اخبار

رادیوفردا: آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، روز یکشنبه ۹ دی ماه صادق لاریجانی را به عنوان رئیس جدید مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب کرد.

انتصاب آقای لاریجانی به این سمت کمتر از یک هفته پس از مرگ آیت‌الله محمود هاشمی شاهرودی صورت می‌گیرد که ریاست این مجمع را به عهده داشت.

آیت‌الله خامنه‌ای در حکم خود با اشاره به فوت هاشمی شاهرودی و «ضرورت سامان‌یابی هرچه سریعتر ارکان مجمع»، صادق لاریجانی را به ریاست این مجمع و همچنین عضویت فقهای شورای نگهبان منصوب کرده است.

وی سابقه صادق لاریجانی در شورای نگهبان را «برجسته و ارزشمند» خوانده و مدیریتش بر قوه قضائیه را نیز «پرتلاش و عالمانه و خالصانه» توصیف کرده و گفته است که «امید می‌رود با حضور فعال و عالمانه اعضای محترم مجمع تشخیص مصلحت نظام و ایفای نقش مؤثر دبیرخانه و دبیر محترم در انجام وظایف خود تحت نظارت و اشراف ریاست مجمع، مسئولیت‌های محوله در این دوره در کمال اتقان و به بهترین وجه به انجام برسد».

رهبر جمهوری اسلامی افزوده است: «با عنایت به اهمیت مسئولیت‌ها در مجمع و شورای نگهبان انتظار می‌رود در فرصت زمانی مناسب، با تنسیق [نظم و نسق دادن] امور در قوه قضائیه، در مسئولیت‌های خطیر یاد شده مُتَمحّض [عهده‌دار] گردید».

با انتصاب جدید، صادق لاریجانی علاوه بر ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام و قوه قضائیه ایران، ریاست هیات امنای دانشگاه امام صادق را نیز برعهده دارد.

اتحادیهٔ اروپا در سال ۹۱ هفده مقام ایرانی از جمله صادق آملی لاریجانی را به‌دلیل نقشی که در نقض گسترده و شدید حقوق شهروندان ایرانی داشته‌اند، از ورود به کشورهای این اتحادیه محروم کرد.

در دوران ریاست وی بر قوه قضائیه، بازداشت فعالان سیاسی و مدافعان حقوق بشر، شدت پیدا کرده‌ است.‎

انتصاب رئیس جدید مجمع تشخیص مصلحت نظام در حالی به این سرعت انجام شده است، که کرسی ریاست این نهاد تا ماه‌ها بعد از فوت علی اکبر هاشمی رفسنجانی در ۱۹ دی ماه ۹۵ خالی بود و در نهایت هاشمی شاهرودی در ۲۳ مرداد پارسال به این سمت منصوب شد که به دلیل بیماری سرطان عملا حضور بارزی در مجمع نداشت.

رهبر جمهوری اسلامی، صادق #آملی_لاریجانی را به عنوان رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و عضو فقهای شورای نگهبان منصوب کرد؛ با این انتصاب، خبرهای ریاست ابراهیم #رئیسی در قوه قضاییه به واقعیت نزدیکتر و البته عدم اعتماد آیت الله خامنه ای به #حسن_روحانی نیز مشخص تر می شود.

— vahid pourostad (@pourostad) December 30, 2018

انتصاب رئیس جدید مجمع تشخیص مصلحت نظام همزمان با افزایش بعد نظارتی این نهاد صورت می‌گیرد که با اعتراض‌هایی در ایران از جمله از سوی نمایندگان مجلس و رئیس آن همراه شده است.

‎مطابق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوبات مجلس باید به تایید شورای نگهبان برسد، اما در صورت بروز اختلاف‌نظر بین این شورا و مجلس، مجمع تشخیص مصلحت نظام به عنوان داور نهایی تصمیم‌گیری می‌کند.

