اخبار

بی‌بی‌سی: در حالی که حملات هوایی نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا به مواضع پیکارجویان “دولت اسلامی” (داعش سابق) در عراق و سوریه ادامه دارد، علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران برای دیدار با مقام های لبنان و سوریه به منطقه سفر کرده است.

دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران روز سه شنبه از بیروت وارد دمشق پایتخت سوریه شد و با بشار اسد، رئیس جمهور این کشور دیدار کرد. بر اساس گزارش ایرنا، خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی، آقای شمخانی به بشار اسد گفته “سیاست اصولی ایران در حمایت از سوریه با جدیت ادامه می یابد.”

ایران از مهمترین حامیان نظام سیاسی سوریه و از مهمترین مدافاعان ادامه ریاست جمهوری بشار اسد بوده است. به جز دیدار با رئیس جمهور سوریه، آقای شمخانی در جلسه ناهار کاری با سرلشکر علی مملوک دبیر شورای امنیت سوریه هم شرکت کرده و بر اساس گزارش ها، دو طرف آخرین تحولات سیاسی و امنیتی در منطقه و سوریه را بررسی کردند.
دیدار زیر بمباران ائتلاف ضد داعش

دیدارهای آقای شمخانی در حالی صورت می گیرد که ائتلاف ضد پیکارجویان “دولت اسلامی” به رهبری آمریکا، در حال حمله به مواضع این گروه در سوریه و عراق است.

ایران در پاسخ به دعوت نشدن به نشست وزاری خارجه ائتلاف ضد داعش در پاریس می گوید حاضر به همکاری با این ائتلاف نیست و محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه این کشور هم اخیرا گفته که برخی از اعضای ائتلاف ضد داعش از حامیان پیشین این گروه هستند.

حسن روحانی رئیس جمهور ایران هم اخیرا در مصاحبه با یک تلویزیون روسی گفته “امروز کسانی صحبت از ائتلاف می کنند که برخی از آنها در سال های گذشته به این گروه کمک مالی و تسلیحاتی کردند اما ایران از سه سال پیش با درخواست دولت های سوریه و عراق با این گروه تروریستی مبارزه کرده است.”

آقای شمخانی دوشنبه شب از تهران وارد بیروت پایتخت لبنان شده و در این کشور با حسن نصرالله، دبیرکل حزب الله لبنان، تمام سلام نخست وزیر و نبیه بری رئیس مجلس دیدار کرده بود.

ایرنا، خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی می گوید آقای شمخانی در پایان دیدارش از بیروت، در گفت وگو با خبرنگاران از آمادگی ایران برای همکاری های دفاعی و کمک به تجهیز ارتش لبنان به سلاح های مورد نیاز خبر داده و گفته که این کمک ها در سفر قریب الوقوع سمیر مقبل وزیر دفاع لبنان به تهران، ارائه می شود.

رسانه های ایران از قول آقای شمخانی در جریان دیدارش با رئیس مجلس لبنان گزارش کرده اند که او درباره مبارزه با پیکارجویان “دولت اسلامی” گفته “ما همچنان مفتخریم که علمدار و نخستین و اصلی ترین مقابله کننده با جریان های تروریستی در منطقه بوده و خواهیم بود.”

خبرگزاری فارس می گوید آقای شمخانی در راس یک هیات امنیتی و سیاسی به دو کشور منطقه سفر کرده است. حسین امیرعبداللهیان معاون امور عربی وزارت خارجه ایران از جمله همراهان آقای شمخانی است.

دیگربان: مجتبی ذوالنور مشاور نماینده علی خامنه‌ای در سپاه پاسداران اعلام کرد با «پیروزی» جمهوری اسلامی در «یمن»٬ دروازه‌های «فتح» عربستان نیز گشوده شد.

به گزارش دیگربان٬ آقای ذوالنور این مطلب را شامگاه سه‌شنبه (اول مهر) در یک برنامه مذهبی بیان کرده و از تحولات اخیر «یمن» به عنوان پیروزی جمهوری اسلامی یاد کرده است.

شیعیان «حوثی» یمن پس از سال‌ها نبرد قراردادی با دولت مرکزی این کشور امضاء کرده‌اند که با استقبال مقام‌های جمهوری اسلامی نیز مواجه شده است.

علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی هم روز گذشته این «پیروزی» شیعیان «یمن» را تبریک گفته و اعلام کرده ایران «همانند گذشته در کنار ملت یمن خواهد بود.»

علیرضا زاکانی٬ از فرماندهان سابق بسیج نیز هفته گذشته در مشهد گفته «پس از پیروزی در یمن به‌طور حتم نوبت عربستان است زیرا این دو کشور حدود دو هزار کیلومتر مرز مشترک دارند.»

زاکانی افزوده در حال حاضر در یمن «دو میلیون نفر اسلحه به دست سازمان‌یافته شده وجود دارد.»

از جمهوری اسلامی به عنوان یکی از عوامل ناآرامی‌های دو سال گذشته در یمن و بحرین نام برده می‌شود که همین امر موجب تیره‌تر شدن روابط تهران و ریاض شده است.

سعدالله زارعی٬ عضو اداره سیاسی سپاه هم گفته عربستان نگران واگذاری پرونده این کشور به قاسم سلیمانی٬ فرمانده نیروی «قدس» سپاه پاسداران است.

