اخبار

رادیوفردا: حکومت ایران، در تلاش برای مداخله در انتخابات آتی ریاست‌جمهوری آمریکا، از هکرها کمک گرفته و از طریق فیشینگ و با ایجاد پایگاه‌های اینترنتی حاوی مطالب جعلی به دو طرف ضربه می‌زند.

به‌گفتهٔ مقامات اطلاعاتی آمریکا و کارشناسان امنیت سایبری، هدف از کمپین گسترده جمهوری اسلامی ایران، تشدید بی‌اعتمادی به سیستم دموکراتیک ایالات متحده و سوءاستفاده از تعمیق شکاف‌های اجتماعی در این کشور است.

با نزدیک شدن موعد انتخابات آمریکا در آبان ماه پیش رو، هکرهای ایرانی متهم شده‌اند که برای دسترسی به حساب‌های پست الکترونیکِ هم دونالد ترامپ، نامزد جمهوری‌خواه و رئیس‌جمهور سابق، و هم کامالا هریس، رقیب دموکرات او، اقدام کرده‌اند و یک گروه که ظن این می‌رود با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مرتبط است، ستادهای انتخاباتی هر دو حزب را هدف حملات فیشینگ قرار داده است.

همچنین به‌گفتهٔ کارشناسان، شبکه‌ای از عوامل جمهوری اسلامی موسوم به «طوفان ۲۰۳۵» با به‌کارگیری چت‌‌جی‌پی‌تی (هوش مصنوعی) محتوای گمراه‌کننده و جنجال‌برانگیز به‌ویژه برای افراد محافظه‌کار یا چپ‌گرا تولید می‌کند و این خبرهای جعلی را از طریق شماری از پایگاه‌های اینترنتی و در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کند.

سیمین کارگر، کارشناس ارشد «لابراتوار تحقیقات قانونی دیجیتال» (DFRLab) مستقر در واشینگتن، گفته است: «هدف اصلی این کارزار ایران ایجاد اختلاف و هرج‌ومرج و تضعیف یکپارچگی سیستم انتخاباتی آمریکا است.»

او در یادداشتی افزود: «اگر آن‌ها حتی در مقیاسی بسیار کوچک بتوانند موفق شوند، استدلالی برای ادعای دیرینه خود به دست خواهند آورد که گویا دموکراسی، “مفهوم معیوب غربی” است و حتی ایالات متحده که اغلب ایران را به تقلب در انتخابات متهم کرده، با جنجال‌های انتخاباتی روبه‌رو است».

موضوعات جنجالی

مرکز تحلیل تهدیدهای دیجیتال شرکت مایکروسافت (MTAC) دست‌کم چهار پایگاه اینترنتی را شناسایی کرده که در چارچوب «طوفان ۲۰۳۵» عمل می‌کنند تا «رأی‌دهندگان آمریکایی که از لحاظ عقاید سیاسی در مقابل هم قرار دارند را با مطالب تحریک‌کننده درباره نامزدهای ریاست‌جمهوری آمریکا، حقوق دگرباشان و مناقشه اسرائیل و حماس درگیر کند».

آمریکا و اتحادیه اروپا گروه حماس را یک سازمان تروریستی می‌دانند.

نام سه پایگاه اینترنتی که در گزارش مایکروسافت به تاریخ ۱۴ مرداد علنی شده، عبارت است از: Even Politics (evenpolitics.com)، Nio Thinker (niothinker.com) ، Savannah Time (savannahtime.com).

در میان رقابت تنگاتنگ بین دونالد ترامپ و کامالا هریس، پایگاه اینترنتی «ایوِن پولیتیک» بر موضوعاتی شامل جنگ جاری در غزه، تهدیدهای ادعایی علیه دموکراسی و نفوذ گروه‌های مذهبی متمرکز است و به نظر می‌رسد که بسیاری از مطالب آن علیه ترامپ است.

پایگاه اینترنتی «نیو تینکر» که اندکی پس از آغاز جنگ غزه در ماه اکتبر راه‌اندازی شد، اکنون کمتر به این مناقشه می‌پردازد و بیشتر انتخابات آمریکا را در کانون توجه خود دارد.

به‌گفتهٔ کارشناسان مایکروسافت، این پایگاه «مقالات طولانی در تمسخر ترامپ و توهین به او» برای «مخاطبان لیبرال» منتشر می‌کند. اما همین پایگاه حمایت قاطعانهٔ هریس از اسرائیل را مورد انتقاد قرار داده و مدعی‌ است‌ تیم والز، نامزد دموکرات‌ها برای معاونت ریاست‌جمهوری، «ارتباطات دیرینه» با دولت چین دارد.

