اخبار

دویچه‌وله: گزارش جدیدی از سوی یک هیئت کارشناسی درباره کشتار مونیخ در سال ۲۰۱۶ تهیه شده است. عامل این حادثه که جوانی ایرانی‌تبار بود به عنوان فردی با گرایش‌های راستگرایانه و نژادپرستانه واقدام او نیز با انگیزه سیاسی ارزیابی شده است.

به گزارش روزنامه معتبر “زوددویچه” و شبکه تلویزیونی غرب آلمان یک هیئت کارشناسی متشکل از سه نفر، کشتار مونیخ در سال ۲۰۱۶ را دوباره مورد بررسی قرار داده و به این نتیجه رسیده ‌که این حادثه “عملی خشونت‌آمیز با انگیزه سیاسی راستگرایانه” بوده است. یکی از کارشناسان حتی این اقدام را “تروریسم راستگرایانه” ارزیابی کرده است. زوددیچه تسایتونگ در گزارشی بخش‌هایی از نتیجه تحقیقات این هیئت سه نفره را منتشر کرده است.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

این هیئت به خواست شهر مونیخ پرونده این کشتار را از زوایای متفاوت واکاوی کرده‌ است. روایت رسمی این کشتار را “حمله‌ای غیرسیاسی” می‌داند که ناشی از مشکلات روحی و روانی داوید علی س‌. بوده است.

ابعاد “نژادپرستانه” کشتار مونیخ

کریستوف کوپکه، ماتیاس کوئنت و فلوریان هارتلب اعضای این هیئت، هر سه کارشناس علوم اجتماعی هستند و نتیجه تحقیقات آنان خلاف ارزیابی پلیس و دولت محلی ایالت بایرن است. اختلاف اساسی میان مقامات رسمی و این هیئت کارشناسی بر سر زمینه‌های شکل‌گیری این کشتار و انگیزه‌ی داوید علی س. است.

بیشتر بخوانید: حمله مهاجم مونیخ از یک سال پیش برنامه‌ریزی شده بود

به گفته این هیئت به نظر می‌رسد این واقعیت که ضارب خود یک خارجی‌تبار (با تابعیت آلمانی) بوده، مقامات رسمی را به این سمت سوق داده که این حادثه را “غیرسیاسی” بدانند و انگیزه ضارب را به دلایلی نظیر “مشکلات روحی” تقلیل دهند.

به گفته کارشناسان مقامات و نهادهای رسمی از “ابعاد نژادپرستانه” این اقدام غفلت کرده‌اند. بنا به گزارش کارشناسان داوید علی س. با دقت و با صرف وقت زیاد عمل خود را تدارک دیده بود. به نظر کارشناسان ضارب در صدد “حفظ و نجات شهر مونیخ از دست بیگانگان” بوده است.

هیئت کارشناسی تاکید می‌کند که گزینش قربانیان در این کشتار موضوعی “تعیین‌کننده” است. داوید علی س. در حمله مونیخ ۹ نفر را کشت. همه قربانیان خارجی و مهاجرتبار هستند.

داوید علی در یادداشتی که به مثابه مانیفست اقدامش پس از مرگ او منتشر شد صریحاً می‌نویسد که خواهان نابودی “خارجی‌های پست‌تر از انسان” است. در این گزارش هم‌چنین به اهمیت زمان این حادثه اشاره شده است. داوید علی درست در روز سالگرد حادثه کشتار جوانان در نروژ توسط فردی راستگرا به نام آندرس برینگ بریویک حمله خود را آغاز کرد. بریویک الگوی داوید علی س. بوده است.

Nach Schießerei in München Polizei (Reuters/A. Wiegmann)
مرکز خرید در مونیخ که کشتار از آنجا آغاز شد

داوید علی به عنوان “تروریستی تنها”

داوید علی س. در زمان حمله ۱۸ سال داشت. او پیشاپیش و به‌خوبی می‌دانست که در نزدیکی “مرکز خرید اولمپیا” در مونیخ افراد خارجی‌تبار زیادی را خواهد یافت که از جمله اهداف احتمالی او خواهند بود.

به گفته کارشناسان این واقعیت که والدین داوید علی ایرانی هستند، نقشی اساسی در نظرات خارجی‌ستیزانه‌ی او نداشته است. داوید علی می‌خواسته با بی‌ارزش و خوار شمردن مهاجران، خود را به عنوان یک “آلمانی واقعی” معرفی کند.

