اخبار

United States Institute of Peace: On January 16, the White House released the details of implementing the nuclear deal signed by Iran and the world’s six major powers. The following is the White House statement.

Summary of Technical Understandings Related to the Implementation of the Joint Plan of Action on the Islamic Republic of Iran’s Nuclear Program

On January 12, 2014, the P5+1 (the United States, United Kingdom, Germany, France, Russia, and China, coordinated by EU High Representative Catherine Ashton) and Iran arrived at technical understandings for the Joint Plan of Action, which will be implemented beginning on January 20, 2014.

The Joint Plan of Action marks the first time in nearly a decade that the Islamic Republic of Iran has agreed to specific actions that stop the advance of its nuclear program, roll back key aspects of the program, and include unprecedented access for international inspectors. The technical understandings set forth how the provisions of the Joint Plan of Action will be implemented and verified, and the timing of implementation of its provisions. Specifically, the technical understandings specify the actions that Iran will take to limit its enrichment capacity at Natanz and Fordow, as well as the limits on safeguarded research and development (R&D); the actions Iran will take to implement its commitments not to fuel the Arak reactor or install remaining components at the reactor; and the actions Iran will take to facilitate International Atomic Energy Agency (IAEA) verification and confirmation that Iran is fully implementing these commitments. The understandings also clarify the reciprocal actions that the P5+1 and the EU will take.

Between now and January 20th, Iran, the IAEA, the United States, and our international partners, will take the remaining required steps to begin implementing the Joint Plan of Action on that date.

What Iran Has Committed To Do

On January 20th, the IAEA will report on the current status of Iran’s nuclear program, and particularly on its uranium enrichment program and the Arak reactor. The IAEA will also report on several specific steps that Iran has committed to take by or on the first day of implementation, including:

· Halting production of near-20% enriched uranium and disabling the configuration of the centrifuge cascades Iran has been using to produce it.

· Starting to dilute half of the near-20% enriched uranium stockpile that is in hexafluoride form, and continuing to convert the rest to oxide form not suitable for further enrichment.

In addition, over the course of the Joint Plan of Action, the IAEA will verify that Iran is:

· Not enriching uranium in roughly half of installed centrifuges at Natanz and three-quarters of installed centrifuges at Fordow, including all next generation centrifuges.

· Limiting its centrifuge production to those needed to replace damaged machines, so Iran cannot use the six-month period to stockpile centrifuges.

· Not constructing additional enrichment facilities.

· Not going beyond its current enrichment R&D practices.

· Not commissioning or fueling the Arak reactor.

· Halting the production and additional testing of fuel for the Arak reactor.

· Not installing any additional reactor components at Arak.

· Not transferring fuel and heavy water to the Arak reactor site.

· Not constructing a facility capable of reprocessing. Without reprocessing, Iran cannot separate plutonium from spent fuel.

Iran has also committed to a schedule for taking certain actions during the six-month period. This includes:

· Completion of dilution of half of its stockpile of near-20% uranium hexafluoride in three months, and completion of conversion of the rest of that material to oxide in six months.

· A cap on the permitted size of Iran’s up to 5% enriched uranium stockpile at the end of the six-month period.

Verification Mechanisms

To ensure Iran is fulfilling its commitments, the IAEA will be solely responsible for verifying and confirming all nuclear-related measures, consistent with its ongoing inspection role in Iran. In addition, the EU, P5+1 and Iran will establish a Joint Commission to work with the IAEA to monitor implementation of the Joint Plan of Action. The Joint Commission will also work with the IAEA to facilitate resolution of past and present concerns with respect to Iran’s nuclear program.

The Joint Commission will be composed of experts of the EU, P5+1 and Iran, and it will convene at least monthly to consider the implementation of the Joint Plan of Action and any issues that may arise. Any decisions that are required on the basis of these discussions will be referred to the Political Directors of the EU, the P5+1, and Iran.

Transparency and Monitoring

Iran committed in the Joint Plan of Action to provide increased and unprecedented transparency into its nuclear program, including through more frequent and intrusive inspections as well as expanded provision of information to the IAEA.

The Iranian enrichment facilities at Natanz and Fordow will now be subject to daily IAEA inspector access as set out in the Joint Plan of Action (as opposed to every few weeks). The IAEA and Iran are working to update procedures, which will permit IAEA inspectors to review surveillance information on a daily basis to shorten detection time for any Iranian non-compliance. In addition, these facilities will continue to be subjected to a variety of other physical inspections, including scheduled and unannounced inspections.

The Arak reactor and associated facilities will be subject to at least monthly IAEA inspections – an increase from the current inspection schedule permitting IAEA access approximately once every three months or longer.

Iran has also agreed to provide for the first time:

Long-sought design information on the Arak reactor;

Figures to verify that centrifuge production will be dedicated to the replacement of damaged machines; and

Information to enable managed access at centrifuge assembly workshops, centrifuge rotor production workshops and storage facilities, and uranium mines and mills.

These enhanced monitoring measures will enable the IAEA to provide monthly updates to the Joint Commission on the status of Iran’s implementation of its commitments and enable the international community to more quickly detect breakout or the diversion of materials to a secret program.

What the P5+1 and EU Have Committed To Do

As part of this initial step, the P5+1 and EU will provide limited, temporary, and targeted relief to Iran. The total value of the relief is between $6 and $7 billion – a small fraction of the $100 billion in Iranian foreign exchange holdings that will continue to be blocked or restricted. Some relief will be provided from the first day; most will be provided in installments over the span of the entire six-month period. The relief is structured so that the overwhelming majority of the sanctions regime, including the key oil, banking, and financial sanctions architecture, remains in place – and sanctions will continue to be vigorously implemented throughout the six-month period.

