از طرف گروهی از قانون‌گذاران نیز تحت فشار است که در میانه مذاکرات تحریم‌هایی جدید را علیه تهران وضع کند. باراک اوباما، مقام‌های دولت او و برخی از چهره‌های سرشناس حزب دمکرات مانند هیلاری کلینتون و بیل کلینتون با چنین چیزی مخالفت کرده‌اند.

آقای اوباما به کنگره آن کشور هشدار داده است که چنین طرح احتمالی را وتو خواهد کرد.

ایران نیز تهدید به خروج از مذاکرات در صورت تصویب چنین طرحی کرده است.

با این همه یک روز پیش از سخنان تازه وزیر خارجه آمریکا سناتور «میچ مک‌کانل»، رهبر حزب جمهوری‌خواه در سنای آمریکا به خبرنگاران گفت سناتورهای ‌هم‌حزبی او قصد دارند یک بسته تحریمی جدید علیه ایران را به عنوان «ماده الحاقی به یک لایحه مربوط به نظامیان پیشین آمریکایی» اضافه کنند.

رابرت منندز، سناتور دمکرات آمریکایی نیز در حمایت از پافشاری کنگره بر امکان اعمال تحریم‌های بیشتر علیه ایران، گفته است رویکرد کنگره بود که مذاکرات اتمی را تا این مرحله پیش برد.

او گفته است این موضوع به دولت آمریکا این امکان را داده است که در مذاکرات اتمی با ایران به تهران یادآور شود اگر مذاکرات خوب پیش نرود، کنگره آماده تصویب تحریم‌هایی جدید است.

رئیس‌‌جمهوری آمریکا پیشتر با تاکید بر ادامه مذاکرات و مخالفت با تحریم‌های جدید در این میان، اما گفته بود اگر مذاکرات موفق نشود، خود در طرح تحریم‌های جدید پیش‌قدم خواهد شد.

ضمن آنکه باراک اوباما مانند رئیس‌جمهوری پیشین ایالات متحده به حضور «همه گزینه‌ها روی میز» اشاره کرده است. آنچه به معنی در نظر گرفتن گزینه احتمالی نظامی در مورد موضوع یا کشوری است.

مقام‌های ایران به «گزینه روی میز» آمریکا انتقاد کرده‌اند. محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران، در پایان بهمن ماه در گفت‌وگوی خبری در تلویزیون دولتی گفته بود ««من نمی‌دانم آمريکايی‌ها از اين گزينه چه نفعی در عراق و افغانستان برده‌اند و اين گزينه چه فايده‌ای برای آنها داشته که کماکان اصرار دارند به روش قرن پيش اين حرف‌ها را تکرار کنند.»

دور تازه مذاکرات اتمی در وین آغاز شده است. پس از گفت‌وگوهای اولیه طرف‌ها در مورد چهارچوب مذاکرات، قرار شده است در پایان اسفند ماه دیدارها از سر گرفته شود. مقام‌های آمریکایی نیز ابراز امیدواری کرده‌اند که مذاکرات «رو به جلو» پیش برود.

رادیوفردا: محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، قرار بود روز یک‌شنبه چهارم اسفند در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس حضور یافته و طی جلسه‌ای دوساعته به «۹۹ سؤال» نمایندگان مجلس پاسخ دهد اما یکی از نمایندگان از عدم حضور وی در این جلسه خبر داده‌است.

به گزارش خبرگزاری مجلس، «خانه ملت»، ابراهیم آقامحمدی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، با بیان این‌که «وزیر امور خارجه در جلسه امروز کمیسیون حضور پیدا نمی‌کند» گفت: «در صورت عدم حضور ظریف در جلسه امروز سؤالات از وی به صحن مجلس ارجاع داده می‌شود.»

وی اظهار داشت: «حسن قشقاوی معاون پارلمانی وزارت امور خارجه نامه‌ای را مبنی بر عدم حضور محمد جواد ظریف در جلسه امروز کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس به کمیسیون ارائه کرده‌است.»

وب‌سایت خبرآنلاین روز یک‌شنبه در خصوص ۹۹ سوال نمایندگان از ظریف نوشت که موضوع دیدگاه محمدجواد ظریف در ارتباط با هولوکاست از مهم‌ترین این سؤالات است و مسئله نحوه برداشت کشورهای دیگر از میادین مشترک نفتی با ایران، و دلیل عدم افتتاح بازارچه مرزی سلماس، از دیگر سؤالاتی است که قرار است از وزیر خارجه ایران پرسیده شود.

این گزارش به محتوای پرسش‌های دیگری که قرار بوده روز یک‌شنبه از آقای ظریف پرسیده شود اشاره نکرده‌است.

به نوشته خبرآنلاین قرار است این سؤالات از سوی ۹۹ نماینده مطرح شوند اما تاکنون تنها نام ۱۰ نماینده سؤال‌کننده اعلام شده‌است.

حجم بالای سؤالات نمایندگان از وزیران کابینه دولت روحانی از زمان بر سر کار آمدن این دولت انتقاد حسن روحانی، رییس جمهوری، را در پی داشته و وی گفته‌است که «چنین حجمی از سوال از وزرا با حجم کاری بالای آنها تناسب ندارد و بعضاً برخی از تقاضاها و درخواست‌ها نیز منطبق با قانون نیست و وزیر در قبال عدم برآورده کردن آن، نباید تهدید شود.»

حسین مظفر، معاون نظارت مجلس شورای اسلامی، ۲۰ آذرماه خبر داد تعداد سؤال‌هایی که نمایندگان از وزرا پرسیده‌اند طی سه ماه ۲۷۷ سوال بوده که «در مقایسه با دوره‌های قبل، تعداد سوال از وزرا پنج برابر افزایش پیدا کرده‌است.»

هم‌چنین در طول شش ماه گذشته سه وزیر اقتصاد، علوم و فرهنگ از مجلس کارت زرد دریافت کرده‌اند.

سؤال در مورد هولوکاست

به نوشته خبرآنلاین، سخنان محمدجواد ظریف در ارتباط با موضوع کشتار جمعی یهودیان در زمان آلمان نازی در روزهای اخیر حاشیه‌های فراوانی را به همراه داشته و پس از این سخنان محمدجواد کریمی قدوسی با جمع‌آوری امضاء در مجلس به دنبال مطرح کردن این سوال بود که «علت انفعال در نظرات شما در موضوع رژیم حرامزاده اسرائیل و هولوکاست چیست؟»

آقای ظریف هفتم مهرماه امسال در گفت‌وگو با برنامه «این هفته» شبکه تلویزیونی ای‌بی‌سی در آمریکا، با «نسل‌کشی» و «جنایت فجیع» نامیدن هولوکاست، گفت آنچه به عنوان «افسانه» در سخنرانی‌های رهبر ایران ترجمه شده، اشتباه در درک و برگردان فارسی به انگلیسی است.

وی هم‌چنین با بیان این‌که «کشتار جمعی یهودیان را نمی‌توان انکار کرد و باید از تکرار چنین جنایتی جلوگیری کرد» گفته‌است: «موضع ایران همواره دفاع از حقوق فلسطینیان بوده‌است و این موضوع را باید فلسطینیان حل کنند ما از این منطقه دور هستیم این وظیفه ما نیست که اسرائیل را به رسمیت بشناسیم یا نه، بلکه فلسطینیان باید درباره این موضوع تصمیم‌گیری کنند.»

