اخبار

انتخاب: توضیحات سخنگوی شورای نگهبان درباره آرای نفر سوم انتخابات در اصفهان
سخنگوی شورای نگهبان گفت: بنابر تفسیر و برداشت از قانون طبق نظر اعضای شورای نگهبان امکان ابطال آرا به دلیل عدم صلاحیت وجود دارد.
پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :
سخنگوی شورای نگهبان گفت: بنابر تفسیر و برداشت از قانون طبق نظر اعضای شورای نگهبان امکان ابطال آرا به دلیل عدم صلاحیت وجود دارد.

به گزارش انتخاب؛ نجات الله ابراهیمیان سخنگوی شورای نگهبان درباره اینکه آیا از منظر قانونی ماده ای درباره رد صلاحیت و ابطال آرای نامزدهای انتخاباتی پس از برگزاری انتخابات وجود دارد اظهار کرد: اگر شورای نگهبان بر این مبنا تصمیمی را اتخاذ کرده باشد و آرای فردی را پس از برگزاری انتخابات باطل کند به معنای این است که اکثریت شورا به این موضوع قائل هستند که به خاطر عدم صلاحیت هم می توان بعد از انتخابات صلاحیت فردی را رد کرد.

وی درباره اینکه آیا ماده قانونی در این باره وجود داردتاکید کرد: این موضوع تفسیر و برداشت اعضای شورای نگهبان از قانون است.

ابراهیمیان در پاسخ به این سوال که آیا امکان ابطال آرای نفر سوم اصفهان به دلیل رد صلاحیت وجود دارد تاکید کرد: اگر مبنا و تفسیر شورای نگهبان درباره این موضوع حاکم باشد امکان آن وجود دارد.

نظر: شاید در اوایل عید مهمترین خبر رد صلاحیت منتخب اصفهان بود. مینو خالقی که در انتخابات اصفهان نفر سوم شده بود، به دلایل نامعلومی آراء وی توسط شورای نگهبان ابطال گشته بود. در همین زمینه روزنامه وقایع التفاقیه در گفت و گو با یک منبع مطلع به پشت پرده این واقعه می پردازد. این روزنامه در این گفت و گو با عنوان« روایت رد صلاحیت جنجالی » با اشاره به این موضوع که دلیل رد‌صلاحیت او عکس‌هایی است که در اختیار هیأت نظارت قرار گرفته است؛ در‌حالی‌که طبق ادعای یکی از نزدیکان خالقی، بخشی از عکس‌های مورد نظر برای رد‌صلاحیت مینو خالقی، عکس‌های شخصی است که به احتمال زیاد با هک‌کردن گوشی وی می‌توانسته به دست آمده باشد؛ می نویسد:« طبق اظهارات یک منبع مطلع، خالقی در ابتدا از طرف هیئت نظارت رد‌صلاحیت شده بود و به دلیل نزدیکی و رفاقت دیرینه‌ای که پدر او با احمد سالک، نماینده فعلی مجلس داشت، با وساطت آنها شورای نگهبان خانم خالقی را تأیید صلاحیت کرد. البته این امر شروع داستانی بود که مینو خالقی را از ابتدای سال جدید، تیتر رسانه‌های داخلی و خارجی و فضای واقعی و مجازی کرده است.

طبق اظهارات این منبع مطلع، دو روز مانده به شروع تبلیغات، نماینده شورای نگهبان با مینو خالقی تماس می‌گیرد که برای پاره‌ای توضیحات به هیأت نظارت اصفهان مراجعه کند. آنها قبل از اینکه به شورای نگهبان بروند، نزد یکی از دوستان خود رفته و موضوع را مطرح و مشورت می‌کنند. وی صراحتا به آنها می‌گوید: «خانم خالقی! شما قرار بوده که از سوی شورای نگهبان رد‌صلاحیت شوید، ولی با‌توجه به نامه‌نگاری‌ها و رایزنی‌های صورت‌گرفته، شما تأیید شده‌اید. بنابراین آنها می‌دانند که در تأیید شما اشتباه کرده‌اند و حالا پشیمان هستند.»

پس از این توضیحات، مینو خالقی، بنا به شهادت و اظهارات فرد مطلع به شورای نگهبان مراجعه می‌کند و در آنجا عکسی قدیمی از یک خانم که چهره واضحی ندارد و عینکی آفتابی روی چشم اوست، به وی نشان می‌دهند و از مینو خالقی سؤال می‌شود که این خانم شما هستید، مینو خالقی این عکس را رد می‌کند و می‌گوید که عکس متعلق به وی نیست. ولی دوباره عکسی دیگر به او نشان می‌دهند. دوباره از او می‌پرسند که شما قبلا فلان منطقه کشور نرفته بودید؟ ایشان هم طبق اظهارات این منبع آگاه همچنان این پرسش‌ها را رد می‌کند. این منبع مطلع در ادامه می‌گوید: آن روز از نظر روانی، تعادل مینو خالقی به هم ریخته بود و از دفتر شورا خارج شد. فردای آن روز با چهره‌ای نگران به خانواده گفته بود که سال‌ها پیش با گروه محیط‌زیستی به فلان منطقه از کشور رفته است و حضور ذهن ندارد که چه عکسی از وی در اختیار شورای نگهبان است.

