اخبار

رادیوفرانسه: وزرای امور خارجه اتحادیه اروپا، امروز دوشنبه، با انتشار بیانیه‌ای در اجلاس شورای وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا، در بروکسل تصمیم گرفتند تا قسمتی از تحریم‌های اقتصادی علیه ایران را به محض اطمینان یافتن از اجرای توافق ژنو به وسیله ایران معلق نمایند.

بیانیه‌ای که امروز از سوی وزرای امور خارجه اتحادیه اروپا در بروکسل منتشر شد، تصریح می‌کند که تحریم‌های اقتصادی علیه ایران میتوانند به سرعت متوقف گردند، در صورتی که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دربررسی‌های خود تأیید کند که ایران در چهارچوب توافق ژنو به تعهدات خود عمل کرده است.

در همین حال کاترين اشتون- مسئول سياست خارجی اتحاديه اروپا، امروز دوشنبه، در بروکسل اعلام کرد که گفت‌وگوهای فنی-هسته ای ايران و گروه پنج به علاوه يک در اجرای موارد فنی توافق ژنو به زودی از سر گرفته می‌شود.

خانم اشتون اين اظهارات را پس از نشست شورای وزيران امور خارجه اروپا در بروکسل بيان کرد. وی جزئیات بیشتری در این باره اظهار نکرد.

یاد آور می شویم که گفت‌وگوهای فنی بین ایران و نمایندگان گروه ١+٥ در هفته گذشته چهار روز به طول انجاميد و به صورت زود هنگام قطع گردید.

رادیوفردا: مقام‌های آمریکایی می‌گویند اضافه شدن نام‌هایی تازه به فهرست تحریم‌های ایران، مربوط به تحریم‌هایی می‌شود که پیش از این علیه ایران وضع شده بود و تهران این موضوع را می‌داند.

ماری هرف، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، روز جمعه ۲۲ آذر ماه، این موضوع را که اضافه شدن چند فرد حقیقی و حقوقی «خلاف روح تحریم‌های ژنو» است را رد کرده و می‌گوید این موضوع به اطلاع مقام‌های ایرانی رسیده بود.

ساعاتی پیش از این واکنش، عباس عراقچی، سرپرست تیم مذاکره‌کننده ایران در پرونده اتمی، با انتقاد شدید از اضافه شدن نام‌های تازه به فهرست تحریم‌ها، اقدام دولت آمریکا را «خلاف روح توافق‌نامه ژنو» نامیده بود.

ماری هرف می‌گوید طی تمام مذاکرات اتمی با تهران، مقام‌های آمریکا «صریح و بی‌پرده» با مقام‌های ایرانی گفت‌وگو کرده و گفته بودند که نام‌‌گذاری در فهرست تحریم‌ها ادامه خواهد داشت؛ «آنها (مقام‌های ایرانی) این را می‌دانستند».

خبرگزاری فرانسه در عین حال می‌نویسد مقام‌های آمریکایی می‌گویند نام‌های جدید در فهرست تحریم‌ها مربوط به تحریم‌هایی می‌شود که از قبل وجود داشته است و وضع تحریم‌هایی جدید علیه تهران نیست. موضوعی که در توافق‌نامه ژنو به آن اشاره شده است.

در ژنو ایران توافق کرد تا بخشی از فعالیت‌های اتمی خود را به طور موقت و داوطلبانه متوقف کند، در مقابل هفت میلیارد دلار از پول بلوکه شده‌اش را طی شش ماه پس بگیرد و نیز در این زمان تحریم‌های جدیدی نیز علیه تهران وضع نشود.

پس از آنکه واشینگتن نام‌های جدید را به فهرست تحریم‌های قبلی اضافه کرد، عباس عراقچی گفت وزارت خارجه ایران به دنبال این اقدام «در حال ارزیابی شرایط موجود» است.

ساعاتی بعد نیز اعلام شد هیئت کارشناسی ایران که از روز دوشنبه گذشته در وین، پایتخت اتریش، در مورد سازوکار توافق‌نامه ژنو مذاکره می‌کرد پنج‌شنبه شب به این مذاکرات «پایان داده» است.

در حالی که دلیل این اقدام هیئت کارشناسی ایران «مشورت» با تهران عنوان شده، چند خبرگزاری از جمله ایرنا این احتمال را مطرح کرده‌اند که این هیئت در واکنش به تحریم‌های تازه علیه جمهوری اسلامی وین را ترک کرده است.

موضوع بازگشت هیئت ایرانی به تهران برای «مشورت» در سخنان جان کری، وزیر خارجه آمریکا، نیز بازتاب پیدا کرده است.

او روز جمعه در بیت‌المقدس گفت «بازگشت مذاکره‌کنندگان ایران به تهران، طبیعی است؛ مذاکرات فنی بر سر اجرای توافق هسته‌ای ژنو پیشرفت کرده و لازم بود که آنها برای رایزنی با مقامات بلندپایه‌تر به تهران بازمی‌گشتند».

وزیر خارجه آمریکا، در عین حال ابراز «امیدواری» کرده است که این گفت‌و‌گو‌ها بسیار زود از سرگرفته شود.

رادیوفردا: رئیس استرالیایی کمیته تحریم ایران در شورای امنیت سازمان ملل متحد روز پنج‌شنبه، ۲۱ آذر، از تمام کشورهای عضو این سازمان خواست که همچنان به تحریم‌های سازمان ملل علیه تهران پایبند بمانند و آنها را ادامه دهند.

به گزارش خبرگزاری رویترز، گری کوئینلان، سفیر استرالیا در سازمان ملل متحد، به ۱۵ عضو شورای امنیت این سازمان گفت که توافق‌نامه موقت هسته‌ای میان ایران و قدرت‌های جهانی، تغییری در تعهدات قانونی کشورها برای اجرای قطعنامه‌های سازمان ملل علیه تهران ایجاد نمی‌کند.

توافق‌نامه موقت هسته‌ای ژنو تحریم‌های ایران را تا حدی کاهش می‌دهد تا در ازای آن تهران نیز فعالیت اتمی خود را محدود سازد. اما هنوز سازمان ملل متحد در این‌ باره رایی صادر نکرده است.

گری کوئینلان نیز تاکید می‌کند که «مصوبات شورای امنیت… به قوت خود باقی‌ است و کشورها موظف به انجام آن به شیوه مناسب هستند».

به گفته او، «این تنها به تصمیم شورای امنیت بستگی دارد که این مصوبه‌ها تعدیل یا محدود شود و تا آن زمان، کشورهای عضو متعهد به اجرای آنها هستند».

شورای امنیت سازمان ملل متحد به دلیل خودداری ایران از توقف برنامه غنی‌سازی اورانیوم و دیگر فعالیت‌های حساسیت‌برانگیز اتمی آن تاکنون چهار قطعنامه علیه تهران صادر کرده است.