رادیوفردا: صنعاء پایتخت یمن و چندین استان دیگر بدون هیچ گونه مقاومتی به دست گروه عبدالمالک حوثی افتاد. توجیه چنین رویداد مهمی در رسانه‌های منطقه براساس «توطئه» و «تبانی» بخشی از نیروهای ارتش با مهاجمان برآورد شده است. در این میان علی محسن احمر فرمانده سابق ارتش و مشاور نظامی رئیس جمهور به همراه عبده حسین ترب وزیر کشور متهم هستند که فرمان عدم مقاومت در برابر حوثی‌ها را صادر کرده و حتی وزیر کشور از کارکنان امنیتی و اطلاعاتی این وزارتخانه خواسته که با حوثی‌ها همکاری کنند.

سرلشکر احمر از مخالفان سرسخت حوثی‌هاست و به سیاست عربستان در یمن بسیار نزدیک است. در سال ۲۰۱۱ با هماهنگی با ریاض به علی عبدالله صالح رئیس جمهور وقت پشت کرد و به تظاهرات‌کنندگان انقلابی پیوست و موجب پیروزی آنها شد. حوثی‌ها علی محسن احمر را «وهابی» می‌خوانند و اولین جایی که در شهر صنعاء به آن حمله کردند، منازل خاندان آل احمر بود.

اما آنچه که تحولات یمن را مهم می‌کند چگونگی حصول آن نیست، بلکه مراحل بعدی روندی است که اکنون در این کشور شکل گرفته و می‌تواند برای مدت طولانی ادامه یابد. ایران در این فرآیند یک بازیگر اصلی است و برخلاف شادی تندرو‌ها در ایران، دولت حسن روحانی تلاش می‌کند «نقش مثبتی» در این حوادث ایفا کند. محمد جواد ظریف وزیر خارجه در دیدار با سعود الفیصل وزیر خارجه عربستان بر این «نقش مثبت» تأکید کرده است، این در حالی است که روزنامه کیهان حوادث یمن را یک «انقلاب مردمی» توصیف کرده و علیرضا زاکانی نماینده مجلس آن را فتح پایتخت «چهارم» برای ایران به حساب آورده است.

پیمان‌نامه صلح و مشارکت ملی

توافقنامه‌ای که بعد از ورود نیروهای «انصارالله» معروف به جماعت حوثی به پایتخت یمن میان هادی منصور رئیس جمهور و نمایندگان گروه‌های سیاسی از جمله نماینده حوثی‌ها امضاء شد به «پیمان‌نامه صلح و مشارکت ملی» معروف شده است.

مفاد این پیمان نامه چندان تفاوتی با موضوعات مطرح در مذاکرات میانجیگرانه سابق با گروه حوثی‌ها ندارد. بر طبق توافقنامه جدید، یمن همچنان یک کشور فدرال باقی می‌ماند و بر این اساس حوثی خود را متعهد به تقسیمات کشوری جدید کردند. موضوعی که سابقا با آن مخالفت کرده و امتیازات زیادی را از آنها می‌گرفت. همچنین

در این پیمان‌نامه اشاره‌های زیادی به اصلاحات اقتصادی، اداری و مالی شده است که حوثی‌ها از این طریق می‌خواستند نشان دهند که برای حمایت از بخش آسیب‌دیده اقتصادی و اجتماعی قیام کردند، موضوعی که درباره آن خیلی تبلیغ کردند و دلیل اصلی قیام خود را بهبود وضع معیشتی مردم معرفی می‌نمودند.

اما بخش مهم این توافقنامه به تشکیل دولت جدید مربوط می‌شود. بر طبق توافق حاصل شده، رئیس جمهور می‌تواند در عرض سه روز نخست‌وزیر جدید را معرفی کند و در عرض یک ماه کابینه جدید شروع به کار خواهد کرد. چه نخست وزیر و چه وزرا نباید به هیچ گروه سیاسی تعلق داشته باشند. آنها از میان تکنوکرات‌ها انتخاب خواهند شد و در تمام مراحل کار خود تحت اشراف و مراقبت رئیس جمهور قرار دارند.

این بخش از توافقنامه کمک زیادی به عبدربه منصور هادی رئیس جمهور یمن می‌کند. زیرا محمد باسندوه نخست وزیر قبلی که از سال ۲۰۱۱ بعد از تحولات انقلابی یمن بر روی کار آمد، کارنامه خوبی از خود ارائه نداد و برخی معتقدند بد‌ترین شرایط اقتصادی تاریخ یمن در دوره وی نازل شد.

موضوع دیگر اینکه باسندوه از سوی «احزاب لقاء مشترک» نخست‌وزیر شده بود و رئیس جمهور برای تغییر وی با مشکلات اساسی روبرو بود. از ابتدای سال ۲۰۱۴ تمایل شدیدی در ریاست جمهوری وجود داشت که باسندوه را تغییر دهد اما چنین فرصتی حاصل نشد. اکنون حوثی‌ها با ورود خود به صنعاء، هادی منصور را هم از دست باسندوه راحت کردند و هم از «احزاب لقاء مشترک».

در این معادله جدید رئیس جمهور یمن فوق العاده قدرت کرفته است و به عنوان رئیس جمهوری با تمام اختیارات ظاهر خواهد شد. او دیگر نه در بند سهمیه‌بندی حزبی است و نه مجبور است در چارچوب «راه حل خلیجی» گام بردارد. راه حل خلیجی به طرحی گفته می‌شود که انتقال قدرت از علی عبدالله صالح رئیس جمهور قبلی یمن به هادی منصور معاون وقت او را مهیا ساخت اما تعهداتی نیز برای حاکم جدید ایجاد کرد.