بیشتر بخوانید: پرونده مهاجم آلمانی ایرانی تبار در مونیخ بسته شد

یکی از کارشناسان این هیئت داوید علی را “گرگ تنها و تروریست” خوانده است. در آلمان به افرادی که به تنهایی و بدون پشتوانه لجستیکی و تشکیلاتی دست به حمله به دیگران می‌زنند از اصطلاح “گرگ تنها” استفاده می‌شود.

هیئت کارشناسان هم‌چون پلیس آلمان به مدرکی دست نیافته‌اند که نشان دهد داوید علی با گروه‌های راست‌افراطی در آلمان رابطه داشته است. اما به گفته یکی از متخصصان “از این واقعیت نمی‌توان نتیجه گرفته که داوید علی س. تروریست نبوده است.”

Deutschland Jahrestag der Amoknacht in München- Mahnmal (picture-alliance/dpa/T. Hase)
محل یادیود قربانیان کشتار مونیخ

مقاومت پلیس و نهادهای ایالت بایرن

وزارت امنیت داخلی ایالت بایرن به‌رغم تحقیقات و پژوهش‌های این هیئت اعلام کرده‌است دلیلی برای تغییر ارزیابی خوداز حمله‌ی مونیخ نمی‌بیند. به گفته مقامات رسمی اینکه قربانیان همگی مهاجرتبار هستند، به انگیزه‌های شخصی و تصورات داوید علی س بر می‌گیرد که ظاهراً در مدرسه از سوی مهاجرتباران مورد موبینگ و آزار قرار گرفته است. قرار است که متن کامل این گزارش در روز جمعه (۶ اکتبر) در شهرداری مونیخ به رسانه‌ها و افکار عمومی معرفی و عرضه شود.

بی‌بی‌سی: بنا به اعلام پلیس آلمان جوان ۱۸ ساله‌ای آلمانی-ایرانی عامل حمله جمعه عصر بود که در آن ۹ نفر کشته و چندین نفر دیگر زخمی شدند. به گفته پلیس این جوان پس از حمله خودکشی کرد.

تحقیقات پلیس روی ارتباط احتمالی این حمله و آندرس برویک، که به جرم کشتار و تروریسم در نروژ زندانی است، متمرکز شده است.

رسانه‌های آلمان جوان ۱۸ ساله عامل حمله را دیوید علی سنبلی معرفی کرده‌اند.

پلیس می‌گوید این جوان سابقه افسردگی داشت و شواهد نشان می‌دهد که علاقه شدیدی به تیراندازی و حملات مسلحانه داشته است.

‘مثل یک آدم معمولی می‌خندید’

همسایه‌های دیوید علی ۱۸ ساله در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه او را بچه‌ای ساکت و کمک حال دیگران توصیف می‌کنند، کسی که قبلا هیچ نشانه‌ای از این که ممکن است چنین کاری بکند بروز نمی‌داد.

همسایه‌ها می‌گویند پدر او راننده تاکسی است و مادرش در یک فروشگاه کار می‌کند. دیوید علی یک برادر هم داشته است و این خانواده در خانه‌ای در نزدیکی مرکز خرید المپیا، محل کشتار، زندگی می‌کنند. در محله‌ای که بسیاری از اهالی آن مهاجر هستند.

صدیق علی، همسایه ۲۹ ساله و افغان تباری که همبازی فوتبال برادر دیوید علی بوده است به خبرگزاری فرانسه می‌گوید او معمولا ساکت و گوشه‌گیر بود و چندان با بچه‌های محل نمی‌جوشید.

همسایه دیگری دیوید علی را به عنوان “آدمی خوب” معرفی می‌کند که به رایگان روزنامه توزیع می‌کرد.

خانم دلفیه دالبی، ۴۰ ساله و مقدونی تبار، می‌گوید: “این پسر را خیلی خوب می‌شناسم. همیشه وقتی کمک لازم داشتی پیدایش می‌کردی. مهربان بود. هیچ وقت عصبانی نبود. برای این خانواده و این پسر متاسفم.”

او در توصیف دیوید علی به خبرگزاری فرانسه گفت: “مثل یک آدم معمولی می‌خندید.”
‘می‌کشمتون’

پیشخدمت کافه‌ای در همسایگی خانه دیوید علی می‌گوید او شبیه بچه‌های هم سن و سالش، راحت و پرانرژی و دنبال آخرین مدل موی روز نبود. “همه رفتارش نشان می‌داد که نمی‌خواهد با کسی حرف بزند.”