بر‌اساس این اظهارات به نظر می‌رسد اطلاعاتی که باعث تصمیم‌گیری در‌باره ابطال آرای مینو خالقی شده است، ارجاع به تصاویر خصوصی و بعضا شخصی این منتخب مردم اصفهان بوده است.

برای نمونه آن مرجع مطلع گفت که یکی از استنادات برای رد‌صلاحیت وی، تصویر یکی از جلسات علمی در دانشگاهی در چین است که مینو خالقی در آن جلسه حضور داشته است و در آن جمع زنانه که مردی وجود نداشته ، عکسی در یکی از صفحات داخلی بولتن داخلی آن دانشگاه منتشر شده است.

این در حالی است که هیئت نظارت به‌هیچ‌وجه تا آن زمان از سفر مینو خالقی به چین خبر نداشته است وگرنه احتمالا همان زمان عکس‌های چین را ملاک تأیید یا رد‌صلاحیت قرار می‌دادند؛ ولی این اطلاعات توسط یکی از دوستان خانم خالقی به شورای نگهبان ارائه شده است.

این منبع آگاه همچنین تأکید کرد: در ابتدا قرار بود فقط یک نفر خانم در لیست پنج‌نفره اصفهان قرار بگیرد که وی بنا به تأکید یکی از احزاب اصفهان، همسر یکی از مقامات اصفهان واز بستگان یکی از نمایندگان سابق اصفهان است؛ ولی فشارهایی که از طریق دوستان برخی احزاب وارد شده، مینو خالقی به عنوان دومین زن اصلاح‌طلب در لیست اصفهان قرار می‌گیرد و این امر حساسیت برخی افراد را تحریک کرد.

ادامه در صفحه ۲ طبق تأکید این منبع موثق زمانی که تبلیغات و سخنرانی‌ها شروع شد، تسلط مینو خالقی در سخنرانی‌ها چشمگیر بود.

این فرد نزدیک به مینو خالقی با انتقاد از خبرنگاران آزاد ساکن خارج از کشور گفت: مدیر صفحه آزادی‌های یواشکی، بدون اجازه در کمپین آزادی‌های یواشکی عکسی از مینو خالقی منتشر کرده است و در این کمپین از او حمایت کرده است. این امر برای وی دردسر ساز شده تا حدی که برخی شایعه‌ها مبنی بر این است که مینو خالقی، حامی آزادی‌های یواشکی است و با برنامه‌ریزی وارد انتخابات مجلس شده است را تقویت کرده است؛ در‌حالی‌که مینو قرآن‌پژوه و به مقدسات پایبند است. این منبع آگاه می‌گوید: طریقه به دست‌آوردن عکس‌های مینو خالقی به این نحو بوده است که یکی از افراد که خود را از دوستان و همفکران مینو خالقی معرفی می‌کند و از معدود افرادی است که از سفر علمی وی به چین مطلع بوده است و به دلیل اینکه خودش در انتخابات رد‌صلاحیت شده، درباره این سفر مینو اطلاعاتی می‌دهد.

بنابراین فردی به عنوان مأمور به چین فرستاده شده است و از طریق سفارت ایران در چین از همان دانشگاه مورد نظر در چین، عکس‌های مورد نظر که شخصی و در فضایی زنانه و مسقف گرفته شده است را دریافت می‌کند.

این منبع موثق درباره زمان طرح مسئله چین و موارد منشوری آن مدعی شد که موضوع چین و عکس‌های آن، بعد از برگزاری انتخابات و رأی‌آوردن مینو مطرح شده است. طبق اظهارات این فرد، مینو خالقی هفت سال پیش مقاله‌ای به زبان انگلیسی به یک دانشگاه اروپایی می‌دهد و این مقاله پذیرفته می‌شود، بنابراین وی به همراه مدیرکل وقت دادگستری استان اصفهان، بهمن کشاورز و دو نفر از وکلای مطرح و همچنین به اتفاق همسرش به این کشور اروپایی می‌رود. جالب اینجاست که برخی افراد می‌گویند برخی عکس‌های بدون حجاب وی در آن سفر به عنوان یکی از مصادیق رد صلاحیت وی در اختیار شورای نگهبان قرار گرفته است. سؤال اینجاست که کدام فردی قبول می‌کند که مینو خالقی در یک سفر کاری و دولتی به همراه همسر و مدیران جمهوری اسلامی ایران بدون حجاب عکس گرفته باشد؟ بنا‌بر اظهارات این فرد مطلع، یکی از روحانیون سرشناس اصفهان چند روز بعد از انتخابات با مینو خالقی تماس می‌گیرد و او به دلایلی امکان پاسخگویی ندارد و بعد در زمان مناسبی (شاید فردای آن روز) خودش با ایشان تماس می‌گیرد. این روحانی سرشناس اصفهانی از او در مورد سفرش به اروپا سؤال می‌کند.