ورود حوثی‌ها به صنعاء، رئیس جمهور فعلی یمن را از تمام تعهدات قبلی خود خارج می‌سازد. در توافق صورت گرفته به هر حزب با صلاحدید رئیس جمهور دو وزارتخانه تعلق می‌گیرد در حالیکه وزارتخانه‌های کشور، دفاع، خارجه و دارایی در دست منصور هادی خواهد بود. همچنین توافقنامه جدید به ضعیف شدن اخوان‌المسلمین در یمن منجر خواهد شد، زیرا سهمیه دو وزارتخانه برای هر حزب که در آینده یمن عملی خواهد شد، تفاوت میان احزاب کوچک و بزرگ قائل نشده و همه را به شکل مساوی در نظر گرفته است.

ضمیمه امنیتی پیمان‌نامه

عبدربه منصور هادی با ابزار حوثی‌ها خود را از قید و بند میراث بعد از تحولات انقلابی یمن آزاد کرد و با «ضمیمه امنیتی» پیمان‌نامه صلح و مشارکت ملی تلاش کرده است خود را از «حاکمیت مسلح» حوثی‌‌ رها سازد. براساس این ضمیمه حوثی‌ها بعد از امضای پیمان‌نامه، باید نیروهای خود را از صنعاء بیرون بکشند و سلاحی که به زور تصرف کرده‌اند را به نیروهای وزارت دفاع تحویل بدهند.

نماینده حوثی‌ها تاکنون زیر بار امضای این ضمیمه نرفته است اما چانه‌زنی برای این موضوع ادامه دارد. به نظر می‌رسد این بخش کار حوثی‌ها به ایران مربوط می‌شود. ورود حوثی‌ها به صنعاء همراه با امتیازاتی برای رئیس جمهور یمن شده است اما خروج آنها باید امتیازاتی برای حامی آنها داشته باشد.

هنوز معلوم نیست ایران دقیقا به دنبال چه امتیازی است یا گفته‌ای در این زمینه مطرح نشده است. اما پر واضح است که ایران خواسته‌هایی در سوریه و عراق دارد و تا آنجایی که می‌تواند بر سر مطالبه چنین خواسته‌هایی اصرار خواهد کرد.

اما مشکل ایران این است که برای مدت طولانی نمی‌تواند حوثی‌ها را در صنعاء نگه دارد. وجود حوثی‌ها نه فقط مورد مخالفت احزاب دیگر یمن، دولت آن کشور و حکومت‌های منطقه می‌شود، بلکه بیانیه شورای امنیت در ماه گذشته با توصیف کارهای حوثی‌ها به «اقدامات تروریستی» از حوثی‌ها می‌خواهد هرچه زود‌تر سلاح خود را تحویل دهند و به فرآیند سیاسی بپیوندند. باقی ماندن حوثی‌ها در صنعاء زیر پا گذاشتن مفاد این بیانیه است که در گام بعدی از سوی شورای امنیت، ممکن است به قطعنامه تبدیل شود.

استقبال عربستان از پیمان‌نامه جدید

دولت عربستان سعودی نه فقط از پیمان نامه صلح و مشارکت ملی یمن استقبال کرده است بلکه حساسیت‌های نظامی نسبت به ورود حوثی‌ها به صنعاء از خود نشان نداد. در حالی که مقامات ایران می‌گویند؛ «.. دو میلیون جنگجو در یمن دارند.. و بعد از یمن، نوبت عربستان است» دولتمردان عربستانی واکنش مشخصی به این سخنان ابراز نکردند. این «گذر سرد» به سخنان تند محافظه‌کاران در ایران را می‌توان به دو دلیل عمده مربوط ساخت: نخست اینکه هنوز اوضاع در یمن کاملا از دست رئیس جمهور آن کشور خارج نشده و حوثی‌ها برای مدت طولانی نمی‌توانند در پایتخت یمن باقی بمانند و دوم احتمال همکاری و توافق‌های پنهانی میان ایران و عربستان بر سر یمن صورت گرفته است.

بعید به نظر می‌رسد که حوثی‌ها بدون موافقت تهران، دست به اقدامی بزنند که منجر به تقویت رئیس جمهور یمن شود. اگر این احتمال وجود داشته باشد بنابراین می‌توان گفت که علی رغم مخالفت تندروها در داخل ایران، یمن دومین جایی است که با همکاری دولت حسن روحانی شاهد تحولات سیاسی عمده می‌شود. در این صورت با وجود چنین همکاری‌هایی، می‌توان پیشبینی‌ها را برای ایجاد تحول در «کشور سوم» هدایت کرد. بعد از عراق و یمن شاید اکنون نوبت سوریه است.

………………………………………………………………………………………………………………..
حسن هاشمیان
نظر نویسنده بازتاب دیدگاه رادیو فردا نیست.

رادیوفردا: ارتش آمریکا می‌گوید هواپیماهای جنگی این کشور در کنار حمله‌های خود به مواضع «حکومت اسلامی» در سوریه، حمله جداگانه‌ای نیز به یک گروه که خطر جدی تری برای آمریکا و غرب به‌شمار می‌رود انجام داده‌است.

