اخبار

دویچه‌وله: کاخ سفید برای اولین بار رسما خلاصه‌ای از جزئیات فنی توافق هسته‌ای ایران و غرب و طرح اجرایی مورد توافق دو طرف را منتشر کرد. بحث و جدال بر سر رویکرد ایالات متحده در تعامل با ایران همچنان ادامه دارد.

کاخ سفید روز پنج‌شنبه (۲۶ دی/ ۱۶ ژانویه) برای نخستین بار نقشه‌ راه ۳۰ صفحه‌ای حاوی جزئیات طرح اجرای توافق صورت‌گرفته میان ایران و غرب برای رقیق‌سازی ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران در برابر کاهش بخشی از تحریم‌ها را در اختیار نمایندگان و سناتورهای آمریکایی قرار داد.

به گزارش خبرگزاری رویترز٬ این اقدام دولت آمریکا در پی درخواست‌های مکرر نمایندگان کنگره برای شفاف‌سازی پیرامون معامله هسته‌ای با ایران صورت گرفته است. آنچه در اختیار نمایندگان و سناتورها قرار گرفته “برنامه اقدام مشترک” نام دارد و به گفته جی کارنی٬ سخنگوی کاخ سفید٬ معمولا اسنادی از این دست به صورت عمومی منتشر نمی‌شوند.

پیش‌تر خلاصه‌ای از مفاد توافق هسته‌ای ایران و قدرت‌های جهانی در اختیار رسانه‌ها قرار گرفته بود و رویترز در گزارشی اختصاصی اعلام کرده بود که ایران قرار است در نخستین روز ماه فوریه اولین قسط ۵۵۰ میلیون دلاری از ۴/۲ میلیارد دارایی‌های بلوکه‌شده خود در بانک‌های خارجی را دریافت کند.

بیشتر بخوانید: آغاز بازگرداندن دارایی‌های بلوکه‌شده ایران

پرداخت بقیه اقساط بدهی‌های ایران مشروط به پیش‌برد طرح رقیق‌سازی ذخایر اورانیوم ۲۰ درصد غنی‌شده ایران در بازه‌ای شش‌ماهه است که در صورت تحقق می‌تواند زمینه توافقی گسترده‌تر با جامعه جهانی را فراهم کند. ذخایر اورانیوم ایران باید دراین بازه زمانی به اورانیوم پنج درصد و کمتر از آن کاهش یابد.

بحث و جدال بر سر تعامل با ایران؛ توقف یا تداوم تحریم‌ها؟

به رغم توصیه‌های مکرر باراک اوباما٬ رئیس‌جمهور آمریکا به قانون‌گذاران این کشور برای خارج کردن طرح تشدید تحریم‌ها علیه ایران از دستور کار٬ ائتلافی از نمایندگان دموکرات و جمهوری‌خواه همچنان در تلاش‌اند تا زمینه تصویب تحریم‌های گسترده‌تر علیه جمهوری اسلامی را فراهم کنند.

رئیس‌جمهور آمریکا هشدار داده است که در صورت تصویب تحریم‌های جدید علیه ایران آن را وتو خواهد کرد. دولت آمریکا معتقد است تصویب تحریم‌های جدید یک فرصت تاریخی برای پیروزی دیپلماسی در پایان دادن به بحران هسته‌ای ایران و دست‌یابی به توافقی بزرگ‌تر با این کشور را از بین خواهد برد.

بیشتر بخوانید: آمریکا “توافق هسته‌ای پنهان” با تهران را رد کرد

با این همه٬ کنگره آمریکا می‌خواهد مطمئن شود که ایران به تسلیحات هسته‌ای دست نخواهد یافت و تحریم‌ها را کارآمدترین اهرم فشار برای تحقق این هدف می‌داند.

برخی از نمایندگان کنگره که اسناد محرمانه مرتبط با توافق ایران را خوانده‌اند٬ در گفت‌وگو با روزنامه وال‌استریت‌ژورنال گفته‌اند که هنوز درباره مکانیسم کشف تخطی احتمالی ایران از این توافق به نتیجه درستی نرسیده‌اند. به اعتقاد آنها این مساله در این توافق به روشنی تشریح نشده و مایه نگرانی است.

گذشته از این٬ به اعتقاد آنها راه‌های متوقف کردن فعالیت‌های رآکتور آب‌سنگین اراک هم در این توافق به صراحت بیان نشده و از آنجایی که این رآکتور می‌تواند برای تولید پلوتونیوم مورد نیاز برای ساخت بمب هسته‌ای مورد استفاده قرار گیرد٬ آن را یکی دیگر از ضعف‌های فاحش توافق با ایران می‌دانند.