در کنار اقدامات تنبیهی این شورا، آمریکا و اتحادیه اروپا نیز تحریم‌های جداگانه‌ای علیه ایران وضع کرده‌اند که اقتصاد کشور را به شدت تحت تاثیر خود قرار داده است.

اما به دنبال توافق‌نامه اتمی ژنو پرسش‌هایی هم درباره ادامه تحریم‌ها و چگونگی روابط اقتصادی ایران با جهان خارج پدید آمد تا جایی که وزیر نفت ایران اعلام کرد بزرگ‌ترین شرکت‌های نفتی جهان نظیر توتال فرانسه، رویال داچ شل و استات اویل نروژ برای حضور در ایران در صورت لغو تحریم‌‌ها ابراز تمایل کرده‌اند.

با این حال همان زمان جان کری، وزیر امور خارجه ایالات متحده، تاکید کرد که هسته اصلی تحریم‌ها همچنان باقی‌ است و اکنون نیز گری کوئینلان هشدار می‌دهد که کشورهای عضو سازمان ملل متحد باید کماکان موارد مشکوک به نقض احتمالی تحریم‌های سازمان ملل را گزارش بدهند.

آقای کوئینلان همچنین به شورای امنیت سازمان ملل متحد گفت که یکی از کشورهای عضو سازمان به کمیته تحریم‌ها اطلاع داده که ماه گذشته تحقیقاتی را درباره ارتباط میان یک شرکت ثبت شده در آن کشور با دولت ایران انجام داده است.

آقای کوئینلان نام این کشور را رسانه‌ای نکرده، اما رویترز به نقل از منابع دیپلماتیک خود می‌نویسد که اشاره او به کشور «موریس» است، جزیره‌ای در اقیانوس هند و شرق ماداگاسکار.

این گزارش همچنین می‌گوید که در جلسه روز پنج‌شنبه شورای امنیت، سفیر مسکو در سازمان ملل متحد از تحریم‌های یک‌جانبه علیه ایران انتقاد کرده و آن را اقدامی اشتباه خوانده است که باید پایان یابد.

روسیه و چین که روابط اقتصادی نزدیکی با ایران دارند می‌گویند که تنها تحریم‌های سازمان ملل متحد را به رسمیت می‌شناسند، نه مصوبه‌های آمریکا و اتحادیه اروپا.

بی‌بی‌سی: محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، گفت اگر تحریم‌های جدیدی علیه ایران وضع شود، از نظر این کشور “مرگ توافق‌نامه ژنو” خواهد بود.

آقای ظریف در حالی با مجله تایم، چاپ آمریکا، گفتگو می کرد که در واشنگتن زمزمه هایی درباره علاقه کنگره به وضع تحریم های بیشتر علیه ایران شنیده می شود.

در تازه ترین اظهارنظر درباره تحریم ها علیه ایران، دو سناتور آمریکایی گفته اند می خواهند تحریم هایی وضع کنند که در صورت “بی نتیجه بودن” توافق نامه ژنو در پایان شش ماه، اجرایی شود.

توافق‌نامه ژنو که بین ایران و شش قدرت جهانی به امضا در آمد، ایران را به همکاری بیشتر با آژانس بین المللی اتمی و همچنین کاستن از برنامه هسته ای اش ملزم کرد.

در ازای آن برخی از تحریم های بین المللی علیه ایران برداشته شد.

حال آقای ظریف گفته که اگر حتی تحریمی برای آینده بخواهد وضع شود، این اتفاق باعث می شود تمام توافق از بین برود.

در این گفت‌و‌گوی مفصل که روز شنبه هفتم دسامبر در تهران انجام و در روز دوشنبه در نشریه تایم به چاپ رسید، آقای ظریف درباره مسایل مورد اختلافات در رسیدن به توافق ژنو، مسئله سوریه و حمایت ایران از بشار اسد، واکنش همسایگان عرب ایران در مورد توافق ایران و گروه 1+5، اختلافات ایران و آمریکا و همکاری‌های احتمالی میان دو کشور سخن گفت.

در این گفت‌وگو وزیر خارجه ایران عمده‌ترین موارد اختلاف ایران و شش قدرت جهانی در رسیدن به توافقی پایدار را چنین بر شمرد: “موضوع نخست برچیدن تمامی تحریم‌ها و مورد دوم غنی سازی در ایران.”

وزیر خارجه ایران گفت مانعی بر سر راه رسیدن به چنین توافقی وجود ندارد. با این حال آقای ظریف از دشواری در رسیدن به توافق بر سر بعضی از موضوع‌ها صحبت کرد.

او از جمله به تاسیسات تولید آب سنگین اراک اشاره کرد و گفت مسئله اطمینان بخشیدن به طرف دیگر بر سر صلح‌آمیز بودن این مجموعه است.

آقای ظریف گفت: “نیت و خواسته ما این است که این مجموعه به طور ویژه‌ای صلح‌آمیز باقی بماند.”
‘ما هم مجلس داریم’

در روز دوشنبه، همچنین دو تن از سناتورهای آمریکا از دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه طرحی را برای ارائه به سنای آمریکا آماده کردند که بر اساس آن “در صورت بی نتیجه بودن توافق ژنو در 6 ماه”، تحریم‌های تازه‌ای علیه ایران وضع خواهد شد.

طرحی که از سوی رابرت منندز، رییس دمکرات کمیته روابط خارجی سنای آمریکا و مارک کرک، سناتور جمهوری‌خواه، تهیه و تدوین شده که نشان می دهد طرفداران تحریم های بیشتر در میان هر دو حزب عمده آمریکا وجود دارد.

نمایندگان کنگره آمریکا برخلاف رویکرد کاخ سفید به دنبال “تضمین‌های محکم‌تری” به منظور جلوگیری از گسترش برنامه‌ هسته‌ای ایران در ابعاد نظامی هستند.

محمد جواد ظریف در مصاحبه خود با مجله «تایم» تصویب هرگونه تحریم جدید علیه ایران را در شرایط حاضر در حکم “مرگ توافق ژنو” دانست و تاکید کرد “ما به مذاکره زیر فشار علاقه‌‌ای نداریم.”

آقای ظریف گفت: “اگر کنگره تحریم‌های جدیدی وضع کند فقدان جدیت از سوی آمریکا و بی‌میلی آنان برای نیل به یک راه‌حل را نشان می‌دهد.”

او همچنین تاکید کرد: “ما هم مجلس داریم. مجلس ما نیز می‌تواند قوانین مختلفی را به تصویب برساند که در صورت شکست مذاکرات جنبه اجرایی به خود گیرد.”

آقای ظریف گفت که دولت ایران در تلاش برای جلوگیری از تصویب چنین قوانینی در مجلس است: “ما ممکن است موفق نشویم. دولت آمریکا نیز ممکن است موفق نشود. اما اگر ما در این راه نکوشیم، نمی‌توان انتظار داشت که طرف دیگر بپذیرد ما در این روند جدی هستیم.”