Once the IAEA has confirmed Iran is implementing its commitments, in return the P5+1 and EU have committed to do the following on the first day of implementation:

Suspend the implementation of sanctions on Iran’s petrochemical exports and Iran’s imports of goods and services for its automotive manufacturing sector.

Suspend sanctions on Iran’s import and export of gold and other precious metals, with significant limitations that prevent Iran from using its restricted assets overseas to pay for these purchases.

License expeditiously the supply of spare parts and services, including inspection services, for the safety of flight of Iran’s civil aviation sector.

Pause efforts to further reduce purchases of crude oil from Iran by the six economies still purchasing oil from Iran.

Facilitate the establishment of a financial channel intended to support humanitarian trade that is already permitted with Iran and facilitate payments for UN obligations and tuition payments for students studying abroad.

Modify the thresholds for EU internal procedures for the authorization of financial transactions.

The P5+1 and EU have also committed to take certain actions to facilitate Iran’s access to $4.2 billion in restricted Iranian funds on a set schedule at regular intervals throughout the six months. Access to a small portion of these funds will be linked to Iran’s progress in completing the dilution process for near-20% enriched uranium. Iran will not have access to the final installment of the $4.2 billion until the last day of the six-month period.

The installments will be released on the schedule below, contingent on the IAEA confirming that Iran is fulfilling its commitments.

February 1st – $550 million (installment #1)

March 1st – $450million (contingent on the IAEA confirming that Iran has completed dilution of half of the stockpile of near-20% enriched uranium it is required to dilute)

March 7th – $550 million (installment #2)

April 10th – $550 million (installment #3)

April 15th – $450million (contingent on the IAEA confirming that Iran has completed dilution of its entire stockpile of near-20% enriched uranium it is required to dilute)

May 14th – $550 million (installment #4)

June 17th – $550 million (installment #5)

July 20th – $550million (installment #6 is on day 180) (contingent on the IAEA confirming that Iran has fulfilled all of its commitments)

A Comprehensive Solution

With this implementation plan, we have made concrete progress. We will now focus on the critical work of pursuing a comprehensive resolution that addresses our concerns over Iran’s nuclear program. Shortly after the Joint Plan of Action takes effect on January 20th, the United States will determine with our P5+1 partners our approach to the comprehensive solution. Discussions with Iran will follow that coordination process.

With respect to the comprehensive solution, nothing is agreed to until everything is agreed to. We have no illusions about how hard it will be to achieve this objective, but for the sake of our national security and the peace and security of the world, now is the time to give diplomacy a chance to succeed.

رادیوفردا: دولت آمریکا ۲۶ دی‌ماه، متن کامل توافق‌نامه اتمی ایران و شش کشور طرف گفت‌وگو را که روز سوم آذر ماه در ژنو امضا شد و در هفته سوم دی‌ماه نحوه عملی انجام آن نهایی شد، در اختیار کنگره آن کشور قرار داد.

پیشتر انتقاداتی علیه دولت باراک اوباما مطرح شده بود که او قصد در پنهان نگه داشتن متن توافق‌نامه دارد؛ آنچه جی کارنی، سخنگوی کاخ سفید، رد کرده و می‌گوید محرمانه ماندن جزئیات فنی توافق‌نامه «به درخواست آژانس بین‌المللی انرژی اتمی» صورت گرفته است.

قبل از این خلاصه‌ای از این توافق‌نامه ۳۰ صفحه‌ای که نوعی توافق اولیه یا «نقشه راه» عنوان شده، منتشر شده بود اما اکنون جزئیات آن در اختیار نمایندگان قرار می‌گیرد.

سخنگوی کاخ سفید گفته درست است که دولت ایالات متحده مدارکی که جزئیات فنی توافق‌نامه «اقدام مشترک» را در بر می‌گیرد امروز (پنج‌شنبه) در اختیار کنگره می‌گذارد، «این‌گونه مدارک همیشه به‌طور عمومی منتشر نمی‌شوند».

متن کامل توافق‌نامه در حالی به کنگره آمریکا می‌رود که گروهی از سناتورها قصد دارند تحریم‌های جدیدی را علیه ایران به تصویب برسانند. این سناتورها که نمایندگانی از هر دو حزب جمهوری‌خواه و دمکرات به آنها ملحق شده‌اند، در عین‌حال به دنبال افزایش شمار رای‌دهندگان به طرحی جدید هستند به‌طوری‌که شمار کلی آن بیشتر از دو سوم کل سناتورها شود و قدرت «وتو» را از باراک اوباما بگیرد.

رئیس‌جمهوری آمریکا ضمن هشدار در مورد طرح تحریم‌های جدید علیه ایران در شرایط فعلی، گفته است در صورت تصویب آن را «وتو» خواهد کرد.

باراک اوباما می‌گوید باید به دیپلماسی‌ای که اکنون به جنبش افتاده است، بخت پیشرفت داد.

توافق‌نامه اتمی با ایران از تهران می‌خواهد تا بخشی از برنامه‌های اتمی خود را -که برخی رسانه‌های آمریکایی آن را بخش‌های پیشرفته این برنامه چند ساله نامیده‌اند- داوطلبانه معلق کند و در عوض بخشی از تحریم‌ها نیز کاهش پیدا می‌کند.

این توافق‌نامه از جمله از ایران می‌خواهد نیمی از اورانیوم موجود غنی شده تا ۲۰ درصد را به مواد کمتر از پنج درصد رقیق نماید. در عین حال این کشور طی شش ماه متعهد شده است که اورانیوم بیشتر از ۵ درصد غنی‌سازی نکند و غنی‌سازی ۲۰ درصدی خود را نیز متوقف کند. تهران در عین حال فعالیت خود را در تاسیسات اراک گسترش نمی‌دهد، به آن راکتور جدیدی اضافه نمی‌کند یا آب سنگین به راکتور موجود وارد نخواهد کرد. ایران متعهد شده است که ساخت تاسیسات اتمی جدید را نیز متوقف کند.