خلاصه “برنامه اقدام مشترک” که کاخ سفید منتشر کرده می‌گوید “کمیسیونی مشترک” هم ایجاد خواهد شد که بر پیش‌رفت اجرای این توافق نظارت خواهد کرد. این کمیسیون با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و ناظران آن هم در تماس نزدیک خواهد بود تا بتواند نگرانی‌ها و ابهامات موجود پیرامون برنامه هسته‌ای ایران را برطرف کند.

رادیوفردا: عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه و مذاکره کننده‌ی هسته‌ای ایران می‌گوید اختلاف‌های ایران با گروه ۵به‌علاوه‌ی یک برطرف شده و بر اساس توافقِ نهایی، اجرای برنامه‌ی اقدام مشترک از سی‌ام دی ماه سال جاری آغاز خواهد شد.

به گزارش خبرگزاری ايسنا، آقای عراقچی روز يک‌شنبه و در يک نشست خبری اعلام کرده است که مذاکره‌کنندگان به‌غیر از به‌گفته‌ی او «چند مورد خاص»، با گروه ۵ به‌علاوه‌ی یک به راه‌حل‌هايی رسيده‌ و این راه‌حل‌ها را به پايتخت‌ها منتقل کرده‌اند. آقای عراقچی گفته است : « امروز مطلع شديم شش کشور با راه‌حل‌های پيشنهادی موافقت کردند و در ايران هم مراجع ذی‌ربط موافقت‌شان را در تماسی اعلام کردند.»

بر اساس توافقنامه‌ی ژنو، ایران متعهد می شود که در شش ماه آینده برنامه‌ی غنی سازی اورانیوم خود را محدود و شرایط بازرسی بیشتر را برای بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی فراهم کند. ایران همچنین متعهد شده که اقدامی برای توسعه‌ی بیشتر تأسیسات هسته‌ای اراک انجام ندهد.

در مقابل گروه ۱+۵ نیز تعهد می‌دهدد در این ۶ ماه، تحريم جديدی عليه ايران اعمال نکند و برخی تحريم‌ها را هم کاهش دهد.

خُسن آقا: گویا مقام عظمی ولایت از آمریکایی‌ها اجازه گرفته چهار دستگاه توالت فرنگی برای کنترلورهای سازمان انرژی اتمی بسازند.
رادیوفردا: پس از تاکید ایران بر ادامه ساخت و ساز در نیروگاه اراک٬ آمریکا گفت مادامی که در این تاسیسات سوخت اتمی تولید نشده و رآکتورش راه‌اندازی نشده است٬ دنبال کردن ساخت‌و‌ساز مانعی ندارد.

جن ساکی٬ سخنگوی وزارت خارجه ایالات متحده ششم آذرماه در واکنش به اظهارات وزیر خارجه ایران در مورد دوام ساخت و ساز در نیروگاه اتمی آب سنگین اراک٬ گفت: «آنچه آقای ظریف گفت این بود که ظرفیت تاسیسات اراک افزایش پیدا نخواهد کرد. این بدان معناست که هیچ سوخت هسته‌‌ای در این مرکز تولید نخواهد شد و هیچ دستگاهی نصب نخواهد شد. اما ساخت و ساز در آن‌جا ادامه خواهد داشت.»

خانم ساکی افزود: «ما دقیقا نمی‌دانیم منظور آقای ظریف از ساخت و سازی که در اظهاراتش به آن اشاره کرد٬ چیست٬ اما هیچ فعالیتی بر روی رآکتور صورت نخواهد گرفت٬ هیچ کاری در جهت تولید سوخت برای این رآکتور انجام نخواهد شد و این رآکتور مورد هیچ آزمایشی قرار نخواهد گرفت.»

محمد جواد ظریف ششم آذرماه گفت که روند ساخت و ساز در نیروگاه اتمی آب سنگین اراک همچنان ادامه دارد و توافق هسته‌ای با قدرت‌های جهانی٬ ایران را تنها ملزم به آن می‌کند که سوخت جدید در این نیروگاه تولید نکند.

به دنبال این اظهارات خبرگزاری رویترز اظهار کرد که ساخت‌و‌ساز در نیروگاه اراک برخلاف توافق با قدرت‌های غربی در رابطه با توقف فعالیت‌ها است٬ اما سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در سخنان خود دوام ساخت و ساز در این نیروگاه را تا زمانی که سوختی در این نیروگاه تولید نشده و رآکتور راه‌اندازی نشده٬ بلامانع دانست.