سؤال نفتی

ایرج ندیمی نماینده لاهیجان و سیاهکل، به خبرآنلاین گفته‌است که «متاسفانه به علت شرایط اقتصادی موجود در کشور منابع نفتی و گازی مشترک ایران در حال غارت است و مسئولان مرتبط همچون دستگاه دیپلماسی باید اقدامات لازم برای این موضوع را انجام دهند.»

با احتمال مطرح شدن این سؤال در مجلس از آقای ظریف، نمیانده لاهیجان تصریح کرده‌است که «نحوه برداشت کشورهایی همچون قطر، کویت و عراق از میادین مشترک نفتی و گازی به نحوی است که پس از چند سال دیگر این میادین قابل برداشت نیستند.»

وی افزوده‌است که «مسئولان دستگاه دیپلماسی باید با مذاکرات مناسب این موضوع را مدیریت کرده تا کشورهای مقابل با نحوه برداشت خود منابع میادین مشترک را از بین نبرند.»

پیش از این اظهارات دیگری از محمدجواد ظریف در ایران جنجال‌برانگیز شده و باعث پرسش‌های متعددی از او شده‌است.

آقای ظریف در جمع دانشجویان دانشگاه تهران گفته بود: «آمريکا با يک بمب می‌تواند تمام سيستم‌های نظامی ما را از کار بيندازد» و این که «آمریکا از مقاومت مردم ایران هراس دارد»، نه سیستم نظامی آن.

محمدعلی جعفری، فرمانده سپاه پاسداران ایران، در واکنش به اظهارات محمدجواد ظریف، او را در امور نظامی «بی‌تجربه» خواند.

رجانیوز: همکاران احمدی روشن باید تاج سرباشند نه اینکه اخراج شوند/آنها که در حصر وقصر هستند چشمشان روشن که آمریکا ازشان حمایت میکند/با چه کسی میخواهید رابطه برقرار کنید؟مردم نه آمریکا را قبول دارند نه شما را

آیت‌الله احمد جنتی خطیب موقت نمازجمعه امروز تهران با دعوت تمام نمازگزاران و مومنین به تقوا گفت: با همه وجودم و نه تنها زبان، از همه مردم به خاطر حضور در راهپیمایی 22 بهمن تشکر می‌کنم. این راهپیمایی واقعا دشمن شکن، دشمن کورکن و دوست شادکن و حماسه‌ای از جنس حماسه سیاسی بود.

به گزارش رجانیوز، وی افزود: در شرایطی که دشمن پررویی کرده و با وقاحت، حرف‌های زشت بر زبان جاری می‌کند، مردم ما به غیرت‌شان برمی‌خورد. یک قسمت زیاد از افزایش جمعیت امسال به خاطر غیرتمندی و عزت‌خواهی مردم بود چون مردم ما تحمل ذلت و تحقیر را ندارند و اینکه 4تا یانکی آنطرف دنیا راه بیفتند و مردم مسلمان ما را تحقیر کنند، برای ما قابل تحمل نیست.

بر پایه خبری که فارس منتشر کرده است، آیت‌الله جنتی با اشاره به پیام‌های این راهپیمایی برای دشمن و آمریکایی‌ها گفت: این راهپیمایی معلوم کرد که گزینه‌های ما روی میز چیست. ما که از گزینه‌های شما روی میز نمی‌ترسیم. یکی از شعارهای امسال این بود که ما مشتاق گزینه‌های روی میزیم و این یعنی اینکه شما چه کسی را می‌ترسانید؟ ما را می‌خواهی بترسانید که 8 سال جنگیدیم؟

خطیب امروز نماز جمعه تهران ادامه داد: «مرگ بر آمریکا» اولین گزینه روی میز ملت ایران در مقابل آمریکاست. این شعار تمام مردم بود.

جنتی افزود: اگر ما هر اختلافی هم داشته باشیم، در مقابل آمریکا و دشمن، وحدت کلمه داریم و اختلافات داخلی ما سبب نمی‌شود که دشمن را فراموش کنیم.

وی ادامه داد: استقامت و مقاومت، دفاع از مظلومین و مردم محروم فلسطین و نهراسیدن از دشمن دیگر پیام‌های ملت ایران در راهپیمایی 22 بهمن امسال بود.

دبیر شورای نگهبان گفت: پیام دیگر ملت ایران به مسئولین این بود که ما این طور با دعوت شما در صحنه هستیم و حالا از شما انتظار داریم به مشکلات ما برسید. تورم را تا آنجا که می‌توانید مهار کنید. در تمام صحنه‌ها حضوری عزتمند داشته و مقتدرانه برخورد کنید.

وی افزود: پیام مردم به مسئولین این بود که ضدآمریکایی باشید نه اینکه مردم چیزی بگویند و شما راه دیگری بروید. عده‌ای در این کشور شبکه زیرزمینی برای رابطه با آمریکا درست می‌کنند. من نمی‌دانم از کوزه آمریکا چه نوشیده‌اند.

خطیب نمازجمعه تهران افزود: آمریکادوستی در اعماق وجود عده ای نفوذ کرده و در هر مناسبتی چیزی می‌گویند و لگدی می‌پرانند.

جنتی با بیان اینکه الان هم برخی در فکر رابطه هستند، گفت: می‌خواهید با چه کسی رابطه برقرار کنید؟ مردم نه آمریکا را قبول دارند و نه شما را. چرا راهتان را از مردم جدا می‌کنید؟

آیت‌الله جنتی گفت: اولا بدانید این کار شما باطل است و به نتیجه نمی‌رسد و اگر هم در جلسات مخفی، پیام بگیرید و پیام بدهید، مردم با شما نیستند و تا مردم نخواهند، هیچ کاری صورت نمی‌گیرد و مقام معظم رهبری نیز در پیشاپیش مردم هستند.

وی افزود: شما تصور می‌کنید اگر به فرض محال، در روی آمریکا گشوده شد و دوباره در این مملکت نفوذ کردند، چه تاجی به سر شما و این مردم خواهند گذاشت؟

خطیب موقت نماز جمعه تهران ادامه داد: آمریکایی‌ها هنوز به هیچ جایی نرسیده، در امور کشور ما دخالت‌هایی می‌کنند و می گویند چرا وزیر امور خارجه ما به سر قبر شهید مغنیه رفته است؟ شهدا در دل ما جا دارند چه در لبنان و چه در ایران و قبرشان زیارتگاه ما است. به آنها چه ربطی دارد که فضولی می‌کنند؟ بعد پیام می‌دهند که در مسائل هسته‌ای کوتاه بیایید و برنامه‌های موشکی خود را متوقف کنید. شما چه کاره‌اید؟ برنامه‌های موشکی ما چه ربطی به شما دارد؟

آیت‌الله جنتی ادامه داد:‌ ما باید قدرت دفاعی داشته باشیم. اگر قدرت دفاعی را از خود سلب کنیم هر وقت که خواستند بر سر ما می‌تازند و بدانید اگر اینها بیایند، دمار از اسلام و انقلاب و انقلابیون در می‌آورند. اینها نه شرف دارند و نه اخلاق. ببینید در عراق و افغانستان چه کارهایی کردند.