بازرسان سازمان انرژی اتمی، نمایندگان بین‌المللی به‌شمار می‌روند که طی شش ماه آینده بر اجرای تعهدات ایران نظارت می‌کنند.

بنا بر اعلام سخنگوی سازمان انرژی اتمی، بازرسان بین‌المللی شنبه ۲۸ دی‌ماه به ایران می‌روند.

قدرت‌های جهانی نیز داوطلبانه بخشی از تحریم‌های ایران را کاهش می‌دهند. از جمله قرار است کمک‌های هدف‌مندی به ارزش بین ۶ تا ۷ میلیارد دلار از سرمایه ۱۰۰ میلیارد دلاری بلوکه شده ایران، به آن کشور شود.

این پولی‌ست که طی سال‌های گذشته، در حالی‌که تهران به توافقی با کشورهای ۵+۱ نرسید، در خارج از مرزهای این کشور بلوکه شد.

بخش اصلی این سرمایه همچنان، طی زمانی‌که توافق اولیه به توافقی همه‌جانبه نرسد، از دسترس ایران دور خواهد ماند.

بخش بزرگی از تحریم‌های موجود علیه ایران نیز در این زمان سر جای خود باقی می‌ماند.

در عین حال ایران می‌تواند به ۴.۲ میلیارد دلار از پول بلوکه شده خود نیز دسترسی داشته باشد. آنچه به شکل ماهیانه طی شش ماه در هشت پرداخت، و پس از هر بار تائید بازرسان بین‌المللی به تهران بازگردانده می‌شود. این مبلغ رقمی بین ۴۵۰ تا ۵۵۰ میلیون دلار را در هر ماه در بر می‌گیرد.

کاخ سفید در بیانیه‌ای که در این مورد منتشر کرده و در آن خلاصه‌ای از جزئیات توافق‌نامه آمده است، می‌گوید تا زمانی که طرف‌های گفت‌وگو به توافقی کامل نرسیدند، در واقع هنوز به هیچ توافقی نرسیده‌اند.

ایران و ۵+۱ قرار است به مذاکرات خود برای رسیدن به توافقی همه‌جانبه ادامه دهند. با این همه مقام‌های هر دو کشور ایران و آمریکا گفته‌اند راه سختی در پیش آنها خواهد بود.

در بیانیه کاخ سفید نیز ضمن اشاره به این موضوع آمده است «با این همه به خاطر امنیت ملی ما و به خاطر صلح و ثبات جهانی، اکنون زمان آن است که به دیپلماسی بختی برای به‌ثمر رسیدن، داد».

رادیوفردا: کاخ سفید در واکنش به سخنان حسن روحانی، رئیس جمهور ایران، درباره توافق‌نامه هسته‌ای ژنو و اعلام پیروزی او بر قدرت‌های جهانی با انعقاد این توافق گفت که این سخنان تنها مصرف داخلی دارد.

بر اساس گزارش روز سه‌شنبه، ۲۴ دی، خبرگزاری فرانسه، جی کارنی، سخنگوی کاخ سفید، به خبرنگاران گفت: «این مسئله نه برای ما تعجب‌انگیز است و نه باید باعث تعجب شما بشود که رئیس جمهور ایران توافق‌نامه ژنو را به فراخور مخاطبان داخلی خود تفسیر کند.»

وی سپس تاکید کرد که آن‌ چه مقامات ایران می‌گویند، اهمیتی نخواهد داشت، بلکه آن‌ چه انجام می‌دهند مهم است.

حسن روحانی روز سه‌شنبه در سفر به خوزستان توافق‌نامه ژنو را به معنای «تسلیم قدرت‌های بزرگ در برابر ملت ایران» دانست و گفت که این توافق‌نامه به شکستن سد تحریم‌ها منجر شده است.

این در حالی است که برخی محافظه‌کاران نزدیک به رهبر جمهوری اسلامی انتقاداتی را متوجه توافق‌نامه ژنو کرده‌اند و از جمله محمدعلی جعفری، فرمانده سپاه پاسداران، گفته است، آن‌ چه ایران در این مذاکرات داده حداکثری و آن‌ چه به دست آورده حداقلی بوده است.

توافق‌نامه موقت ژنو ایران را متعهد می‌سازد که فعالیت‌های اتمی خود را محدود ساخته و اجازه نظارت بیشتری به بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بدهد. در قبال آن نیز قدرت‌های جهانی به صورت تدریجی تحریم‌ها علیه تهران را لغو خواهند کرد.

اما خبرگزاری فرانسه می‌نویسد که اظهارات روز سه‌شنبه آقای روحانی می‌تواند بهانه‌ای به دست برخی اعضای کنگره ایالات متحده بدهد که معتقدند توافق‌نامه ژنو حداکثر امتیازات را به ایران در برابر حداقل‌ها می‌دهد.

این گروه از اعضای کنگره در صدد تشدید تحریم‌ها علیه ایران هستند، در حالی که کاخ سفید اعلام کرده است که این اقدام معنایی جز تمایل کنگره به جنگ ندارد.

باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، نیز هشدار داده است که در صورت تصویب تحریم‌های جدید علیه ایران، مصوبه کنگره را وتو خواهد کرد.

حامیان طرح تشدید تحریم‌های ایران می‌گویند که دست‌کم ۵۹ رای موافق از میان یک صد رای ممکن در سنا را دارند و ممکن است که تعداد موافقان به عدد ۶۷ نیز برسد که در آن صورت تهدید آقای اوباما به وتوی این مصوبه تاثیری نخواهد داشت.