با این حال چند سالی است که در این روند تغییری صورت گرفته و گروه ۱۵ نفره‌ای در مجمع تشخیص مصلحت نظام، با نام «هیات عالی نظارت»، مصوبات مجلس را با نظر به «سیاست‌های کلی نظام» بررسی می‌کند.

شورای نگهبان نیز مدتی است ایراداتی را که «هیات عالی نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی نظام» در مجمع تشخیص به مصوبات مجلس گرفته بود، به رئیس مجلس اعلام می‌کند تا این ایرادات رفع شوند.

پیش از این علی مطهری، نایب رئیس مجلس و برخی از نمایندگان این اقدام را به معنای تشکیل «شورای نگهبان دوم» و تشکیل «مجلس سنا» دانسته‌اند.‎

زمزمه‌های ریاست رئیسی بر قوه قضائیه

در همین حال، دوره ریاست صادق لاریجانی بر قوه قضائیه ایران تابستان سال آینده به پایان می‌رسد و در هفته‌های اخیر گزارش‌هایی مبنی بر احتمال ریاست ابراهیم رئیسی بر دستگاه قضایی منتشر شده است.

رئیس قوه قضاییه با حکم رهبر جمهوری اسلامی ایران برای یک دوره پنج‌ساله تعیین می‌شود و محدودیتی برای تکرار صدور این حکم در نظر گرفته نشده، اما تاکنون هیچ فردی بیش از دو دوره پنج‌ساله ریاست این قوه را بر عهده نداشته است.

آقای رئیسی در بیش از سه دهه گذشته در دستگاه قضایی ایران فعالیت داشته است و از او به عنوان یکی از عاملان بزرگترین کشتار مخالفان جمهوری اسلامی در تابستان سال ۱۳۶۷ نام برده می‌شود.

وی تولیت آستان قدس رضوی را بر عهده دارد و در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۹۶ نامزد بود که در رقابت با حسن روحانی ناکام ماند.

دویچه‌وله: رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در یک مصاحبه تلویزیونی در باره وظایف این مجمع سخن گفت. علی مطهری در واکنش به این مصاحبه از صدا و سیمای جمهوری اسلامی انتقاد کرد و گفت چرا در زمان ریاست هاشمی رفسنجانی این فرصت را به او ندادند.
محمود هاشمی شاهرودی، رئیس مجلس تشخیص مصلحت نظام

شبکه یک تلویزیون دولتی ایران شامگاه چهارشنبه (۱۸ بهمن / ۷ فوریه) مصاحبه‌ای طولانی با رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام پخش کرد. آیت‌الله محمود هاشمی شاهرودی در این مصاحبه ضمن اشاره به اینکه “سیاست‌های کلان روح قوانین کشور است” اظهار داشت که مصوبات مجلس و هیئت دولت “باید روح سیاست‌های کلی را داشته باشد”.

هاشمی شاهرودی گفت، مجمع تشخیص مصلحت نظام در تدوین سیاست‌های کلان ایران نقش ویژه‌ای دارد. او ضمن اشاره به وظیفه این مجمع در زمینه حل اختلافات میان مجلس و شورای نگهبان تصریح کرد که یکی دیگر از وظایف آن، مشورت دادن به آیت‌الله خامنه‌ای در رابطه با “سیاست‌های کلان” است.

رئیس پیشین قوه قضائیه تاکید کرد: «مجمع مشورت می‌دهد، سیاست‌ها را مشخص کرده و تقدیم رهبری می‌کند. رهبری نیز پس از بررسی چنانچه تصویب کنند به دستگاه‌های اجرایی ابلاغ خواهد شد و لازم الاجرا است.»

به گفته هاشمی شاهرودی، سیاست‌های کلان «زیربنای همه برنامه‌ها و مقررات کشور است که جهت و حرکت نظام را در بخش‌های مختلف اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی مشخص می‌کند.»

