اخبار

رادیوفردا: نماینده ویژه آمریکا در امور ایران و ونزوئلا به اسرائیل اطمینان داد که دمکرات‌ها و جمهوری‌خواهان آمریکا بر سر مقابله با اقدامات و سیاست‌های ایران در منطقه «توافق گسترده» دارند.

الیوت آبرامز شامگاه دوشنبه ۱۹ آبان در میزگردی با خبرنگاران در اورشلیم، نسبت به تداوم سیاست دولت کنونی آمریکا در قبال ایران، بعد از آغاز به کار دولت بعدی در واشینگتن، اطمینان داد.

او گفت هدف دولت دونالد ترامپ نیز رسیدن به مذاکره با ایران بود و لذا هر کسی که ده هفته دیگر در کاخ سفید باشد، به‌دنبال همین هدف است.

آقای آبرامز ابراز امیدواری کرد که اگر دولت بعدی آمریکا با جو بایدن باشد، او کماکان از تحریم‌ها به عنوان اهرم فشار اقتصادی بر ایران استفاده کند تا «توافق بهتری» با تهران به جای برجام به‌دست آید.

نماینده ویژه آمریکا در امور ایران و ونزوئلا در پاسخ به این پرسش که آیا «نرمش» احتمالی دولت بایدن در قبال ایران، ممکن است به حمله یک‌جانبه اسرائیل به ایران بینجامد؟ گفت: پرسش مهمی است اما واکنشی به آن نداریم.

زاخی هانگبی یک وزیر نزدیک به بنیامین نتانیاهو و شمار دیگری از مقامات اسرائیلی در روزهای اخیر «هشدار» داده‌اند که بازگشت جو بایدن به برجام، به جنگ اسرائیل و ایران ختم می‌شود.

آقای ابرامز در پایان سفری سه روزه به اسرائیل که در جریان آن با نخست‌وزیر، وزیران خارجه و دفاع و مشاور امنیت ملی این کشور درباره ایران دیدار و مذاکره کرد، به خبرنگاران گفت: همه در آمریکا در مورد تنش‌زا بودن سیاست‌ها و اقدامات ایران در خاورمیانه اجماع دارند.

وی اظهار داشت که کسی در آمریکا در خصوص نقش ایران در حمایت از حزب‌الله لبنان، حوثی‌های یمن، گروه‌های شیعی دیگر در منطقه تردیدی ندارد و همه با برجام مخالف هستند.

الیوت آبرامز افزود:‌ تحریم‌های گسترده‌ای که دولت دونالد ترامپ علیه ایران برقرار کرده به گونه‌ای طراحی شده که دولت بعدی واشینگتن نیز باید آن را مد نظر قرار دهد و بازگشت به برجام و رفع تحریم‌ها به سهولت عملی نخواهد شد مگر این‌که ایران گام‌های لازم و مورد انتظار را که خود به خوبی از آن آگاهی دارد، بردارد.

به گفته نماینده ویژه آمریکا، برجام «یک توافق جنجالی» و مورد مناقشه بود که در سنای آمریکا به قانون مبدل نشد زیرا دولت وقت آمریکا نیز می‌دانست که از رای موافق کافی و لازم سناتورها برای آن برخودار نیست.

او یادآوری کرد که سناتورهای ارشد دمکرات از سناتور چاک شومر رهبر وقت دمکرات‌ها در سنا تا رابرت منندز و بن کاردن هم با برجام مخالف بودند و موضع این دمکرات‌ها که در سنا مانده‌اند، تغییری نکرده است.

بر خلاف موضع مقامات کنونی آمریکا که دست دولت دمکرات برای بازگشت به برجام و رفع تحریم‌ها تا حد زیادی بسته شده است، جان بولتون، مشاور امنیت ملی اخراج شده کاخ سفید، دوشنبه شب به تلویزیون بی‌بی‌سی گفت که جو بایدن می‌تواند با امضای فرمان‌های اجرایی تحریم‌ها علیه ایران را برطرف کرده و آمریکا را دوباره عضوی از برجام اعلام کند.

به گفته الیوت آبرامز، بخشی از تحریم‌های آمریکا در مورد ایران اصولا ربطی به برجام ندارد؛ «برای مثال تحریم‌های آمریکا علیه ایرج مسجدی سفیر ایران در عراق بی‌ارتباط با سیاست است زیرا او عضو شاخه تروریستی قدس سپاه پاسداران است».

نماینده ویژه آمریکا در امور ایران در سخنانش به سالروز «سرکوب اندوهبار» تظاهرات مردم ایران در آبان پارسال اشاره کرد و گفت تحریم‌ها علیه بانیان و مجریان این خشونت‌ها، چیزی نیست که کسی در آمریکا با آن مخالف باشد.

اظهارات الیوت آبرامز در این میزگرد درستی بخشی از گزارش‌های انتشار یافته پیشین در مورد وجود برنامه‌ریزی در دولت دونالد ترامپ با هدف گسترش دامنه تحریم‌ها علیه ایران در ده هفته باقی‌مانده از کار این دولت را تایید کرد.

«دو منبع اسرائیلی» روز ۱۸ آبان به سایت «اکسیوس» گفته بودند که آمریکا در هماهنگی با اسرائیل و متحدینش در خلیج فارس تحریم‌های جدیدی علیه ایران طراحی کرده که قرار است تا ده هفته دیگر مانند «سیلابی» بر سر ایران آوار شود. اما آقای ابرامز گفت این تحریم‌ها تشدید نمی‌شوند بلکه تداوم پیدا می‌کنند.

به نوشته اکسیوس، تحریم‌ها در زمینه حقوق بشر، برنامه موشکی و امور غیرمرتبط با برنامه هسته‌ای ایران است.

به گزارش رسانه‌های اسرائیل، قرار است که بعد از الیوت آبرامز، مایک پومپئو وزیر خارجه آمریکا نیز روز ۲۷ آبان برای گفت‌وگو با بنیامین نتانیاهو و سایر مقامات ارشد این کشور، به اورشلیم سفر کند.

حضور آقای ابرامز در اسرائیل، با اعلام «پیروزی» جو بایدن به عنوان «رییس جمهور منتخب» در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا هم‌زمان بود.

آقای نتانیاهو به جو بایدن شادباش گفته اما در اظهارات روزهای اخیر از کاربرد عبارت «رئیس‌جمهوری منتخب آمریکا» خودداری کرده است. این احتیاط آقای نتانیاهو با انتقاد اپوزیسیون اسرائیل روبرو شده است.

یائیر لاپید رهبر اپوزیسیون گفته است که بنیامین نتانیاهو «رابطه با دمکرات‌ها را در چهار سال اخیر فراموش، و اسرائیل را به شعبه جمهوری‌خواهان مبدل کرد».

اما آقای نتانیاهو سه‌شنبه شب در مجلس اسرائیل در واکنش به این انتقادها گفت که هم با دمکرات‌ها و هم با جمهوری‌خواهان آمریکا رابطه خوبی دارد ولی در برابر هیچ‌کسی، سر خم نمی‌کند و تنها «سرخم کردن فروتنانه» او برای حفظ منافع ملی و در راه مردم اسرائیل است.

دونالد ترامپ نتیجه انتخابات اعلام شده را نپذیرفته و تکرار کرده که «خبرهای بزرگ» در مورد «پیروزی» قاطع او در راه است.

رادیوفردا: مایک پومپئو، وزیر خارجه ایالات متحده، روز پنج‌شنبه در پی ارائه درخواست رسمی واشینگتن به سازمان ملل برای بازگشت تحریم‌های بین المللی علیه ایران گفت که آمریکا برای اجرای این تحریم‌ها همه کار خواهد کرد.

اما در نقطه مقابل، سه قدرت اروپایی طرف توافق هسته‌ای با ایران تاکید کردند که از خواسته ایالات متحده حمایت نمی‌کنند.

یک هفته پس از ناکامی آمریکا در تصویب قطعنامه پیشنهادی خود در شورای امنیت سازمان ملل متحد برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ایران، آقای پومپئو با حضور در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک خواستار فعال کردن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریم‌های این سازمان علیه ایران شد.

وی با اشاره به فرایند ۳۰ روزه‌ای که قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل برای فعال شدن مکانیسم ماشه پیش‌بینی کرده است، گفت که از روز سی و یکم، تحریم‌ها علیه ایران بازمی‌گردد و همه کشورهای عضو سازمان ملل نیز باید از آن تبعیت کنند.