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا خاطرنشان کرد: «ایرانی‌ها برای دایر کردن رآکتور اراک نیاز به سوخت دارند. برای همین است که یکی از اهداف ابتدایی ما توقف تولید سوخت مرتبط با نیروگاه اراک بود. بدون تولید کافی سوخت٬ آن‌ها نمی‌توانند این رآکتور را راه‌اندازی کنند.»

ایران پیش از این اعلام کرده بود که تصمیم دارد نیروگاه اتمی آب سنگین اراک را تا سال آینده افتتاح کند.

به گفته مقامات جمهوری اسلامی، هدف از فعالیت این رآکتور تنها ساخت ایزوتوپ‌های پزشکی است، اما کشورهای غربی می‌گویند که این رآکتور می‌تواند پلوتونیوم نیز تولید کند که در کنار اورانیوم غنی‌شده می‌تواند برای تولید بمب هسته‌ای به کار گرفته شود.

مجتبی واحدی – حصول توافق بر سر پرونده هسته ای ، خوشحالی بسیاری از ایرانیان و صلح دوستان در سراسر جهان را به دنبال داشت. خوشحالی هموطنان ، بیش از آنکه ناشی از رسیدن به دستاوردی هم تراز با دهها میلیارد دلارهزینه برای برنامه هسته ای جمهوری اسلامی باشد بازتابی از رفع نگرانی آنها از گسترش پیامدهای منفی این پروژه است. در واقع ، به نظر می رسد ضرب المثل خودمانی « جلوی ضرر را از هر جا بگیری ، منفعت است » در این مقطع آنچنان بر ذهن مردم مستولی است که کسی به فکر محاسبه سود و زیان ناشی از برنامه هسته ای از آغاز تا زمان حصول توافق جدید نیست.بحث در مورد مفاد توافق نامه اخیر و تطابق آن با عزت و غرور ملی نیز در مقطع فعلی ، امکان پذیر نمی باشد. البته تردید ندارم که در آینده ای بسیار نزدیک ابعاد این توافق نامه ،به نقل محافل تبدیل خواهد شد. در آن روز مُشت های زیادی برای مردم باز می شود و نقاب از بسیاری چهره ها برداشته خواهد شد. اما تا آن روز نمی توان چشم بر همه واقعیت ها بست و اجازه داد گروهی پر مدعا ، هم دروغ بگویند وهم خود را قهرمان در همه عرصه ها از جمله راستگویی به خلق اله معرفی کنند. به خصوص بایستی با قاطعیت در برابر کسانی ایستاد که نقاب مردم خواهی و آزاد منشی بر چهره دارند امادر پشت این نقاب ،به دنبال تبانی نوشته یا نا نوشته با رهبر هستند تا نقش او در ماجراجویی پر هزینه هسته ای را کمرنگ جلوه دهند.