وزیر خارجه ایران همچنین مذاکره احتمالی آینده هیئت ایرانی با طرف آمریکایی را در ژنو بسیار مهم دانست و گفت: “همکاران من در آنجا احتمالا با طرف آمریکایی مذاکرات خواهند داشت که این خود کانال بسیار پراهمیتی به شمار می‌آید.”

او تصریح کرد: “ایالات متحده آمریکا شاید مهمترین بازیگر در این میان باشد چرا که بخش زیادی از تحریم‌ها که از نگاه ما غیرقانونی هستند از سوی این کشور علیه ایران وضع شده است.”

چه در ایران و چه در آمریکا کسانی هستند که به توافق ژنو خوش‌بین نیستند.

علاوه بر افراد و گروه‌هایی در آمریکا، برخی از کشورهای منطقه از جمله عربستان سعودی و اسرائیل هم از توافق ژنو خوشنود نیستند.

دویچه‌وله: خبرگزاری رویترز به نقل از برخی از دیپلمات‌های ارشد اتحادیه اروپا گزارش داده است که این اتحادیه قصد دارد به مسدود کردن اموال هفت شرکت ایرانی ادامه دهد. دادگاه عمومی اتحادیه اروپا پیش‌تر حکم به لغو این تحریم داده بود.

به گزارش خبرگزاری رویترز اتحادیه اروپا قصد دارد با وجود پیشرفت‌های حاصل شده در مذاکرات هسته‌ای میان ایران و گروه ۱+۵ یکسری از تحریم‌ها را دوباره علیه ایران فعال کند. (بیشتر بخوانید: گاه‌شمار تحریم‌های سازمان ملل و غرب علیه ایران)

خبرگزاری رویترز، روز پنجشنبه (۱۴ نوامبر /۲۳ آبان) از قول برخی از دیپلمات‌های اتحادیه اروپا نقل کرده است که این اتحادیه به مسدود کردن اموال شرکت‌های ایرانی ادامه خواهد داد. (بیشتر بخوانید: حکم دادگاه اروپا: تحریم علیه شرکت ملی کشتیرانی ایران)

حکم دادگاه اتحادیه اروپا

این اقدام اتحادیه اروپا اخیرا از سوی دادگاه عمومی اتحادیه اروپا مورد انتقاد قرار گرفته بود. این دادگاه پس از بررسی‌های لازم تصمیم به رفع مسدود شدن اموال این موسسات گرفته بود و تصمیم اتحادیه اروپا در زمینه مسدود کردن اموال شرکت‌های ایرانی را باطل اعلام کرده بود.

حکم لغو تحریم‌ها شامل پست‌ بانک، شرکت بیمه ایران، شرکت کشتیرانی گودلاکینگ، بانک توسعه ملی ایران، پرشیا اینترنشنال بانک، شرکت مهندسی و ساخت تاسیسات دریایی و بانک رفاه کارگران می‌شود.

قاضی‌های دادگاه عمومی اتحادیه اروپا در سپتامبر سال جاری اعلام کردند که این اتحادیه دلایل کافی برای شرکت داشتن این موسسات ایرانی در برنامه هسته‌ای این کشور ارائه نکرده است.

فعال کردن دوباره تحریم‌ها

اگرچه اتحادیه اروپا می‌تواند علیه حکم صادر شده از سوی دادگاه عمومی اعتراض کند، اما آن طور که دیپلمات‌های اتحادیه اروپا اعلام کرده‌اند، قرار است تحریم‌های موجود علیه هفت شرکت ایرانی تمدید شود. به گفته‌ی این مقام‌های ارشد اتحادیه اروپا پیمودن راه قضایی در این زمینه دشوار‌تر به نظر می‌رسد.

خبرگزاری رویترز از قول دیپلمات‌های اتحادیه اروپا گزارش داده است که هدف از این اقدام تصویب تحریم‌های جدید علیه ایران نیست، بلکه قرار است تحریم‌های موجود به قوت خود باقی بمانند.

مذاکرات میان ایران و گروه ۱+۵ بر سر برنامه هسته‌ای ایران تاکنون به پیشرفت‌هایی رسیده است. آخرین دور این مذاکرات هفته‌ی گذشته بدون دستیابی به توافقی مشترک به پایان رسید. قرار است دور بعدی مذاکرات میان ایران و این گروه، متشکل از آمریکا، بریتانیا، فرانسه، روسیه، چین و آلمان در روزهای ۲۹ و ۳۰ آبان در ژنو برگزار شود.

بی‌بی‌سی: وزیر امور خارجه ایالات متحده به کنگره آمریکا گفته است که تشدید تحریم‌ها علیه ایران، مذاکرات با تهران درباره برنامه هسته‌ای را در خطر ناکام‌ماندن می‌گذارد.

جان کری به کمیته امور بانکی سنا گفته است که اگر جریمه‌های اقتصادی بیشتری برای نقض تحریم‌های ایران وضع شود، ممکن است ایالات متحده همراهی برخی از طرفین مذاکرات هسته‌ای را از دست بدهد.

روز چهارشنبه ۱۳ نوامبر، ۲۲ آبان، کمیته بانکی سنای آمریکا این جلسه را برگزار کرد تا یک بسته تحریمی جدید را علیه ایران بررسی کند اما به نظر می‌رسد کنگره ایالات متحده درباره این اقدام، هنوز یک‌صدا نیست.

آقای کری در روزهای گذشته به بی‌بی‌سی گفته بود که ایران و قدرت‌های جهانی به دست‌یابی به یک توافق، “خیلی نزدیک” شده بودند.

روز چهارشنبه وزیر امور خارجه آمریکا پیش از شرکت در جلسه با سناتورها به خبرنگاران گفت: “چیزی که ما از همه می‌خواهیم انجام دهند، این است که در آرامش، با دقت نگاه کنند که چه می‌توانیم به دست بیاوریم و واقعیت‌ها چه هستند”.

آقای کری گفته است وضع تحریم‌های بیشتر علیه ایران، “گفت‌وگو با ایران را که بیش از ۳۰ سال طول کشیده تا دست دهد، ناکام خواهد گذاشت”.

جان کری پیش‌تر گفته است اختلافات بین ایران و کشورهای ۱+۵ (آمریکا، بریتانیا، چین، روسیه، فرانسه و آلمان) درباره برنامه هسته‌ای، هیچ‌کدام آن‌قدر عمده نیستند که جلوی توافق را بگیرند.
‘خطر جنگ’

پایان بی‌نتیجه مذاکرات اخیر در ژنو، به تلاش‌ها برای تشدید تحریم‌ها علیه ایران دامن زده است

کاخ سفید روز گذشته هم به کنگره آمریکا هشدار داده بود که در صورت بی‌اثر شدن تلاش‌های دیپلماتیک برای حل مناقشه اتمی با ایران، تنها چند گزینه معدود از جمله کاربرد نیروی نظامی پیش روی باراک اوباما باقی خواهد ماند.