مطالب جنجالی همچون نفوذ ابرشرکت‌ها و یا مهاجرت نیز در صدر موضوعات این سایت است.

«ساوانا تایم» به ظاهر از سوانا، یکی از شهرهای کلیدی برای رأی‌گیری در ایالت جورجیا، مطالب خود را منتشر می‌کند. به‌گفته دارن لینویل، یکی از مدیران «مرکز نوآوری و تحقیقات رسانه‌های خانواده وات»، این پایگاه با انتقادهای تند از کامالا هریس به‌ویژه سیاست‌های اقتصادی‌اش مشخصاً گروه‌های راست‌گرا را مخاطب قرار می‌دهد.

بیشتر مقالات منتشرشده در این سه پایگاه توسط «تیم خبرنگاران» نوشته شده، اما شرکت «اوپن‌ای‌آی» ۲۶ مرداد گزارش داد که «طوفان ۲۰۳۵» تولید اکثر مطالب خود را به هوش مصنوعی سپرده است.

«جعلی اما جذاب»

صاحب‌نظران معتقدند که از بسیاری جهات، راهبرد ایران برای اعمال نفوذ بر انتخابات آمریکا، دنباله‌روی از رویکرد روسیه است. مسکو در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۱۶ به کمک ترول‌های اینترنتی، شبکه‌های اجتماعی را با اطلاعات جعلی و محتوای تفرقه‌برانگیز پر کرده بود تا از دونالد ترامپ در برابر هیلاری کلینتون، نامزد دموکرات‌ها حمایت کند.

به گفته دارن لینویل، «مطالب پایگاه‌های اینترنتی ایرانی شبیه کمپین تبلیغاتی روسیه است که افرادی با گرایش‌های سیاسی چپ و راست را هدف قرار می‌دهد».

این کارشناس همچنین گفته است پایگاه‌های اینترنتی ایرانی از آنچه روس‌ها ایجاد کرده بودند پیشرفته‌تر است و با گذشت زمان بهبود یافته: «پایگاه‌های اینترنتی ایرانی با کیفیت قابل‌توجه درست شده. آن‌ها به وضوح با خلاقیت از قابلیت‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کنند تا محتوایی جذاب برای مخاطبان خود تولید کنند».

او افزود: «آن‌ها در این پایگاه‌ها اطلاعات دروغین منتشر می‌کنند تا اختلاف‌های اجتماعی، تشدید و زمینه مساعدی برای دعواهای داخلی ایجاد شود».

به برآورد کارشناسان تهدیدهای سایبری «ماندینت»، اقدامات ایران برای اعمال نفوذ بر روند انتخابات آمریکا دست‌کم از سال ۲۰۱۸ و با استفاده از شخصیت‌های غیرواقعی برای جعل هویت خبرنگاران یا نامزدهای مجلس نمایندگان آمریکا آغاز شد و پس از ترور قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، در ژانویه ۲۰۲۰ در دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ گسترش یافت.

به عنوان مثال، دو شهروند ایرانی به اتهام دست داشتن در عملیات سایبری برای اعمال نفوذ بر انتخابات سال ۲۰۲۰ که طی آن، دونالد ترامپ در مقابل جو بایدن شکست خورد، در آمریکا محاکمه شده‌اند؛ گفته می‌شود آن‌ها به رای‌دهندگان ای‌میل‌های تهدیدآمیزی ارسال کرده بودند.

«ماندینت» و کارشناسان دیگر می‌گویند ایران از طریق پایگاه‌های اینترنتی خود نظیر «ایون پولیتیک» کوشیده بود بر انتخابات میان‌دوره‌ای در سال ۲۰۲۲ نیز تاثیر بگذارد.

آژانس‌های اطلاعاتی آمریکا و کارشناسان تهدیدات سایبری می‌گویند که ایران در حال حاضر علاوه بر پلتفرم‌های رسانه‌ای از حملات هکری و فیشینگ برای ایجاد اختلال در انتخابات ریاست‌جمهوری آتی استفاده می‌کند.

کمپین انتخاباتی دونالد ترامپ روز دهم اوت دولت ایران را به هک برخی از ارتباطات داخلی‌شان متهم کرد که باعث آغاز تحقیقات فدرال شده است.

ارزیابی مشترک سه نهاد اطلاعاتی ایالات متحده که ۱۹ اوت منتشر شد، «فعالیت تخریبی فزاینده ایران در این دوره از انتخابات» را تایید کرد؛ در این گزارش از جمله به «تلاش‌ها برای به خطر انداختن کمپین انتخاباتی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور سابق» اشاره می‌شود.