برای روشن شدن موضوع باید چند ماه به عقب رفت ؛ به بهار امسال که عده ای خود را برای نقش آفرینی در آنچه انتخابات ریاست جمهوری نامیده می شد آماده می کردند. آنها با تأکید مکرر و گاه کسالت آور بر نابسامانی های هشت ساله ، همه گناهها را متوجه احمدی نژاد می کردند تا نگاهها از عامل مادام العمر فلاکت ایران ـ رهبر به طرف کسی برود که دوره ریاست او رو به پایان بود. انتخابات به پایان رسید اما حمله به احمدی نژاد و انتساب همه نابسامانی ها و فلاکت ها به او ،همچنان تنها عامل وحدت گروهها و افرادی است کهظاهراً هیچ عامل اشتراک دیگری ندارند. همه این افراد در ماجرای توافق نامه اخیر هسته ای نیز همچنان بر همان رویه پافشاری دارند . همه آنها به گونه ای سخن می گویند که گویی احمدی نژاد دارای اختیارات کامل در موضوع هسته ای بوده و مسئولیت همه فلاکت های هسته ای ، متوجه اوست.یقین دارم اغلب این افراد به خوبی می دانند که اولاً از روز نخست هم احمدی نژاد حاکم مطلق در پروژه و پرونده هسته ای نبود .ثانیاً در دوسال پایانی دولت دهم ، پرونده هسته ای به طور کامل از دستان او خارج شده بود.اما به فرض که ادعاهای این گروه به خصوص طیف سبز و بنفش آنها صحیح باشد آنگاه آنان باید توجیه اخلاقی برای رفتار دوگانه خود نسبت به شرایط یکسان ، ارائه نمایند. روز بیست وهفتم اردیبهشت ماه سال هشتاد ونه ، با حضور مقاماتی از برزیل و ترکیه در تهران ، بیانیه سه جانبه ای امضا شد که به موجب آن دولت جمهوری اسلامی متعهد می شد برای رفع نگرانی گروه 1+5 حدود یکهزار و ودویست کیلوگرم اورانیوم غنی شده سه و نیم درصدی را تحویل ترکیه دهد . در مقابل ترکیه تضمین می کرد که معادل یک صد و بیست کیلوگرم اورانیوم با غلظت حدود بیست در صد – بر اساس تفاهم با شش قدرت جهانی در اختیار ایران قرار گیرد. (متن بیانیه تهران ، اینجا) . صدور این بیانیه اعتراض گروهی از اصلاح طلبان و حامیان جنبش سبز را به دنبال داشت. آنان معتقد بودند ـ و اعتقاد آنان ، درست بود ـ که این نوع بر خورد با یک کشور مستقل،تحقیر آمیز است. شدید ترین اعتراض در این مورد ، روز سوم خرداد سال هشتاد ونه توسط بانوی شجاع جنبش سبز دکتر زهرا رهنورد مطرح شد. او که به همراه همسر قهرمان خود میرحسین موسوی ، پذیرای عده ای از فرماندهان سلحشور جنگ با عراق بود به بیانیه بیست و هفتم اردیبهشت ماه تهران برای تبادل سوخت اشاره کرد و اظهار داشت :” بر تارک تمامیت ارضی ما فتح خرمشهر و آبادان می درخشد وقتی بیشتر درخشش این پیروزی ها درک خواهد شد که آن را با برخی از توافقنامه های امروزی مقایسه کنیم توافقنامه هایی که از قرار دادهای ننگین ترکمنچای و گلستان بدتر است و آخرین نمونه اش همین معاهده هسته ای هفته گذشته است.”
میرحسین موسوی نیز با عباراتی مشابه ، بر نگاه همسر خویش در خصوص بدتر دانستن بیانیه تهران از قراردادهای ننگین ترکمانچای و گلستان صحه گذاشت. دقیقاً سه و نیم سال بعد از آن اظهار نظرموسوی و رهنورد ، قرار دادی در ژنو امضا شد که شاید راهی جز امضای آن وجود نداشت اما بی تردید دهها بار خفت بار تر از بیانیه اردیبهشت ماه هشتاد ونه است .توافق جدید در حالی امضا شد که میر عزیز و همسر شجاعش در حبس هستند و نمی توانند به راحتی نظر خود را اعلام کنند . شاید هم اگز نظر خود را بگویند مصلحت اندیشی هایی مانع انتشار آن شود . اما بسیاری از کسانی که آن روز با استناد به دیدگاه موسوی و رهنورد، مقاله نوشتند و از رفتار ترکمانچایی دولت احمدی نژاد گله کردند آزاد هستند و از این آزادی تنها برای هورا کشیدن به خاطر قرارداد تحقیر کننده فعلی ، بهره می گیرند.
البته به نظر می رسد پذیرش همین قرارداد پر تحقیر، بهترین انتخاب ممکن در شرایط فعلی بوده است .اما دادن به یک قرار داد به خاطر دفع خطرات و خسارات بیشتر ، یک بحث است و همزبانی با سردمداران دروغ پرداز حکومت برای “اقتدار نمایی ” ، بحثی دیگر. مردم عادی اگر شادمانی می کنند حق دارند زیرا برای آنها
راهی موقت پیدا شده تا بخشی از فشارها از دوش ایشان برداشته شود. برخی اعضای دولت بنفش هم حق دارند برای تحت الشعاع قراردادن ناکامی های داخلی خود، به بزرگ نمایی و حتی وارونه جلوه دادن ابعاد تفاهم نامه ژنوبپردازند. اما سبزهایی که خود را یار موسوی می دانند چه ؟ ایا آنها در برابر وجدان ، اخلاق و تاریخ می توانند ثابت کنند محتوای توافق اخیر ، آبرومندانه تر از بیانیه ای است که موسوی و رهنورد ، آن را ننگین تر از ترکمانچای دانستند؟
درس نخست موسوی برای یارانش ، اخلاق مداری بود. اگر مدعیان همراهی با موسوی ، مانند همراهان روحانی می اندیشند وتوافق نامه اخیر را یک موفقیت بزرگ می دانند باید دیدگاه خود نسبت به بیانیه تهران که به مراتب عزتمدارانه تر از توافق اخیر بود را بیان نمایند. چگونه می توان تسلیم در برابر فشار های جهانی برای خروج دو سوم اورانیوم غنی شده در داخل و معاوضه آن با سوخت مورد نیاز مراکز پزشکی هسته ای را ترکمانچای نامید و پذیرش دهها درخواست منطقی و غیر منطقی همان قدرت ها را یک پیروزی بزرگ دانست؟ آیا شرط اخلاق مداری که موسوی آن را تبلیغ می کردآنست که هرچه توسط رقیب – حتی رقیب بی کفایت و فاسدی همچون احمدی نژاد – انجام می شود را به باد ناسزا بگیریم و خود ، کاری را صورت دهیم که صدها بار قبیح تر از آنست؟