آن‌چه به عنوان مکانیسم ماشه شهرت یافته است، ساز و کاری در توافق هسته‌ای قدرت‌های جهانی با ایران است که اجرای تعهدات طرفین را تضمین می‌کند. بر این اساس، کشورهایی که در توافق هسته‌ای مشارکت داشته‌اند می‌توانند ادعا کنند که ایران از تعهدات خود عدول کرده و در نهایت طی فرایندی حقوقی تحریم‌های سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی را بازگردانند.

اما ایران، اتحادیه اروپا، چین و روسیه می‌گویند از آنجا که آمریکا از برجام خارج شده است، دیگر عضو مشارکت کننده تلقی نمی‌شود و نمی‌تواند از مکانیسم ماشه استفاده کند.

سه کشور اروپایی فرانسه، بریتانیا و آلمان نیز در پی اقدام مایک پومپئو بیانیه مشترکی منتشر کردند که تصریح می‌دارد ایالات متحده از برجام خارج شده و از این رو نمی‌توانند از خواسته واشینگتن حمایت کنند.

این سه کشور تاکید کرده‌اند که همچنان خود را به توافق هسته‌ای با ایران متعهد می‌دانند. مجموع این مواضع اما انتقاد وزیر خارجه ایالات متحده را به دنبال داشت که اروپایی‌ها را متهم کرد «جانب آیت‌الله‌ها را گرفته‌اند».

آقای پومپئو اظهار داشت: «هیچ کشوری به جز ایالات متحده این شهامت و جدیت را نداشت که قطعنامه‌ای [برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران] ارائه کند. آنها در عوض انتخاب کردند که جانب آیت‌الله‌ها را بگیرند.»

قطعنامه پیشنهادی آمریکا تنها یک رای مثبت جمهوری دومینیکن و یک رای خود ایالات متحده را توانست کسب کند در حالی که یازده عضو دیگر شورای امنیت به آن رای ممتنع دادند و چین و روسیه هم رای منفی.

مایک پومپئو در اظهارات روز پنج‌شنبه خود این اقدام دیگر کشورهای عضو شورای امنیت را یک «اشتباه عظیم» توصیف کرد، امری که موجب شد آمریکا درخواست فعال کردن مکانیسم ماشه را مطرح کند.

با این حال مجید تخت روانچی، نماینده ایران در سازمان ملل متحد، اطمینان داد که آمریکا امکان بازگرداندن تحریم‌های بین‌المللی علیه تهران را ندارد و شکست می‌خورد.

آقای تحت روانچی که در نشستی خبری در مقر سازمان ملل حضور یافته بود، اظهار داشت: «به دلیل نبود استدلال قانونی مطمئن هستیم شورای امنیت باز هم آخرین حرکت آمریکا در زمینه اجرایی شدن مکانیزم ماشه را رد می‌کند.»

وی استدلال آمریکا را «جعلی» توصیف کرد و گفت که واشینگتن «با طرح این پیشنهاد همه کشورهای عضو سازمان ملل را به سخره گرفته است، زیرا آنها از برجام خارج شده‌اند و بار دیگر نمی‌توانند درباره برجام اظهار نظر کنند».

مایک پومپئو اما می‌گوید در قطعنامه سازمان ملل روشن است و چون ایالات متحده توافق هسته‌ای را امضا کرده، می‌تواند درخواست فعال کردن مکانیسم ماشه را مطرح کند.

رادیوفردا: یک برنامه تلویزیونی اسرائیل درباره انفجار سالن سانتریفیوژهای نطنز مدعی است که روند خرابکاری برای انفجار از مدت‌ها پیش از روز حادثه در لوله‌ها و تجهیزاتی که ایران از خارج خریداری و وارد کرد، آغاز شد.

این برنامه با نام «زمان حقیقت»، ضمن بازسازی صحنه‌هایی با هنرپیشه‌ها بر اساس روایتی که عمدتاً رونن برگمن، گزارشگر اسرائیلی امور اطلاعاتی در روزنامه‌های نیویورک‌تایمز و یدیعوت آخرونوت، بیان می‌کرد، شامگاه ۲۱ مرداد پخش شد.

این برنامه از شبکه دولتی کان که بودجه آن را دولت اسرائیل می‌دهد، پخش شد.

شماری از مقامات امور اطلاعاتی و جاسوسی پیشین اسرائیل که همگی در دوره‌هایی در پیشبرد اهداف و سیاست کشورشان علیه ایران در سازمان‌های مختلف مانند موساد فعال بوده‌اند، در این برنامه اظهارنظر کردند؛ ارشدترین مقام در این برنامه داوید میدان، مسئول پیشین پروژه‌های موسوم به «تِوِل» (جهان) در موساد، معرفی شد.

با جان بولتون، مشاور امنیت ملی اخراج شده از کاخ سفید و نورمن رول، مسئول پیشین عملیاتی ایران در سی‌آی‌ای نیز در روزهای گذشته در واشینگتن برای این برنامه گفت‌وگو شده بود؛ به نظر می‌رسید که دیدگاه‌های دو مقام آمریکایی علیه ایران تندتر از مقامات اسرائیلی است.

انفجار در سایت نطنز در ساعات بامدادی روز ۱۲ تیر امسال احتمالاً مهم‌ترین اقدام خرابکاری علیه ایران بعد از رخنه دادن ویروس استاکس‌نت به رایانه‌های سایت‌های هسته‌ای ایران بوده است.

ایران ابتدا تلاش داشت این حادثه را کم‌اهمیت جلوه دهد اما تصاویر ماهواره‌ای که به دست دولت‌ها و رسانه‌های غربی رسید، وسعت ویرانی در این بخش از سایت نطنز را نشان داد.

ایران پس از چند روز اذعان کرد که سالن سانتریفیوژها کارایی خود را از دست داده و باید سالنی جدید در مکانی جدید ساخته شود.

مقامات ایران تأکید کرده‌اند که در بررسی‌های خود به دلیل اصلی حادثه را رسیده ولی اعلام آن را به زمان مناسب موکول می‌کنند زیرا انتشار آن، به مفهوم لزوم تغییراتی با مفاهیم عمیق در سیاست راهبردی ایران است و این کشور و منطقه را وارد شرایط جدیدی خواهد کرد.

سران ایران در همین حال گفته‌اند هرکشوری از جمله «رژیم صهیونیستی» در صورت دخالت در این اقدام، در زمان «مقتضی» بهای لازم را خواهد پرداخت.

رونن برگمن در روزهای نخست بعد از حادثه در چند گزارش برای نیویورک‌تایمز و به نقل از «منبع ارشد اطلاعاتی خاورمیانه» نوشته بود که انفجار کار اسرائیل بوده و با بمب صورت گرفته و برنامه اتمی ایران را دستکم برای دو سال به تأخیر انداخته است.

آویگدور لیبرمن، وزیر پیشین دفاع اسرائیل، فاش کرده بود که «منبع ارشد اطلاعاتی» که «نخست‌وزیر باید دهان او را ببندد»، یوسی کوهن، رئیس موساد است که به گفته آقای لیبرمن، از مدتی پیش کارزار خود را برای رسیدن به رهبری حزب لیکود با هدف نخست‌وزیر شدن بعد از پایان دوره ریاست موساد در تیر سال آینده، آغاز کرده است.

رونن برگمن در برنامه «زمان حقیقت» تأکید کرد که «نصب بمب‌ها در درون یک سری از لوله‌ها ماه‌ها قبل صورت گرفت». به نظر می‌رسد که این گفته آقای برگمن شاه‌بیت افشاگری این برنامه بود.

ضمن گفته‌های او، هنرپیشه‌هایی در این برنامه بازسازی شده پس از رسیدن به یک سایت حساس با یک ون بزرگ و در لباس تکنیسین‌ها و یا کارکنان دیگر مرتبط با برنامه اتمی، در حال کارگزاری بمب در درون لوله‌ها دیده شدند.

این بخش بازسازی شده ظاهراً برای القای این تصور بود که غیر از تجهیزات دستکاری شده که ایران آنها را از خارج خریداری و وارد سایت کرده، مأمورانی در خدمت موساد نیز به خود این تأسیسات رخنه کرده و در لوله‌هایی درون انبار سایت که قرار بود از آنها برای ساخت سانتریفیوژها استفاده شود، بمب‌گذاری کردند.