جی کارنی، سخنگوی کاخ سفید، سه شنبه گفت مردم آمریکا ترجیح می‌دهند مناقشه اتمی با ایران به صورت مسالمت‌آمیز و به گونه‌ای که مانع از دستیابی این کشور به سلاح هسته‌ای شود، به پایان برسد.

جان کری هم قبلا با تصویب تحریم‌های تازه علیه ایران مخالفت کرده و آن را در شرایط کنونی یک اشتباه دانسته بود.

اما هنوز روشن نیست که جان کری موفق شده باشد که از اقدام کمیته بانکی سنا در تدوین طرح تحریم ایران جلوگیری کند.

پس از پایان دیدار با جان کری، سناتور دموکرات ران جانسون، رییس کمیته بانکی سنا ، به خبرنگاران گفت که هنوز در مورد آغاز روند تشدید تحریم‌ها تصمیمی نگرفته است.

شماری از سناتورهای جمهوری‌خواه عضو کمیته بانکی سنا از جمله مارک کرک و باب کورکر از توضیحات آقای کری در مورد مذاکرات اخیر ژنو، انتقاد و ابراز نارضایتی کرده‌اند.

یکی از مشاوران تیم جانسون قبلا گفته بود که نمایندگان پس از شنیدن سخنان آقای کری درباره این طرح تحریم‌های تازه تصمیم‌گیری خواهند کرد.

این کمیته پیش‌تر بررسی اعمال تحریم های بیشتر علیه ایران را با وجود مخالفت بعضی از سناتورهای بانفوذ دموکرات و جمهوری‌خواه و به درخواست دولت آمریکا به عقب انداخته بود.

پایان بی‌نتیجه مذاکرات اخیر در ژنو نیز به تلاش‌های این گروه از نمایندگان دامن زده است.

دور دوم مذاکرات اتمی ایران با گروه ۱+۵ پس از سه روز بدون توافق بین طرفین پایان یافت و قرار است مذاکره‌کنندگان گفت‌وگوهای خود را یک هفته دیگر از ۲۰ نوامبر از سر بگیرند.

مخالفان سیاست خارجی دولت آمریکا می‌گویند با افزایش فشار بر ایران امکان موافقت این کشور با خواسته‌های هسته‌ای کشورهای غربی افزایش می‌یابد.

سناتور رابرت منندز، رئیس دموکرات کمیته روابط خارجی سنا، سه‌شنبه با انتشار یک یادداشت در روزنامه یو اس ای تودی نوشت که تصویب تحریم‌های تازه، تضمین‌کننده حسن‌نیت ایران در مذاکرات آینده خواهد بود.

به گفته او ایران نباید به طور همزمان هم در مذاکرات هسته‌ای شرکت کند و هم به گسترش برنامه اتمی خود بپردازد.

گروه کشورهای ۱+۵ امکان سبک‌کردن برخی تحریم‌ها علیه ایران را در ازای همکاری تهران در نظر دارد.

وزیر امور خارجه آمریکا می‌گوید جهان باید مطمئن شود که ایران در تلاش برای ساختن تسلیحات اتمی نیست.

ایران همواره گفته که برنامه هسته‌ای را برای تولید انرژی و اهداف صلح‌آمیز دیگر است.

دولت باراک اوباما به ایران پیشنهاد داده است بخشی از دارایی‌های خارجی‌اش را در جریان همین مذاکرات اولیه آزاد کند ولی تاکید کرده که محدودیت‌ها عمده، همچنان بر جا می‌مانند تا زمانی که ایران به طور قطعی نشان دهد در پی تولید سلاح اتمی نیست.
‘گام‌های عجولانه’

برخی از اعضای کنگره آمریکا می‌گویند کاخ سفید در این باره قدری عجولانه گام بر می‌دارد.

در یک جلسه دیگر در کنگره، شماری از اعضای مجلس نمایندگان گفتند که آمریکا باید موضع سخت‌تری در قبال ایران بگیرد.

اد رویس، از اعضای جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان آمریکا، در این باره گفته است: “حکومت ایران، برنامه هسته‌ای خود را متوقف نکرده است. پس چرا ما باید تلاش‌هایمان برای تحریم ایران را متوقف کنیم؛ کاری که دولت به خاطر آن دارد بر کنگره فشار می‌آورد؟”

پیش‌تر شورای سردبیری روزنامه‌های نیویورک‌تایمز و یو اس تودی از مخالفان توافق دیپلماتیک با ایران انتقاد کرده بودند.

شورای سردبیری نیویورک تایمز در سرمقاله خود با اشاره به مخالفت‌های صورت‌گرفته، این سوال را از بعضی از نمایندگان کنگره، اسرائیل و عربستان سعودی پرسید که چه راه‌حل جایگزینی را ارائه می‌کنند.

شورای سردبیری روزنامه یو اس تودی هم نوشت که نباید به تندروها اجازه داد گفت‌وگوهای هسته‌ای را بی‌اثر کنند.

بی‌بی‌سی: خبرگزاری رویترز در ادامه گزارش پژوهشی‌اش درباره مجموعه اقتصادی تحت مدیریت رهبر جمهوری اسلامی، نوشته است “ستاد اجرایی فرمان امام” در زمانی که تحریم‌ها بر ایران فشار می‌آورد، “بیش از پیش رونق گرفت”.

در این گزارش که بخش دوم آن روز سه‌شنبه ۱۲ نوامبر، ۲۱ آبان از جمله به زبان فارسی منتشر شد، آمده است: “با این که غرب با تنگ‌تر کردن حلقه تحریم‌ها، مدام فشار را بر اقتصاد ایران تشدید می‌کند تا بلکه برنامه هسته‌ای خود را متوقف کند، ستاد با فعالیت‌های عظیمی که دارد، منبع مالی مستقلی برای پشتیبانی آیت‌الله خامنه‌ای فراهم می‌کند.”

اشاره خبرگزاری رویترز به “ستاد اجرایی فرمان امام” است که آن را در بخش نخست گزارش، یک امپراتوری کلان اقتصادی توصیف کرده است.

این گزارش تفصیلی، ارزش دارایی‌های “ستاد” را حدود ۹۵ میلیارد دلار تخمین زده است.

مجلس ایران چهار سال پیش ستاد اجرایی فرمان امام را از تحقیق و تفحص معاف کرد. نهادهای زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی تنها با اجازه خود او می‌‌توانند جزئیات و شرح عملکرد خود را به مجلس بدهند.

خبرگزاری رویترز می‌‌گوید کمتر نهادی در ایران، قدرت اقتصادی این نهاد کمتر شناخته‌‌شده را دارد و فعالیت‌‌های آن را برای قدرت اقتصادی آیت‌‌الله خامنه‌‌ای، کلیدی می‌‌شمرد.