وی می‌گوید که بله چند سال پیش به این سفر رفته‌ام.او می‌گوید شما در این سفر عکس‌های بدون حجاب دارید؟ مینو که به دلیل فشارهای عصبی چند وقت گذشته زودرنج شده است، موضوع را رد می‌کند و با عصبانیت می‌گوید‌ ای کاش به جای کنکاش در زندگی شخصی افراد، آقایان به این جمله امام راحل توجه کنند که «ملاک حال فعلی افراد است» و تا این حد در زندگی شخصی افراد سرک نکشند. بنابراین بنابر شنیده‌ها موضوع اطلاع داده می‌شود و پس از آن مینو خالقی رد صلاحیت می‌شود.

همچنین از طرفی همسر یکی از مقامات شهری اصفهان که در انتخابات هزینه بسیار زیادی خرج کرده و شائبه تخلفات گسترده ای در مورد او وجود دارد و همچنین فیلم تخلفاتش در اختیار نهادهای مربوطه است، وقتی متوجه می‌شوند که قرار است آرای وی در برخی صندوق ها ابطال شود و ممکن است وی رأی نیاورد و مینو خالقی که با اختلاف کمی از فرد مورد نظر رأی آوره است در لیست بماند، موضوع سفر چین و عکس‌های مربوط به سفر مینوخالقی را منتشر می‌کند. »

دویچه‌وله: محمدرضا باهنر نماینده کنونی مجلس می‌گوید از چند روز قبل از برگزاری انتخابات، احتمال شکست اصولگرایان را می‌داد اما هیچ‌وقت تصور نمی‌کرد که نتیجه آن ۳۰ بر هیچ باشد. او هم‌چنین خواهان ادامه ریاست لاریجانی در مجلس جدید است.

محمدرضا باهنر یکی از چهره‌های بانفوذ اصول‌گرا و نایب‌رئیس کنونی مجلس در گفت‌وگویی با خبرگزاری “خبرآنلاین” که روز چهارشنبه (۱۱ فروردین/ ۳۰ مارس) منتشر شد، گفته است، تصور نمی‌کرد انتخابات ۷ اسفند در تهران به چنین نتایجی برسد.

در این انتخابات لیست “امید” در تهران که از حمایت اصلاح‌طلبان و اعتدال‌گرایان حامی دولت روحانی برخوردار بود همه سهمیه ۳۰ نفره تهران را از آن خود کرد و هیچیک از نامزدهای اصول‌گرا در تهران موفق به راهیابی به مجلس نشدند. چنین نتیجه‌ای از نگاه ناظران خارجی نیز غیرمنتظره بود.

باهنر به خبرآنلاین گفت: «خیلی دیر فهمیدم که چنین نتیجه‌ای در انتخابات تهران رقم می‌خورد. مثلا سه، چهار روز مانده به تبلیغات این حس را یافتم. البته بازهم نه تا این حد که ۳۰ به هیچ شویم. فکر می‌کردیم تفوق با لیست امید یا اصلاح‌طلبان است.»

خود باهنر برای دوره دهم مجلس نامزد نشده بود. برخی می‌گویند شکست اصول‌گرایان در انتخابات تهران برای باهنر تا حدود زیادی قابل‌پیش‌بینی بوده و او با خودداری از کاندیداتوری، خود را از یک “انگ شکست” رهانیده است.

“حرکات غیرمعمول” اصول‌گرایان

باهنر در این گفت‌وگو از “یک سری حرکات غیرمعمول” اصول‌گرایان یاد کرده که متوجه رقیبان بود، اما به‌زیان خود آنها در انتخابات تمام شد: «مثلا بعضی از دوستان در این زمان یکباره به افشاگری افتادند که کی رانت برده، خورده، قرارداد اینطوری یا آن طوری امضا کرده، حتی اسم بردند در حالی که در حالت عادی هم شرعا و قانونا نمی‌توان این حرف‌ها را زد.»

• به کانال تلگرام دویچه وله بپیوندید

به گفته این نماینده مجلس “در انتخابات افشاگری آن هم افشاگری‌های این تیپی افکار عمومی را به فکر وامی‌دارد که‌ آیا این مسائل الان به وجود آمده یا قبل از انتخابات هم بوده است؟”

باهنر در باره کارزار “لیست انگلیسی” که اصول‌گرایان علیه اصلاح‌طلبان به راه انداخته بودند نیز گفت: «رادیو بی بی سی بالاخره ممکن است از یک لیستی بیشتر خوشش بیاید و اگر مثلا بکوید به لیست الف رای دهید معنایش این نیست که اینها کاندیداهای انگلیس هستند.»