بی‌بی‌سی: این چهره ثروتمند سعودی گفته است اگر اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای ایران حمله کند، رهبران عرب به طور علنی آن را محکوم می‌کنند ولی در خفا بابت آن خوشحال می‌شوند

شاهزاده ولید بن طلال بن عبدالعزیز آل سعود، میلیاردر سعودی و یکی از چهره‌های بانفوذ عربستان، درباره مذاکرات هسته‌ای ایران و کشورهای ۱+۵ ابراز نگرانی کرده و گفته است که “خطر ایران، از خطر اسرائیل بیشتر است.”

امیر ولید بن طلال که به او لقب بانفوذترین فرد در جهان عرب را هم داده‌اند، درباره روند مذاکرات هسته‌ای گفته که ایران دارد باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا را “بازی می‌دهد”.

پیش از این گزارش‌های متعددی از نارضایتی عربستان سعودی از روند مذاکرات هسته‌ای ایران و احتمال دست‌یابی به یک توافق در این باره، منتشر شده بود.

این شاهزاده سعودی که سهام‌دار تلویزیون خبری فاکس و توییتر است، گفته که ایران به طور تاریخی، تهدیدی برای کشورهای عربی بوده است.

امیر ولید در این باره به سابقه “امپراتوری ایران” اشاره کرده که به گفته او “دشمن مسلمانان سنی” بوده است.

او گفته است اگر اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای ایران حمله کند، رهبران عرب به طور علنی آن را محکوم می‌کنند ولی در خفا بابت آن خوشحال می‌شوند.

امیر ولید بن طلال گفته است ایران از توافق هسته‌ای احتمالی نفع می‌برد. او هشدار داده است که نباید تحریم‌ها علیه ایران سبک شوند.

هرچند این شاهزاده سعودی، پیشتر نیز مواضع مشابهی علیه ایران داشته، ولی با توجه به گزارش‌های دیگر در هفته‌های اخیر، به نظر نمی‌رسد این موضع در جهان عرب منحصر به او باشد.

یک ماه پیش نیز گزارش شد که رئیس سازمان اطلاعاتی عربستان سعودی از قصد این کشور برای دور شدن از آمریکا در زمینه سیاست خارجی خبر داده است.

آن‌زمان به گزارش خبرگزاری رویترز و روزنامه وال‌استریت‌ژورنال، امیر بندر بن سلطان ابراز تاسف کرده بود که “واشنگتن و تهران به هم نزدیک می‌شوند”.

نگرانی عربستان از برنامه هسته‌ای ایران آن‌قدر جدی است که برخی ناظران، از تلاش‌های ریاض و لابی‌های نزدیک به آن در واشنگتن برای سخت‌تر کردن مذاکرات هسته‌ای برای ایران خبر داده‌اند.

اختلافات بین ایران و عربستان از جمله در سوریه بروز بیشتری دارد که هریک، دیگری را به شعله‌ورترکردن درگیری‌ها متهم می‌کند.

خُسن آقا: جام زهر پیش کش رهبر مزهرف فرزانه!
رادیوفردا: ایران و کشورهای موسوم به ۵+۱ که در سومین دور از مذاکرات خود از زمان روی کار آمدن دولت حسن روحانی در ژنو گرد آمده بودند، پس از پنج روز گفت‌وگو نهایتاً به توافق رسیدند؛ توافقی که پرونده اتمی ایران را وارد مرحله تازه‌ای می‌کند.