وی افزود: در هر کجا رفتند کارشان آدمکشی بوده است هم اکنون هم اینها قضیه تکفیری‌ها را پشتیبانی می‌کنند. همین‌ها هستند که در سوریه قتل عام می‌کنند بعد یکی از خواسته‌های آنان این است که شما کمک به سوریه نکنید. ما مگر غیرمسلمان هم باشد به آن کمک می‌کنیم چه برسد به مسلمان مظلوم.

خطیب امروز نماز جمعه تهران ادامه داد: به ما می‌گویند ارتباط خود را با حزب‌الله قطع کنید. مگر می‌شود چنین کاری کرد. حالا که به قدرتی نرسیده‌اند این توقعات را دارند. وای به روزی که رابطه برقرار شود و اینها سیاست‌گذاری کنند.

آیت‌الله جنتی با اشاره به ابلاغ سیاست‌های مقام معظم رهبری درباره اقتصاد مقاومتی گفت: ایشان می‌گویند که ما برای حل مشکلات خود لازم نیست دست به سمت آمریکا دراز کنیم. این لازم نیست آنها حاضر هستند این کار را بکنند و نه ما به ذلت چنین کاری خواهیم کرد. ما اینقدر در کشور منابع و نیروی انسانی، معادن،‌ذخایر و امکانات گوناگون داریم که اگر بهره‌برداری شود ما جزو ثروتمندترین کشورهای دنیا خواهیم بود.

وی افزود: ما روی گنج خوابیده‌ایم و گرسنه‌ایم و این به دلیل عدم بهره‌برداری است و به جای اینکه سراغ دشمن برویم باید خودمان مشکلات خودمان راحل کنیم.

خطیب امروز نماز جمعه تهران ادامه داد: اگر این کار را بکنیم قدرت در دست ما خواهد بود. دشمن ناچار به عقب‌نشینی می‌شود. تا ما گدای دشمن باشیم دشمن بر ما مسلط و مقتدر است. اگر نمی‌خواهید دشمن مسلط باشد ما باید روی اقتصاد ملی کار کنیم و برخی از روسای جمهور دنیا به خاطر اعلام اقتصاد مقاومتی تبریک گفتند چرا که این راهی که ایشان نشان دادند بهترین راه است.

آیت‌الله جنتی گفت: قوای سه‌گانه باید قضیه را جدی بگیرند ما تجربه تلخی داریم. مقام معظم رهبری سران سه قوه را برای مبارزه با فساد مامور کردند چقدر دل‌ها امیدوار شد حالا ببینید چه شد. با این اقتصاد مقاومتی می‌خواهید همین کار را بکنید.

وی افزود: صدا و سیما این صحبت‌ها و این عملکردها را سال دیگر بسنجد. ببینید در این یک سال چه استقبالی از اقتصاد مقاومتی شد امیدوارم مسئولین ما در این حوزه سرافراز باشند. همه فعالان اقتصادی و بخش خصوصی به کار گرفته شوند و از وجودشان استفاده شود.

خطیب امروز نماز جمعه تهران با اشاره به اجلاس اتحادیه مجالس اسلامی گفت: برنامه بسیار مهمی بود تعداد زیادی از رؤسای مجالس شرکت کردند و برنامه، برنامه مهمی بود. در این برنامه‌ها حرف‌های خوبی می‌زنند و قطعنامه‌ای صادر می‌شود ولی در عمل چه؟ من به این عزیزان توصیه می‌کنم شما نماد مردم هستید اگر می‌خواهید کار کنید ببینید مردم شما چه می‌خواهند. راهتان را از مردم جدا نکنید. مردم مسلمان، آمریکا را قبول ندارند، اسرائیل را قبول ندارند، حامی و مدافع فلسطین هستند. حامی و مدافع مظلومان هستند. شما در این خط حرکت کنید.

آیت‌الله جنتی گفت: این در مورد همه مسئولین کشورهایی است که از مردم امتیاز می‌گیرند. اینها باید این نکته را رعایت کنند.

وی با اشاره به مذاکرات هسته‌ای گفت: چیزی که از مذاکره کنندگان ایرانی انتظار داریم این است که از موضع عزت صحبت کنند. خودتان را نبازید. خیال نکنید در مقابل قدرتی قرار گرفته‌اید که ضعیف هستید. ما به قدرت خود پی نبرده‌ایم و ضعف خود را قبول نداریم.

خطیب امروز نماز جمعه تهران ادامه داد: از موضع بالا این خط قرمزها را رعایت کنید. مقام معظم رهبری چهار خط قرمز برای آنها معین کرده‌اند. یکی اینکه در کارهای دیگر دخالت نکنیم. ما اجازه نمی‌دهیم برای حل مشکل هسته‌ای در مسائل دیگر وارد شویم. ما موضوع و دستور مسائل هسته‌ای و آنچه حق ماست جز حق چیز دیگری نمی‌خواهیم و از حق خود نمی‌گذریم.

آیت‌الله جنتی ادامه داد: دشمن را بشناسید. امام جمله‌ای فرمود آمریکا شیطان بزرگ است و مذاکره کنندگان ما بدانند که با شیطان بزرگ روبرو شده‌اید.

وی افزود: این همان شیطانی است که دخالت در کار ماست و به ما پیام می‌دهد که زندانی‌ها را آزاد کنید. واقعا چشم آنهایی که در حصر و در قصر هستند روشن که آمریکا از آنها حمایت می‌کند.

خطیب امروز نماز جمعه تهران ادامه داد: شما از موضع قدرت برخورد کنید چرا که خداوند با شماست.

آیت‌الله در ادامه تصریح کرد:‌ تکفیری‌ها بار دیگر در مقابل کنسولگری ما بمب‌گذاری کردند و انشاءالله حزب‌الله با آنها برخورد خواهد کرد و دولت لبنان با آنها برخورد جدی خواهد کرد.

وی افزود: متاسفانه از سازمان انرژی اتمی یاران احمدی‌روشن را بیرون می‌کنند. خبرهای موثق رسیده است، نکنید این کارها را. اینها تاج سر باید باشند نباید بیکار باشند.

دویچه‌وله: دولت آمریکا توضیح در مورد موشک‌های بالستیک را یکی از موضوعات مطرح در مذاکرات اتمی عنوان کرده است. اسرائیل خواستار محدود شدن فعالیت‌های موشکی ایران است. ایران گفتگو در مورد فعالیت‌های نظامی خود را رد می‌کند.

جی کارنی، سخنگوی کاخ سفید می‌گوید ایران باید راضی شود تا درباره‌ی موشک‌های بالستیک خود در مذاکرات بر سر برنامه‌ی اتمی توضیح دهد. این خواست آمریکا به عقیده ناظران سیاسی‌دست‌یابی به توافق نهایی در مذاکرات اتمی با جمهوری اسلامی را پیچیده کرده است.

گرث پورتر، کارشناس مسائل امنیتی آمریکا در مقاله‌ای که شنبه (۲۲ فوریه/ ۳ اسفند) در سایت IPS منتشر شد، پافشاری آمریکا بر طرح برنامه موشک‌های بالستیک در مذاکرات اتمی را چالشی جدی در روند این مذاکرات ارزیابی کرده است.

پورتر در این مقاله با اشاره حساسیت جمهوری اسلامی در مورد این موضوع، خاطر نشان کرده که آمریکا با پافشاری بر طرح برنامه موشک‌های بالستیک جمهوری اسلامی تنها ریسک شکست مذاکرات را بالا می‌برد.