نظارت بر اجرای “اسناد بالادستی”

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در ادامه گفت، علی خامنه‌ای اخیرا وظایف جدیدی به مجمع تشخیص مصلحت محول کرده است که یکی از مهم‌ترین آنها “نظارت بر اجرای سیاست‌ها و اسناد بالادستی است”.

شاهرودی اظهار داشت، هیئتی در مجمع تشخیص مصلحت نظام وجود دارد که وظیفه آن بررسی قوانین پس از تصویب در مجلس است. او گفت، این هیئت «پیش از اعلام نظر نهایی شورای نگهبان، قوانین را بررسی کرده و به شورای نگهبان اعلام می‌کند که این قوانین برخلاف سیاست‌های نظام است. بنابراین قوانین به مجلس باز می‌گردد و به گونه‌ای تصویب می‌شود که بر اساس اسناد بالادستی باشد.»

بیشتر بخوانید: هاشمی شاهرودی رئیس مجمع تشخیص مصلحت شد
معالجه آیت‌الله شاهرودی در هانوفر با اعتراضات گسترده‌ای همراه بود

معالجه آیت‌الله شاهرودی در هانوفر با اعتراضات گسترده‌ای همراه بود

هاشمی شاهرودی در ادامه گفت‌وگوی تلویزیونی خود حین اظهار نظر در باره وضعیت اقتصادی و سیاسی ایران گفت: «باید اهداف اقتصاد مقاومتی احیا شود تا به اقتدار لازم برسیم».

رئیس پیشین قوه قضائیه همچنین فاش ساخت که در پیوست حکم جدید خامنه‌ای به مجمع تشخیص مصلحت، بر “بازنگری سیاست‌های گذشته‌” رژیم تاکید شده است.

او در پاسخ به پرسشی مبنی بر “نیاز کشور به دو مجلس و وجود مجلس نخبگان” گفت: «کاری را که مجلس سنا می‌تواند انجام دهد در حقیقت با ایجاد مجمع تشخیص مصلحت نظام انجام شده است.»

هاشمی شاهرودی همچنین تاکید کرد که در ایران “فرصت‌های زیادی” وجود دارد «اما متاسفانه این فرصت‌ها بایکوت شده است.» او در این رابطه به بخش خصوصی اشاره کرد که به گفته او «برای فعالیت خود مجوز می‌خواهد اما دولت یا مجوز نمی‌دهد و یا با تاخیر مجوز اعطا می‌کند که این امر موجب بایکوت فرصت‌ها می‌شوزد».

انتقاد مطهری به رادیو تلویزیون دولتی

نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی در واکنش به مصاحبه رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام از رادیو تلویزیون دولتی ایران انتقاد کرد

علی مطهری باانتشار عکسی از اکبر هاشمی رفسنجانی و محمود هاشمی شاهرودی نوشت: «شبکه یک صدا و سیما چهارشنبه شب مصاحبه مفصلی با آیت‌الله شاهرودی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام داشت و ایشان نیز نکات خوبی را بیان کردند اما سئوال اینجاست که چرا قبلا و در زمان ریاست آیت‌الله هاشمی رفسنجانی چنین مصاحبه‌ای انجام نمی‌شد؟ این یعنی سیاست یک بام و دو هوا.»

پس از ماجرای “فرار” هاشمی شاهرودی از آلمان، این نخستین بار است که رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام به طور جامع در تلویزیون دولتی ایران اظهار نظر می‌کند.

او که روز ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ برای درمان به شهر هانوفر آلمان آمده بود، به دلیل اعتراضات گسترده نیروهای اپوزیسیون ایرانی و گروه‌ها و شخصیت‌های مدافع بشر آلمان پس از سه هفته ناچار به ترک این کشور شد.

هاشمی شاهرودی متهم است که در دوران ریاست او بر قوه قضاییه ایران، صدها حکم اعدام از جمله علیه مدافعان حقوق بشر و مخالفان سیاسی حکومت جمهوری اسلامی صادر شده است.