به گفته رونن برگمن، عواملی که این طرح را برنامه‌ریزی کردند عملاً خود را به شریک ایران در پیشبرد ساخت سالن ارتقای سانتریفیوژها مبدل کردند و در حالی که ایران برنامه تولید سانتریفیوژهای خود را پیش می‌برد، این عوامل پشت پرده هم انتظار روز موعود را می‌کشیدند.

او گفت هم اسرائیل و هم آمریکا توان اطلاعاتی و عملیاتی برای اجرای چنین طرحی را دارند و هر عاملی که آن را اجرا کرده سال‌ها فکر کرده که چطور خود را «شریک» فعالیت‌های نطنز کند، به گونه‌ای که وقتی کلید را فشار می‌دهند، بمب منفجر شود «حتی دیرتر».

به گفته برگمن، «گذاشتند که اقدامات ایران انجام شود و امکان دهند که ایرانی‌ها سایت و سالن را راه‌اندازی کنند و مدتی نیز کار آن به خوبی بگذرد و وقتی ایرانی‌ها مطمئن شوند که همه چیز درست است، سپس کلید را فشار دهند».

داوید میدان، مسئول پیشین بخش «جهان» در موساد گفت «ایرانی‌ها بامداد بیدار شده و دیدند که مقدس‌ترین مقدسات برنامه هسته‌ای آنها نابود شده است».

آهرون زئوی فرکش، یکی از رؤسای پیشین سازمان اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل، در این برنامه گفت، این طرح با وجود تدابیر شدید امنیتی ایران درباره سایت‌های هسته‌ای‌اش اجرا شده است.

این ژنرال پیشین گفت، آنچه که در سریال «تهران» در مورد تدابیر امنیتی در ایران دیده شد، در مقایسه با تلاش واقعی ایران برای مراقبت از اماکن حساس خود، «بازی کودکانه» است و نهادهای ایران که می‌دانند اسرائیل (با ماهواره‌هایش) هر روز چند بار آنها را رصد و نقشه‌برداری می‌کند، با برقراری تدابیر امنیتی چشم‌گیر در تلاش محافظت از سایت‌ها هستند.

اشاره او به سریالی بود که شبکه دولتی کان اسرائیل به تازگی پخش کرد؛ این سریال هشت قسمتی حول اعزام جاسوسان موساد با هدف خرابکاری در شبکه برق و ستاد پدافند هوایی خاتم‌الانبیا در ایران و آماده کردن زمینه جهت انهدام سایت‌های هسته‌ای ایران از سوی اسرائیل، تهیه شده بود. اما پخش سریال تخیلی دقیقاً با آغاز آتش‌سوزی‌ها، انفجارها و سپس انفجار نطنز هم‌زمان شد.

داوید میدان، مقام ارشد پیشین موساد، گفت در این کشاکش مخفی، وضعیت ناک‌‌اوت وجود ندارد. باید طیف وسیعی از اهداف و برنامه داشت؛ باید در طرف مقابل ناآرامی ایجاد کرد که هر لحظه ضربه دیگری بخورد.

برنامه «زمان حقیقت» به سایر انفجارها و آتش‌سوزی‌های دوره اخیر در ایران، حمله سایبری محدود اسرائیل به بندر رجایی در جنوب ایران در «پاسخ» به حمله سایبری ایران به سامانه آب اسرائیل، رویدادها و تحرکات سال گذشته ایران در خلیج فارس و حملات موشکی ایران به تأسیسات نفتی عربستان پرداخت؛ مقامات اسرائیلی گفتند کشورشان از دقت و کارایی این حمله به سعودی غافلگیر شد.

جان بولتون نیز رویدادهایی مانند انفجار تیرماه در منطقه پارچین و آتش‌سوزی‌ها در زیرساخت‌های خوزستان و دیگر نقاط ایران در هفته‌های گذشته را «حملاتی» در ردیف «حمله به نطنز» نامید.

او گفت با این «طیف وسیع حملات، دیگر هیچ جایی در درون ایران نیست که ایرانی‌ها بتوانند از آن مراقبت کنند و تنها سخن از اماکن هسته‌ای و نظامی نیست بلکه از نظر (محل‌های زندگی) مقامات آنها نیز هست و نابودی (قاسم) سلیمانی این را به خوبی نشان داد».

آقای بولتون در پاسخ به این پرسش که آیا انفجار نطنز کار موساد اسرائیل است، گفت از حیث ابتکار و توانایی، اسرائیل می‌توانسته آن را «به سهولت» انجام دهد؛ شاید کار کشور دیگری بوده؛ شاید کشوری در خلیج فارس. اما هر کس که کرده باید ادامه دهد.

وی در این گفت‌وگو هر چند به صورت تلویحی اما کاملا مفهوم توصیه به انجام حمله نظامی از سوی اسرائیل از طریق بمباران هوایی سایت‌های اتمی ایران تا قبل از روز انتخابات ریاست جمهوری آمریکا داشت.

به گفته جان بولتون، اگر کسی می‌خواهد کاری بکند باید تا پیش از روز سوم نوامبر باشد زیرا به ادعای او، ترامپ اگر در کاخ سفید بماند در دوره دوم ریاست‌جمهوری‌اش برای رسیدن به توافق با ایران در برابر تهران کوتاه خواهد آمد. او مدعی شد که آقای ترامپ از برنامه هسته‌ای ایران درک درستی ندارد و تنها خواهان دیدار با سران ایران است.

در شبی که این برنامه از تلویزیون اسرائیل پخش شد، دونالد ترامپ بار دیگر در سخنانی در زمینه مسائل داخلی آمریکا، جان بولتون را «احمق» و «جنگ‌افروز» نامیده بود.

نورمن رول، مسئول پیشین عملیاتی ایران در سی‌آی‌ای، در گفت‌وگو با برنامه «زمان حقیقت» در مورد انفجار نطنز، با اشاره به عملکرد جمهوری اسلامی ایران گفت «انسان‌های بدی که کارهای بد انجام می‌دهند، بدبیاری نصیب‌شان می‌شود. آنها باید فکر کنند که چطور به این بدشانسی پایان دهند؛ باید به اقدامات شرورانه‌ که تهدیدی برای جان شهروندان بی‌گناه اسرائیل و جامعه جهانی است، خاتمه دهند».

در همین حال، مقامات اسرائیلی که در این برنامه با آنها گفت‌وگو شد، اذعان داشتند که همه اقدامات کشورشان و جامعه جهانی در قبال ایران و حتی تحریم‌های فلج کننده دو سال اخیر آمریکا، هرگز نخواهد توانست ایران را از اشتیاق برای داشتن برنامه اتمی بازدارد و این اقدامات تنها این برنامه را با تأخیر روبه‌رو می‌کند.

مقامات اسرائیلی همچنین اذعان داشتند که با وجود وضع وخیم اقتصادی و معیشتی و نداشتن بودجه و تظاهرات خشمگینانه ‌مردم ایران در دوره‌ اخیرر و نبود امید و آینده برای میلیون‌ها جوان بیکار و دانش‌آموخته و حتی بعد از کشته شدن قاسم سلیمانی با دستور دونالد ترامپ، رژیم ایران نه تنها متزلزل نشده بلکه نشانه‌ای از کاهش اراده آن برای حفظ حکومت دیده نمی‌شود و بعد از حدود ۴۲ سال حکومتمداری تجربه کافی را برای رویارویی با شرایط دشوار آموخته است.

این مقامات اسرائیلی بر این باور بودند که سرقت اسناد اتمی ایران با هدف متقاعد کردن دونالد ترامپ به خروج آمریکا از برجام، و سیاست «فشار حداکثری» آمریکا و شروط اعلام‌شده ۱۲گانه مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا، ایران را نه به نرمش و تسلیم، بلکه به تحریکاتی در خلیج فارس علیه عربستان و سایر منافع آمریکا کشاند و تهران همچنین سیاست «مقاومت حداکثری» را در پیش گرفت.

به گفته رونن برگمن، دونالد ترامپ در برابر همه تحرکات و تحریکات ایران ساکت بود و هر بار از نشان دادن واکنش نظامی به تهران خودداری می‌کرد تا جایی که سرانجام او دستور ترور «شاهزاده» (قاسم سلیمانی) را صادر کرد هر چند که طرح‌‌های کشتن فرمانده وقت نیروی قدس سپاه از مدت‌ها قبل از سوی آمریکا آماده بود.