این خبرگزاری در بخش نخست گزارش خود کلیک تاکید کرده تا جایی که مدارک نشان داده، آیت‌الله خامنه‌ای از سرمایه این ستاد استفاده شخصی نکرده است.
تحریم دیرهنگام

خبرگزاری رویترز می‌‌گوید کمتر نهادی در ایران، قدرت اقتصادی این مجموعه کمتر شناخته‌‌شده را دارد

این گزارش می‌گوید هرچند در سال‌های اخیر، قدرت این مجموعه در اقتصادی ایران مدام رو به فزونی بوده و قدرت‌های غربی از فعالیت‌های و ارتباطش با رهبر جمهوری اسلامی آگاه بوده‌اند، اما این ستاد توانسته از زیر بسیاری از فشارهای خارجی جان به در ببرد.

در ژوئیه سال ۲۰۱۰، اتحادیه اروپا رئیس ستاد اجرایی فرمان امام را در فهرست افراد حقیقی و حقوقی شامل تحریم‌ها قرار داد اما نام او دو سال بعد از این فهرست حذف شد.

در ماه ژوئن سال جاری، وزارت خزانه‌داری آمریکا، این ستاد را در کنار ۳۷ شرکت به فهرست تحریم خود اضافه کرد.

مقامات رسمی آمریکایی در پاسخ به این سوال رویترز که چرا شخص آیت‌الله علی خامنه‌ای را تحریم نکرده‌اند، پاسخ داده‌اند که نمی‌خواهند این موضع حکومت ایران را تایید کنند که دولت آمریکا همه این فشارها را برای تغییر حکومت در ایران گذاشته است.

مقام‌های آمریکایی گفته‌اند که بعضی از شرکت‌های تحریم‌شده، صوری هستند و برای دور زدن تحریم‌ها فعالیت می‌کنند.

به گفته وزارت خزانه‌داری ایالات متحده، این شبکه در بخش‌های مختلف اقتصاد ایران و در سراسر جهان فعال است و هر سال میلیارد‌ها دلار برای حکومت درآمد ایجاد می‌کند.

اما به گزارش رویترز، قبل از آن که فشار تحریم‌ها به جایی برسد که برای این ستاد محسوس باشد، این مجموعه به یک غول عظیم اقتصادی تبدیل شده بود.
روش‌های ‘خرید’ سهام

علی اشرف افخمی، رئیس هیئت مدیره گروه توسعه اقتصادی تدبیر، گفته است که این مجموعه از نقش شرکت‌هایی مانند سامسونگ، ال‌جی و هیوندایی در توسعه کره جنوبی الگو گرفته است

خبرگزاری رویترز می‌گوید در تحقیقاتش در یافته که این ستاد معادل حدود ۵۲ میلیارد دلار، سرمایه ملکی دارد و حدود ۴۳ میلیارد دلار هم در هلدینگ‌های تخصصی‌اش سرمایه دارد.

یکی از کارمندان سابق ستاد، به رویترز گفته است آقای خامنه‌ای خودش اعضای هیئت مدیره این ستاد را تعیین می‌کند اما مدیریت سازمان را به دیگران محول می‌کند. به گفته او، دغدغه اصلی رهبر ایران، سود سالانه این ستاد است که “صرف بوروکراسی خود او می‌شود”.

یکی از زیرمجموعه‌های ستاد اجرایی فرمان امام، “گروه توسعه اقتصادی تدبیر” است که رویترز می‌گوید این شرکت، یکی از حداقل پنج اهرمی است که ستاد از طریق آنها سهام شرکت‌های خود را مدیریت می‌کند.

دولت آمریکا می‌گوید “پول شخصی” رهبر جمهوری اسلامی هم در آن سرمایه‌گذاری شده است. یک سخنگوی وزارت خزانه‌داری آمریکا می‌گوید این گروه تدبیر، سرمایه‌گذاری‌های دیگر سران حکومتی را هم مدیریت می‌کند اما نامی از آنان نبرده است.

در گزارش رویترز از جمله به روش‌های ستاد اجرایی فرمان امام در دست‌یافتن به این سرمایه کلان، اشاره شده که شامل خرید سهام از بازار آزاد یا مجبور کردن سهام‌داران به فروش سهام خود است.

در دولت محمود احمدی‌نژاد و پس از حملات غیرمستقیم او به بانک پارسیان در سخنرانی‌های عمومی، شرکت تدبیر، بخش کوچکی از سهام این بانک را خرید.

ولی طبق این گزارش، گروه تدبیر خیلی بیش از میزان این سهم، در مدیریت این بانک دخیل شد تا آن‌جا که به گفته یک کارمند پیشین این بانک، پوشش و آرایش کارکنان بانک پارسیان و “حتی نوع مشتریان” هم تغییر کرد.

دولت آمریکا می‌گوید “پول شخصی” رهبر جمهوری اسلامی در گروه تدبیر سرمایه‌گذاری شده و این شرکت، سرمایه‌گذاری‌های دیگر سران حکومتی را هم مدیریت می‌کند

گزارش رویترز به زیرمجموعه‌های فعال دیگری از ستاد هم اشاره کرده است؛ از جمله بنیاد خیریه برکت که به گفته علی اشرف افخمی، رئیس هیئت مدیره گروه توسعه اقتصادی تدبیر، “در پنج سال گذشته، ۲۰۰ مدرسه، ۴۰۰ واحد مسکونی و خانه بهداشت ساخته و یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار هزینه کرده است”.

آقای افخمی در فروردین گذشته در مصاحبه با روزنامه شرق چاپ تهران، گفته که گروه تدبیر از تجربه شرکت‌هایی مانند سامسونگ، ال جی و هیوندایی در توسعه کره جنوبی الگو گرفته است.

پیش از آن عارف نوروزی که در سال ۲۰۰۸ مدیرعامل سازمان اموال و املاک ستاد بود، در سخنانی از “تغییرات بنیادین” در کل این سازمان خبر داده و گفته بود: “این نهاد از یک مجموعه ملکی به یک جریان اقتصادی تبدیل شده است.”

این ستاد همچنین در سال ۲۰۱۰، ۳۸ درصد از شرکت توسعه اعتماد مبین را در دست داشته است؛ همان کنسرسیومی که یک سال پیش از آن، ۵۰ درصد به علاوه یک سهم از شرکت مخابرات ایران را خرید.

شرکت سرمایه‌گذاری ری هم از جمله زیرمجموعه‌های ستاد بر شمرده شده است.

طبق این گزارش، مقامات رسمی ستاد اجرایی فرمان امام، در سال‌های اخیر در دولت، بخش‌های نظامی و اقتصادی به سمت‌های بالایی منصوب شده‌اند.

از جمله حمیدرضا رفیعی کشتلی، رئیس هیئت مدیره بورس اوراق بهادار تهران، هم‌زمان عضو شرکت سرمایه‌گذاری تدبیر هم هست.