رادیوفردا: عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه و مذاکره کننده‌ی هسته‌ای ایران می‌گوید اختلاف‌های ایران با گروه ۵به‌علاوه‌ی یک برطرف شده و بر اساس توافقِ نهایی، اجرای برنامه‌ی اقدام مشترک از سی‌ام دی ماه سال جاری آغاز خواهد شد.

به گزارش خبرگزاری ايسنا، آقای عراقچی روز يک‌شنبه و در يک نشست خبری اعلام کرده است که مذاکره‌کنندگان به‌غیر از به‌گفته‌ی او «چند مورد خاص»، با گروه ۵ به‌علاوه‌ی یک به راه‌حل‌هايی رسيده‌ و این راه‌حل‌ها را به پايتخت‌ها منتقل کرده‌اند. آقای عراقچی گفته است : « امروز مطلع شديم شش کشور با راه‌حل‌های پيشنهادی موافقت کردند و در ايران هم مراجع ذی‌ربط موافقت‌شان را در تماسی اعلام کردند.»

بر اساس توافقنامه‌ی ژنو، ایران متعهد می شود که در شش ماه آینده برنامه‌ی غنی سازی اورانیوم خود را محدود و شرایط بازرسی بیشتر را برای بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی فراهم کند. ایران همچنین متعهد شده که اقدامی برای توسعه‌ی بیشتر تأسیسات هسته‌ای اراک انجام ندهد.

در مقابل گروه ۱+۵ نیز تعهد می‌دهدد در این ۶ ماه، تحريم جديدی عليه ايران اعمال نکند و برخی تحريم‌ها را هم کاهش دهد.

دویچه‌وله: عباس عراقچی، عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته‌ای ایران می‌گوید که اختلافات فنی و سیاسی میان ایران و ۵+۱ حل شده است و تصمیم‌گیری نهایی در باره مسایل باقیمانده در پایتخت‌ها اتخاذ و ظرف دو روز اعلام خواهد شد.

روز جمعه ۱۰ ژانویه (۲۰ دی) چهاردور مذاکره میان ایران و ۵+۱ در ژنو پایان یافت. در این دور از مذاکرات عباس عراقچی، معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزیرامورخارجه ایران با هلگا اشمیت، معاون کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و وندی شرمن، نماینده ایالات متحده آمریکا در گروه ۵+۱ گفت‌وگو کرده است.

آقای عراقچی در پایان دو روز مذاکرات به خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی ایران (ایرنا) گفت که در این گفت‌وگوهای فشرده، نحوه‌ی اجرایی شدن توافق ژنو مورد بررسی و جمع‌بندی قرار گرفت.

نماینده ایران در این مذاکرات افزود: «نتیجه این بررسی‌ها به پاییتخت‌ها منتقل شده و متعاقبا تصمیم‌گیری نهایی در پاییتخت‌ها اتخاذ و نتیجه تا دو روز آینده اعلام و گام نخست اجرای توافقنامه ژنو برداشته خواهد شد.»

به گفته عراقچی اختلافات فنی و سیاسی میان طرف‌های مذاکرات حل شده اما راهکارهای ارائه شده باید به تایید مقامات ارشد ایران و گروه ۵+۱ برسد.

به نوشته ایرنا عباس عراقچی به همراه تیم کارشناسی ایران از روز پنج‌شنبه نهم ژانویه، با هلگا اشمید در مورد اجرای توافق نامه ژنو از جمله تاریخ اجرای این توافقنامه گفت‌وگو کردند. عراقچی همچنین نشست سه جانبه‌ای با حضور هلگا اشمیت و وندی شرمن برگزار کرده است.

موارد اختلاف ایران و ۵+۱
[وندی شرمن‌ نماینده آمریکا و عباس عراقچی در ژنو دیدار و گفت‌وگو کردند.]

وندی شرمن‌ نماینده آمریکا و عباس عراقچی در ژنو دیدار و گفت‌وگو کردند.

پیش‌تر دیپلمات‌های غربی گفته بودند که مذاکرات ایران و شش قدرت جهانی که در ماه نوامبر در ژنو به توافق دو طرف منجر شد، به دلیل توسعه نسل جدید سانتریفیوژ‌ها از سوی ایران با موانعی روبرو شده است.

ماه دسامبر سال گذشته علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران از ساخت هزار ماشین سانتریفیوژ نسل دوم خبر داده و اعلام کرده بود که ایران آژانس بین المللی انرژی اتمی را در جریان این اقدام خود قرار داد.

برخی دیگر از دیپلمات‌های غربی اما تصریح کردند هرچند نصب نسل جدید سانتریفیوژ‌ها موضوع تعیین کننده‌ای در مذاکرات است، اما دلیل توقف مذاکرات تعطیلات پایان سال میلادی گذشته بود و ارتباطی با موضوع سانتریفیوژهای جدید نداشت.

خبرگزاری‌های داخلی ایران اما از قول عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه ایران گزارش داده‌اند که درباره توافقنامه ژنو اختلاف نظرهایی میان طرفین وجود دارد. عراقچی گفته بود که این اختلافات باید در سطح سیاسی بررسی شود.

رادیوفردا: کاخ سفید در واکنش به حمایت سناتورهای آمریکایی از طرح تازه تشدید تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی گفت که اگر آنها خواهان جنگ هستند باید خواسته خود را علنی بیان کنند.