اما مقامات اسرائیلی اجماع داشتند که ایران با وجود تحمل مرگ قاسم سلیمانی و انفجار سایت نطنز، در انتظار نتایج انتخابات آبان آمریکا صبوری خواهد کرد و فعلاً واکنشی سخت نشان نخواهد داد تا شاید امکان بازگشت واشینگتن به توافق را حفظ کند.

در بخش پایانی برنامه، رونن برگمن با اشاره به سخنان بنی گانتس، وزیر دفاع اسرائیل، در مورد انفجار نطنز، گفت «با رویکرد تازه‌ای روبه‌رو هستیم که می‌گوید از اینکه ایرانی‌ها بدانند چه عاملی پشت حمله است، مضطرب نشد».

اما مقام پیشین ارشد موساد که برنامه با سخنان او به پایان رسید، گفت، هنگام سخن گفتن از موفقیت این یا عملیات در جنگ در برابر ایران باید لحظاتی باشد که با خود تأمل کرده و فکر کنیم که ممکن است روزی برسد که ایران به کشور (حکومت) دیگری مبدل شود… و من به عنوان کسی که تمامی عمر حرفه‌ای‌ام در بخش عملیاتی سازمان (موساد) در نبرد مقابل ایران بوده‌ام، می‌گویم که این امر محتمل است. در شرایط کنونی که دود این رویارویی را در آسمان مشاهده می‌کنیم، بیان چنین امری شاید مانند هذیان‌گویی و کودکانه باشد اما من می‌گویم هذیان نیست و ایران همانگونه که الان دشمن بزرگ اسرائیل است، مانند آن زمان که قبلاً نبود، ممکن است تغییر کند.

بی‌بی‌سی: محمد سعیدی، مدیرعامل اسبق شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران، به اتهام فساد مالی بازداشت شده است. رسانه های ایران پاییز سال گذشته چند هفته پس از کناره‌گیری او از ریاست شرکت کشتیرانی، گزارش هایی مبنی بر بازداشت او به اتهام دریافت رشوه ۴۴ میلیارد تومانی منتشر کرده بودند اما ظاهرا پس از مدت کوتاهی آزاد شده بود.

آقای سعیدی را می‌توان یکی از سیاستمداران “مرموز” ایران محسوب کرد. در برخی از منابع ایرانی گفته شده که مدرک تحصیلی این سیاستمداران ۵۹ ساله “دیپلم” است و در برخی از رسانه ها صاحب “دکترای حقوق بین‌المل، دکترای شیمی و دکترای مدیریت استراتژیک” معرفی شده است.

وب سایت مشرق نیوز نزدیک به سازمان اطلاعات سپاه پاسداران می‌گوید او در سال ۱۳۶۳ با تشکیل وزارت اطلاعات به این نهاد پیوست و مدتی “رابط ” وزارت اطلاعات با وزارت نفت بود. روابط نزدیکش با علی ربیعی در وزارت اطلاعات و غلامرضا آقازاده وزیر وقت نفت ایران مربوط محصول آن دوره عنوان شده است.

غلامرضا آقازاده در دولت محمد خاتمی به ریاست سازمان انرژی اتمی ایران رسید و همزمان آقای سعیدی هم معاون امور بین‌الملل سازمان انرژی اتمی شد.

با بحرانی شدن پرونده اتمی ایران در دوره دوم ریاست جمهوری آقای خاتمی و شروع مذاکرات ایران با سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان، محمد سعیدی از سوی سازمان انرژی اتمی به گروه مذاکره کننده ایران پیوست که ریاست طرف ایرانی آن با حسن روحانی دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی بود.

پس از مذاکرات آقای روحانی با سه وزیر خارجه اروپایی و توافق دو طرف برای حل و فصل پرونده بحرانی اتمی ایران که به توافق پاریس مشهور شد، آقای سعیدی مسئول کارگروه فنی مذاکرات شد.

قرار بود این کارگروه نیازهای فنی ایران در زمینه فناوری اتمی را فهرست کند تا سه کشور اروپایی در ازای تعلیق غنی سازی و ساخت جنبه های بحث برانگیز ماشین های غنی‌سازی اورانیوم، موافقت آمریکا با تامین نیازهای ایران از سوی اروپا را جلب کند.

در دوره آقای سعیدی در سازمان انرژی اتمی ایران، محمد لاجوردی فرزند اسدالله لاجوردی رئیس پیشین زندان اوین و دادستان مشهور انقلاب تهران در دهه ۶۰ به مدیرکلی یکی از اداره های معاونت بین الملل سازمان انرژی اتمی رسید. آقای لاجوردی در سال ۱۳۸۴ در یک سخنرانی در دانشگاه امام صادق گفته بود “استفاده از انرژی هسته‌ ای از نظر اقتصادی سبب می‌شود فشار کمتری بر ساير منابع انرژی به وجود بيايد بنابراين می‌توانيم نوعی ثبات قيمت را در بازار انرژی شاهد باشيم”.

در جریان مذاکرات اتمی ایران و سه کشور اروپایی، آژانس بین المللی انرژی اتمی از به دست آمدن لپ تاپی خبری داد که حاوی برخی از اطلاعات پنهان شده برنامه اتمی ایران از جمله نقشه های ساخت ماشین های غنی سازی، تعداد و مشخصات فنی آنها بوده است. محتوای لپ تاپ مورد اشاره آژانس به سرعت اختلافات را بیشتر کرد. آژانس خواهان توضیحات ایران درباره اطلاعات این لپ تاپ شد و با خودداری ایران، بر شدت بحران افزوده شد.

غلامرضا آقازاده و به دنبال آن محمد سعیدی تا هفته های اول دوره دوم ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد رئیس و معاون سازمان انرژی اتمی ماندند اما مدتی پس از انتخابات بحث برانگیز ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ رئیس سازمان تغییر کرد و علی اکبر صالحی جایگزین آقازاده شد. آقای آقازاده از سیاستمداران نزدیک به اکبر هاشمی رفسنجانی و سال های از وزرای کابینه او بود.

اکبر هاشمی رفسنجانی در جریان انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ ابتدا نامه ای بی سابقه به آیت الله علی خامنه ای رهبر ایران نوشته بود و درباره سیاست های جاری در کشور هشدار داده بود. پس از انتخابات هم با نارضایتی معترضان همدلی نشان داده و در آخرین خطبه های نماز جمعه که ایراد کرد، خواهان آزادی دستگیرشدگان و دلجویی از رای دهندگان شد.

با افول آقای رفسنجانی از جایگاه افراد معتمد در ساختار نظام جمهوری اسلامی ایران، شماری از سیاستمداران نزدیک به او هم جایگاه پیشین خود را از دست دادند. غلامرضا آقازاده از جمله این افراد بود. بیژن زنگنه که در دولت حسن روحانی وزیر نفت شد در سال ۹۲ گفته بود “اتفاقات سال‌های اخیر سبب شده مدیری در اندازه و سابقه غلامرضا آقازاده خانه‌نشین و حتی دچار افسردگی شود”.

چند هفته پس از رفتن غلامرضا آقازاده از سازمان انرژی اتمی، محمد سعیدی هم از معاونت سازمان انرژی اتمی، کناره گیری کرد. رسانه های ایران در گزارش های خود دراین مقطع شایعاتی را که قبلا درباره لپ تاپ مورد اشاره آژانس بین المللی انرژی اتمی وجود داشت، تایید می کردند. حالا براسا این گزارشها مشخص شده بود لپ تاپی که به شکل مرموزی به دست آژانس بین المللی انرژی رسیده بود و محتوی آن به تشدید نگرانی از برنامه اتمی ایران منجر شده بود، متعلق به محمد سعیدی بود که در جریان حضور او در وین برای مذاکرات اتمی، “مفقود” شده بود.

رسانه های ایران گزارش داده بودند که آقای سعیدی قرار بوده بر اساس محتوی لپ تاپ به پرسش های آژانس پاسخ دهد و نگرانی ها درباره نیت اصلی ایران از برنامه اتمی را کم کند اما این لپ تاپ در هتل محل اقامت او به سرقت رفته بود.

احتمالا به همین دلیل بوده که رسانه های ایران پس از تایید خبر بازداشت اخیر آقای سعیدی اعلام کرده اند که دستگیری او به پرونده و مذاکرات اتمی ارتباطی نداشته است.