در حالی که بنا بر گزارش‌ها، حملات هوایی آمریکا و هم‌پیمانانش در سوریه علیه گروه «حکومت اسلامی» و جبهه النصره بامداد سه‌شنبه نیز ادامه یافته، ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا اعلام کرد که هواپیماهای جنگنده آمریکایی به طور جداگانه گروهی موسوم به «خراسان» را نیز در سوریه هدف قرار داده‌اند.

به گزارش روز سه‌شنبه یکم مهر خبرگزاری آسوشیتدپرس، ستاد فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده اعلام کرد که هواپیماهای جنگی آمریکا هشت حمله هوایی به مواضع گروه «خراسان» انجام داده‌اند.

در بیانیه این ستاد آمده‌است که این هشت حمله «به منظور جلوگیری از طرح حمله قریب‌الوقوع علیه ایالات متحده و منافع غرب توسط شبکه‌ای از اعضای قدیمی و باتجربه القاعده که با نام گروه خراسان هم شناخته می‌شوند» صورت گرفته است.

بیانیه این ستاد می‌نویسد «گروه خراسان» با مستقر شدن در سوریه پایگاهی برای حمله به بیرون از این کشور ایجاد کرده و برای انجام عملیات خود به ساخت و آزمایش بمب‌های کنارجاده‌ای و جذب افراد از کشورهای غربی مشغول بوده‌است.

این بیانیه جزئیات دیگری در مورد طرح «حمله قریب‌الوقوع» این گروه به منافع غرب منتشر نکرده‌است.

ستاد فرماندهی مرکزی ارتش اعلام کرد که هواپیماهای آمریکایی پس از هدف قرار دادن مواضع «گروه خراسان» همگی به سلامت به پایگاه‌های خود بازگشته‌اند.

روزنامه نیویورک تایمز روز شنبه ۲۹ شهریور طی گزارشی نوشت که گروه موسوم به «خراسان» گروهی است که توسط محسن الفضلی، یکی از افراد نزدیک به اسامه بن لادن، رهبر کشته‌شده القاعده، تشکیل شده و در سوریه مستقر شده‌است.

به نوشته این روزنامه مقامات آمریکایی می‌گویند که «گروه خراسان» طی سال‌های اخیر به عنوان یک هسته تروریستی در سوریه شکل گرفته و از اهداف اصلی آن حمله تروریستی به خاک آمریکا یا تأسیسات آمریکایی در دیگر نقاط است.

بنا بر این گزارش، وزارت خارجه آمریکا می‌گوید محسن الفضلی «آن‌قدر به بن لادن نزدیک بود که جزو معدود کسانی بود که پیش از یازده سپتامبر از آن طرح باخبر بود.»

​​به نوشته نیویورک تایمز، آژانس‌های اطلاعاتی آمریکا از حدود یک دهه پیش محسن الفضلی ۳۳ ساله که شهروند کویت است را زیر نظر داشته‌اند.

به گفته وزارت خارجه آمریکا، الفضلی پیش از ورود به سوریه به همراه گروه کوچکی از اعضای القاعده در ایران زندگی می‌کرده‌است.

این گروه پس از حملات یازده سپتامبر از افغانستان به ایران گریخته بودو به گفته دولت ایران اعضای آن در ایران در حبس خانگی به‌سر می‌بردند.

افراد این گروه بعدها از ایران به پاکستان و سوریه رفته‌اند.

به نوشته نیویورک تایمز در مورد «گروه خراسان» اطلاعات منتشرشده کمی وجود دارد اما مقامات اطلاعاتی، نظامی، و انتظامی آمریکا می‌گویند که این گروه با جبهه النصره مرتبط است و اعضای آن از عوامل القاعده از سراسر خاورمیانه، جنوب آسیا، و شمال آفریقا تشکیل شده‌اند.

جیمز آر. کلَپر، مدیر آژانس اطلاعات ملی آمریکا به تازگی گفته‌است که «تهدید گروه خراسان برای خاک آمریکا به بزرگی تهدید داعش است.»

نیویورک تایمز می‌نویسد که وزارت خارجه آمریکا در سال ۲۰۱۲ محسن الفضلی را به عنوان «رهبر القاعده در ایران» شناسایی کرد و گفت که وی «جریان پول و افراد» در ایران را مدیریت کرده‌است.

به گفته وزارت خارجه آمریکا، الفضلی با یک فرد ثروتمند کویتی «که از تأمین‌کنندگان مالی جهادگراها است» همکاری می‌کرده تا این‌که اعلام پاداش ۷ میلیون دلاری برای دستگیری او باعث بازداشت او شد.

جرج بوش، رئیس جمهوری اسبق آمریکا، در سال ۲۰۰۵ در یکی از سخنرانی‌های خود به محسن الفضلی اشاره کرد و از کشورهای اروپایی به خاطر کمک‌هایشان در جلوگیری از عملیات وی تشکر کرد.

به گفته جرج بوش، محسن الفضلی به تروریست‌هایی که در سال ۲۰۰۲ یک نفت‌کش فرانسوی را در نزدیکی ساحل یمن منفجر کردند کمک کرده‌بود. آن انفجار یک کشته برجای گذاشت و وسعت زیادی از ساحل را با نشت ۵۰ هزار بشکه نفت آلوده کرد.

خبرنامه ملی ایرانیان: روزنامه الرای الیوم در گزارشی به بررسی عملیات آزادسازی ۴۹ دیپلمات ترکیه‌ای از داعش پرداخت و نوشت که عملیات آزاد سازی این شهروندان ترکیه‌ای با ابهامات زیادی همراه است.