جی کارنی، سخنگوی کاخ سفید پیشتر در آستانه دور دوم مذاکرات گروه ۱+۵ و ایران که هفته گذشته در وین برگزار شد، تأکید کرده بود که بر اساس توافق ژنو که آبان ماه گذشته به دست آمد موضوع برنامه موشک‌های بالستیک هم بخشی از دور دوم گفتگوها خواهد بود.

سخنگوی کاخ سفید در سخنان خود به قطعنامه ۱۹۲۹ سازمان ملل متحد استناده کرده بود که در سال ۲۰۱۰ میلادی به تصویب رسید.

بر اساس این قطعنامه ایران از توسعه برنامه موشک‌های بالستیک که قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای دارند، منع شده است.

با این حال گرث پورتر، کارشناس مسائل امنیتی آمریکا در مقاله روز شنبه خود ضمن اشاره به اطلاعاتی که از یک مقام ارشد آمریکایی دریافت کرده، تصریح می‌کند که در دور نخست مذاکرات تنها محدود به “فعالیت‌های نظامی احتمالی” برنامه اتمی ایران و “فعالیت‌های ایران در سایت پارچین” بوده و شامل برنامه موشک‌های بالستیک این کشور نمی‌شده است.

تلاش اسرائیل برای محدود کردن برنامه موشکی ایران

پافشاری آمریکا بر طرح این موضوع در دور دوم مذاکرات اتمی مورد حمایت مخالفان رئیس‌جمهور این کشور و لابی اسرائیل در ایالات متحده آمریکاست.

پس از موفقیت دور نخست مذاکرات گروه ۱+۵ در ماه نوامبر، لابی اسرائیل با افزایش تلاش‌های سیاسی خود خواستار تعهد رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر توقف آزمایش‌های موشک‌هایی با برد بیش ۵۰۰ کیلومتر توسط ایران شد.

روزنامه اسرائیلی “هاآرتص” در شماره روز پنج‌شنبه ( ۲۰ فوریه/ اول اسفند) به نقل از یک مقام اسرائیلی نوشت که یووال اشتاینیتز، وزیر امور راهبردی اسرائیل پیش از دور دوم مذاکرات گروه ۱+۵ و ایران، در دیدار با وندی شرمن، یک مقام ارشد فرانسوی و وزیر خارجه بریتانیا خواستار آن شده است که این موضوع بخشی از توافق نهایی با جمهوری اسلامی ایران باشد.

این درحالی است که محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران در آستانه نشست وین اعلام کرده بود که مذاکرات اتمی تنها محدود به فعالیت‌های اتمی ایران خواهد بود و شامل برنامه ‌موشک‌های بالستیک نمی‌شود. محمد جواد ظریف در گفتگو با خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، ایرنا تأکید کرده بود که این موضوع “خط قرمز” ایران است.
احمد خاتمی می‌گوید ایران به دنبال پیشرفت موشک‌های هسته‌ای است

احمد خاتمی می‌گوید ایران به دنبال پیشرفت موشک‌های هسته‌ای است

با این حال احمد خاتمی‌، امام جمعه موقت تهران در آخرین خطبه‌های نماز جمعه تهران با اشاره به آخرین دور مذاکرات اتمی، اذعان کرد که موضوع موشک‌های بالستیک در این مذاکرات مطرح شده است.

احمد خاتمی در سخنان خود تصریح کرد: «بارها گفته‌ام مسائل هسته‌ای تنها یک بهانه است الان می بینیم که به صراحت به موشک‌های هسته‌ای اشاره می کنند و می‌خواهند جلوی پیشرفت‌های ایران در این زمینه را نیز بگیرند.»

احمد خاتمی در حالی بر “پیشرفت” ایران در زمینه ساخت موشک‌های هسته‌ای تأکید کرده که جمهوری اسلامی ایران هرگونه فعالیت نظامی برنامه هسته‌ای خود از جمله آزمایش‌موشک‌های قابل حمل کلاهک هسته‌ای را تکذیب و کشورهای غربی را به اعمال تحریم‌های بی‌دلیل متهم می‌کند.

بی‌بی‌سی: بتانی بل، خبرنگار بی‌بی‌سی در وین می‌گوید دو طرف بسیار شاد و خندان بودند و راضی به نظر می‌رسیدند

نشست سه روزه ایران و کشورهای ۱+۵ در وین با “تعیین یک چهارچوب زمانی” برای مذاکرات هسته‌ای ایران به پایان رسید، هرچند دو طرف هنوز نتوانسته‌اند درباره موارد اختلاف به توافق نهایی برسند.

محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران و کا‌ترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در کنفرانس مطبوعاتی مشترک اعلام کردند که به توافق رسیده‌اند تا در چهار ماه آینده مذاکرات را برای رسیدن به یک راه‌حل نهایی ادامه دهند.

دو طرف مذاکرات را فشرده اما “سازنده” توصیف کردند و گفتند کار زیادی پیش رو است.

قرار است کار‌شناسان اوایل ماه مارس دیدار داشته باشند و به دنبال آن نشست ۱+۵ و ایران در روز ۱۷ مارس (۲۶ اسفند) برگزار شود.

هم‌زمان خبرگزاری رویترز گزارش داده که خانم اشتون ۹ مارس به ایران سفر خواهد کرد.
‘هرچه زودتر، بهتر’

محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران بعد از مصاحبه مشترک با خانم اشتون به خبرنگاران ایرانی در وین گفت: “قصد ما این است که در کوتاه‌ترین فرصت به نتیجه برسیم و این کوتاه‌ترین فرصت طبق توافق شش ماه اول است که تا پایان تیرماه به پایان می رسد.”

به گزارش خبرگزاری ایرنا، رئیس گروه مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران گفته نمی‌گذارد “کسی برای ایران نسخه بپیچد.”

او می‌گوید: “کاملا مشهود بود که این نیاز و پیش‌نیاز موفقیت در مذاکرات توسط سایر طرف‌ها لااقل زمانی که دور میز مذاکره با جمهوری اسلامی ایران نشسته‌اند، مراعات می‌شود. امیدواریم وقتی هم که به پایتخت‌های‌شان برمی‌گردند، کماکان این روشی را که دور میز مذاکره داشتند، ادامه دهند.”
اختلاف‌ها پابرجاست

پیش‌ترکلیک عباس عراقچی، معاون وزارت امور خارجه ایران و از اعضای ارشد تیم مذاکرات هسته‌ای، گفته بود “گفت‌وگوها در فضای مثبتی صورت گرفته اما هنوز نمی‌توان به پیشرفت مذاکرات آتی خوش‌بین بود.”

در این دور گفت‌وگوها اختلاف‌هایی بین دو طرف درباره گنجاندن بعضی موارد در دستور کار وجود داشته است، از جمله توقف فعالیت تاسیسات فردو و راکتور آب سنگین اراک و همچنین موشک‌های بالستیک ایران.

آقای ظریف گفته ایران درباره هیچ نکته دیگری جز بحث‌های هسته‌ای مذاکره نخواهد کرد.

کسری ناجی، خبرنگار بی‌بی‌سی در وین می‌گوید دو طرف دست‌کم حالا می‌دانند که در مذاکراتشان در ماه‌های آینده چه مسائی مطرح خواهد بود و همچنین تصمیم گرفته‌اند مسائل تازه‌ای را به این دستورکار اضافه نکنند.