این توافق در حالی حاصل شد که تا ساعات اولیه بامداد در ژنو، طرف‌ها مشغول مذاکرات فشرده‌ای بودند که جزئیاتی از آن به بیرون درز پیدا نکرد.

طی سال‌های گذشته این نخستین بار است که ایران ‪و شش قدرت جهانی توانستند بر سر پرونده اتمی تهران به توافق برسند‬

گفته می‌شد که مذاکرات به دلیل تاکید و پافشاری ایران برای آوردن «حق» غنی‌سازی در توافق‌نامه تا ساعت‌های بامداد یک‌شنبه ادامه پیدا کرده است.

به این موضوع در کنفرانس خبری محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، و سپس جان کری، وزیر خارجه آمریکا، نیز اشاره شد؛ اما دو طرف دو برداشت گوناگون در مورد آن ارائه کرده‌اند.

وزیر خارجه ایران گفته است برنامه غنی‌سازی در ایران به رسمیت شناخته شد و در سند تنظیم‌شده «حق غنی‌سازی» نوشته شده است.

او در عین حال گفت این توافق گام اول است و ابراز امیدواری کرد که اعتماد از دست رفته احیا شود.

«گامی مهم و قابل‌ توجه» واژگانی‌ست که در گفته‌های کاترین اشتون، نماینده ۵+۱ در مذاکرات با ایران نیز آمد. خانم اشتون گفته است توافق شکل گرفته در ژنو، راه را برای یک راه حل اساسی هموار می‌کند. او افزود که اقداماتی که بر سر آنها توافق شده، به مدت شش ماه ادامه خواهد یافت تا به راه حلی نهایی دست یابیم.

از سوی دیگر جان کری، وزیر خارجه ایالات متحده، با تاکید بر این که در این گام اولیه فرصتی ایجاد شده تا توافقی جامع دنبال شود گفته است حق غنی‌سازی در این قطع‌نامه پیش‌بینی نشده است.

آقای کری گفته است در مقابل آنچه تهران انجام خواهد داد، بخشی از تحریم‌ها «تعلیق» می‌شود و بخشی از پول‌های مسدود شده ایران به این کشور باز می‌گردد.

او از طرف ایرانی برای اینکه پای میز مذاکره آمده است، تشکر کرد.

باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا، نیز در واشینگتن در جمع خبرنگاران حاضر شد و گفت «هرچند نتایج امروز گام اولیه است، اما توافق بزرگ است».

بنا بر بیانیه کاخ سفید آمریکا، توافق به دست آمده به ایران اجازه می‌دهد تا حد پنج درصد به غنی‌سازی اورانیوم بپردازد و بیشتر از آن را متوقف کند. در مقابل ایران توافق کرده که ذخیره اورانیوم ۲۰ درصد غنی‌شده خود را خنثی کند.

تهران در عین حال موظف شده است پیشرفت در ظرفیت غنی‌سازی و کار در راکتور پلوتونیم خود را متوقف کرده و به بازرسان اتمی اجازه بازدید از تاسیسات هسته‌ای خود را بدهد.

این گام‌ها -به گفته اوباما- مسیر اساسی ایران را برای رسیدن به بمب (اتمی) می‌بندد.

تهران همواره تاکید کرده است که برنامه اتمیش تنها اهداف صلح‌آمیز را دنبال می‌کند.

باراک اوباما همچنین گفته است که اگر جمهوری اسلامی به تعهدات خود به طور کامل عمل نکند بار دیگر فشارها افزایش پیدا خواهد کرد.

رئیس‌جمهوری آمریکا پیشتر شخصا از کنگره آن کشور خواسته بود با عدم بررسی تحریم‌های تازه علیه ایران، بختی به دیپلماسی در برابر تهران بدهند.

در نهایت برای نخستین بار طی سال‌های گذشته و از دوران ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد و زمانی که ایران و ۵+۱ مشغول گفت‌وگو شده‌اند، طرف‌ها به توافقی مکتوب و امضا شده دست پیدا کرده‌اند.

دویچه‌وله: به نظر می‌رسد نمایندگان پنج کشور شورای امنیت سازمان ملل متحد و آلمان در مذاکره بر سر برنامه اتمی جمهوری اسلامی در آستانه توافق با نماینده ایران هستند. وزرای خارجه آمریکا، فرانسه، آلمان و بریتانیا به ژنو سفر کردند.