این روزنامه نوشت: “رجب طیب اردوغان” رئیس جمهور ترکیه تاکید کرده است که عملیات آزادسازی این افراد از طریق عملیات کماندوهای وابسته به اطلاعات ترکیه انجام شده که از یازدهم جولای که این افراد ربوده شدند در حال پیگیری موضوع بودند. از سوی دیگر “احمد داوداغلو” نخست وزیر ترکیه گفت: شهروندانمان را تحویل گرفتیم و آنها را به ترکیه بازگرداندیم. داوداغلو این جملات را بدون هیچ توضیح اضافی درباره عملیات تحویل و اینکه چه کسی این افراد را تحویل داد و چه کسانی و چگونه تحویل گرفتند، ارائه نکرد.

از سوی دیگر، داعش که این افراد را طی سه ماه گذشته به گروگان گرفته بود سکوت پیشه کرده و هیچ بیانیه‌ای درباره عملیات آزادسازی این افراد چه از طریق مذاکرات، پرداخت پول یا از طریق عمیات مسلحانه صادر نکرده اما به هر حال سکوت داعش به طول نخواهد انجامید.

الرای الیوم نوشت: به معنای دیگر، اگر عملیات آزادسازی از طریق عملیات نظامی صورت گرفته، پس داعش حتما انتقام خواهد گرفت و بعید است که ترکیه در پیوستن به ائتلاف آمریکایی مقابله با داعش خویشتنداری کند چون ترکیه نگرانی از زندگی دیپلمات‌های خود ندارد و این دیپلمات‌ها سرنوشت روزنامه نگاران آمریکایی که داعش به دلیل حملات هوایی واشنگتن به اعدام آنها پرداخت، نخواهند داشت.

“مولود چاوش اوغلو” وزیر امور خارجه ترکیه که نماینده کشورش در نشست جده به ریاست “جان کری” وزیر امور خارجه آمریکا با حضور ۱۱ وزیر امور خارجه دیگر بود از امضای بیانیه پایانی این نشست خودداری کرد و دولت ترکیه نیز به طور کامل از پیوستن به این ائتلاف خودداری کرده و حتی اجازه نداده که جنگنده‌های آمریکایی از پایگاه‌های اینجرلیک ترکیه استفاده کند و جنگنده‌های آمریکایی مجبور شدند که از پایگاه‌های هوایی دور در قطر استفاده کننده و جنگنده‌های فرانسوی نیز از پایگاه هوایی خود در ابوظبی استفاده کردند.

رای الیوم در ادامه مقاله نوشت: داعش که روابط مستحکمی با ترکیه دارد و با وجود منفجر کردن مراقد و ضریح‌های مختلف در موصل اما ضریح “سلیمان پاشا” پادشاه معروف عثمانی را تخریب نکرده است، تصمیم گرفته که به دولت ترکیه به دلیل مخالفت با پیوستن به ائتلاف آمریکایی پاداش داده و گروگان‌ها را آزاد کند یا دست کم عملیات نیروهای اطلاعاتی ترکیه را در آزادسازی این گروگان‌ها آسان کند.

این روزنامه نوشت: سخت است باور کنیم که عملیات اطلاعاتی که در آن اسلحه و مواد منفجره برای آزادسازی حدود ۵۰ گروگان استفاده شده بدین دقت و بدون حتی یک قطره خونریزی انجام شده به خصوص زمانی که درباره گروه داعش صحبت می‌کنیم که قدرتمند بوده و شهرها و روستاهای متعددی را در عراق و سوریه به تصرف خود در آورده است.

رای الیوم در این مقاله نوشت: تصمیم ترکیه در عدم پیوستن به ائتلاف آمریکایی ناشی از حکمت و درایت ترک‌ها است و موضع مشابه ترکیه در عدم پیوستن به ائتلاف آمریکا برای اشغال عراق در سال ۲۰۰۳ را به یاد می‌آورد که مانع از آن شد که سرزمین ترکیه برای این جنگ استفاده شود. صحیح است که روابط آمریکا با ترکیه به دلیل این تصمیم تیره شد اما این بار بیشتر تیره خواهد شد چون ترکیه عضو پیمان ناتو بوده و یکی از کشورهایی است که بیشترین حمایت را از مخالفان سوریه انجام داده و این خودداری از پیوستن به ائتلاف ضد داعش نتایج منفی در روابطش با کردستان عراق خواهد گذاشت چون این کشور زمانی که داعش به ۳۰ کیلومتری اربیل رسیده بود هیچ اقدامی انجام نداد اما بر عکس ایران به سرعت به کمک نیروهای پیشمرگه شتافت.

رای الیوم در پایان نوشت: چیزی که هم اکنون برای رئیس جمهور اردوغان مهم است حفاظت از امنیت شهروندان و کشورش است و مانع از انتقال انفجارها به شهرها و ساحل‌های گردشگری‌اش شود. از سوی دیگر، آزادی گروگان‌های ترک از دستان داعش به هر شیوه‌ای که انجام شده باشد باعث افزایش محبوبیت اردوغان و حزب عدالت و توسعه خواهد شد.

رادیوفردا: خبرگزاری‌ها از قول یک مقام دولتی ایالات متحده می‌گویند که جان کری، وزیر خارجه آن کشور، در دیداری که با محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران، در نیویورک داشته است، مستقیما موضوع تهدیدهای ناشی از گروه حکومت اسلامی را به میان آورده است.