باهنر تاثیر آندسته از اصول‌گرایانی که “قرار بود کنار بروند و نرفتند” در شکست اصول‌گرایان در تهران را ناچیز دانست و گفت کنارنرفتن این دوستان تنها ۱۰ درصد به لیست اصول‌گرایان ضربه زده است.

چرا لاریجانی در قم دوم شد؟

محمدرضا باهنر درباره کاهش آرای علی لاریجانی در قم نیز گفت: «جامعه مدرسین حوزه علیمه قم در این شهر سه نفر را در لیست خود گذاشتند که نام لایجانی در آن نبود… بعد آنجا یک گروه اصولگرا پیدا شد که لیستی درست کردند، اما آقای لاریجانی در آن نبود. آن وقت جالب است که دوستان سران لیست اصولگرای تهران بیانیه‌ای دادند که از لیست اصولگرایان قم حمایت کردند. همان لیستی که نام لاریجانی در آن نبود!»

او در دفاع از اصول‌گرا بودن علی لایجانی گفت: «آقای لاریجانی را بزنید، خرد کنید و دوباره برگردانید سرجایش، باز هم اصولگراست. احدی در کشور نمی‌تواند مدعی باشد که لاریجانی جزو ظرفیت اصولگرایان نیست. ایشان در مجلس ششم رئیس صداوسیما بود. در مجلس هفتم، هشتم و نهم هم که تکلیفش معلوم است. برچسب غیراصولگرایی به دامن آقای لاریجانی نمی‌چسبد.»

دفاع از ادامه ریاست لایجانی

باهنر که هم‌اکنون یکی از معاونان علی لاریجانی در هیات رئیسه مجلس نهم است از ادامه‌ی ریاست لاریجانی در مجلس دهم حمایت کرده است.

باهنر گفته است: «تصورم این است که آقای لاریجانی بیشتر برای دولت مفید است تا آقای عارف. از جنبه‌های مختلف مثلا سابقه آقای لاریجانی در مدیریت مجلس. تصور این است که آقای لاریجانی با حاکمیت خیلی راحت‌تر است، می‌تواند برود و صحبت کند.»

هم‌چنین به‌نظر باهنر، عارف برای ریاست مجلس از رای کافی برخوردار نیست: «اگر آقای عارف بپذیرد که نائب رئیس شود، مساله‌اش حل است. راحت‌تر می‌تواند تفاهم کند و رای به اندازه نائب رئیسی دارد. خوب هم دارد ولی برای ریاست تصورم این است که رای ندارد.»

محمدرضا عارف با کسب ۱میلیون و ۴۰۰ هزار رای، نماینده اول تهران در انتخابات مجلس شورای اسلامی است. از این رو برخی اصلاح‌طلبان ریاست مجلس را حق او می‌دانند، اما برخی دیگر می‌گویند خوب است که ریاست مجلس در ازای دریافت دو پست معاونت هیات رئیسه مجلس، به لاریجانی واگذار شود.

سحام: هاشمی رفسنجانی، خلق مجلسی معتدل و زنده را حاصل حضور مردم در صحنه توصیف کرد.

به گزارش «انتخاب»، امروز در چهارمین روز کاری سال جدید، وزیر کشور، قائم مقام وزیر به همراه تنی چند از معاونین، وزیر اطلاعات و معاونین ایشان، معاون حقوقی رئیس‌جمهور، جمعی از استانداران، اعضای مجمع متخصصین ایران و کانون همبستگی اساتید، نخبگان و دانشگاهیان کشور، تنی چند از مسؤولان و فرمانداری کاشان به همراه اقشار مختلف مردم در ادامه دیدارهای نوروزی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با وی دیدار و گفت‌وگو کرد.

هاشمی رفسنجانی در این دیدارها با بیان اینکه اقتصاد مقاومتی که همواره مورد تأکید مقام معظم رهبری و به عنوان شعار امسال نیز انتخاب شده است، باید درون زا و برون‌نگر باشد، گفت: بر اساس این سیاست باید از استعدادها، نیروی انسانی و امکانات موجود کشور به منظور رونق تولید داخلی و خودکفایی حداکثر استفاده انجام شود و با بهره‌مندی از سرمایه‌ خارجی و تکنولوژی‌های پیشرفته دنیا و رصد و تعامل بازارهای جهانی، اقتصاد را پویا و صادرات را افزایش دهیم.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، درون زایی و برون‌نگری را از ارکان مهم اقتصاد مقاومتی و مکمل یکدیگر برشمرد و افزود: این دو در کنار یکدیگر سبب تحقق اقتصاد مقاومتی می‌شوند، اگر درون زا نباشیم، وابسته می‌شویم و بدون سیاست برون‌نگرا نیز، تعامل، تجارت و صادراتی نخواهیم داشت.