محمد سعیدی با روی کار آمدن دولت حسن روحانی دوباره به رده های بالای مدیریت دولتی بازگشت. ابتدا در دوره علی ربیعی در وزارت کار، به عنوان معاون بین‌الملل شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی (شستا) یکی از بزرگ‌ترین هلدینگ‌های ایران که وابسته به وزارت کار است انتخاب شد اما سپس در شهریور ۹۴ با حکم محمد شریعتمداری از مدیران پیشین وزارت اطلاعات که به وزارت صنعت، معدن و تجارت رسیده بود، به مدیرعاملی کشتیرانی جمهوری اسلامی منصوب شد.

شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران یکی از بزرگترین شرکت های خدمات کشتیرانی در منطقه خاورمیانه است که از سوی ایالات متحده تحریم هم شده است. کناره گیری آقای سعیدی از مدیرعاملی این شرکت مدت کوتاهی پس از رفع توقیف نفتکش ایرانی در جبل الطارق رخ داد. پیش از آن و یک نفتکش دیگر ایران هم در جده عربستان به مدت طولانی به دلایل متعدد از جمله تحریم های آمریکا به توقیف کشیده شده بود.

روزنامه کیهان که مدیر آن منصوب آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران، است، شهریور سال گذشته، یک ماه پس از کناره گیری محمد سعیدی از مدیرعاملی شرکت کشتیرانی نوشته بود “هر چند درباره سوابق مدیریتی سعیدی در سال‌های دور ابهامات زیادی وجود دارد، اما عملکرد اخیر وی به عنوان ریاست شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی که به استعفای وی نیز ختم شد به شدت مورد انتقاد بوده است” و بابت احتمال انتصاب او به ریاست سازمان توسعه تجارت به دولت روحانی تاخته بود.

کیهان نوشته بود عوامل استعفای آقای سعیدی از کشتیرانی “انتصابات فامیلی، احتمال تخلفات ساخت‌وساز در مجموعه شیان، بدهی سنگین نزدیک به ۱۰۰۰ میلیارد تومانی به بانک‌های تجارت و سپه، عدم سوخت‌رسانی به کشتی‌های ایرانی و غرق شدن دو کشتی ایرانی در دریای خزر است”.

پیش از کیهان، وب سایت مشرق نیوز نزدیک به سازمان اطلاعات سپاه در مقاله ای دلیل استعفای او از شرکت کشتیرانی را “ظن دوتابعیتی” بودن او عنوان و به نقل از محمدجواد کریمی قدوسی، از نمایندگان مجلس نوشته بود که محمد سعیدی دارای تابعیت مضاعف اتریش است.

سعیدی در سال های اخیر تحلیل هایی هم از وضعیت پرونده اتمی ایران ارائه می داد. او در سال ۱۳۸۷ یک سال پیش از کناره گیری از سازمان انرژی اتمی گفته بود “شرایط برای خروج پرونده ایران از شورای امنیت مهیاست” اما کمتر از دو سال بعد نه تنها این پرونده در شورای امنیت باقی ماند و قطعنامه دیگری هم از شورای امنیت گرفت که با مجموعه ای از تحریم های بین المللی رو به رو شد که تا آن زمان بی سابقه بود.

محمد سعیدی یکی از بلندپایه ترین مقام های دولتی در ایران است که اینک به اتهام فساد مالی بازداشت شده است.

رادیوفردا: وزیر دفاع پیشین اسرائیل تلویحا گفته است «منبع اطلاعاتی از خاورمیانه» که روزنامه نیویورک تایمز دو بار در روزهای گذشته با استناد به او، اسرائیل را عامل انفجار در سایت هسته‌ای نطنز در ایران معرفی کرده، ارشدترین مقام اطلاعاتی اسرائیل است.

به نوشته تایمز اسرائیل، اشاره آویگدور لیبرمن ظاهرا به یوسی کوهن، رییس موساد، سازمان جاسوسی اسرائیل است.

آقای لیبرمن دوشنبه ۱۶ تیر در گفت‌وگو با رادیوی ارتش کشورش، بدون بردن نام یوسی کوهن، گفت تمام مقامات جامعه اطلاعاتی اسرائیل به خوبی آگاه هستند که فردی که منبع اطلاعاتی اخیر بوده، کیست و تنها بنیامین نتانیاهو می‌تواند «دهان او را ببندد».

روزنامه نیویورک تایمز ابتدا ۱۳ تیر، یک روز پس از رویداد سایت اتمی نطنز، به نقل از «یک منبع اطلاعاتی خاورمیانه» بدون بردن نام او نوشته بود که اسرائیل در پشت پرده این اقدام بوده است.

اما ساعاتی بعد از آن‌که بنی گانتس، وزیر دفاع اسرائیل، ۱۵ تیر در گفت‌وگو با رادیوی دولتی کشورش اظهار داشت که همه رویدادهای اتفاق افتاده در سایت‌های اتمی ایران را «لزوما نباید به اسرائیل ربط داد»، روزنامه نیویورک تایمز شامگاه یکشنبه بار دیگر به نقل از «یک منبع اطلاعاتی در خاورمیانه» اسرائیل را عامل این انفجار عنوان کرد.

نیویورک تایمز در گزارش ۱۵ تیر این بار منبع اطلاعاتی خود را فردی «ارشد» نامید و به نقل از او نوشت که این اقدام از طریق انفجار بمب قوی صورت گرفت.

نیویورک تایمز در این گزارش به نقل از یک فرمانده سپاه پاسداران نیز بدون ذکر نام او نوشت که انفجار بمب قوی موجب وارد شدن خسارات سنگین به تاسیسات نطنز شد و ایران احتمال انجام انفجار از طریق سایبری را رد کرده است.

به نوشته این روزنامه بمب پرقدرت در مرکز تولید سانتریفیوژهای نسل جدید در سایت اتمی نطنز و با هدف ایجاد تاخیر در روند سرعت برنامه غنی سازی اورانیوم ایران منفجر شد.

سازمان انرژی اتمی ایران یکشنبه تایید کرده بود که رویداد نطنز «خسارات قابل توجهی» به بار آورده که روند نصب تجهیزات گریز از مرکز در این سایت را در «میان مدت» با تاخیر روبرو می‌کند.

شورای عالی امنیت ملی ایران اعلام کرده که دلیل دقیق حادثه نطنز روشن شده ولی اعلام آن «به زمان مناسب» موکول می‌شود.

اسرائیل از بیش از یک دهه پیش، برنامه هسته‌ای ایران را در کنار طرح‌های توسعه موشک‌های برد بلند و سیاست‌های گسترش نفوذ منطقه‌ای حاکمان تهران، در شمار تهدیدهای جدی برای خود و نیز برای منطقه و حتی جهان معرفی کرده است.

طراحی و رخنه دادن ویروس رایانه‌ای استاکس‌نت در برنامه هسته‌ای ایران در دهه گذشته که به اذعان مقامات ایران پیشرفت برنامه اتمی این کشور را با تاخیر روبرو کرد، به اسرائیل و آمریکا با همکاری سازمان اطلاعات هلند و شرکت آلمانی زیمنس نسبت داده شده بود.

اما این نخستین بار است که مقامات ارشد اطلاعاتی احتمالی از اسرائیل کشور خود را با «انفجار بمب پرقدرت» در درون یکی از مهم‌ترین مراکز هسته‌ای ایران مرتبط می‌کنند.

نورنیوز، سایت مرتبط با علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در سه مقاله در روزهای گذشته، تاکید کرده است که حادثه نطنز «برای ایران واجد اهمیت راهبردی است».

نورنیوز ۱۵ تیر در مقاله‌ای نوشت «بدون شک تصمیم ایران برای موکول کردن اعلام چیستی این رخداد به آینده را باید از نقطه نظر زمان مورد نیاز برای اتخاذ تصمیمات راهبردی مورد توجه و ارزیابی قرار داد».

خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، نیز ۱۶ تیر نوشت چه این اتفاق کار اسرائیل باشد و چه نباشد، «همچنان ابتکار عمل در دست ایران است که تصمیم بگیرد که اگر کار آنها باشد، در چه زمانی و به چه نحو به آن پاسخ دهد».