این گزارش در پی آن منتشر شده که مدیر اطلاعات ملی آمریکا در ماه ژوئیه احتمال داد که تلاش‌های تهران برای اعمال نفوذ بر انتخابات آمریکا «به آن دلیل است که رهبران ایران می‌خواهند از نتیجه‌ای که تصور می‌کنند تنش‌ها با ایالات متحده را افزایش می‌دهد اجتناب کنند».

با توجه به ترور قاسم سلیمانی، خروج یک‌جانبه آمریکا از توافق هسته‌ای با ایران و تیره شدن روابط بین دو کشور طی ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، بسیاری از کارشناسان معتقدند که تهران تمایلی برای بازگشت وی به کاخ سفید ندارد.

کمپین انتخاباتی ترامپ، هک‌هایی که ایران مقصر آن اعلام شده را «ناشی از خصومت‌های گذشته» دانست.

«فضای به‌شدت متشنج»

سیمین کارگر در یادداشت خود می‌نویسد که «متوجه شواهد کافی دال بر ارجحیت یک نامزد بر دیگری نشده است». اما به نوشته او، «با توجه به سیاست‌های دوره اول ترامپ در قبال ایران، منطقی است که تهران بخواهد به هر قیمتی از پیروزی او برای دومین بار جلوگیری کند».

در عین حال کمپین انتخاباتی هریس نیز هدف قرار گرفته است. براساس گزارش مشترک نهادهای اطلاعاتی آمریکا در ماه جاری، «مطمئناً ایرانی‌ها با اتکا به مهندسی اجتماعی و از راه‌های دیگر به دنبال افرادی بوده‌اند که مستقیماً به رقابت‌های انتخاباتی ریاست‌جمهوری هر دو حزب دسترسی دارند».

گروه تحلیلی تهدیدات سایبری شرکت گوگل در ۲۴ مرداد اعلام کرد که گروه هکری «ای‌پی‌تی ۴۲» از فیشینگ استفاده کرده تا به «ای‌میل‌های شخصی افراد وابسته به رئیس‌جمهور بایدن، معاون رئیس‌جمهور هریس و رئیس‌جمهور سابق ترامپ، از جمله کارکنان فعلی و پیشین دولتی» دسترسی پیدا کند.

به باور سیمین کارگر، تهران همزمان جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها را هدف قرار می‌دهد «تا در فضای به‌شدت متشنج بین گروه‌های اجتماعی مختلف تفرقه بیندازد و بر اختلاف‌ها بیفزاید».

او افزود: روسیه در سال ۲۰۱۶ از همین رویکرد استفاده کرده بود.

اما مهم‌ترین سؤال این است که آیا مداخلهٔ ایران بر انتخاباتی که در میان تضادهای شدید اجتماعی برگزار می‌شود، تأثیری داشته است؟

اطلاعات اندکی در مورد حملات هکری تأییدشده توسط نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده وجود دارد و رسانه‌های آمریکایی اسنادی را که ظاهراً از درون کمپین انتخاباتی ترامپ ارسال شده بود، منتشر نکرده‌اند.

خود دونالد ترامپ در حساب کاربری خود در شبکه‌های اجتماعی نوشته است که این هکرها تنها اطلاعاتی به دست آورده‌اند که در معرض دید عموم بوده است.

دارن لینویل با اشاره به این‌که «هیچ‌کس در مورد پایگاه‌های مرتبط با طوفان ۲۰۳۵ صحبت نمی‌کند»، گفت: «به نظر می‌رسد که این پایگاه‌ها برای اهدافی راه‌اندازی شده‌اند تا به انتشار روایات‌هایی در آینده کمک کنند و هنوز نمی‌دانیم هدف مورد نظر چیست».

او افزود احتمالاً این هدف با نزدیک شدن به موعد انتخابات روشن خواهد شد.

رادیوفردا: رئیس‌جمهور اسلامی ایران در دفاع از وزرای پیشنهادی‌اش پیش از آغاز رأی اعتماد به کابینه چهاردهم، از نمایندگان مجلس خواست به این افراد اعتماد کنند و بارها تأکید کرد که فهرست کابینه را با رهبر جمهوری اسلامی هماهنگ کرده است.

لحظاتی پس از سخنرانی مسعود پزشکیان، نمایندگان مجلس شورای اسلامی به همه وزرای پیشنهادی او رأی اعتماد دادند.