گزارش‌های مختلف حاکی از علاقه شدید دیوید علی به بازی‌های کامپیوتری است.

روزنامه بیلد می‌گوید او در یکی از شبکه‌های بازی آنلاین مکررا بازیکنان دیگر را به مرگ تهدید می‌کرد.

بیلد نوشته او در چت به همبازی‌هایش گفته بود: “بیایین مک‌دونالد و من می‌آم سراغتون و می‌گیرم می‌کشمتون.” اغذیه‌فروشی مک‌دونالد در مرکز خرید المپیا جایی بود که حمله روز جمعه آغاز شد.

یک هم‌کلاسی سابق عامل حمله، به بیلد گفته است که دوستان دیوید علی او را از گروه بازی آنلاینشان بیرون انداختند چون مدام بقیه را تهدید می‌کرد.

خبرنگار روزنامه تلگراف در مونیخ هم گزارش کرده است که دختری ۱۴ ساله و هم‌مدرسه‌ای دیوید علی گفته است او چند ماه پیش با هم‌کلاسی‌هایش جر و بحثش شده بود و به آنها می‌گفت: “می‌کشمتون!”

این دختر نوجوان می‌گوید دیوید علی پسر باهوشی بود، اما بقیه اذیتش می‌کردند و دو سه دوست بیشتر نداشت.
‘من آلمانی‌ام’

ویدئویی که کمی پس از حمله منتشر شد دیوید علی را در لباس سیاه نشان می‌هد. در این ویدئو او به مردم در حال فرار شلیک می‌کند.

ویدئوی دیگری منتشر شده که در آن به نظر می‌رسد دیوید علی پس از حمله در حال مشاجره می‌گوید: “من آلمانی‌ام.”

افرادی که در اطرافش هستند به او دشنام‌هایی با بار تحقیر نژادی می‌دهند و او به آنها جواب می‌دهد: “من اینجا به دنیا آمده‌‌ام. من آلمانی‌ام.”

در بخش دیگری از مشاجره شنیده می‌شود که او می‌گوید در بیمارستان بستری بوده است.
‘بی‌ربط با داعش، مرتبط با برویک’

بنا به اعلام پلیس آلمان تیراندازی جمعه مونیخ “مطلقا” ارتباطی با گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) نداشته، اما نشانه‌های آشکاری از ارتباط آن با جنایت آندرس برویک وجود دارد.

دیوید علی یک هفت تیر نیمه خودکار گلاک با کالیبر ۹ میلی‌متر و ۳۰۰ فشنگ داشت. پلیس هنوز نمی‌داند که او چه طور این سلاح را به دست آورده بود.

مقام‌های آلمانی می‌گویند به نظر می‌رسد او با یک حساب فیسبوک جعلی خودش را دختری جا زده و دیگران را برای رفتن به مک‌دونالد مرکز خرید فریب داده باشد.

به گفته پلیس دیوید علی مطالعه زیادی درباره کشتارهای مسلحانه داشته است.

رسانه‌های آلمانی از قول پلیس نوشته‌اند که دیوید علی به عامل کشتار مدرسه وینندن علاقه نشان داده بود. در سال ۲۰۰۹ یک فارغ التحصیل ۱۷ ساله مدرسه وینندن در اشتوتگارت، جمعیت را در نزدیکی مدرسه به گلوله بست و پس از کشتن ۱۵ نفر خود را کشت.

کشتار جمعه مونیخ در پنجمین سالگرد کشتار جوانان حزب کارگر نروژ به دست آندرس برویک انجام شد و پلیس می‌گوید نشانه‌هایی “آشکار” از ارتباط این دو حمله وجود دارد.
خانواده‌ای مبهوت

خبرنگار روزنامه تلگراف از قول یکی از همسایه‌های دیوید علی نوشته که او مطمئن است حمله جمعه ارتباطی با اسلام‌گرایی افراطی نداشته است.

این همسایه دیوید علی به تلگراف گفت: “برادر کوچکترش را بیشتر می‌شناسم، پسر خوبی است. پدر و مادرش هم همین طور. مادرش دیروز وقتی پلیس آمد حسابی مبهوت بود. این را وقتی در را باز کرد کاملا می‌شد دید.”

دادستان مونیخ گفته است که پلیس هنوز از خانواده دیوید علی تحقیق نکرده است: “به خاطر وضعیتشان، آنها هم پسرشان را از دست داده‌اند.”