خبرگزاری فرانسه از قول یک مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا نقل کرده است که در این دیدار که بیش از یک ساعت به طول انجامیده آقای کری گفته است که ایران، در حالی که آمریکا در پی ایجاد یک ائتلاف بین‌المللی علیه جهادیون است، در حل بحران عراق نقشی برای ایفا کردن دارد.

خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز از قول مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا گفته است آنها در کنار مذاکرات اتمی، در مورد تهدیدهای ناشی از «داعش» (حکومت اسلامی) گفت‌وگو کرده‌اند.

به گفته این خبرگزاری، افراطیون سنی‌مذهب برای هر دو کشور «دشمن مشترک» به شمار می‌روند، اما بی‌اعتمادی ریشه‌دار در گذشته، سبب شده که آنها، عیان و عمومی، دوشادوش یکدیگر علیه این گروه مبارزه نکنند.

با این همه هر دو کشور مشخصا از نیروهای دولتی و پیش‌مرگه‌های کرد که در حال انجام نبردهای زمینی علیه «حکومت اسلامی» هستند، حمایت کرده‌اند؛ آمریکا دست به حملاتی هوایی علیه مواضع و ادوات این گروه در عراق زده و ایران نیز، بنا بر گزارش‌ها، در برنامه‌ریزی حملات، به نیروهای هوادار دولت کمک کرده و تسلیحات در اختیار آنها گذاشته است.

هفته گذشته آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر ایران، گفته بود سفیر آمریکا در بغداد از همتای ایرانی خود خواسته بود که دو کشور جلسه‌ای برای گفت‌وگو و هماهنگی علیه «حکومت اسلامی» داشته باشند. اما او افزوده بود «برخی مسئولان هم با این جلسه مخالفتی نداشتند، اما من مخالفت کردم و گفتم که در این قضیه ما با آمریکایی‌ها همراهی نمی‌کنیم زیرا آنها نیت و دست آلوده‌ای دارند».

هر دو کشور پیشتر همکاری با یکدیگر را علیه افراطیونی که بخش‌هایی از سوریه و عراق را در کنترل گرفته‌اند، رد کرده‌اند.

جان کری، وزیر خارجه آمریکا، حضور ایران در نشست ائتلاف علیه گروه حکومت اسلامی در پاریس را نامناسب دانسته بود. ایران در آن نشست حضور نداشت.

اما او روز جمعه در جلسه شورای امنیت سازمان ملل گفت ایران هم می‌تواند در اقدام جهانی علیه «داعش» (حکومت اسلامی) نقش داشته باشد.

خبرگزاری رویترز دو روز پس از آن، از قول مقام‌های ارشد ایرانی گزارش داده بود که تهران برای کمک به ائتلاف تشکیل شده به رهبری آمریکا، خواهان نشان دادن «نرمش» از سوی مذاکره‌کنندگان در گفت‌وگوهای هسته‌ای شده است.

کری و ظریف، روز یک‌شنبه ۳۰ شهریور ماه، با یکدیگر دیدار کردند.

محور اصلی این دیدار اختلافات بر سر مذاکرات و برنامه اتمی تهران عنوان شده است.

تازه‌ترین دور از مذاکرات اتمی میان ایران و کشورهای گروه ۵+۱، در نیویورک و از روز جمعه آغاز شده است.

رادیوفردا: همزمان با آغاز دور پایانی از مذاکرات هسته‌ای ایران و قدرت‌های جهانی در نیویورک، خبرگزاری رویترز در یک گزارش «اختصاصی» نوشته است، ایران برای کمک به ائتلاف تشکیل شده به رهبری آمریکا در مقابله با پیکارجویان «حکومت اسلامی»، خواهان نشان دادن «نرمش» از سوی مذاکره‌کنندگان با خود در گفت‌وگوهای هسته‌ای شده است.

رویترز گزارش خود را یکشنبه سی‌ام شهریور با استناد به «مصاحبه رویترز با مقامات ارشد ایرانی که نخواسته‌اند نامشان برده شود»، منتشر کرده است.

دور هفتم و نهایی از مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه کشورهای ۱+۵ از جمعه گذشته، بیست و هشتم شهریور، در نیویورک آغاز شده است.

رویترز مدعی است که یکی از «مقامات ارشد ایرانی حاضر در مذاکرات نیویورک» به این خبرگزاری گفته است، «کمک، یک جاده دو طرفه است؛ در مقابل چیزی که می‌دهید، باید چیزی بگیرید».

این مقام ایرانی به رویترز یادآور شده است که «داعش تهدیدی برای امنیت همه جهان است… و ایران با نفوذ بسیاری که در منطقه دارد، می‌تواند در مقابله با این تروریست‌ها کمک کند».

جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا، جمعه گذشته گفته بود، «ایران می‌تواند در شکست داعش نقش مهمی ایفاء کند»؛ این درحالی است که آقای کری در کنفرانس دو هفته پیش پاریس گفته بود حضور ایران در ائتلاف برای مقابله با گروه «حکومت اسلامی» («داعش» پیشین) «مناسب نیست».

«گزارش اختصاصی» رویترز در خصوص «آمادگی ایران برای همکاری در مقابله با حکومت اسلامی به شرط نرمش غرب در برنامه هسته‌ای ایران» در حالی انتشار یافته است که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، دوشنبه گذشته گفت، او دستور داده است که ایران به ائتلاف آمریکا در مبارزه با «داعش» نپیوندد.