هاشمی رفسنجانی، در بخش دیگری از سخنان خویش در دیدار وزیر، قائم مقام و معاونین وزارت کشور به برگزاری مطلوب و آرام انتخابات هفتم اسفند ماه سال گذشته اشاره کرد و افزود: انتخابات مجلس خبرگان رهبری و مجلس شورای اسلامی، به اسلام، کشور و مردم در مجامع جهانی و بین‌المللی اعتباری دوباره بخشید و باعث شادی و امیدواری بیشتر مردم شد.

وی با اشاره به اینکه بیشتر مردم از روند برگزاری و همچنین نتیجه انتخابات راضی هستند، گفت: نتایج انتخابات اخیر نشان داد که مردم به لیست‌ها به طور کامل رأی دادند و این امر نشانگر این است که مردم به خوبی درک کرده‌اند که انتخابات انفرادی جواب نمی‌دهد و نمی‌توان تصمیمات اساسی گرفت و این شیوه در بیشتر نقاط دنیا مرسوم است.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، با قدردانی از زحمات دست‌اندرکاران برگزاری انتخابات، خاطر نشان کرد: استقامت، حفظ استقلال و عدم تأثیرپذیری از فشارها و بی‌طرفی وزارت کشور در انتخابات از نقاط قوت آن بود و ناظران انتخابات باید طرفدار عدالت و در قبال اعلام نظرها و آبروی افراد پاسخگو باشند.

هاشمی رفسنجانی، خلق مجلسی معتدل و زنده را حاصل حضور مردم در صحنه توصیف کرد و افزود: انتظار می‌رود دیگر از تریبون مجلس شاهد هتاکی‌ها، دروغ‌گویی‌ها و سوء استفاده‌هایی که با عدالت اسلامی و موازین شرعی و انسانی سازگار نیست، نباشیم و نمایندگان منتخب مجلس شورای اسلامی باید به تصویب قوانین مفید و کارگشای مشکلات مختلف مردم بپردازند.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام افزود: با هوشیاری مردم به نتایج خوبی در انتخابات دست یافتیم و من توفیق پیدا کردم در بخشی از این حماسه مردمی حضور ناچیزی داشته باشم.

وی به حضور چشمگیر زنان در عرصه‌های مختلف اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی کشور اشاره کرد و گفت: زنان تحصیلکرده با نشان دادن سطح توانایی‌ها خود، روز به روز جایگاه خود در کشور را ارتقا می‌دهند.

هاشمی رفسنجانی با تأکید بر اینکه آینده کشور با آگاهی مردم تأمین است، گفت: امیدوارم روزی موفق به اجرای کامل عدالت اسلامی در کشور شویم و این روز چندان دور نیست.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در دیدار جمعی از مسؤولان شهرستان کاشان با اشاره به نقش و جایگاه استان اصفهان در کشور به برخی مشکلات و مسائل مطرح شده توسط مسؤولان این شهرستان اشاره کرد و گفت: امیدواریم استانداران سراسر کشور از جمله اصفهان با شجاعت و درایت نسبت به رفع مشکلات اقدام کنند.

در ابتدای این دیدار، امیری، قائم مقام وزیر کشور با تبریک سال نو و ولادت حضرت فاطمه زهرا(س) به ارائه گزارش مبسوطی از نحوه برگزاری انتخابات در سطح کشور و امنیت حاکم در روز برگزاری آن، گفت: حضور باشکوه و گسترده مردم در انتخابات بیانگر نقش بی‌نظیر شما در ایجاد علاقه و امید به مردم در پاسداری و صیانت از آراء آنها بود.

وی افزود: رهنمودها و حمایت‌های شما از دولت و کارگزاران نظام مایه دلگرمی ما بوده و آینده روشنی را برای دولت و ملت ایران به ارمغان خواهد آورد.

الهام امین‌زاده، معاون حقوقی رئیس جمهور با تشکر و قدردانی از زحمات هاشمی رفسنجانی در تنظیم و تدوین سیاست‌های کلی در مجمع تقاضا کرد تا با توجه به بررسی سیاست‌های کلی قانون‌گذاری در مجمع حیطه‌های قانون‌گذاری مشخص و شفا‌ف‌سازی در قوانین و تسهیل در قوانین مربوطه به سرمایه‌گذاری‌های خارجی صورت پذیرد.

مدیر عامل صندوق کارآفرینی امید نیز با اشاره به همکاری این صندوق با شرکت‌های دانش‌بنیان دانشگاه آزاد اسلامی در راستای حمایت از کارآفرینان، گفت: مکانیزمی را که مجمع تشخیص برای صندوق توسعه ملی پیش‌بینی کرد، بسیار آینده‌نگر و استراتژیک است.