گیدو وستروله، وزیرخارجه آلمان روز جمعه اعلام کرد که در مذاکرات گروه ۵+۱ با ایران در ژنو شرکت می‌کند. خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه در وزارت خارجه آلمان، دلیل این سفر را اهمیت زمان کنونی در مذاکره بر سر برنامه اتمی ایران عنوان کرده است.

لورن فابیوس، وزیر خارجه فرانسه و جان کری، وزیر خارجه آمریکا نیز برای شرکت در مذاکرات گروه ۵+۱ با ایران راهی ژنو شدند. یک سخنگوی وزارت خارجه فرانسه روز جمعه (۸ نوامبر/ ۱۷ آبان) در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه سفر وزیرخارجه این کشور به ژنو را تأیید کرد.

وی گفت که به عقیده لورن فابیوس زمان کنونی “زمان مهمی است که نیازمند گفت‌وگو در سطح وزرای خارجه است”. خبرگزاری فرانسه همچینن از سفر ویلیام هیگ، وزیر خارجه بریتانیا به ژنو خبر داده است.

از سوی دیگر در حالی‌که وزیر خارجه روسیه اعلام کرده در مذاکرات ژنو شرکت نمی‌کند، هنوز روشن نیست که آیا وزیر خارجه چین در این نشست شرکت خواهد کرد یا خیر.

دیدار کری با نتانیاهو پیش از ورود به ژنو

پیشتر شرکت وزیر خارجه آمریکا در نشست ژنو قطعی شده بود. جان کری که برای پیشبرد مذاکرات صلح میان اسرائیل و فلسطینیان به خاورمیانه سفر کرده بود، پیش از بازگشت به واشنگتن رهسپار ژنو شد.

وزیر خارجه آمریکا روز جمعه پیش از سفر به ژنو، بار دیگر از امان، پایتخت اردن به اورشلیم (بیت‌المقدس) بازگشت تا با نخست‌وزیر اسرائیل دیدار و گفت‌وگو کند.

اسرائیل به شدت مخالف توافق پیش‌بینی شده با جمهوری اسلامی ایران بر سر برنامه هسته‌ای این کشور است. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل روز جمعه در دیدار با جان کری اعلام کرد که خود را به مخالفت با چنین تعهدی متعهد می‌داند. وی افزود که اسرائیل برای دفاع از خود هرچه در توان دارد انجام خواهد داد.

امکان تعلیق موقت تحریم‌ها

مخالفت اسرائیل با این تفاهم‌ها در پی اعلام آمادگی ایالات متحده آمریکا برای کاهش تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی شدت گرفته است. آمریکا پنج‌شنبه (۷ نوامبر/ ۱۵ آبان) به جمهوری اسلامی وعده داد که در صورت کاهش برنامه‌های هسته‌ای ایران، تحریم‌ها به طور “محدود و بازگشت‌پذیر” کاهش خواهند یافت.

اسرائیل اعلام کرده است که با چنین اقدامی سخت مخالف است. نخست وزیر اسرائیل خواستار تشدید تحریم‌ها تا زمان توقف کامل برنامه هسته‌ای ایران است. این درحالی است که محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران، تأکید کرده است که در توافق‌نامه ایران و گروه ۵+۱ بحث تعلیق غنی‌سازی اورانیوم مطرح نخواهد شد.

برخی از گزارش‌ها حاکی از آن است که جان کری بعدازظهر روز جمعه، در پایان روز دوم مذاکرات هسته‌ای با محمدجواد ظریف دیدار خواهد کرد. حضور وزرای خارجه آمریکا، آلمان، فرانسه و بریتانیا در مذاکرات ژنو خوشبینی‌ برای دستیابی به توافق میان طرفین مذاکرات را تقویت کرده است.

رادیوفردا: بنیامین نتانیاهو، نخست‌ وزیر اسرائیل، روز جمعه، هفدهم آبان، در دیدار با جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا، از توافق در حال تنظیم میان ایران و کشورهای ۱+۵ در ژنو ابراز خشم کرد و گفت که «اسرائیل خود را به این توافق متعهد نمی‌داند و آن را با قاطعیت کامل رد می‌کند».

آقای نتانیاهو در این دیدار با کری سخنان روز پنج‌شنبه خود را نیز تکرار کرد که توافقی «بد» و «نصف و نیمه» با ایران در حال تنظیم است و سخن از «اشتباهی تاریخی» برای غرب است.

آقای نتانیاهو روز جمعه گفت: «بی‌دلیل نیست که مذاکره‌کنندگان ایرانی با لبخند بر چهره در ژنو حضور دارند.»