آیت الله خامنه‌ای گفته بود، در هفت روزی که در بیمارستان بستری بود، یکی از خبرهایی که «مایه تفریح» او شد، سخنان مقامات وزارت خارجه آمریکا در این خصوص بود که آمریکا حضور ایران در ائتلاف در برابر «داعش» را «مناسب نمی‌داند» در حالی که این او بود که دستور داده بود درخواست‌های آمریکا برای پیوستن ایران به این ائتلاف، رد شود.

حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران، نیز در روزهای گذشته در مصاحبه با رسانه‌های آمریکایی احتمال کمک به آمریکا در مقابله با «حکومت اسلامی» را رد کرده بود.

همچنین محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، که در نیویورک بسر می‌برد، در رشته مصاحبه‌هایی با رسانه‌های آمریکایی، گفته است که ایران به این قطعیت نرسیده است که آمریکا در مبارزه با «داعش» جدی است.

گزارش رویترز در خصوص اعلام آمادگی مشروط ایران در مبارزه با «خلافت اسلامی» در برابر نرمش غرب در باره غنی‌سازی در برنامه اتمی ایران در حالی است که نیویورک تایمز و خبرگزاری آسوشیتدپرس شنبه بیست و نهم شهریور نوشته بودند آمریکا به ایران پیشنهاد تازه‌ای را برای معامله «برد- برد» ارائه کرده است.

وزیر خارجه ایران نیز در مصاحبه‌ای در آمریکا گفته است «اگر باراک اوباما وعده‌ای بدهد، ایران قول او را می‌پذیرد و محترم می‌شمارد».

در این میان، برخی ناظران نیز می‌گویند از آنجا که ۲۱ نفر از سناتورهای آمریکا از هم اکنون علیه طرح ذکر شده در گزارش نیویورک تایمز موضع‌گیری کرده‌اند، احتمال ارائه چنین پیشنهادی از سوی آمریکا به ایران را جدی می‌کند.

براساس گزارش نیویورک تایمز و آسوشیتدپرس، آمریکا پیشنهاد کرده اتصال‌های میان آبشارهای سانتریفیوژهای ایران قطع شود و اورانیوم غنی شده به آنها تزریق نگردد تا هم غرب بتواند بگوید که فاصله زمانی ایران تا دستیابی احتمالی به بمب اتمی ایران را طولانی‌تر کرده و هم ایران بتواند بگوید که ۱۹ هزار سانتریفیوژ خود را حفظ کرده است.

آیت الله خامنه‌ای با کاهش شمار سانتریفیوژهای ایران در مذاکرات هسته‌ای مخالفت کرده و از این‌رو، طرحی که نیویورک تایمز آن را منتشر کرده است، می‌تواند این درخواست را نیز برآورده کند.

ایران و قدرت‌های جهانی تا سوم آذر، ۲۴ نوامبر، برای دستیابی به توافق جامع هسته‌ای مهلت دارند.

مذاکرات هسته‌ای در حالی در نیویورک دنبال می‌شود که حسن روحانی نیز این هفته برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به این شهر می‌رسد.

دیگربان: سعدالله زارعی٬ عضو اداره سیاسی سپاه گفته ایران و حزب‌الله لبنان در صورت حمله آمریکا به سوریه «تماشاگر» باقی نخواهند ماند و عربستان نگران واگذاری پرونده این کشور به قاسم سلیمانی است.

آقای زارعی روز شنبه (۲۹ شهریور) به سایت «دفاع پرس» گفته آمریکا یک روز پیش از حمله نظامی به سوریه متوجه شده بود «بچه‌های سپاه در سوریه پای قبضه‌های موشک هستند.»

وی افزوده آمریکا در آن زمان از طریق ماهواره‌های خود متوجه شده بود نیرو‌های حزب‌الله لبنان نیز آماده آغاز جنگ هستند و «در این جنگ موضع ایران و آمریکا مانند گذشته نیست و اجازه نخواهند داد سوریه سقوط کند.»

این عضو اداره سیاسی سپاه ادامه داده در صورت حمله آمریکا به سوریه٬ ایران جنگ «بلندمدت» که از نقاط ضعف آمریکا است را در منطقه توسعه می‌داد.

زارعی در بخش دیگری از سخنان خود درباره نگرانی مقام‌های عربستان سعودی از واگذاری پرونده این کشور به قاسم سلیمانی خبر داده است.

وی گفته «سعودی‌ها بسیار نگران‌اند که با شروع تحولات در یمن و احتمال افزایش مخالفت‌ها در عربستان پرونده عربستان به سردار سلیمانی واگذار شود.»

این تحلیل‌گر مسائل سیاسی همچنین گزارش‌ها درباره برکناری قاسم سلیمانی٬ فرمانده نیروی «قدس» سپاه در پرونده عراق را «شایعه» دانسته است.

علیرضا زاکانی٬ نماینده مجلس و از فرماندهان سابق بسیج نیز هفته گذشته در مشهد گفته بود «پس از پیروزی در یمن به‌طور حتم نوبت عربستان است زیرا این دو کشور حدود دو هزار کیلومتر مرز مشترک دارند.»

زاکانی افزوده بود در حال حاضر در یمن «دو میلیون نفر اسلحه به دست سازمان‌یافته شده وجود دارد.»