مومنیان فرماندار کاشان و مالکی سفیر سابق ایران در افغانستان هم در این دیدارها به بیان اقدامات و فعالیت‌های اجرایی به عمل آمده در شهرستان کاشان و مسائل منطقه‌ای به ویژه افغانستان و فعال‌تر شدن گروه‌های تروریستی در منطقه ارائه داد.

سایر دیدار کنندگان نیز با ارائه گزارشی از حوزه فعالیت‌های خود، هاشمی رفسنجانی را عنصر تعادل و تعامل در نظام دانستند و اظهار داشتند که پس از انتخابات مسئولیت‌های شما بیش از پیش افزایش یافته است.

دویچه‌وله: رئيس ستاد انتخابات کشور می‌گوید که وزارت کشور موضوع رد صلاحیت مینو خالقی، از نمایندگان منتخب اصفهان را بررسی کرده و در این خصوص با شورای نگهبان اختلاف نظر دارد. به گفته او، علت ابطال آرای خالقی به او اطلاع داده شده است.
مینو خالقی، نماینده منتخب مردم اصفهان برای مجلس دهم

مینو خالقی، نماینده منتخب مردم اصفهان برای مجلس دهم

دو مقام وزارت کشور جمهوری اسلامی ایران روز دوشنبه (۹ فروردین / ۲۸ مارس) در گفتگو با خبرنگاران اعلام کردند که موضوع ابطال آرای مینو خالقی، یکی از نمایندگان منتخب مردم اصفهان در مجلس دهم، در دست پیگیری است.

حسینعلی امیری، قائم مقام وزیر کشور جمهوری اسلامی ایران، گفت که شورای نگهبان هنوز دلایل ابطال آرای مینو خالقی را به وزارت کشور اعلام نکرده است.

بیشتر بخوانید: شورای نگهبان آرای یکی از منتخبان اصفهان را باطل کرد

همچنین محمد حسین مقیمی، معاون سیاسی وزارت کشور و رئیس ستاد انتخابات کشور، گفت که پس از برگزاری انتخابات در اصفهان شورای نگهبان نظراتی را مطرح کرد که وزارت کشور مبادرت به بررسی آن‌ها کرده و به زودی نظر خود را در این باره اعلام می‌کند.

مقیمی گفت که شورای نگهبان و وزارت کشور در مورد انتخابات اصفهان اختلاف نظر دارند: «نظر شورای نگهبان و حوزه سیاسی وزارت کشور در ارتباط با انتخابات اصفهان از منظر حقوقی متفاوت است.»

مقیمی همچنین گفت که علت ابطال آرای منتخب مردم اصفهان به خود او اعلام شده است.

شورای نگهبان در آغاز سال نو از باطل شدن آرای یکی از منتخبان مردم اصفهان به نام مینو خالقی خبر داده بود. این در حالی بود که پیش‌تر ستاد انتخابات کشور اعلام کرده بود که پنج نفر، از جمله خانم خالقی، در دور اول انتخابات اصفهان به مجلس دهم راه یافته‌اند.

پس از آن اصلاح‌طلبان اصفهان در نامه‌ای به حسن روحانی، رئیس جمهور، خواستار دخالت او در موضوع حذف یکی از نمایندگان منتخب اصفهان در انتخابات ۷ اسفند و حفاظت از آرای مردم اصفهان شدند.

بیشتر بخوانید: اعتراض اصلاح‌طلبان به رد صلاحیت یک نماینده منتخب

خود مینو خالقی نیز بعد از انتشار خبر حذفش از نمایندگی مردم در واکنش به رد صلاحیت خود از سوی شورای نگهبان پس از پایان انتخابات در اطلاعیه‌ای نوشت که تا کنون هیچ ابلاغی مبنی بر تخلفات تبلیغاتی یا دیگر موارد در رد صلاحیت خود دریافت نکرده است.

رسول زرگرپور، استاندار اصفهان نیز که در نشستی خبری اعلام کرده بود موضوع ابطال آرای مینو خالقی را پیگیری خواهد کرد، گفته بود که علت رد صلاحیت این نماینده منتخب اعلام نشده است.

احتمال داده می‌شود که دلایل رد صلاحیت مینو خالقی در فاصله یک هفته اخیر به او اعلام شده باشد.

تقاطع: ری تکیه – روئل مارک گرخت

دموکراسی در جمهوری اسلامی نهادی نامأنوس است: نهادی که برای تقویت مشروعیت دین‌سالاری طراحی شده است. بسیاری از نهادهای نظارتی که همگی در ‌‌نهایت تحت کنترل روحانیان هستند، به طور پیوسته قوانین مصوب مجلس را لغو می‌کنند. مجلس ایران از دیرباز صرفا جایگاهی برای انعکاس منویات طبقه حاکم و سوپاپ اطمینانی برای مخالفان وفادار به رژیم بوده است.