بر اساس نتایج رأی‌گیری روز چهارشنبه، عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع، با ۲۸۱ رأی بالاترین و رضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی و گردشگری با ۱۶۸ رأی، پایین رأی اعتماد را از مجلس شورای اسلامی گرفتند.

مسعود پزشکیان در اظهارات روز چهارشنبه ۳۱ مرداد خود به‌طور ویژه از عباس عراقچی، محمدرضا ظفرقندی و عباس صالحی، وزرای پیشنهادی خارجه و بهداشت و ارشاد دفاع کرد.

او گفت: «وزیر ارشاد (صالحی) که نمی‌آمد، آقا به او دستور داده و آمده، من نمی‌خواهم این حرف‌ها را بزنم، چرا مرا وادار می‌کنید این حرف‌ها را بگویم، ایشان را صدا کردم، آمد، صحبت کردیم، چند بار گفت نه و رفت، رفتم خدمت آقا گفتم، این لیست است و این افراد در لیست هستند و گفتم او نیامد، همان‌جا تلفن را گرفت و گفت به ایشان بگویید که بیاید.»

رئیس‌جمهور اسلامی ایران افزود: «من نمی‌خواهم جزئیات را بگویم، من می‌خواهم بگویم هماهنگ شده‌ایم و به اینجا آمده‌ایم، شما از ما بپذیرید، خانم صادق را خود آقا گفتند که باشد، چرا مرا وادار می‌کنید چیزهایی که نباید را بگویم.»

آقای پزشکیان درباره وزیر پیشنهادی خارجه نیز گفت: «دکتر عراقچی، اولین کسی بود که آقا تایید کردند حتی قبل از این‌که اسامی وزرا را اعلام کنیم.»

او برای چندمین‌بار در نطق خود گفت:‌ «برای انتخاب آقایان عراقچی، خطیب، مومنی، کاظمی، سرتیپ نصیرزاده، سیمایی صراف بدون هماهنگی این کار را نکرده‌ایم؛ چه با کمیته‌ها و چه با بالا و کسانی که باید هماهنگ می‌کردیم.»

رئیس‌جمهور ایران پیش از معرفی وزرای پیشنهادی‌اش نیز به صراحت گفته بود که اسامی اعضای کابینه خود را با رهبر جمهوری اسلامی هماهنگ خواهد کرد.

روایت‌های مختلفی در سال‌های اخیر منتشر شده است که تعیین وزیر برای وزارتخانه‌هایی مانند خارجه، اطلاعات، کشور و فرهنگ و ارشاد اسلامی بدون موافقت شخص رهبر جمهوری اسلامی امکان‌پذیر نیست.

اما مسعود پزشکیان گفته بود پس از جمع‌بندی فهرست کابینه که توسط مشاورانش انجام می‌شود، در مرحله آخر به سراغ علی خامنه‌ای می‌رود و با هماهنگی و مشورت با او به یک «جمع‌بندی نهایی» خواهند رسید که افراد کابینه را بتوان معرفی کرد.

پیش‌بینی‌ها درباره نتیجه رأی اعتماد نمایندگان به کابینه

جلسهٔ پایانی بررسی برنامه‌ها و صلاحیت وزرای پیشنهادی مسعود پزشکیان در مجلس شورای اسلامی، روز چهارشنبه برگزار شد.

در این جلسهٔ، بررسی صلاحیت عباس علی‌آبادی وزیر پیشنهادی نیرو ادامه یافت و سپس نمایندگان موافق و مخالف در مورد صلاحیت احمد دنیامالی وزیر پیشنهادی ورزش و جوانان سخنرانی کردند.

در حالی که مسعود پزشکیان ابرازامیدواری کرده است مجلس به همهٔ وزرای پیشنهادی کابینه او رأی اعتماد دهد، روزنامه کیهان در شماره روز چهارشنبه ۳۱ مرداد نوشت که «تأیید نکردن افراد فاقد صلاحیت خدمت به پزشکیان است».

کیهان، روزنامه‌های نزدیک به جریان اصلاح‌طلبی را که خواستار تأیید همه وزرای پیشنهادی پزشکیان هستند، «نشریات زنجیره‌ای» خوانده و به‌طور مشخص به نام‌های محمدرضا ظفرقندی و احمد میدری، وزرای پیشنهادی بهداشت و کار اشاره کرده و آن‌ها را «حامی» اعتراضات ۱۳۸۸ و ۱۴۰۱ معرفی کرده است.