تعیین ابعاد غنی‌سازی و محدودکردن تعداد سانتریفیوژ‌ها، کاهش ذخیره اورانیوم غنی شده، توقف فعالیت تاسیسات غنی‌سازی فردو و راکتور آب سنگین اراک از مسائلی است که غرب می‌خواهد مشخص کند. از طرف دیگر ایران هم می‌خواهد جدول زمان‌بندی برداشتن تحریم‌ها زودتر مشخص شود.

رادیوفردا: محمدعلی جعفری فرمانده سپاه پاسداران، مذاکرات ایران با گروه ۵+۱ را مبتنی بر اراده آیت الله خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی ایران توصیف‌کرد.

وی روز پنجشنبه، در جمع مسئولان بسیج دانشجویی کشور، هدف مذاکرات هسته ای را لغو تحریم ها علیه ایران دانست و گفت: « در صورتی که این هدف محقق نشود، مسئولان باید از مذاکرات ناامید شوند و به ظرفیت های داخلی کشور توجه کنند».

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا، فرمانده کل سپاه پاسداران، همچنین بار دیگر بر رعایت خطوط قرمز نظام در مذاکرات هسته ای تأکید کرده است.

دویچه‌وله: هدف اصلی برگزاری همایش “فقه هسته‌ای” تبیین مبانی “فتوا”ی رهبر جمهوری اسلامی مبنی بر حرام بودن تولید و استفاده از سلاح‌های کشتار جمعی عنوان می‌شود. درباره “فتوا” بودن نظر خامنه‌ای ابهام‌هایی وجود دارد.
عکس از آرشیو

عکس از آرشیو
نخستین “همایش ملی فقه هسته‌ای” سی‌ام بهمن ۹۲ کار خود را آغاز کرد. این همایش با پخش پیام جعفر سبحانی، از مراجع تقلید در قم آغاز شد و اول اسفند در تهران ادامه می‌یابد.
سبحانی در پیام خود گفت: «با توجه به اصول اسلام درمورد انسان و احترامی که دارد بهره برداری [از انرژی هسته‌ای] به صورت سلاح، کاملاً ممنوع است و حتی نمی‌توان به عنوان بازدارندگی از آن بهره برد.»
به گزارش خبرگزاری مهر او با بیان این که در اسلام حتا بستن آب به روی دشمنان و تعقیب آن‌ها هنگام فرار منع شده می‌پرسد: «[این مذهب] چگونه می‌تواند به دشمنان بشریت اجازه دهد که بمب‌های هسته‌ای را برای کشتار مردم شهری که در آن کودکان شیرخوار، پیران، زنان و بی‌گناهان زندگی می‌کنند استفاده کند و همه را یکجا نابود سازد؟»
نظر، فتوا، حکم حکومتی
برخلاف ادعای سبحانی هم در تاریخ جنگ‌های صدر اسلام و هم در تاریخ معاصر، از جمله در جنگ ایران و عراق موارد فراوانی از به کارگیری روش‌های منع‌شده، نظیر بمباران مناطق مسکونی و قربانی شدن “کودکان شیرخوار، پیران، زنان و بی‌گناهان” ثبت شده است.
رهبر جمهوری اسلامی تا کنون چند بار، از جمله در پیام به نخستين كنفرانس بين‌المللی خلع سلاح و عدم اشاعه سلاح‌های کشتار جمعی که فروردین ۸۹ در تهران برگزار شد بر حرام بودن استفاده از این گونه سلاح‌ها تاکید کرده است.
برخی از صاحب‌نظران معتقدند اعلام حرام بودن استفاده از سلاح‌های کشتار جمعی الزاما به معنای صدور فتوا به مفهوم رایج در فقه شیعه نیست.
بر این اساس فتوا در پاسخ به یک پرسش مشخص (استفتاء) صادر می‌شود و مجتهد پاسخ آن را یا با استناد به منابع فقهی (احتهاد مشروع) یا با اتکا به نظر شخصی (اجتهاد به رأی) اعلام می‌کند.
از این منظر حتا در میان حامیان جمهوری اسلامی بر سر اظهار نظر، فتوا یا حکم حکومتی بودن سخنان علی خامنه‌ای درباره حرمت ساخت و استفاده از سلاح‌های کشتار جمعی اتفاق نظر وجود ندارد.
روایت‌های مختلف از تاریخ صدور فتوا
ابوالقاسم علیدوست، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و دبیر علمی همایش ملی فقه هسته‌ای عصر سه‌شنبه، ۲۹ بهمن در نشست خبری این همایش ادعا کرد که در مناقشه هسته‌ای ایران با غرب “تنها جای یک فتوا در مورد عدم تلاش ایران برای دست‌یابی به سلاح هسته‌ای خالی بود” که این فتوا در تاریخ ۳۰ بهمن ۱۳۸۸ توسط خامنه‌ای صادر شد.
پیام آیت‌الله جعفر سبحانی به همایش فقه هسته‌ای: بهر‌ه‌برداری از سلاح‌ اتمی کاملا ممنوع است و حتی نمی‌توان به‌عنوان بازدارنده از آن بهره برد