نشریه هافینگتون‌پست روز پنج‌شنبه، ۱۹ دی، اظهارات برنادت میهان، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، را منتشر کرد که هشدار می‌دهد تشدید تحریم‌ها علیه ایران راه را بر دیپلماسی می‌بندد و عملا آمریکا را به سمت جنگ با ایران سوق می‌دهد.

خانم میهان اظهار داشت: «اگر برخی از اعضای کنگره می‌خواهند که ایالات متحده دست به اقدام نظامی بزند، باید در برابر عموم مردم آمریکا این سخن را بگویند.»

رسانه‌های جهانی روز پنج‌شنبه از حمایت دست‌کم ۵۴ سناتور آمریکایی از تصویب طرحی خبر دادند که امکان اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران را در صورت نقض توافق‌نامه هسته‌ای ژنو فراهم می‌آورد.

اما کاخ سفید مخالف جدی این طرح است و از هفته‌ها قبل مذاکراتی را با نمایندگان کنگره آمریکا برای منصرف ساختن آنها از تصویب آن آغاز کرده است، چنان‌ چه ایران نیز اعلام کرده که تصویب طرح تشدید تحریم‌ها علیه تهران به معنای مرگ توافق‌نامه هسته‌ای ژنو خواهد بود.

در این شرایط سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا خاطرنشان ساخته است که طرح سناتورها «در تضاد با اقدام مسالمت‌جویانه دولت برای برطرف ساختن نگرانی‌های جامعه جهانی نسبت به برنامه هسته‌ای ایران است».

به گفته او، طرح پیشنهادی سناتورها جامعه جهانی را دچار تفرقه می‌کند و باعث می‌شود ایران نیز موضع سخت‌تری بگیرد و مذاکرات احتمالا پایان یابد.

برنادت میهان همچنین گفته است که اگر اعضای کنگره خواهان جنگ با ایران نیستند، چرا باید از طرحی حمایت کنند که احتمالا راه را بر دیپلماسی می‌بندد و آمریکا را بر سر دو راهی جنگ یا پذیرش پیشرفت برنامه هسته‌ای ایران قرار می‌دهد.

او در نهایت تصریح کرده است که باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا،‌خود را متعهد به آزمون کامل دیپلماسی در قبال برنامه ایران می‌داند و معتقد است که قبل از اتخاذ گزینه‌های دیگر باید دید که آیا دیپلماسی می‌تواند به یک راه‌ حل جامع بینجامد یا نه.

پیش از این کاخ سفید هشدار داده بود که طرح تحریم‌های جدید را وتو خواهد کرد، اما این اقدام تنها در شرایطی امکان‌پذیر است که کمتر از دو سوم سناتورها به آن رای مثبت داده باشند. هم‌اکنون بیش از نیمی از اعضای کنگره آمریکا از این طرح حمایت کرده‌اند.

خُسن آقا: نگفتم! آقا خودشون دستور مذاکره با شیطان را صادر فرموده اند. آخه قرار است از این به بعد خودشان جای شیطان بنشینند! و این مسئولیت را خود به عهده بگیرند!
رادیوفردا: علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، بار دیگر آمریکا را به دشمنی با مردم ایران متهم کرد و گفت که در مذاکرات هسته‌ای اخیر میان ایران و گروه ۱+۵، این دشمنی آشکار شد.

سخنان آقای خامنه‌ای روز پنج‌شنبه، ۱۹ دی در جمع گروهی از مردم شهر قم بیان شده که پایگاه اطلاع‌رسانی او و خبرگزاری فارس بخش‌هایی از آن را منتشر کرده‌اند.

وی در این سخنرانی به قدرت‌های جهانی هشدار داده است که تحریم‌های آنها باعث تسلیم ایران نمی‌شود و پذیرش مذاکره با آنها نیز به معنای آن نیست که «ملت مستاصل شده است».

آقای خامنه‌ای اظهار داشت: «دشمنان خیال می‌كنند كه تحریم كردند و ایران مجبور به مذاكره شد. نه! ما قبلا هم اعلام كرده‌ایم در موضوعات خاصی كه مصلحت بدانیم با این شیطان برای رفع شرش مذاكره می‌كنیم.»

مقامات آمریکا می‌گویند که تحریم‌های سخت این کشور به همراه غرب، ایران را پای میز مذاکره کشانده است، چنان‌چه رهبران جمهوری اسلامی نیز به فشار شدید تحریم‌ها اذعان داشته‌اند.

توافق‌نامه ژنو که در سوم آذر ماه ميان وزيران خارجه ايران و شش قدرت طرف مذاکره امضا شد، از يک سو از تهران می‌خواهد تا برخی از فعاليت‌های اتمی خود را موقتا تعليق کند، از سوی ديگر کشورهای طرف گفت‌وگو نيز داوطلبانه بخشی از تحريم‌ها را کاهش می‌دهند.

اما آقای خامنه‌ای می‌گوید که از «برکات مذاکرات» این بوده که «دشمنی آمریکا با ایران و ایرانی و اسلام و مسلمین برای همه روشن شد».

به گفته او، مذاکره‌کنندگان آمریکایی «اذعان کرده‌اند که اگر می‌توانستیم کل تار و پود هسته‌ای ایران را باز می‌کردیم، [اما آنها] نمی‌توانند، چون ملت با اراده و ایستادگی و ابتکار در میدان است».

پیش از این باراک اوباما، رئیس جمهوری ایالات متحده، اعلام کرده است که «ایران مانند هر کشور دیگری می‌تواند به انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای دسترسی داشته باشد» اما به خاطر «سابقه‌ای که در نقض تعهدات خود دارد» باید با محدودیت‌هایی مواجه باشد که «دستیابی آن به سلاح هسته‌ای را غیرممکن سازد».