رسانه‌های اسرائیل نوشتند، نتانیاهو به طور تلویحی «تهدید» به کاربرد گزینه نظامی کرد و گفت که «این توافق راهکار مسالمت‌جویانه معضل اتمی ایران را از بین می‌برد» و «اسرائیل برای دفاع از خود به هر اقدام لازم دست خواهد زد».

نخست‌ وزیر اسرائیل روز پنج‌شنبه این را نیز گفته بود که توافق در حال تنظیم به سود ایران است و برای جمهوری اسلامی به منزله «معامله قرن» است.

دور جدید مذاکرات هسته‌ای ایران و کشورهای ۱+۵ از پنج‌شنبه، شانزدهم آبان، در ژنو آغاز شده و در نتیجه پیشرفت در گفت‌وگوهای محتوایی، احتمال دستیابی به سند یا متنی که چارچوب همکاری‌های بعدی طرف‌ها را تضمین کند تقویت شده است.

به گزارش رسانه‌های اسرائیل، ملاقات روز جمعه بنیامین نتانیاهو و جان کری در فضای ملتهبی صورت گرفت و نتانیاهو آشکارا خشمگین بود، به گونه‌ای که کری حتی حاضر به گرفتن هیچ عکسی نشد و نتانیاهو به تنهایی در برابر دوربین‌ها قرار گرفت.

جان کری که در تور منطقه‌ای به‌ سر می‌برد، برای سومین بار در دو روز گذشته با نتانیاهو دیدار می‌کرد.

نتانیاهو برای این ملاقات با آقای کری، به فرودگاه بن گوریون رفته بود، زیرا وزیر خارجه آمریکا در بازگشت از اردن، تنها برای زمانی کوتاه در این فرودگاه بین‌المللی اسرائیل توقف کرده بود.

با پیشرفت مذاکرات اتمی میان ایران و پنج عضو دائم شورای امنیت و آلمان، وزیر خارجه آمریکا به طور غیرمنتظره روز جمعه سفر خود در خاورمیانه و شمال آفریقا را ناتمام گذاشت تا با جواد ظریف در ژنو دیدار کند، همان گونه که لوران فابیوس، وزیر خارجه فرانسه، نیز به طور غیر منتظره به گفت‌وگوهای ژنو پیوست.

یووال اشتاینیتز، وزیر اطلاعات و امور راهبردی اسرائیل، سیلوان شالوم وزیر انرژی اسرائیل و عضو حزب حاکم لیکود و نیز خانم تسیپی لیونی مذاکره‌کننده ارشد اسرائیلی نیز روز جمعه، هفدهم آبان، در گفت‌وگوهای رسانه‌ای، توافق در حال تنظیم در ژنو را به‌شدت محکوم کردند و گفتند که اسرائیل از آن هیچ رضایتی ندارد.

بسیاری از ناظران می‌گویند، دولت اسرائیل احساس می‌کند که تلاش‌های گسترده‌اش در سال‌های گذشته در مورد لغو برنامه اتمی ایران در حال از دست رفتن است.

اسرائیل توقف کامل برنامه اتمی ایران را درخواست می‌کرد.

هم‌اینک نخست‌ وزیر اسرائیل می‌گوید که بیرون آوردن حتی یک آجر از دیوار تحریم‌ها می‌تواند تمامی دیواری را که با سختی و در طول سال‌ها بنا شد با فروپاشی روبه‌رو کند.

مقامات آمریکا در روزهای گذشته گفتند که آماده کاهش تحریم‌های یک‌جانبه علیه ایران هستند و احتمال تسهیل در تحریم‌ها را به صورت «هوشمند، مرحله‌ای و برگشت‌پذیر» بررسی می‌کنند.

عباس عراقچی، مذاکره‌کننده ارشد ایران، نیز روز پنج‌شنبه به خبرگزاری مهر گفته بود که «بدون پرداختن به موضوع تحریم‌ها هیچ راه حلی موفق نخواهد بود و پا نمی‌گیرد».

اما اسرائیل امیدوار است با کاربرد نفوذ خود در کنگره آمریکا مانع از آن شود که دولت باراک اوباما تحریم‌ها علیه ایران را کاهش دهد.

سناتور رابرت منندز و سناتور باب کورکر، از چهره‌های بانفوذ مجلس سنای آمریکا، روز پنج‌شنبه گفتند برای جلوگیری از تسهیل در تحریم‌ها علیه ایران تلاش بیشتری خواهند کرد.