پیام آیت‌الله جعفر سبحانی به همایش فقه هسته‌ای: بهر‌ه‌برداری از سلاح‌ اتمی کاملا ممنوع است و حتی نمی‌توان به‌عنوان بازدارنده از آن بهره برد
به گزارش خبرگزاری ایرنا، بهمن اکبری، پژوهشگر مسائل مذهبی، روز دوشنبه در پنجمین پیش نشست تخصصی همایش ملی فقه هسته‌ای “از صدور حکم یا فتوایی” خبرداد که به گفته‌ی او توسط خامنه‌ای و در سال ۹۰ “طی بیانیه‌ای خطاب به کنفرانس خلع سلاح مطرح شد.”
به گزارش خبرگزاری مهر مهدی عباس‌زاده، مدیرکل پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در نشست خبری یادشده نخستین محور همایش فقه هسته‌ای را “تبیین ماهیت نظر مقام معظم رهبری از این حیث که این نظر فتواست یا حکم حکومتی ” اعلام کرد.
به این ترتیب بر خلاف ادعای علیدوست نه تنها در مورد تاریخ صدور “فتوا” و ماهیت نظر خامنه‌ای اتفاق نظر وجود ندارد، که برگزارکنندگان همایش بحث در این باره را از هدف‌های اصلی این گردهمایی دو روزه اعلام کرده‌اند.
اختلاف بر سر حکم حکومتی بودن نظر خامنه‌ای
به گزارش خبرگزاری فارس، بهروز کمالوندی سخنگوی سازمان انرژی اتمی روز چهارشنبه، ۳۰ بهمن در حاشیه برگزاری همایش “فقه هسته‌ای” تاکید کرد که نظر خامنه‌ای “علاوه بر فتوا، حکم حکومتی نیز هست و الزام‌آوری عدم تولید، انباشت، به‌کارگیری سلاح‌های کشتارجمعی به خصوص سلاح اتمی را تقویت می‌کند.”
محمدرضا باقرزاده، مدیر گروه علوم سیاسی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ۲۷ اردیبهشت ۹۱ در نشست “مبانی حرمت سلاح هسته‌ای” گفته بود: «فتوای رهبری درباره حرمت ساخت و استفاده از سلاح هسته‌ای یک حکم حکومتی نیست، از این رو محدود به زمان و مکان نیست و پیش از آن‌که سیاسی، زمان‏مند، مکان‏مند، تقیه‌ای و مصلحتی باشد، ناشی از درک صحیح مبانی اسلامی است و از این جهت تغییرناپذیر است.»
ظاهرا مسئولان جمهوری اسلامی تلاش می‌کنند با تاکید بر اهمیت “فتوا”ی خامنه‌ای افکار عمومی را قانع کنند که این کشور اصولا در راه تلاش برای دست‌یابی به سلاح هسته‌ای با موانع جدی شرعی روبروست و بدون فشار غرب نیز در این زمینه اقدامی نمی‌کند.
کشورهای غربی فعالیت‌های هسته‌ای را واقعیتی ملموس محسوب می‌کنند که صلح‌آمیز بودن یا نبودن آن نه با ادعای سیاستمداران و احکام شرعی که با بررسی میزان شفافیت این فعالیت‌ها قابل سنجش است.
افزون بر این شیعیان تنها حدود ۲۰۰ میلیون نفر از جمعیت یک میلیارد و ۶۰۰ میلیونی مسلمانان را تشکیل می‌دهند و حکم خامنه‌ای که حداکثر شامل بخشی از شیعیان می‌شود، نمی‌تواند مانعی برای کشورهای اسلامی، مانند پاکستان، برای داشتن سلاح اتمی باشد.
مجوز لغو قراردادهای شرعی
جامعه جهانی ترجیع می‌دهد در این گونه مسائل از پای‌بندی کشورها به معاهده‌های الزام آور بین‌المللی، از جمله پیمان منع گسترش سلاح‌های کشتار جمعی مطمئن باشد.
در این میان اصل “تقیه” در فقه شیعه نیز که بر مبنای آن بنابر مصلحت‌های مهم‌تر احکام نیز نادیده گرفته می‌شود، می‌تواند عامل بی‌اعتمادی باشد. (بیشتر بخوانید:«مجلس و افسانه “در رأس امور بودن”»
نخستین رهبر جمهوری اسلامی، آیت‌الله خمینی زمانی در واکنش به مهدی بازرگان که توصیه او برای جاسوسی از همسایگان را خلاف آموزه‌های شرعی خوانده بود به او گوشزد کرد که حفظ نظام “اوجب واجبات” است.
خمینی در نامه‌ای به جانشین بعدی خود خامنه‌ای نوشت: «حكومت كه شعبه‌ای از ولایت مطلقه رسول‌الله است، یكی از احكام اولیه است و مقدم بر تمام احكام فرعیه حتی نماز و روزه و حج است. حكومت می‌تواند قراردادهای شرعی را كه خود با مردم بسته است در مواقعی كه آن قرارداد مخالف مصالح كشور و اسلام باشد یك جانبه لغو نماید.»

صدای آمریکا: شش قدرت جهانی و نمایندگان تهران، در جست و جوی سازشی نهائی بر سر برنامه بحث انگیز هسته ای جمهوری اسلامی در ماه های آینده، روز گذشته (سه شنبه بیست و نهم بهمن ماه)، در وین، پایتخت اتریش، گفت و گوهایی را انجام دادند که از آن با صفت “چشمگیر” و “قابل توجه” یاد شده است. هر دو طرف پیشتر گفته بودند که گشایش در این بن بست هسته ای فعلاً ممکن نیست.

همزمان، نمایندگان بلندپایه آمریکایی و ایرانی، بصورت جداگانه و در حاشیه این مذاکرات، دیداری هشتاد دقیقه ای با یکدیگر داشتند.

در این زمینه اطلاعاتی منتشر نشده اما تا پیش از پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری اسلامی در تابستان گذشته، حتی تصور چنین دیداری غیر ممکن بود. از گفت و گوی دوجانبه آمریکا با ایران به عنوان عاملی اساسی برای ایجاد گشایش در این بن بست هسته ای یاد شده است.

در پی دیدار دوجانبه «وندی شرمن»، معاون وزارت خارجه آمریکا با همتای ایرانیش، عباس عراقچی، یکی از مسوولان بلندپایه وزارت خارجه آمریکا، بشرط محفوظ ماندن هویتش، گفت:

” این گفت و گوها سازنده و عمدتاٌ بر این محور متمرکز بود که مذاکرات جامع در همین زمینه را چگونه می توان آغاز کرد و پیش برد.”

سرپرستی نمایندگان آمریکا با خانم «شرمن» و سرپرستی هیات ایرانی با محمدجواد ظریف وزیر خارجه و ریاست مذاکره کنندگان جمهوری اسلامی با شش قدرت جهانی، آمریکا، بریتانیا، چین، روسیه و فرانسه، پنج عضو دایمی شورای امنیت سازمان ملل همراه آلمان عضو موقت این شورا، با عباس عراقچی، معاون آقای ظریف بود.

بگفته دیپلمات ها در وین، که یکی از مقرهای سازمان ملل، ازجمله مقر آژانس بین المللی انرژی اتمی است، در پی دیدار خانم «شرمن» با آقای عراقچی، نمایندگان تهران غروب روز گذشته (سه شنبه) با همه نمایندگان گروه۱+۵ دیدار کردند تا به گفت و گو بر سر چند و چون، و چگونگی پرداختن به مذاکرات آینده ادامه دهند.

گفت و گوهای هسته ای با ایران امروز (چهارشنبه) از سر گرفته می شود.

یکی از مسوولان بلندپایه وزارت خارجه آمریکا می گوید:

“ما روشن ساختیم که به عنوان بخشی ار مذاکرات جامع و فراگیر، تمام قضایا روی میز گفت و گوهاست، و اکنون زمان پرداختن به جزئیات و آغاز به کار است.”

همین مسوول می افزاید:
“در دیدار فرستادگان شش قدرت جهانی با نمایندگان تهران در غروب روز گذشته، قضایای عمده، بتدریج، در میان آمد.”

از پاییز گذشته که ایران و شش قدرت جهانی به توافقی موقت دست یافتند، و به یک دهه لغزیدن به سوی درگیری آشکار با یکدیگر پایان دادند، دیدار در وین مهمترین گردهمایی بلندپایگان ایرانی با شش قدرت جهانی است. جمهوری اسلامی از آن زمان تا کنون، در ازاء تسکین و کاهش محدود تحریم های اعمال شده بر حکومت تهران، بخشی از فعالیت های اتمیش را بمدت شش ماه تعلیق کرده است تا فرصتی به دست آید که دو طرف بتوانند بر سر سازشی نهائی مذاکره کنند.

داو در این گفت و گوها، که بنوعی قمار تشبیه شده، بسیار کلان و گزاف است. اگر مذاکرات با کامیابی همراه شود، به پایان دادن به سال ها تخاصم و دشمنی میان ایران نفتخیز و جهان غرب یاری خواهد داد، خطر جنگی دیگر در خاورمیانه فروکش خواهد کرد، روابط قدرت ها در منطقه دیگرگون خواهد شد، و امکانات تجاری جدید و گسترده ای برای جهان غرب پدید خواهد آمد.

پیش بینی می شود که گفت و گوهای وین دست کم تا فردا (پنجشنبه) نیز ادامه یابد.

موشک های بالیستیک جمهوری اسلامی

عباس عراقچی در پی مذاکرات روز گذشته خوشبینی نشان داد اما به نظر می آمد که مطرح شدن برنامه موشکهای بالیستیک جمهوری اسلامی در هر گونه گفت و گویی در آینده را نمی پذیرد، و این موضوع را خط قرمزی می داند که به هیچ روی نباید از آن گذشت. آقای عراقچی گفت:

“گفت و گوهای «خوبی» داشتیم…و تلاش می کنیم که دستور کاری تعیین کنیم. اگر بتوانیم در عرض دو سه روز بر سر یک دستور کار به توافق برسیم، معنایش این است که نخستین گام را برداشته ایم.”