تسنیم در همین حال افزود «اما مسئله کلان‌تر اینجاست که اگر دولت و نخبگان ایران در فضای عملیات روانی پیچیده کنونی در محاسبات‌شان دچار اختلال و خطا نشوند و ایده‌های درون‌زا و غیر منفعلانه‌ای برای خروج از مشکلات فعلی داشته باشند، آمریکا و اسرائیل ضربه‌ای خواهند خورد که مسائلی مانند نطنز اساسا در حاشیه آن هم نیست؛ هرچند قاعدتا مسئله نطنز نیز به نوبه خود، و متناسب با ابتکار عملی ایران، پیگیری خواهد شد. چه اسرائیل بخشی ازماجرا باشد و چه نباشد».

در حالی حادثه در سایت هسته‌ای نطنز رخ داده که پرونده تخلفات هسته‌ای ایران در آستانه ارجاع احتمالی به شورای امنیت سازمان ملل متحد است و آمریکا و اسرائیل بر لزوم بازگشت تحریم‌های سخت و نیز تمدید نامحدود تحریم تسلیحاتی ایران اصرار دارند.

اسرائیل همچنین با هدف تشدید رصد اطلاعاتی از برنامه‌های هسته‌ای، موشکی و سایر تحرکات ایران، بامداد ۱۶تیر ماهواره جاسوسی افق‌۱۶ را با «موفقیت» به فضا پرتاب کرد.

در حالی که انفجار سایت نطنز با طیفی از رویدادهای مشکوک دیگر در ایران از جمله انفجار در نزدیکی پارچین در شرق تهران همراه بوده که بخشی از توسعه برنامه موشکی ایران است، «مقام ارشد اطلاعاتی خاورمیانه» به نیویورک تایمز گفته بود که اسرائیل غیر از رویداد نطنز، در سایر انفجارهای ایران نقش نداشته است.

در این میان، به گزارش رسانه‌های اسرائیل، آویگدور لیبرمن در اشاره تلویحی به این‌که رییس موساد خود عامل درز دادن گزارش در خصوص مسئولیت اسرائیل در انفجار نطنز است، گفت «من انتظار دارم که نخست وزیر دهان او را ببندد؛ مخصوصا از زمانی که او (یوسی کوهن) کارزار خود را در حزب لیکود آغاز کرده» و درز دادن این خبر «بخشی از رقابت‌های سیاسی درون حزبی برای رهبری حزب بوده است».

این گفته آویگدور لیبرمن در این زمینه است که نام یوسی کوهن به عنوان کسی که ممکن است بعد از ریاست موساد وارد دنیای سیاست شده و پس از خروج بنیامین نتانیاهو از رهبری حزب لیکود به این مقام و نخست وزیری چشم داشته باشد، در رسانه‎‌های اسرائیل مطرح است.

بنیامین نتانیاهو یکشنبه ریاست یوسی کوهن بر سازمان موساد را تا ۱۰ تیر سال ۱۴۰۰ خورشیدی تمدید کرد که رسانه‌های اسرائیل دلیل آن را ادامه تقابل با ایران در چارچوب موساد در یک موقعیت مهم برای این کشور عنوان کردند.

به نوشته تایمز اسرائیل، هم رییس سازمان جاسوسی اسرائیل و هم آویگدور لیبرمن در گذشته مظنون به درز دادن اطلاعات بوده‌اند.

یوسی کوهن سال گذشته انجام مصاحبه با یک روزنامه یهودیان متعصب را که در آن به سرنوشت احتمالی قاسم سلیمانی، سو قصد به جان سران حماس و نیز تمایلات سیاسی خود بعد از پایان دوران ریاست موساد اشاره کرد، چند روز پس از انتشار آن، تکذیب کرد.

آویگدور لیبرمن نیز بهمن پارسال فاش کرد که رییس موساد و یک فرمانده ارشد ارتش اسرائیل سفری محرمانه به قطر داشته‌اند که با وجود مخالفت اداره سانسور اسرائیل با این افشاگری، حزب آقای لیبرمن از گفته او دفاع کرد.
منابع: تایمز اسرائیل، تسنیم و رادیو فردا؛ ف.ر

رادیوفرانسه: علی مطهری، نمایندۀ پیشین مجلس شورای اسلامی ایران، از حسن روحانی خواسته است که با استفاده از فرصت طرح سئوال از رئیس جمهوری در مجلس شورای اسلامی، بگوید که “مذاکرات برجام با نظر رهبری شروع شد و توافق [برجام] نیز با نظر ایشان امضا شد.”

علی مطهری گفته است که برجام “توافق خوبی بود و کار درستی انجام شد” منتهی به گفتۀ او “بخشی از نظام [اسلامی] قدر آن را ندانست و همگام با اسرائیل و آمریکا تصمیم گرفت آنها را منهدم کند که منتهی به خروج آمریکا از برجام منجر شد.”

مطهری تأکید کرده است که برجام ثمرۀ “تصمیم کل نظام بوده” است.

دست کم ۱۳۰ تن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی ایران خواستار طرح سئوال از رئیس جمهوری دربارۀ اوضاع بد اقتصادی کشور شده اند که می تواند احتمالاً به استیضاح روحانی نیز منجر شود.

افزایش تورم و بیکاری، سقوط بی وقفۀ ارزش ریال در مقابل دلار و بحران ناشی از بیماری کرونا همگی نمایندگان مجلس را که اکثریت کرسی های آن در انحصار “اصولگرایان” است واداشته تا طرح سئوال از رئیس جمهوری را در دستور کار قرار دهند.

امضا کنندگان این طرح گفته اند که می خواهند از حسن روحانی بپرسند :

علت افزایش قیمت ارزهای خارجی و کاهش ارزش پولی ملی چیست؟
علت از هم گسیختگی وضعیت مسکن و خودرو، تورم چند صد درصدی بازار مسکن چیست؟
چه اشتباه راهبردی در امضای برجام صورت گرفته که آمریکا بدون پرداخت هزینه ای از آن به طور یکجانبه خارج شد، در حالی که اروپایی ها، به گفتۀ مجلس، “با پررویی تمام همچنان خواستار اجرای کامل برجام از سوی ایران هستند، بی آنکه خود به تعهدات شان عمل کنند؟”

نمایندگان مجلس همچنین می خواهند بدانند که تاکنون حسن روحانی چند میلیارد دلار به قیمت دولتی و به چه کسانی پرداخت کرده و این دلارها به چه سرنوشتی دچار شده و “چه تاثیری بر کنترل تورم داشته است.”

بی‌بی‌سی: مقام‌های ارشد وزارت خارجه ایران درباره فشارهای بی‌سابقه بین‌المللی و احتمال ارجاع پرونده هسته‌ای ایران به شورای امنیت هشدار داده‌اند.

محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، گفته است که “کمتر زمانی” کشوری تا این حد تحت فشار “برخی قدرت‌ها به ویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی” بوده است.

عباس عراقچی، معاون آقای ظریف هم از تشدید بی‌سابقه فشارهای آمریکا خبر داده و تلاش دولت دونالد ترامپ برای فرستادن پرونده ایران به شورای امنیت را “بازی خطرناکی” خوانده که “خسارات راهبردی” برای جمهوری اسلامی خواهد داشت.
فشار چندجانبه و هشدار درباره “بازی در زمین آمریکا”

آقای عراقچی گفته آمریکا برای تصویب قطعنامه علیه ایران در شورای امنیت از چند مسیر فشار می‌آورد؛ از جمله پرونده هسته‌ای ایران در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و همین طور “فعال کردن مکانیزم ماشه و تمدید تحریم‌های تسلیحاتی”.

این مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای ایران درباره احتمال ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل در نشست بعدی شورای حکام آژانس هشدار داده است.

فشارهای آمریکا باعث شد که قطعنامه پیشنهادی اروپا علیه ایران در نشست اخیر شورای حکام رای بیاورد. این اولین قطعنامه شورای حکام علیه ایران در هشت سال اخیر بود که خواهان همکاری ایران با آژانس برای بازرسی از دو مرکز قدیمی مشکوک به فعالیت هسته‌ای شده است.

آمریکا همچنین ماه‌هاست که تلاش می‌کند تحریم‌های تسلیحاتی سازمان ملل علیه ایران را که بر اساس برجام اواخر مهرماه پایان می‌یابد، به صورت نامحدود تمدید کند.