نامأنوس بودن دموکراسی مدیریت‌شده دینی در ایران با برگزاری انتخاباتی از قبیل آن‌چه که اخیرا برگزار شد تشدید می‌شود و رسانه‌های ایرانی چنان درباره‌ی کارزارهای انتخاباتی و تفاوت‌های میان نخبگان سیاسی گزارش می‌دهند که گویی این اختلافات، رقابت‌های راست و چپ به مانند آنچه در غرب دیده می‌شود است. رییس جمهور حسن روحانی و حامیانش نام تغییر و امید را برای نامزدهای خود برگزیدند. رسانه‌های غربی هم به طور غریزی همین واژه‌ها را مورد استفاده قرار دادند. البته انتخابات سال ۲۰۱۶ نشانه‌ای از تغییر را هم با خود داشت ولی نه از نوعی که رسانه‌های غربی در ذهن داشتند بلکه این انتخابات به منزله پایان جنبش قبلا پویای اصلاحات در ایران و همچنین مرگ «چپ اسلامی» بود که خاستگاه تقریبا همه‌ی اصلاح‌طلبان به شمار می‌آمد.

اپوزیسیون وفادار

در اوایل سال‌های دهه ۱۹۹۰ و پس از پایان جنگ ایران و عراق، گروهی از سیاستمداران و عالمان مذهبی ایران، به بازنگری تئوریک در نقش مردم در دولت اسلامی پرداختند. بنیان اساسی ایدئولوژی آن‌ها این بود که تفسیر نص قرآن باید با شرایطِ در حال تغییر انسانی، هماهنگ باشد. از نگاه آن‌ها، نهادهای انتخابی نسبت به نهادهای انتصابی دارای اختیارات الهی و منابع مهم‌تری از اقتدار بودند. این اصلاح‌طلبانِ وفادار به انقلاب اسلامی، معتقد بودند تحمیل اجباری قیود مذهبی و خوار شمردن دموکراسی، به طور اجتناب‌ناپذیری هم مذهب و هم دیگر نهادهای دولتی را دچار فرسایش خواهد کرد. اصلاح‌طلبان بر خلاف تندرو‌ها باور عمیقی به توانایی توده مردم در حفظ کشوری داشتند که دارای بن‌مایه مذهبی و در عین حال رویکرد دموکراتیک بود.

این جنبش، دوره‌های موفقیت‌های خود را هم داشت: در سال‌های دهه ۱۹۹۰ توانست دو نهاد ریاست جمهوری و مجلس را از آن خود کند. با این وجود، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی که با علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی، رییس جمهوری سابق و مرشد پیشین روحانی، و علی خامنه‌ای، رهبر عالی ایران اتحاد نزدیکی برقرار کرده بودند در اوایل دهه نخست سال ۲۰۰۰ به آزار و اذیت، زندانی کردن، شکنجه و کشتار رو آوردند و توانستند دولت را از اصلاح‌طلبان باز پس بگیرند.

البته، اصلاح‌طلبان به سرسختی و مبارزه خود ادامه دادند. آن‌ها خواستار تحریم انتخابات شدند؛ زندان‌های طولانی را تحمل کردند و در تابستان سال ۲۰۰۹ پس از انتخاباتِ به وضوح تقلب‌آمیز ریاست جمهوری، اتهاماتی را متوجه رژیم کردند. اگرچه قدرت هم‌چنان در کنترل رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنه‌ای، و پاسداران انقلابی او بود، ولی اصلاح‌طلبان مشروعیت نظام را در دستان خود داشتند.

تندرو‌ها برای بازپس‌گیری مشروعیت از اصلاح‌طلبان، اقدام به برگزاری محاکمه‌های نمایشی و طراحی توطئه‌های پیچیده در خصوص چگونگی همکاری و دسیسه‌چینی اصلاح‌طلبان با سرویس‌های اطلاعاتی غربی برای تضعیف جمهوری اسلامی کردند. در پسِ همه‌ی این تهمت‌ها، ترس قرار داشت: ملا‌ها می‌دانستند دیگر محبوبیت مردمی برای حکومت کردن را ندارند. رژیم برای در هم شکستن روحِ مقاومت و سرسختی اصلاح‌طلبان، باید آن‌ها را از مخالف به شریک و هم‌دست تبدیل می‌کرد. این دقیقا‌‌ همان چیزی است که در انتخابات اخیر روی داد.

برندگان و بازندگان

چرخه گزینش نامزد‌ها با روال معمولِ رد صلاحیت گسترده‌ی سیاستمداران اصلاح‌طلب و مستقل شروع شد. کارزار رسانه‌ای بی‌امانی در رسانه‌های جناح راست شروع شد که اصلاح‌طلبان را به عنوان عوامل غرب معرفی می‌کرد. جنبش سبز که طرفدار دموکراسی بود به عنوان یک محصول شیطانی سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا مورد نکوهش قرار گرفت.