آقای عراقچی افزود: ” این دستور کار درباره برنامه هسته ای ایران خواهد بود، نه درباره هیچ چیز دیگری، تنها درباره فعالیت های هسته ای ایران می توان مذاکره کرد.”

معاون وزارت خارجه جمهوری اسلامی این گفته ها را در پاسخ به پرسشی درباره برنامه موشکهای بالیستیک ایران، در حالی در میان گذاشت که پیشتر، مسوولان آمریکایی گفته بودند که برای دستیابی به هر گونه توافق دراز مدت شش قدرت جهانی با جمهوری اسلامی، حکومت تهران باید بپذیرد که پژو هش و کار روی فن آوری های مربوط به هر نوع موشک دارای قابلیت حمل سلاح های اتمی را محدود کند.

در گفت و گوهای وین ای بسا که مسائل بن بست آفرین دیگری هم وجود داشته باشد.

جمهوری اسلامی ایران، با حالتی حاکی از چالشگری و تقابل، و با رفتاری که احتمالاً آمریکا و متحدان اروپاییش را خواهد رنجاند، می گوید از حق خود در نصب سانتریفوژهای پیشرفته برای غنی سازی اورانیوم، چشمپوشی نخواهد کرد.

آیت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی نیز گفته است که هر چند از مذاکرات تهران با شش قدرت جهانی پشتیبانی می کند اما اطمینان دارد که این مذاکرات شکست خواهد خورد.

رادیوفردا: دور تازه مذاکرات سیاسی ایران و گروه ۵+۱ در شرایطی آغازگردیده که در نتیجه اجرای بخش اول توافق‌ها، هدف اعلام شده آمریکا مبنی بر تعلیق کلیه فعالیت‌های حساس اتمی ایران، بدون تحمیل کمترین هزینه، تامین شده است. انتظار آمریکا از ادامه مذاکرات در وین تضمین ادامه عقب‌گرد اتمی تهران طی شش ماه آینده و حفظ وضعیت روز در سه سال بعد از آن، بدون توسل به ظرفیت‌های نظامی است.

تعهد متقابل آمریکا در قبال عقب‌گرد اتمی ایران، من‌جمله تعطیلی غنی‌سازی اورانیوم با غلظت ۲۰ درصد در فردو، که زمان لازم برای دست یابی به بمب اتمی را به نصف تقلیل می‌داد، همچنین معلق ساختن نا محدود کار در بخشهای مربوط به نصب و راه‌اندازی کوره اتمی راکتور آب سنگین اراک، که راه دوم دست یافتن به بمب اتمی را مسدود می‌سازد، منحصر به صدور اجازه استفاده اقساطی ایران از ۴٫۲ میلیارد دلار دارایی‌های متعلق به خود است.

نهایی ساختن توافق موقت که جمهوری اسلامی از ابتدای ماه جاری مسیحی در حال اجرای آن است، خطر تبدیل شدن غیر قابل پیشگیری ایران به یک قدرت نظامی اتمی را از میان خواهد برد.

از زمان اجرایی شدن توافق ژنو، ایران نه تنها به انجام بازرسی‌های آژانس از مراکز اعلام شده اتمی خود در حد قبول داوطلبانه «پروتکل الحاقی» رضایت داده، که با تن دادن به توافق همکاری‌های هفت‌گانه اخیر با آژانس، بند موسوم به کد ۳٫۱ پروتکل را نیز عملا پذیرفته است.

قبول کد ۳٫۱ ایران را مکلف می‌سازد که بدون داشتن مهلت ۱۸۰ روزه پیش‌بینی شده در پیمان منع گسترش سلاح‌های اتمی، آژانس را از تمامی فعالیت‌های حساس اتمی آینده خود، پیش از داخل شدن آنها در مرحله اجرایی، با خبر سازد؛ ایران از سال ۲۰۰۷ اجرای این بند را معلق گذاشته بود.

عقب‌گرد پیروزمندانه

توافق اتمی سوم آذرماه ژنو دارای یک سند امضا شده کتبی و یک سند صوتی (توافق‌های اصولی و غیرمکتوب) است که در آن موضوع‌های قابل انتشار و غیرقابل انتشار قرار داده شده‌اند.

رهبران جمهوری اسلامی در سطوح بالا، بی‌تردید علاوه بر اسناد کتبی و امضا شده توافق موقت ژنو، سندهای صوتی مربوط به توافق‌های اصولی مذاکرات را نیز دریافت داشته و از جزییات آن مطلع شده‌اند.

وزارت خارجه جمهوری اسلامی بخش مکتوب و قابل انتشار توافق‌ها را در اختیار نمایندگان مجلس و سایر نهادهای حکومتی قرار داده است ولی رسانه‌های جمعی و مردم تاکنون از دسترسی مستقیم به این اسناد محروم مانده‌اند.

دشواری‌های تیم مذاکره کننده ایران برای توجیه داخلی امتیازهای واگذار شده اتمی به آمریکا و گروه ۵+۱، بخصوص بعد از طرح نقطه نظرهای مقامات آمریکایی و انتشار متن توافق از سوی منابع خبری اسراییلی، در حدی بود که عباس عراقچی معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی طی گفت‌وگویی با خبرگزاری فارس ضمن متهم کردن سایت خبری «دبکا فایل» به «نعل وارونه زدن» درخواست کرد که منتقدین توافق، به گفته‌های خودی‌ها بیشتر توجه کنند.

استلال تبلیغاتی مذاکره کنندگان اتمی جمهوری اسلامی در قبال توافق موقت، دست یافتن به «پیروزی» در مذاکرات و وادار ساختن آمریکا به «قبول حق ایران برای ادامه قانونی غنی‌سازی اورانیوم» بوده، حقی که نه در سند مکتوب و نه در توافق‌های غیر مکتوب (به قول مقامات آمریکا) به آن اشاره‌ای نشده است.

اگر چه به دلیل در دست نبودن اسناد مکتوب و غیرمکتوب مذاکرات منتهی به توافق ژنو، ترسیم تصویر کامل «عقب‌گرد پیروزمندانه» اتمی ایران آسان نیست، در عین حال مقایسه تعهدات با امتیازهای دریافتی از سوی ایران، ابعاد این «پیروزی» را که در تعریف آن منتقدین دولت از «معاهده (تحمیلی) ترکمانچای» استفاده کرده‌اند، تا حدود زیادی روشن ساخته است.

تاکتیک مشترک

در بهترین شرایط، توافق ژنو را می‌توان تن دادن ایران به یک عقب‌نشینی اجباری برای پرهیز از شکست کامل در مقابله با آمریکا و تحریم‌های یک جانبه تلقی کرد. ایران در تلاشی نه چندان موفق برای پیروزی جلوه دادن توافق موقت، خود را به ریسمان قبولاندن حق غنی‌سازی به آمریکا و امید برای نهایی کردن این حق آویخته است.