در نشست اخیر شورای امنیت که در روز ۳۰ ژوئن (۱۰ تیر) برای ارائه گزارش شش ماهه اجرای قعطنامه مربوط به برجام تشکیل شد، چین و روسیه با خواسته آمریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی آمریکا مخالفت کردند.

عباس عراقچی هر حرکتی از سوی ایران که این کشور را در عرصه بین‌المللی به عنوان یک تهدید امنیتی معرفی کند، “بازی در زمین آمریکا” دانسته و گفته است در ماه‌های آتی ایران “نیازمند دقت و مراقبت بسیار زیادی است.”
گله از مجلس: “جای دیپلماسی کف خیابان نیست”

محمد جواد ظریف هم با اشاره به تنشی که با حضور اخیرش در مجلس ایجاد شد با لحنی گلایه‌آمیز گفته است که در میان فشارهای شدید خارجی، وزارت امور خارجه “در این جنگ دشوار مجبور است مقابل دوستان داخلی به دفاع از خود بپردازد.”

روز یکشنبه ۱۵ تیر، حضور و سخنرانی آقای ظریف در مجلس با واکنش تند تعدادی از نمایندگان روبرو شد که علیه او شعار دادند و وزیر خارجه ایران را “دروغگو” خطاب کردند.

آقای ظریف با اشاره به حمله نمایندگان از “آوردن دیپلماسی به کف خیابان” انتقاد کرده و در پاسخ به نمایندگانی که او را دروغگو خواندند گفته است که مقام‌های وزارت امور خارجه مجبورند مسائلی را که “برای منافع ملی مناسب نیست، به زبان جاری نکنند.”
توافق ۲۵ ساله با چین و نماینده‌ای که “موجب قطع خرید نفت ایران شد”

وزیر امور خارجه ایران برنامه همکاری ۲۵ ساله با چین را که هدف انتقادات بسیاری در ایران است، به عنوان نمونه‌ای ذکر کرده که درباره آن “هم اصلاح‌طلبان، هم اصولگرایان و هم ضد انقلاب فعالیت شدیدی دارند.”

دولت ایران اخیرا پیش‌نویس “برنامه ۲۵ ساله همکاری‌های جامع ایران و چین” را تصویب کرد و به وزارت خارجه مأموریت داد تا با طرف چینی مذاکره کند و درباره جزئیات برنامه به توافق برسد.

آقای ظریف به طور خاص به انتقاد نماینده‌ای اشاره کرد که دیروز در مجلس از او پرسیده بود چرا وزارت امور خارجه نمایندگان را به سفرهای خارجی نمی‌برد و در این مذاکرات شرکت نمی‌دهد.

وزیر خارجه ایران بدون نام بردن از این نماینده مجلس گفت “همان برادر در مذاکرات سری من و پوتین حضور داشت و بعد از آن گفت قرار است روسیه از ما نفت بخرد. همان گفته موجب قطع خرید نفت ایران از سوی روسیه شد.”

آقای ظریف مخالفان توافق ۲۵ ساله با چین را متهم کرده است که به دنبال “دیپلماسی کاریکاتوری” هستند و گفته است که آنها “در مورد برجام نیز همین کار را کردند.”

رادیوفردا: سخنگوی سازمان انرژی اتمی می‌گوید خسارت حادثه سوله سایت غنی‌سازی اورانیوم نطنز «قابل توجه» است.

بهروز کمالوندی یکشنبه ۱۵ تیرماه در گفتگو با خبرگزاری ایرنا گفت قرار است سوله بزرگتر و با تجهیزات پیشرفته‌تری در این مجتمع احداث شود.

شورای عالی امنیت ملی ایران روز ۱۳ تیرماه اعلام کرد که علت حادثه در تاسیسات هسته‌ای نطنز مشخص شده است، اما به دلیل «ملاحظات امنیتی» فعلا دراین‌باره اطلاع‌رسانی نمی‌شود.

بخشی از تاسیسات هسته‌ای ایران بامداد ۱۲ تیرماه دچار حادثه شد که گرچه مقام‌های جمهوری اسلامی درباره علت آن توضیحی نداده‌اند، اما در این فاصله گزارش‌هایی حاکی از احتمال «خرابکاری» در آنجا منتشر شده است.

علی اکبر صالحی رئيس سازمان انرژی اتمی ایران روز یکشنبه گفت بر اساس اعلام شورای عالی امنیت ملی، نتیجه بررسی‌ها به «دلایل امنیتی» اعلام نشد، اما «نتایج قطعی» این بررسی‌ها به زودی اعلام می‌شود.

کمالوندی نیز گفته است همانطور که دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی اعلام کرد، الان مراجع امنیتی کشور می‌دانند که علت حادثه چیست، اما بنا به ملاحظات امنیتی فعلا بنا ندارند در این باره صحبت کنند.

وی همچنین در خصوص مشخصات سوله‌ای که این حادثه در آن رخ داده است، گفت: «ساخت این سوله از سال ۹۲ شروع شده بود و نظر آقای صالحی این بود که برای کارهای نهایی ماشین‌های پیشرفته و مونتاژ این ماشین‌ها راه‌اندازی و تجهیز شود. در سال ۹۴ ساخت این سوله در حال تکمیل بود که به دلیل بحث برجام کاملاً تکمیل نشد.»

این در حالی است که بر اساس ارزیابی اولیه کارشناسان که با تطبیق عکس‌های منتشرشده توسط سازمان انرژی اتمی ایران و تصاویر ماهواره‌ای گوگل انجام شده، محل «حادثه» مرکز مونتاژ سانتریفوژ ایران بوده است.

دو مقام ایرانی روز جمعه به رویترز گفته بودند که حادثه سایت نطنز «خرابکاری از نوع حمله سایبری اسرائیل بوده است».

کمالوندی گفته است «قرار بود» در این سوله نمونه‌های بیشتری از ماشین‌های سانتریفیوژ پیشرفته تولید شود.

به گفته وی، این سوله بعد از خروج آمریکا از برجام و دستور علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی به سازمان انرژی اتمی مبنی بر ایجاد زمینه لازم برای تولید ۱۹۰ هزار سو، ۱۶ خرداد ۱۳۹۷ افتتاح شد، اما به دلیل محدودیت‌های برجامی با ظرفیت کامل کار نمی‌کرد.

آقای کمالوندی می‌گوید که در این سالن تجهیزات اندازه‌گیری و ابزارهای دقیق بود که در اثر حادثه بخشی از آنها از بین رفته و حالا قرار شده است سوله در ابعادی بزرگتر ساخته ‌شود و از تجهیزات بیشتر و پیشرفته‌تری در آنجا استفاده خواهد شد.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران با تاکید بر اینکه «این حادثه هیچ وقفه و خللی در کار غنی‌سازی ایران ایجاد نمی‌کند»، گفته است ممکن است این حادثه در برنامه میان مدت در توسعه و تولید ماشین‌های پیشرفته «کندی‌هایی ایجاد کند».

«خرابکاری» اخیر در سایت نطنز در زمانی رخ داده که ایران با طیفی دیگر از آتش‌سوزی‌ها و حوادث در مجتمع‌های پتروشیمی، سازمان‌های برق منطقه‌ای و سازه‌های زیربنایی خود روبرو شده است.
با استفاده از گزارش‌های ایرنا و رادیو فردا؛ ف.ق/س.ن

رادیوفردا: روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی به نقل از یک منبع اطلاعاتی نوشته است که «حادثه» روز پنج‌شنبه، ۱۲ تیرماه، در تاسیسات غنی‌سازی اتمی نطنز احتمالا ناشی از «خرابکاری» بوده است.

بر اساس این گزارش، این خرابکاری بر اثر کار گذاشتن یک «وسیله انفجاری» در تاسیسات نطنز بوده و بخش‌های مختلف این تاسیسات که روی زمین قرار دارند را خراب کرده است.

این روزنامه خبر خود را به نقل از یک «مقام اطلاعاتی خاورمیانه‌ای» نوشته، اما به نام او اشاره نکرده است.

دیوید آلبرایت، رئيس موسسه علم و امنیت بین‌الملل، که در دهه گذشته برنامه هسته‌ای ایران را رصد کرده نیز به این روزنامه گفته است که به «احتمال زیاد» این موضوع «اقدام خرابکارانه» بوده است.

بر اساس ارزیابی اولیه کارشناسان که با تطبیق عکس‌های منتشرشده توسط سازمان انرژی اتمی ایران و تصاویر ماهواره‌ای گوگل انجام شده، محل «حادثه» مرکز مونتاژ سانتریفیوژ ایران بوده است.