غلامحسین نوذری، یکی از وزرای پیشین نفت، رئیس هیئت مدیره گروه تدبیر است.

در دولت حسن روحانی نیز حسین دهقان به سمت وزارت دفاع انتخاب شد که پیش از آن، رئیس هیئت مدیره شرکت مبین ایران از زیرمجموعه‌های عمده ستاد بود.

محمد شریعتمداری نیز که به عنوان معاون اجرایی آقای روحانی انتخاب شده، در هیئت مدیره این ستاد بوده است. آقای شریعتمداری در دولت محمد خاتمی نیز وزیر بازرگانی بود.
دست اندر کار تولید قرص ضد بارداری

در زیرمجموعه ستاد اجرایی فرمان امام، قرص ضد بارداری هم تولید می‌شود

گزارش رویترز می‌گوید شرکت برکت، زیرمجموعه عمده ستاد، از جمله در تولید دارو دست دارد و یکی از سرمایه‌گذاری‌های آن با مشارکت شرکت داروسازی سوئیسی “استروژن فارما اس ای”، تولید قرص‌های ضد بارداری است.

این در حالی است که آیت‌الله علی خامنه‌ای در سخنرانی‌های اخیر خود گفته که سیاست مهار جمعیت در ایران “یکی از خطاهایی بود که ما کردیم” و از خانواده‌ها خواسته است که تولید مثل را افزایش دهند.

خبرگزاری رویترز می‌گوید که موقعیت بر‌تر آیت الله خامنه‌ای در عرصه سیاسی و نیز در عرصه نظامی به عنوان فرمانده کل نیروهای مسلح روشن است، ولی تحقیقاتش بعد سومی از قدرت او در عرصه مالی را نشان می‌دهد.

مقام‌های ایرانی هنوز به گزارش رویترز واکنش رسمی نشان نداده‌اند اما این خبرگزاری به نقل از حمید واعظی، مدیرکل روابط عمومی ستاد اجرایی فرمان امام، نوشته که گفته است: “گزارش‌های رویترز با واقعیت فاصله زیادی داشته و صحیح نیست.”

آقای واعظی همچنین گفته است که این ستاد، اتهامات وزارت خزانه‌داری آمریکا را رد می‌کند و در حال استخدام وکیل در آن کشور است تا تلاش کند تحریم‌ها علیه این مجموعه را رفع کند.

دویچه‌وله: قانون‌گذاران آمریکایی نگران دادن امتیاز از سوی دولت اوباما به ایران در روند مذاکرات هسته‌ای هستند. این قانون‌گذاران می‌کوشند با سخت‌تر کردن تحریم‌ها به عنوان اقدامی پیشگیرانه از این موضوع ممانعت کنند.

قانون‌گذاران آمریکا روز یک‌شنبه (۱۰ نوامبر/ ۱۹ آبان) اعلام کردند قصد دارند تحریم‌ها علیه ایران را شدیدتر کنند تا از سهل‌گیری دولت باراک اوباما در مذاکره با ایران بر سر پرونده هسته‌ای این کشور پیش‌گیری کنند. به گفته دیپلمات‌ها توافق با ایران به رغم شکست مذاکرات در ژنو همچنان امکان‌پذیر است.

به گزارش رویترز٬ این موضوع نشان‌گر بدبینی قانون‌گذاران به ایجاد روابط حسنه بین ایران و قدرت‌های جهانی است. هم‌زمان اسرائیل نیز روز گذشته درباره آن‌چه “توافق خطرناک” با ایران خواند هشدار داد.

مذاکرات با ایران قرار است تا ۱۰ روز آینده مجددا در ژنو از سرگرفته شود. مذاکرات سه روزه اخیر در ژنو (۷ و ۸ و ۹ نوامبر) بدون رسیدن به توافقی بر اساس طرح اولیه برای کاهش فشار تحریم‌ها بر ایران در مقابل تغییراتی در برنامه هسته‌ای این کشور پایان یافت. این مذاکرات در سطح عالی با حضور وزرای امور خارجه گروه ۱+۵ و ایران برگزار شد اما نشست آتی در سطح معاونان خواهد بود. با این‌همه بریتانیا و روسیه هر دو اعلام کرده‌اند که شانس حصول توافق نسبتاً بالاست.

مذاکرات اخیر در ژنو پیش از سرسختی لوران فابیوس٬ وزیر امور خارجه فرانسه٬ به نظر می‌رسید که روند مثبتی را طی می‌کند. فابیوس در این دور از مذاکرات پیرامون “بازی‌های فریبکارانه” ایران هشدار دهده بود. گفته می‌شود که این مواضع سبب اختلاف نظر میان کشورهای غربی مذاکر‌کننده شده است.

به گفته سناتور باب منندز٬ رئیس دموکرات کمیته روابط خارجی سنا٬این کمیته در هفته جاری تحریم‌ها علیه ایران را تشدید خواهد کرد تا فشار بر ایران هم زمان با انجام مذاکرات باقی بماند.

منندز در گفت‌وگو با شبکه ای‌بی‌سی بیان کرد نگرانی‌اش این است که به نظر برسد “ما بیش‌تر از ایرانی‌ها خواهان توافق هستیم.”

جان کری٬ وزیر امور خارجه آمریکا که در مذاکرات هسته‌ای اخیر حضور داشت٬ در دفاع از موضع دولت اوباما در روز گذشته به شبکه خبری ان‌بی‌سی گفت: «در مذاکرات هسته‌ای با ایران ما کور نیستیم و فکر نمی‌کنم احمق باشیم.»
وزير امور خارجه آمريکا گفت ما به به خوبی اطلاع داریم که چه اقداماتی در جهت منافع کشور ما، جهان و در جهت منافع متحدان ما از جمله اسرائیل و کشورهای حوزه خلیج فارس است.

با این‌همه مخالفت‌های فابیوس که آن را از جمله دلایل بی‌نتیجه ماندن مذاکرات ژنو می‌دانند بیان کرده که صدور تفاهم‌نامه‌ با توجه به مسائل حل نشده مربوط به رآکتور آب سنگین اراک یا چگونگی تبدیل اورانیوم ۲۰ درصد غنی شده به ۵ درصد، قابل پذیرش نیست.

روز گذشته در صفحه تويیتری که گفته می‌شود توییتر رسمی دفتر رهبری جمهوری اسلامی ایران است واکنش فرانسه “خصومت‌آمیز” و رفتاری “بی‌تدبیر و منطق” خوانده شد. این توییت به انگلیسی منتشر شد.

حسن روحانی‌، رئیس‌جمهور ایران، نیز روز گذشته در صحن مجلس شورای اسلامی ایران با تاکید بر این‌که “برای ما خط قرمزها قابل عبور نیست” غنی‌سازی در خاک ایران را از جمله این خط قرمزها دانست.