از این لحاظ مقامات جمهوری اسلامی و مذاکره کنندگان اتمی، دور تازه گفت‌وگوها را «بسیار دشوار» معرفی می‌کنند. در استفاده از این تعریف برای تبیین طبیعت مذاکرات نهایی اتمی، آمریکا و جامعه اروپا نیز روشی مشابه اتخاذ کرده و گفت‌وگوهای دوربعد را بسیار دشوار خوانده‌اند، حال آنکه طی مذاکرات موقت، همه ابعاد توافق نهایی اتمی مشخص و به ایران اعلام گردیده و نمایندگان تهران نیز رضایت اصولی خود را، به شرط کاهش تدریجی تحریم‌ها، نسبت به آن اعلام داشته‌اند.

در نتیجه اطمینان خاطر از تحقق تمامی هدف‌های مورد نظر در دور اول مذاکرات، و وادار ساختن جمهوری اسلامی به قبول و اجرای «عقب‌نشینی پیروزمندانه» و در نتیجه تغییر اولویت‌های غرب است که هنگام آغاز دور تازه مذاکرات، وزیر خارجه آمریکا و سایر نمایندگان ارشد عضو گروه ۵+۱، هریک ماموریت سیاسی دیگری را تعقیب کرده و هیات درجه دوم و سومی به وین اعزام داشته‌اند، حال آنکه جواد ظریف همان تیمی را در وین با خود دارد که در ژنو همراه داشت.

حضور جواد ظریف در وین و در راس هیات نمایندگی جمهوری اسلامی، که نوعی بی‌اعتنایی به پروتکل‌های پذیرفته شده دیپلماتیک و ضرورت رعایت سطح نمایندگان طرف مذاکره در گفت‌وگوهای رسمی سیاسی به شمار می‌رود، ظاهرا تلاشی است برای دشوار نشان دادن و بزرگنمایی اهمیت دور بعدی مذاکرات اتمی؛ اقدامی که آمریکا نیز از مبادرت یک‌جانبه ایران به آن راضی به نظر می‌رسد.

رادیوفردا: آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، روز دوشنبه، ۲۸ بهمن، بار دیگر بر خوشبین نبودن نسبت به مذاکره هسته‌ای میان ایران و شش قدرت جهانی تاکید کرد ولی گفت که با این مذاکرات مخالفتی ندارد.

اظهارات بلندپایه‌ترین مقام جمهوری اسلامی ایران در جمع گروهی از مردم آذربایجان و در آستانه مذاکرات سرنوشت ساز ایران و گروه پنج به علاوه یک در وین بیان می‌شود؛ مذاکراتی که قرار است راه حلی جامع و پایدار برای برنامه جنجال برانگیز هسته‌ای ایران پیدا کند.

به گزارش سایت رسمی آیت الله خامنه‌ای، وی در سخنان روز دوشنبه خود گفت: «بعضی از مسئولین آن دولت [دولت قبلی] و این دولت فکر می‌کنند اگر در موضوع هسته‌ای مذاکره کنند مسئله حل می‌شود، در سخنرانی اول سال هم گفتم که من به مذاکره خوشبین نیستم و به جایی نمی‌رسد ولی مخالفتی هم ندارم».

رهبر جمهوری اسلامی ایران بار دیگر به آمریکا و سیاست‌های دولت حسن روحانی برای کاهش تنش با این کشور حمله کرد و گفت: «یک عده سعی نکنند چهره آمریکا را بزک کنند و آن را به عنوان یک دولت علاقه‌مند و انسان دوست معرفی کنند. اگر هم سعی کنند، بی‌فایده است».

آیت‌الله خامنه‌ای مسئله هسته‌ای را «بهانه» دانسته و مدعی شده که اگر این مسئله هم حل شود کشورهای غربی، «یک مسئله دیگر را پیش می‌کشند».

وی با بیان اینکه «کاری که وزارت خارجه شروع کرده ادامه پیدا خواهد کرد» افزوده است: «ایران نقض آنچه عهد کرده را نخواهد کرد اما الان هم می‌گویم فایده‌ای ندارد و به جایی نخواهد رسید، البته مسئولین تلاش خود را بکنند».

رهبر جمهوری اسلامی، دولت جدید که شش ماه از عمر آن می‌گذرد را به «استقامت» و ایستادگی روی آنچه «آرمان‌های انقلاب» خوانده است فراخواند و با اشاره به راهپیمایی سالگرد انقلاب در ۲۲ بهمن امسال، گفته که «پیام ۲۲ بهمن امسال را باید از شعارهای مردم گرفت. این راهپیمایی دو پیام داشت؛ پیام استقامت و پیام وحدت. استقامت یعنی مردم روی آرمان‌های انقلاب ایستادگی دارند».

آیت‌الله خامنه‌ای می‌گوید که «پیام سلبی انقلاب این است که ما تسلیم زورگویی نظام سلطه نمی‌شویم».

رهبر جمهوری اسلامی در آستانه تمام مذاکرات حساس هسته‌ای ایران با شش قدرت جهانی همواره انتقادهای تندی از طرف‌های مذاکره کننده با تهران مطرح کرده است.

وی روز ۱۱ آبان امسال و همزمان با دور اول مذاکرات ژنو گفت: «از مذاکراتى هم که امروز در جریان است، ما ضررى نخواهیم کرد. البتّه بنده همچنان که گفتم خوشبین نیستم؛ من فکر نمی‌کنم از این مذاکرات آن نتیجه‌اى را که ملت ایران انتظار دارد، به‌دست بیاید، لکن تجربه‌اى است و پشتوانه تجربى ملت ایران را افزایش خواهد داد و تقویت خواهد کرد».

وی در سخنرانی روز اول فروردین ماه امسال در شهر مشهد نیز گفته بود: «مسئولین بلندپایه و مسئولین میانی آمریکا بار‌ها و بار‌ها می‌گویند بیایید در کنار گفت‌وگوهای پنج به علاوه یک که درباره مسائل هسته‌ای بحث می‌کنند، آمریکا و جمهوری اسلامی دو به دو، درباره مسئله هسته‌ای ایران بحث کنند. من به این گفت‌وگو‌ها خوشبین نیستم. چرا؟ چون تجربه‌های گذشته‌ ما نشان می‌دهد که گفت‌وگو در منطق حضرات آمریکایی به این معنی نیست که بنشینیم تا به یک راه حل منطقی دست پیدا کنیم».

کشورهای غربی در ده سال گذشته ایران را متهم کرده‌اند که در پوشش فعالیت هسته‌ای خود به دنبال ساخت سلاح اتمی است ولی ایران این مسئله را رد کرده است. در واکنش به فعالیت‌های هسته‌ای ایران، تحریم‌های شدیدی از سوی اتحادیه اروپا و آمریکا بر ضد تهران وضع شده که اقتصاد ایران را دچار مشکلات فراوانی کرده است.

با روی کار آمدن دولت حسن روحانی در ۲۴ خرداد امسال، نمایندگان ایران و پنج به علاوه یک، دو دور مذاکرات هسته‌ای در ژنو سوئیس انجام دادند که سرانجام در روز سوم آذر، ۲۴ نوامبر، به یک توافق موقت شش ماهه برای حل و فصل اختلاف میان طرفین و فراهم کردن زمینه برای گفت‌وگوی نهایی دست یافتند.

مذاکرات برای دست یافتن به راه حل جامع درباره برنامه هسته‌ای ایران و تبدیل توافق موقت به یک پیمان دائم قرار است از روز سه شنبه، ۲۹ بهمن، در وین آغاز شود.