از جمهوری اسلامی به عنوان یکی از عوامل ناآرامی‌های دو سال گذشته در یمن و بحرین نام برده می‌شود که همین امر موجب تیره‌تر شدن روابط تهران و ریاض شده است.

با احتمال افزایش صدور حکم اعدام برای شیخ نمر النمر، روحانی شیعه زندانی در عربستان٬ مقام‌ها و رسانه‌های جمهوری اسلامی به مقام‌های عربستان سعودی نسبت به صدور این حکم هشدار داده‌اند.

بی‌بی‌سی: همزمان با پیشروی گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش سابق) در مناطق شمالی سوریه، مقامات رسمی ترکیه اعلام کرده‌اند که در طول ۲۴ ساعت گذشته، دست‌کم ۶۶ هزار نفر که بیشتر از کردهای سوری هستند، وارد ترکیه شده‌اند.

ترکیه روز جمعه، ۱۹ سپتامبر، به سوری‌هایی که از بیم تهاجم گروه دولت اسلامی به محدوده مرزی دو کشور گریخته بودند، کلیک اجازه ورود داد.

گفته شده است که بیشتر این سوری‌ها، از ساکنان شهر کوبانی هستند. گروه دولت اسلامی هفته گذشته با اشغال چندین روستا در اطراف کوبانی، آن شهر را به طور کامل کلیک در محاصره گرفت.

در حدود سه سال گذشته و از زمان آغاز اعتراضات علیه دولت بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه، بیش از ۸۴۷ هزار سوری به ترکیه پناه برده‌اند.
روستاها ‘در تسخیر’

نعمان کورتولموش، معاون نخست‌وزیر ترکیه، روز شنبه، ۲۰ سپتامبر، با اشاره به حجم گسترده پناهجویانی که خود را از سوریه به ترکیه رسانده‌اند، گفت که هیچ کشوری در دنیا نمی‌تواند یک‌شبه چنین تعداد قابل توجهی را “بپذیرد، آنها را در امان بگیرد و برایشان سرپناه فراهم کند، بدون آن که با مشکلی روبه‌رو شود.”

ترکیه روز جمعه، ۱۹ سپتامبر، به مهاجران سوری اجازه ورود داد

دیدبان حقوق بشر سوریه، از گروه‌های سوری فعال در زمینه حقوق بشر که در بریتانیا مستقر است، گزارش داده که دست‌کم ۳۰۰ پیکارجوی کرد به جمع شبه‌نظامیانی پیوسته‌اند که در حال مقابله با پیشروی گروه دولت اسلامی در شمال سوریه هستند.

رامی عبدالرحمن، از اعضای دیدبان حقوق بشر سوریه گفت: “(گروه) دولت اسلامی، کوبانی را همچون یک غده در بدن، مانعی در مسیر خود می‌بیند.”

خبرنگار بی‌بی‌سی می‌گوید که اگر گروه دولت اسلامی شهر کوبانی را اشغال کند، می‌تواند کنترل بخش گسترده‌ای از نوار مرزی با ترکیه در شمال سوریه را در اختیار بگیرد.

دیگربان: علیرضا زاکانی٬ نماینده مجلس و از فرماندهان سابق بسیج حضور میدانی قاسم سلیمانی٬ فرمانده نیروی «قدس» سپاه پاسداران در عراق برای جلوگیری از پیش‌روی‌ گروه «داعش» در این کشور را تائید کرد.

آقای زاکانی این مطلب را شامگاه چهارشنبه (۲۶ شهریور) در جلسه «بزم اندیشه» که در موسسه جوانان آستان «قدس رضوی» برگزار شده بود بیان کرده است.

وی گفته «اگر حاج قاسم {سلیمانی} چند ساعت دیر‌تر به بغداد می‌رسید، بغداد سقوط می‌کرد همان‌طور که اگر الگو و اراده ایران نبود، سوریه سقوط می‌کرد.»

پس از آزادی شهر «آمرلی» در عراق از دست نیروهای «داعش» ٬ تصویری از قاسم سلیمانی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که گفته می‌شود مربوط به حضور این فرمانده سپاه در عراق است.

با آغاز بحران عراق تصاویر و گزارش‌های متعددی از حضور سلیمانی و نیرو‌های نظامی جمهوری اسلامی در این کشور منتشر شده که سپاه پاسداران تاکنون هیچ‌یک از آن‌ها را تائید نکرده است.

دو روز پیش نیز محمدعلی جعفری٬ فرمانده سپاه به طور تلویحی حضور نیروی «قدس» در کشور‌های عراق٬ سوریه و لبنان را تائید کرد.

از نیروی «قدس» سپاه به عنوان یکی از نیرو‌های حاضر در درگیری‌ها یمن نیز نام برده می‌شود که علیرضا زاکانی هم در این‌باره گفته «در یمن حادثه‌ای عظیم‌تر و بزرگ‌تر از لبنان در حال وقوع است.»

زاکانی افزوده «پس از پیروزی در یمن به‌طور حتم نوبت عربستان است زیرا این دو کشور حدود دو هزار کیلومتر مرز مشترک داشته و از طرفی نیز دو میلیون نفر اسلحه به دست سازمان‌یافته شده در یمن وجود دارد.»

وی به نقل از یک تحلیل‌گر سیاسی افزوده «امروز انقلاب اسلامی سه پایتخت کشورهای عربی را در اختیار دارد و تا چند وقت دیگر صنعا را نیز گرفته و سیستم یکپارچه‌سازی مسلمانان را اجرایی خواهد کرد.»