احتمال توافق بر اساس پیشرفت‌های صورت گرفته

به رغم عدم صدور تفاهم‌نامه در نشست‌ اخیر ژنو٬ ویلیام هیگ٬ وزیر امور خارجه بریتانیا٬ روز یک‌شنبه از وجود شانس حصول توافق در هفته‌های آتی، پس از “پیشرفت‌های زیاد انجام‌شده” سخن گفت. وی به این موضوع نیز اشاره کرد که هر توافقی که حاصل شود نخواهد توانست خشنودی همگان را در پی داشته باشد.
کاترین اشتون و محمد‌جواد ظریف در مذاکرات اتمی ژنو کاترین اشتون و محمد‌جواد ظریف در مذاکرات اتمی ژنو

عباس عراقچی٬ معاون وزیر امور خارجه ایران٬ نیز پس از بازگشت از ژنو در اظهارنظری مشابه گفت: «پیشرفتی که در مذاکرات داشتیم بسیار خوب بود، امیدواریم که در مراحل بعدی به نتیجه برسیم.»

او ادامه داد: «حتی می‌توان گفت با پیشرفت‌هایی که در این مذاکرات بدست آوردیم درصد بالایی از مسائل را حل کردیم. البته این امکان هم بود که این تفاهم تا مرحله نهایی پیش رود اما به دلیل برخی از مشکلات موجود و اختلاف نظرها میان دو طرف و در میان تیم مقابل قرار شد که در جلسه دیگری به بحث‌های خود ادامه دهیم.»

در بیانیه مشترک محمد جواد ظریف٬ وزیر امور خارجه ایران٬ و کاترین اشتون٬ مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا٬ نیز مذاکرات “سازنده” ارزیابی شد.

دور بعدی مذاکرات قرار است ۲۰ نوامبر (۲۹ آبان) در ژنو برگزار شود. اسرائیل معقتد است که ایران از فرصت مذاکرات برای ادامه غنی‌سازی استفاده می‌کند و اکنون در “یک قدمی دسترسی به سلاح هسته‌ای” قرار دارد. ایران داشتن هر نوع هدف تسلیحاتی از برنامه هسته‌ای خود را همواره رد کرده است.

بی‌بی‌سی: طبق گزارش تازه موسسه نظرسنجی گالوپ، اکثر ایرانیان همچنان آمریکا را بابت این تحریم‌ها مقصر می‌دانند و می‌گویند در زندگی شخصی خود از تحریم‌های بین‌المللی لطمه دیده‌اند.
همچون نظرسنجی مشابه قبلی، اغلب پاسخ‌دهندگان با ادامه برنامه هسته‌ای ایران موافق بوده‌اند.

در این نظرسنجی که با تماس‌های تلفنی صورت گرفته، ۸۵ درصد از پاسخ‌دهندگان گفته‌اند که تحریم‌های بین‌المللی به شرایط زندگی و معاش آنها لطمه زده است. نیمی از پاسخ‌دهندگان گفته‌اند که این ضربه “عمده” بوده‌ است.

در عین حال ۱۲ درصد از پاسخ‌دهندگان گفته‌اند تحریم‌ها هیچ تاثیری بر زندگی آنان نگذاشته است.

موسسه گالوپ در فوریه ۲۰۱۳، بهمن ۱۳۹۱ نیز نتایج یک نظرسنجی را کلیک که نتایج آن عمدتا مشابه نتایج اعلام‌شده اخیر بود منتشر کرد.

گزارش جدید که روز ‌۱۵ آبان، ۶ نوامبر،‌ منتشر شده، بر اساس نظرسنجی در سه سال گذشته و با تماس با ۴٬۵۰۷ نفر از شهروندان ایرانی بالای ۱۵ سال تهیه شده است.

گالوپ که از موسسات معتبر فعال در نظرسنجی در جهان است، می‌گوید این نظرسنجی درباره ایران تا ۹۵ درصد، قابل‌تعمیم به کلیت جامعه ایران است.

‘حمایت’ از برنامه هسته‌ای

حسین باستانی، بی‌بی‌سی

به نظر می‌رسد نتایج نظرسنجی‌های تلفنی راجع به موضوعات “بسیار حساس” در کشورهایی چون ایران، به دلایلی مشخص ممکن است با ترکیب دیدگاه‌های واقعی شهروندان، به‌کلی متفاوت باشد.

اگر تلفن منزل یک شهروند ایرانی، مثلا یک زن خانه‌دار، زنگ بزند و در سوی دیگر خط، فردی بگوید که از خارج از کشور تماس می‌گیرد و می‌خواهد نظر او را در مورد برنامه هسته ای ایران – که از چند سال پیش یکی از مهم‌ترین خط قرمزهای حکومت ایران بوده – بداند، از او انتظار چه پاسخی را می‌توان داشت؟ در صورتی که مثلا این شهروند مایل نباشد که هزینه‌های اقصادی برنامه هسته‌ای و تحریم‌های مرتبط با آن بر خانواده‌اش سنگینی کند، تا چه حد می‌توان انتظار داشت که به‌صراحت این نظر را در گفت‌وگو با فرد ناشناسی که می‌گوید از خارج زنگ می‌زند بیان کند؟

این پرسش، به ویژه از آنجا اهمیت می‌یابد که ظاهرا در ایران، این تصور در میان بسیاری از شهروندان وجود دارد که ممکن است آن‌چه در جریان مکالمات تلفنی و خصوصی بیان می‌شود، شنوندگان ناشناسی هم داشته باشد و در آینده، باعث تبعات ناخواسته شود.

با وجود ملموس‌بودن فشار تحریم‌ها برای اغلب ایرانیان، ۶۸ درصد از پاسخ‌دهندگان گفته‌اند که تهران باید با وجود تمامی تحریم‌ها برنامه هسته‌ای خود را ادامه دهد.

علاوه بر این ۳۴ درصد نیز گفته‌اند که اگر برنامه هسته‌ای ایران برای مقاصد نظامی به کار برود هم از آن پشتیبانی می‌کنند.

ایالات متحده و اتحادیه اروپا برای واداشتن ایران به توقف فعالیت هسته‌ای، تحریم‌های وسیع یک‌جانبه‌ای علیه نظام بانکی و صنعت نفت و گاز ایران اجرا کرده‌اند.

آنان ایران را متهم می‌کنند که برنامه هسته‌ای‌اش احتمالا مقاصد نظامی دارد ولی تهران این اتهام را همواره رد کرده است.

گزارش اخیر گالوپ در زمانی منتشر می‌شود که مذاکرات هسته‌ای ایران با کشورهای ۱+۵ در جریان است و این گمان مطرح شده است که در ازای توقف بخش‌هایی از برنامه هسته‌ای ایران، برخی از تحریم‌های بین‌المللی هم سبک شود.

‘مقصر’ تحریم‌ها

از میان پاسخ‌دهندگان، ۴۶ درصد گفته‌اند آمریکا را عامل تحریم‌های فعلی علیه ایران می‌دانند. در همین حال ۱۳ درصد گفته‌اند حکومت ایران، خود در این باره مقصر است.