با این حال آقای خامنه‌ای در سخنان روز پنج‌شنبه خود تاکید کرده است که «باید جبهه دشمن را شناخت و نباید لبخند دشمن را جدی گرفت و فریفته آن شد».

رهبر جمهوری اسلامی قبلا نیز در توصیف سیاست‌های باراک اوباما در قبال ایران عبارت «پنجه چدنی و دستکش مخملی» را به کار برده بود که کنایه از دوگانگی در رفتار و کلام دارد.

آیت‌الله خامنه‌ای اما در ادامه این سخنرانی، آمریکا را «بزرگ‌ترین ناقض حقوق بشر در دنیا» نامیده و تاکید کرده است که «آمریکایی‌ها حق ندارند درباره حقوق بشر حرف بزنند».

او در این مورد مثال زندان گوانتانامو، را آورده و گفته است: «یكی از وعده‌هایی كه این آقا [باراک اوباما] در انتخابات [ریاست جمهوری آمریکا] داد این بود كه زندان گوانتانامو را تعطیل می‌كند. آيا تعطیل شد؟»

آقای خامنه‌ای در نهایت اظهار داشت: «جمهوری اسلامی مدعی نظام ایالات متحده و بسیاری از دولت‌های غربی به خاطر نقض حقوق بشر است و گریبان آنها را در دادگاه افکار عمومی دنیا می‌گیرد».

سازمان های بین المللی مدافع حقوق بشر، آمریکا و دیگر کشورهای غربی انتقادات بسیاری را متوجه سیاست‌های جمهوری اسلامی در قبال حقوق مردم می‌دانند و آن را به نقض گسترده حقوق مخالفان، اقلیت‌های قومی و مذهبی و زنان متهم می‌سازند.

دیگربان: عبدالعلی گواهی٬ مسئول نمایندگی ولی فقیه در سپاه تهران از تعطیلی تمام برنامه‌های خصوصی و عمومی علی خامنه‌ای در زمان برگزاری مذاکرات هسته‌ای در ژنو خبر داد و گفته در سند «ژنو» به چهار خط قرمز نظام بی‌توجهی شده است.

به گزارش روز چهارشنبه (۱۸ دی) سایت سپاه استان تهران٬ آقای گواهی این مطلب را در جلسه «آگاه سازی سیاسی» خانواده‌های وزارت دفاع بیان کرده است.

وی گفته که آمریکا با برنامه‌ریزی «عمیقی» وارد این مذاکرات شده بود در حالی که تیم مذاکره کننده هسته‌ای جمهوری اسلامی «مانند آن‌ها» عمل نکرد.

گواهی افزوده در تفاهم‌نامه ژنو به موضوع «عدم تعلیق غنی‌سازی اورانیون» و «پابرجا بودن عزت و عظمت جمهوری اسلامی» به طور جدی پرداخته نشده است.

وی همچنین افزوده در این تفاهم‌نامه به «قابل بازگشت بودن توافق نامه» و «عدم تعطیلی مراکز هسته‌ای ایران» هم اشاره مشخصی نشده است.

گواهی افزوده که این چهار مورد از «خط قرمز‌های» جمهوری اسلامی هستند.

اظهارات این روحانی محافظه‌کار در شرایطی بیان می‌شود که برخی نمایندگان مجلس در ۱۰ روز گذشته گفته‌اند علی خامنه‌ای از برخی مفاد تفاهم‌نامه ژنو راضی نیست.

براساس گزارش‌ها آقای خامنه‌ای با تذکر به روحانی از وی خواسته تا تیم مذاکره کننده هسته‌ای را قوی‌تر کند.

هفته‌نامه «۹ دی» هم در شماره این هفته خود نوشته مدیریت مذاکرات هسته‌ای در پی این تفاهم‌نامه و نارضایتی رهبر جمهوری اسلامی بار دیگر به شورای عالی امنیت ملی واگذار شده است.

دولت حسن روحانی همچنان درباره این گزارش‌ها و انتشار اخباری مبنی بر تشکیل «هیات نظارت» بر تیم مذاکره کننده هسته‌ای سکوت اختیار کرده است.

دویچه‌وله: دیپلمات کهنه‌کار آمریکایی که نقشی مهم در دستگاه دیپلماسی جورج بوش و حالا باراک اوباما دارد. او ۵ بار با مقامات ایرانی مذاکرات پنهانی داشت وسیاستمداران آمریکا از او به عنوان دیپلماتی با مهارت‌های بسیار یاد می‌کنند.

خبرگزاری “رویترز” با انتشار گزارشی از نقش کلیدی و مهم مردی آمریکایی که نامش پیش از این رسانه‌ای نشد، در مذاکرات هسته‌ای ژنو خبر داد. بیل برنز، معاون جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا مرد پشت پرده‌ی مذاکرات اتمی ژنو است که نام و تصویرش از دوربین رسانه‌ها دور ماند.

رویترز می‌گوید یک روز قبل از مذاکرات ژنو و توافق میان ایران و کشورهای ۵+۱ باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا به نزدیکان خود در کاخ سفید گفت که مطمئن است “بهترین تیم ممکن” را به ژنو فرستاده است. در این زمان جان کری هنوز در سفر خود به خاورمیانه در تل‌آویو به سر می‌برد و هدایت تیم آمریکا را وندی شرمن عهده‌دار بود.

رویترز اما به نقل از دنیس مک دونو، رئیس کارکنان کاخ سفید می‌گوید منظور باراک اوباما نه تیم رسمی آمریکا، که بیل برنز و افراد دیگری بود که تحت هدایت او در ژنو به سر می‌بردند.