آقای آلبرایت نقش این مرکز در توسعه برنامه هسته‌ای ایران را مهم ارزیابی کرده و گفته است موقعیت این مرکز احتمال «عامدانه» بودن این رویداد را بیشتر می‌کند.

تاسیسات غنی‌سازی اورانیوم نطنز مساحتی بالغ بر ۱۰۰ هزار متر مربع دارد و در عمق هشت متری زمین ساخته شده است. این سایت اصلی‌ترین مرکز غنی‌سازی اورانیوم در ایران است و زیر نظر بازرسان آژانس انرژی اتمی قرار دارد.

روز گذشته،‌ ساعتی پس از وقوع این اتفاق،‌ بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران گفت این «حادثه» در یک «سوله در دست احداث در محوطه باز سایت نطنز» رخ داده و «تلفات جانی» نداشته است.

آقای کمالوندی همچنین گفت این سایت «فاقد مواد هسته‌ای و آلودگی» بود و «شایعاتی» که درباره «مسئله آلودگی» مطرح شده، «به هیچ وجه صحت ندارد».

در همین حال ساعتی پس از این حادثه، روز ۱۲ تیرماه یک یادداشت در خبرگزاری دولت،‌ ایرنا و دو خبرگزاری ایسنا و ایلنا منتشر شد که به ارزیابی واکنش حکومت ایران در قبال این رخداد پرداخته است.

در این یادداشت که لحنی رسمی دارد با اشاره به خبرهای مربوط به نطنز آمده است که اگر «نشانه‌هایی از عبور» آمریکا و اسرائیل «از خطوط قرمز» مشاهده شود، باید در «راهبرد مواجهه و مقابله با وضعیت جدید» تجدید نظر اساسی شود.

در ابتدای این یادداشت تاکید شده است که «فشارهای سیاسی و امنیتی» علیه ایران افزایش یافته و حکومت ایران تلاش کرده که «از تشدید بحران و شکل‌گیری شرایط و موقعیت‌های غیرقابل پیش‌بینی» جلوگیری کند.

در بخش دیگری از این یادداشت به حساب‌های رسانه‌ای اسرائيلی اشاره شده که «این رخداد را به اقدامات خرابکارانه اسرائيل» نسبت داده‌اند.

اشاره این یادداشت به توییت ایدی کوهین، تحلیل‌گر اسرائيلی، است که در توییتی برای اولین بار به وقوع حادثه در نطنز اشاره کرد، ولی نوشت که این حادثه ناشی از «بمباران» به دست اسرائیل رخ داده است.

تاکنون کارشناسان فنی و همچنین منابع اسرائیلی ادعای آقای کوهن را تایید نکرده‌اند. بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، نیز گفته است که دولتش در این باره واکنش نشان نخواهد داد.

واکنش آژانس و آمریکا: مطلع و پیگیر هستیم

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هم در واکنش به این خبر اعلام کرد، از «حادثه» گزارش‌شده مطلع است و این نهاد همچنان می‌تواند به فعالیت‌های خود جهت راستی‌آزمایی در تاسیسات نطنز ادامه دهد.

وزارت خارجه آمریکا هم با تاکید بر این که اخبار مربوط به این سایت را دنبال می‌کند، این حادثه یادآوری می‌کند که جمهوری اسلامی کماکان به جای رفع نیازهای مردم ایران، به برنامه‌ هسته‌ای گمراه‌کننده خود اولویت داده است.
منبع: ایسنا، ایرنا، نیویورک تایمز، رادیوفردا/ ر. ح./ ف. دو.

بی‌بی‌سی: تصویر ماهواره‌ای محل انفجار در شرق تهران که شرکت ماکسار در اختبار بی‌بی‌سی قرار داده استتصویرهایی جدیدی که از محل انفجار در شرق تهران به دست بی‌بی‌سی فارسی رسیده، ابعاد این حادثه را با جزئیات بیشتر نشان می‌دهد. این تصویرها را شرکت ماکسار (MAXAR) در اختیار بی‌بی‌سی گذاشته و محل انفجار جمعه ششم تیر را، قبل و بعد از حادثه نشان می‌دهد.

حکومت ایران ساعاتی بعد از انفجار اعلام کرد که این حادثه در مخزن‌های گاز تاسیسات پارچین رخ داده و تصاویری از مخازن گاز سوخته نشان داد.

اما در تصویرهای ماهواره‌ای هیچ نشانه‌ای از انفجار یا سوختگی در منطقه‌ای که تاسیسات پارچین قرار دارد دیده نمی شود. در عوض، حدود ۲۴ کیلومتری شمال تاسیسات پارچین،‌ در پارک جنگلی حفاظت شده خجیر، نشانه‌هایی از انفجاری بزرگ در یک ساختمان مشاهده می‌شود. مقایسه تصویرهای قبل از روز جمعه، و بعد از وقوع انفجار تایید می‌کند که محل واقعی انفجار، در این تاسیسات بوده است.

منابع خبری هم پیشتر گزارش داده بودند که نور شدیدی که بامداد جمعه در شرق تهران مشاهده شد ناشی از انفجار در انبارهای موشکی محدوده پارک جنگلی خجیر در کوه‌های شرق تهران بوده است.

تصویرهای ماهواره‌ای از انفجار در شرق تهران در روز جمعه ششم تیر ۱۳۹۹

بعد از انفجار (دوشنبه ۹ تیر ۱۳۹۹)

قبل از انفجار

تصویرهای ماهواره‌ای نشان می‌دهد که مقابل محل انفجار پوشش گیاهی منطقه‌ای به وسعت حدود ۱۷۳ هزار متر مربع سوخته است. مساحت این منطقه سوخته تقریبا به اندازه ۲۴ زمین فوتبال است.

تصاویر زیر، محل انفجار را قبل از حادثه روز جمعه، و امروز نشان می‌دهد. این تصویرها نشان می‌دهد که انفجار در مجموعه ای رخ داده که دارای چهار ساختمان است. در اطراف ساختمان‌ها اجسامی مشاهده می‌شود که به نظر می‌رسد بشکه یا مخزن‌های جابجایی یا نگهداری مایعات هستند.

بر اساس برآورد سرویس های اطلاعاتی غرب، در محدوده پارک جنگلی خجیر واقع در کوه‌های شرق تهران، چند مرکز توسعه برنامه موشکی ایران واقع شده و تحلیلگران نظامی آن را از مراکز اصلی صنایع نظامی ایران می‌دانند.

خبرگزاری‌ها به نقل از منابعی که برنامه موشکی ایران را زیر نظر دارند، برآورد کرده‌اند که انفجار در یکی از این تاسیسات موشکی رخ داده است. بی‌بی‌سی به صورت مستقل نمی‌تواند این برآوردها را تایید کند.

منابع اطلاعات نظامی آمریکا معتقدند که ایران دارای بزرگترین تاسیسات نظامی زیرزمینی در خاورمیانه است و احتمالا بخشی از امکانات ساخت موشکی ایران و انبارهای نگهداری آنها در این محل واقع شده است. مقامات نظامی ایران نیز تایید کرده اند که موشک های ساخت داخل در تونل های زیر زمینی انبار شده است.

تصویرهای ماهواره‌ای از انفجار در شرق تهران در روز جمعه ششم تیر ۱۳۹۹

بعد از انفجار (دوشنبه ۹ تیر ۱۳۹۹)

قبل از انفجار

تصویر زیر منطقه وسیعی، مقابل محل انفجار را نشان می‌دهد که پوشش گیاهی آن در آتش سوخته است.

تصویر زیر هم که با ماهواره‌های مجهز به دوربین مادون قرمز گرفته شده، به گفته کارشناسان شرکت ماکسار، بخشی از پوشش گیاهی، که بعد از انفجار سالم مانده‌اند را به رنگ قرمز، و پوشش گیاهی سوخته را به رنگ سیاه نشان می‌دهد.

بعضی رسانه های ایران گزارش ها درباره انفجار در تونل‌های زیرزمینی تولید و نگهداری موشک را “ادعای مضحک” خوانده اند. آنها گفته اند که “رسانه های معاند” در پی تضعیف قدرت موشکی ایران هستند و قصد دارند صنایع نظامی حساس ایران را “ضربه پذیر” معرفی کنند.