پس از آن، ۹ درصد از مردم ایران، اسرائیل را درباره تحریم‌ها مقصر شمرده‌اند. سازمان ملل متحد و کشورهای اروپایی هریک با ۶ درصد، در رده آخر هستند.

در این میان ۱۶ درصد از پاسخ‌دهندگان نیز گفته‌اند که نمی‌دانند مسئول اصلی تحریم‌ها کیست یا پاسخی در این باره نداده‌اند. ۴ درصد هم گفته‌اند مسئول تحریم‌ها در میان گزینه‌های پرسیده‌شده نیست یا “هیچ‌کس مسئول این تحریم‌ها نیست”.

در دو سالی که از اعمال تحریم‌های شدید آمریکا و اروپا علیه ایران می‌گذرد، مقامات مختلف جمهوری اسلامی درباره تاثیر این تحریم‌ها سخن گفته‌اند.

رهبر ایران نیز که همواره این اقدامات غرب را بی‌اثر خوانده، این تحریم‌ها را “وحشیانه” بر شمرده است.

حسن روحانی، رئیس‌جمهوری اسلامی ایران، در انتخابات خرداد ۹۲ که پیروز آن شد، از جمله در شعارهایش به لزوم رفع تحریم‌ها علیه کشور اشاره کرده و گفته بود: “سانتریفیوژها باید بچرخند اما چرخ مملکت هم باید بچرخد.”

گزیده نتایج نظرسنجی گالوپ

دویچه‌وله: یک مقام ارشد دولت ایالات متحده می­گوید که آمریکا در ازای برداشتن گام نخست از سوی ایران، آمادگی دارد تحریم­ها را به صورت “محدود، موردی، موقتی و برگشت­پذیر” لغو کند. وی تعهد ایران به اقدامات­اش را شرط لغو تحریم­ها دانست.

یک مقام بلندپایه دولت آمریکا در ژنو روز چهارشنبه (۶ نوامبر /۱۵ آبان) اعلام کرد که چنانچه ایران گام اول در اجرای تعهدات‌اش را بردارد و پیشروی برنامه اتمی خود را متوقف کند، آمریکا آماده است تحریم­ها علیه ایران را کاهش دهد.

به گزارش خبرگزاری رویترز، این مقام آمریکایی که نخواسته نامش فاش شود، اشاره کرده است که لغو مشروط تحریم­ها به طور “موقتی و موردی” خواهد بود. وی در توضیح این تصمیم آمریکا می­گوید، قرار است تحریم­ها در مرحله نخست به مدت شش ماه لغو شوند و اگر ایران در این مدت به تعهدات خود عمل نکند، تحریم­ها بار دیگر از سرگرفته خواهند شد.

دور جدید مذاکرات هسته­ای ایران و کشورهای گروه ۱+۵ شامل آمریکا، بریتانیا، فرانسه، روسیه‌، چین و آلمان روزهای پنجشنبه و جمعه، ۱۶ و ۱۷ آبان (۷ و ۸ نوامبر) در ژنو برگزار خواهد شد. پیش­تر، دو طرف در روزهای ۲۳ و ۲۴ مهر در ژنو با یکدیگر گفت و گو کرده و فضای مذاکرات را “مثبت” ارزیابی کرده بودند.

گام اول از سوی ایران

به گفته­ی مقام ارشد دولت اوباما، کشورهای مذاکره کننده با ایران در این دور از گفت و گوها از ایران خواهند خواست، گام اول را برای رسیدن به توافق بردارد. وی در توضیح گام اول از سوی ایران گفت که کشورهای ۱+۵ از ایران می­خواهند، فعالیت‌های هسته­ای خود را تعلیق کند، تا راه برای دستیابی به توافقی نهایی هموار شود.

گام اول از اقدامات ایران همچنین در ارتباط با میزان غنی سازی اورانیوم، شمار سانتریفیوژهای نصب­شده و راه­اندازی شده، ذخایر مواد هسته‌ای و همچنین نظارت بین‌المللی بر فعالیت­های هسته­ای ایران خواهد بود.
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران

این مقام آمریکایی همچنین گفت: «آنچه ما به دنبال آن هستیم، گامی اولیه و توافقی ابتدایی است که طی آن معلوم شود پیشرفت اتمی ایران متوقف شده است.»

مقام بلندپایه دولت آمریکا با اشاره به تلاش کاخ سفید برای به تعویق انداختن تصویب دور تازه­ای از تحریم­های این کشور از سوی کنگره آمریکا گفت که این امر به دلیل تقویت موضع آمریکا در مذاکرات و برای دستیابی به توافق با ایران صورت گرفته است. وی همچنین تاکید کرد که برای نخستین بار به نظر می­رسد ایران نه برای خرید وقت بلکه برای رسیدن به هدف مذاکره می­کند. (بیشتر بخوانید: نتانیاهو در دیدار با جان کری خواستار تشدید تحریم ایران شد)

ابراز امیدواری مقام­های ایرانی برای دستیابی به توافق

از سوی دیگر محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران و رئیس تیم مذاکره کننده هسته­ای می­گوید، در مذاکرات روزهای پنجشنبه و جمعه در ژنو امکان توافق بر سر چارچوب کاری برای حل مسئله هسته­ای وجود دارد.

وزیر خارجه ایران در گفت و گو با شبکه خبری “فرانس ۲۴” تاکید کرد که چنانچه ایران نتواند گام­های نهایی را در این دور از مذاکرات بردارد این کار را در دور بعدی گفت و گوها انجام خواهد داد. به گفته­ی ظریف: «شکست در رسیدن به توافق در ژنو یک فاجعه نخواهد بود.»

وزیر خارجه ایران، در عین حال به “فرانس ۲۴” گفت: «من معتقدم کارهای زیادی باید انجام بگیرد. ما تا حدودی پیشرفت داشته‌ایم، اما در ایران بی‌اعتمادی عمیقی درباره نگرش، رفتار و رویکرد برخی از اعضای گروه ۱+ ۵ وجود دارد.»

از سوی دیگر، خبرگزاری­های ایران از قول عباس عراقچی، یکی از اعضای تیم مذاکره­کننده هسته­ای ایران نقل کرده­اند که دور جدید مذاکرات هسته‌ای وارد محتوا خواهد شد.

به گزارش خبرگزاری ایرنا، معاون حقوقی و بین­المللی وزارت خارجه ایران ضمن ابراز امیدواری نسبت به دستیابی به پیشرفت در مذاکرات روزهای پنجشنبه و جمعه در ژنو اعلام کرد: «مذاکرات ژنو محکی برای سنجش گروه ۵+۱ است و در این مذاکرات میزان اراده سیاسی آنها برای رسیدن به راه حل در بوته آزمایش قرار می­گیرد.»