تفاوت عمده‌ی این انتخابات با موارد پیشین در این بود که در این دور، اصلاح‌طلبان به جای کنار کشیدن از انتخابات تقلب‌آمیز، برای پذیرفته شدن در آن، کاسه‌ی گدایی به دست گرفتند. رهبر امروز جنبش اصلاحات، شخصیت طنز محمدرضا عارف است، کسی که لیست نامزد‌هایش را در تلویزیون در دست گرفت ولی مطالبه خود را به التماس به رژیم برای حضور اسمی اصلاح‌طلبان تقلیل داد در حالی که دیگر مطالبات بیشتری برای آزادی زندانیان سیاسی و شفافیت در روند گزینش نامزد‌ها وجود نداشت. نقش بزرگان جنبش اصلاحات از قبیل عبدالله نوری که زمانی بازجویان را به چالش گرفته و به خاطر آن بهای سنگین زندانی شدن را به جان خریده بود، به دعوت به مشارکت گسترده در انتخاباتی تقلیل داده شد که آن‌ها اصلاح‌طلبان عمدتا از آن کنار گذاشته شده بودند.

کسی نمی‌تواند مطمئن باشد دقیقا چه تعداد از ایرانیان رای دادند. گزارش‌های رژیم حکایت از مشارکت ۶۲ درصدی مردم دارد. نتیجه نهایی این انتخابات، مجلسی است که میان تندرو‌ها، محافظه‌کاران و برخی اصلاح‌طلبان تقسیم شده است. در جمهوری اسلامی امروز، جریانات سیاسی چنان دچار گردش به راست شده‌اند که واپس‌گرایان جان‌سختی مانند رییس مجلس علی لاریجانی، به عنوان محافظه‌کاران معقول معرفی می‌شوند.

پیروز واقعی این انتخابات اما حسن روحانی بود که در دهه‌های گذشته و تا قبل از زمانی که بتواند تصویری میانه‌رو از خود ترسیم کند و باعث هموار کردن مسیر سرمایه‌گذاری بین‌المللی شود، به هیچ عنوان، یک میانه‌رو به حساب نمی‌آمد. در این میان، خارجی‌ها هم مجبور نیستند اعتراف کنند که در یک کشور به طور فزاینده محافظه‌کار و دین‌سالار در حال سرمایه‌گذاری هستند بلکه آن‌ها می‌توانند مدعی شوند که بیشتر به “میانه‌رو‌ها” در مواجهه با تندرو‌ها کمک می‌کنند. این تجارت همراه با لحاظ کردن وجدان است.

البته به شکل تناقض‌آمیزی، مرگ جنبش اصلاحات می‌تواند به فروپاشی جمهوری اسلامی منتهی شود. رژیمِ روحانیان بار‌ها در درون دچار اختلاف و انشعاب شده است به طوری که اسلام‌گرایانِ شدیدا متاثر از ایدئولوژی مارکسیسم و چپ‌گرایی، به اپوزیسیونِ تحمل‌شده تبدیل شده‌اند. تا زمانی که یک جناح چپ‌گرای اصلاح‌طلب در پشت صحنه حضور داشت، در بین مردم هم امیدی برای باز شدن رژیم از طریق روندهای قانون اساسی موجود بود. زمانی بود که انتخابات می‌توانست دارای اهمیت باشد. زمانی بود که انسان‌های جسور متعهد به تغییر واقعی می‌توانستند قدرت را به دست بگیرند ولی حالا این اصلاح‌طلبان، تبدیل به حیوانات اهلی شده‌اند که در سایه لطف تندرو‌ها زندگی می‌کنند.

ایران در یک مخمصه و بن بست قرار دارد. اقتصادی دارد که قابل اصلاح نیست؛ ساختار سیاسی‌ دارد که قابل گشایش نیست؛ و مردمی دارد که قادر به کاستن خشم آن نیست. حالا دیگر سوپاپ‌های اطمینان و مسیری به سوی سیاستِ پاسخ‌گو بودن وجود ندارد. در یک مقطعی یک مساله‌ای جرقه جنبش اعتراضی دیگری را خواهد زد ولی چپ اسلامی دیگر برای دفاع از نظام وجود نخواهد داشت. رژیم روحانیان بار دیگر مجبور به استفاده از قوه قهریه خواهد شد و بهار عربی و تحولات متعاقب آن نشان داد ممکن است قوه قهریه برای سرکوب یک خیزش مردمی کافی نباشد.

————————————————–

* “ری تکیه” پژوهشگر ارشد خاورمیانه در “شورای روابط خارجی” و “روئل مارک گرشت”، پژوهشگر ارشد امور ایران و خاورمیانه در “بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها” است. نسخه‌ی انگلیسی این یادداشت در نشریه “فارِن اَفِرز” منتشر شده است.