بیل برنز کیست؟

دیپلماتی ۵۷ ساله با ۳۱ سال سابقه‌ی کار در سیاست خارجی و دستگاه دیپلماسی. فرزند یک ژنرال بازنشسته‌ی ارتش آمریکا و فارغ‌التحصیل دانشگاه فیلادلفیا. مردی که به جز انگلیسی، به ۳ زبان عربی، فرانسه و روسی مسلط است و مرد پشت پرده‌ی بررسی حمله‌ی آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ نیز بود.

او که مسئولیت بخش سیاست خاورمیانه‌ی ایالات متحده‌‌ی امریکا را از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۵ عهده‌دار بود، در بسیاری از بحث‌های سرنوشت‌ساز دولت آمریکا با نهادهای نظامی این کشور در این دوره‌ی زمانی مهم حضور مستقیم داشت.

رویترز می‌گوید در سال‌های اخیر برنز نقش میانجی‌گری میان باراک اوباما و نهادهای نظامی یا سیاستمداران تندروتر آمریکا را برعهده گرفته است.

بیل بزنز در ۹ ماه اخیر به همراه جیک سالیوان، معاون جو بایدن، پنج بار به شکل محرمانه با مقامات ایرانی با میانجی‌گری عمان دیدار و مذاکره داشته است. خبر این دیدارهای محرمانه میان ایران و آمریکا بعد از اعلام توافق هسته‌ای ژنو برای اولین‌بار رسانه‌ای و اعلام شد.
مذاکرات ژنو به توافق شش‌ماهه میان ایران و غرب انجامید

مذاکرات ژنو به توافق شش‌ماهه میان ایران و غرب انجامید

بنا به گزارش رویترز در تمام روزهای مذاکرات هسته‌ای ژنو، بیل برنز و همراهانش با هواپیماهای نظامی و از درها و راه‌پله‌های دور از چشم حضار به هتل محل مذاکرات رفت‌وآمد می‌کردند تا خبرنگاران رسانه‌ها متوجه‌ی حضور آن‌ها نشوند.

رویترز برنز را به عنوان دیپلماتی معرفی می‌کند که علاقه‌ای به شناساندن خود ندارد و به پیگیری دیپلماسی به دور از حضور رسانه‌ها و جنجال خبری علاقه دارد. بیل برنز علاقه‌ای به دیپلماسی عمومی ندارد. او از گفت‌وگو با رویترز هم برای تنظیم این مطلب خودداری کرده است.

سیاستمداران آمریکایی درباره بیل بزنر چه می‌گویند؟

کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه‌ی سابق آمریکا در کابینه‌ی دوم جوج بوش، بیل برنز را مردی با توانایی‌های بسیار در امر دیپلماسی معرفی می‌کند. او می‌گوید وقتی در صحبت‌هایش با جورج بوش به او گفت که دولت اوباما برنز را برای مذاکره‌ی پنهان با مقامات ایرانی فرستاده است، بوش جواب داد:« خب، او به خوبی مذاکرات را پیش خواهد برد.»

کاندولیزا رایس می‌گوید شخصا گاهی تمایل داشته تا برنز بیشتر در انظار عمومی ظاهر شود و با رسانه‌ها گفت‌وگو کند تا نقش سازنده‌اش در سیاست خارجی آمریکا روشن شود.

کالین پاول، وزیر دفاع سابق آمریکا نیز برنز را به عنوان مردی با “لحن نرم” و توصیه‌های جدی و بی‌تعارف در پشت درهای بسته توصیف کرده است.
هنری کیسینجر می‌گوید تیم برنز فردی محکم، باهوش و قابل اتکا است.

هنری کیسینجر می‌گوید تیم برنز فردی “محکم، باهوش و قابل اتکا” است.

ریچارد آرمیتاژ، معاون کالین پاول در دوران وزارت او نیز می‌گوید برنز یکی از اعضای دستگاه سیاست خارجی در سال ۲۰۰۳ بود که با حمله به عراق چندان موافق نبود. او اضافه کرد:« از تصمیم حمله به عراق ناراضی بود؟ بله. راستش همه‌ی ما از شیوه‌ و وضعی که قبل حمله داشتیم ناراضی بودیم.»

هنری کیسینجر، وزیر امور خارجه‌ی سابق آمریکا نیز مرد پشت پرده‌ی توافق هسته‌ای ژنو را “قابل اتکا، محکم، باهوش، منضبط و مشوق به شیوه‌ی خاص خود” توصیف کرده است. کیسینجر به رویترز گفت:« من همیشه مشتاق شنیدن نظرات او هستم از نظراتش یاد می‌گیرم. و من کسی نیستم که خیلی به شنیدن نظر همه علاقه‌ای داشته باشم.»

کیسینجر می‌گوید که برنز نقش میانجی در مذاکره‌ای میان او و ولادیمر پوتین را برعهده داشت و این کار را با موفقیت و به بهترین شیوه انجام داد.

یک مقام ارشد دیپلماسی ایران نیز که نامش فاش نشد درباره بیل برنز به رویترز گفت:« برنز ایران را خیلی خوب می‌شناسد و با فرهنگ ایران و انتظارات و موقعیت ایران در منطقه کاملا آشناست.» این مقام ایرانی گفته است که در طول مذاکرات گاهی مقامات ایرانی خسته و کم‌طاقت شده و از کوره درمی‌رفتند و تاکید می‌کند بااین‌حال تیم برنز در هر وضعیتی خونسردی خود را حفظ می‌کرد.

رادیوفردا: دو روز پس از آنکه علی‌اکبر ولايتی، مشاور بين‌الملل رهبر جمهوری اسلامی، خواستار «مذاکره جداگانه» ايران با همه کشورهای ۱+۵ شد، عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه و عضو ارشد تيم مذاکره‌کننده هسته‌ای، تصريح کرد که ايران و آمريکا درباره پرونده هسته‌ای تهران «در حال مذاکره مستقيم» هستند.

به گزارش خبرگزاری دانشجويان ايران، ايسنا، آقای عراقچی روز يکشنبه، هشتم دی، گفت که «ما در حال اين مذاکره هستيم و در حاشيه تمامی مذاکرات با ۱+۵ که در دوره اخير انجام شد مذاکره مستقيم با هر شش کشور از جمله آمريکا در دستور کار بود.»

معاون وزير امور خارجه تصريح کرد که «اين موضوع گفته شده و آن را پنهان نکرديم. هم در نيويورک، هم در ژنو و هم در وين و هم در جلسات کارشناسی اين نشست‌ها انجام شده و مذاکرات مستقيم جدی دوجانبه با آمريکايی‌ها داشتيم.»

عباس عراقچی، درباره دليل انجام اين گفت‌وگوها گفت: «بسياری از تحريم‌هايی که بايد برداشته شود، تحريم‌های يکجانبه‌ای است که از جانب آمريکا انجام شده بنابراين گفت‌وگوها بيش‌تر بايد با آن‌ها صورت بگيرد و اين گفت‌وگوها را پنهان نکرديم و ادامه پيدا خواهد کرد.»

با وجود اين، عضو ارشد تيم مذاکره کننده ايران تاکيد کرد که اين مذاکرات «صرفا در موضوع هسته‌ای» است.

علی‌اکبر ولايتی، مشاور بين‌الملل رهبر جمهوری اسلامی و ریيس مرکز تحقيقات استراتژيک مجمع تشخيص مصلحت نظام، هفته پيش در تلويزيون ايران، با اشاره به گفت‌وگوهای جمهوری اسلامی با ۱+۵ گفت: «ما بايد با کشورهای مختلف به صورت جداگانه صحبت کنيم زيرا هر کدام از اين کشورها خصوصيت و منافع خاص خودشان را دارند.»

به گفته آقای ولايتی که در دولت‌های ميرحسين موسوی و اکبر هاشمی رفسنجانی، ۱۶ سال وزير امور خارجه جمهوری اسلامی بود، ايران «اگر با تک تک اين شش کشور به اقتضاء تعامل» و «مذاکره دو به دو» نداشته باشد، از «روش درستی» استفاده نکرده است.

روابط ميان ايران و آمريکا پس از انقلاب بهمن ۵۷ و سپس حمله دانشجويان مسلمان پيرو خط امام به سفارت آمريکا در تهران، اشغال اين سفارت و گروگانگيری پرسنل و ديپلمات‌های آن، قطع شد و از آن هنگام تاکنون به جز مواردی معدود و کوتاه مدت، هيچ مذاکره رسمی ميان دو طرف انجام نشده بود.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در سخنرانی نوروز ۱۳۹۲ خود گفته بود که اگرچه به مذاکره با آمريکا خوشبين نيست اما مخالفتی هم با آن ندارد.

عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه ايران همچنين گفت که مذاکرات کارشناسی ميان نمايندگان ايران و ۱+۵ از فردا (دوشنبه) در ژنو سوييس از سر گرفته خواهد شد و اين مذاکرات «يک روزه» خواهد بود.

ايرنا، خبرگزاری دولتی جمهوری اسلامی نيز گزارش داده که حميد بعيدی‌نژاد، مديرکل سياسی و بين‌الملل وزارت امور خارجه، به عنوان ریيس تيم مذاکرات کارشناسی ايران به ژنو رفته تا اين گفت‌وگوها را مديريت کند.

دور پيشين مذاکرات کارشناسی ايران و شش قدرت جهانی که در وين برگزار شد٬ ۲۲ آذرماه و به دنبال گسترش فهرست تحريمی عليه ايران از سوی آمريکا متوقف شد. هيات ايرانی اعلام کرد که می‌خواهد با مراکز تصميم‌گيری در تهران مشورت کند.

با اين‌حال يک ديپلمات غربی که در اين مذاکرات حضور دارد ۲۸ آذرماه به خبرگزاری رويترز گفت که در مذاکرات کارشناسی وين پيشرفت‌هايی صورت گرفته است و امکان پيشروی سريع وجود دارد.

اما عباس عراقچی گفته که «کار به کندی جلو می‌رود».

عضو ارشد تيم مذاکره‌کننده هسته‌ای ايران توضيح داده است: «ممکن است ۱+۵ در بعضی موارد بعضی از زياده‌خواهی‌ها را سعی کنند به اسم تفسير از متن وارد کنند. برخی چيزهايی که نتوانستند در مذاکرات بگيرند سعی می‌کنند به اسم تفسير از متن وارد کنند و ساز و کار اجرايی برای آن ايجاد کنند. چندين مورد داشته‌ايم که غفلت شده و نتوانسته‌اند بعضی از موضوعات را تدوين کنند و انتظار دارند در اين مرحله آن را به دست بياورند. در اين مذاکرات اين موارد را روشن می‌کنيم؛ بنابراين کار به کندی جلو می‌رود. سوءتفاهم‌هايی هم درباره نحوه تفسير از برخی مفاد توافق وجود دارد.»

بلافاصله پس از توافق ژنو ميان ايران و نمايندگان ۱+۵، مقام‌های ايرانی و آمريکايی سخنان متناقضی درباره حق غنی‌سازی ايران در اين سند بيان کردند.

ايران معتقد است که حق غنی‌سازی اورانيوم در داخل خاک خود، هم در توافق‌نامه با ۱+۵ و هم در پيمان منع گسترش سلاح‌های اتمی به رسميت شناخته شده اما دولت آمريکا با اين مسئله مخالف است.