این روزنامه افزوده که «رأی ندادن مجلس به این افراد، کمترین ادای دین به خون شهدای مظلوم فتنه‌هاست» و «وفاق مطلقاً به این معنا نیست که اگر کسانی در قول یا فعل به جمهوری اسلامی پشت کردند…در صورت نامزدی به وزارت، با صرف یک برچسب و شعار به اسم وفاق، تایید شوند».

وب‌سایت الف نیز در خبری از جلسه فراکسیون مستقلین ولایی مجلس که صبح چهارشنبه برگزار شد، نوشته که اعضای این فراکسیون به تمامی وزرای پیشنهادی دولت مسعود پزشکیان رأی خواهند داد.

این فراکسیون پس از این جلسه، در بیانیه‌ای به سایر نمایندگان مجلس توصیه کرد که «فارغ از هر نوع نگاه سیاسی و در لبیک به فرمان» رهبر جمهوری اسلامی، «یارای دولت بوده و دولت را با رای قاطع به کابینه پیشنهادی رئیس‌جمهور برای انجام تعهدات خود به ملت کمک نمائیم.»

این در حالی است که احد آزادی‌خواه، سخنگوی فراکسیون انقلاب اسلامی مجلس شورای اسلامی، گفته که در جلسه این فراکسیون، چهار وزیر پیشنهادی رأی نیاوردند.

او در گفت‌و‌گو با خبرگزاری مهر، اسامی این چهار وزیر را به این شرح اعلام کرده است: محمدرضا ظفرقندی وزیر پیشنهادی بهداشت، عبدالناصر همتی وزیر پیشنهادی اقتصاد، رضا صالحی امیری وزیر پیشنهادی میراث فرهنگی و گردشگری و احمد میدری وزیر پیشنهادی کار.

مصطفی میرسلیم، عضو شورای مرکزی حزب مؤتلفه اسلامی و نماینده سابق مجلس، نیز در گفت‌و‌گو با وب‌سایت خبرآنلاین، پیش‌بینی کرده که در زمینهٔ رأی اعتماد، «مجلس تلنگری هم به دولت خواهد زد و حداقل به دو وزیر رأی اعتماد نمی‌دهد».

او به نام این دو نفر اشاره‌ نکرده است.

آخرین روز بررسی وزرای پیشنهادی مسعود پزشکیان

«کمبود آب و برق» و «قطعی مکرر برق» در گرمای شدید هوا در ایران، از محورهای اظهارات نمایندگانی بود که دربارهٔ عباس علی‌آبادی وزیر پیشنهادی نیرو و برنامه‌های او صحبت کردند.

وزیر پیشنهادی نیرو در نطق خود با اشاره به میزان «ناترازی برق و آب» در ایران، این موضوع را مسئله‌ای حاکمیتی و فراتر از گرمای هوا دانست و تأکید کرد که وضعیت آب در ایران، خوب نیست و «ما در خطریم».

او در بخشی از برنامهٔ خود وعده داد که دولت به شهروندان ایران اجازه خواهد داد «سهمیهٔ برق‌شان را در یک بازار رقابتی بفروشند».

حمیدرضا گودرزی، نماینده الیگودرز در مخالفت با وزیر پیشنهادی نیرو، ناترازی انرژی و قطعی آب و برق را «ابرچالش جمهوری اسلامی» خواند و سابقه علی‌آبادی در حوزه نیرو را نیز زیر سؤال برد و افزود که نگاه مدیریتی او به آب و برق در شرایط فعلی، «سطحی» است.

او گفت که انتخاب علی‌آبادی، «تیر خلاصی به امید مردم در شرایط خشکسالی، کاهش منابع آبی و ناترازی انرژی» خواهد بود.

عباس علی‌آبادی به‌دنبال استیضاح رضا فاطمی امین، وزیر صمت در خرداد ۱۴۰۲، توسط ابراهیم رئیسی به عنوان گزینه جایگزین به مجلس معرفی شد. او پیش از آن مدیرعامل شرکت‌های مپنا (مدیریت پروژه‌های نیروگاهی ایران) و مدیرعامل ایران خودرو بود.

نمایندگان مخالف علی‌آبادی نسبت به مدیریت او در مپنا انتقادهای بسیاری وارد کردند.

تأیید صلاحیت احمد دنیا مالی برای وزارت ورزش و جوانان

کمیسیون فرهنگی مجلس صلاحیت احمد دنیا مالی برای وزارت ورزش و جوانان را با اکثریت آرا تأیید کرد. این در حالی است که این کمیسیون پیش از این صلاحیت وزیر پیشنهادی ارتباطات و میراث فرهنگی را تایید نکرده بود.

دنیامالی که از چهره‌های نزدیک به محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس به شمار می‌رود، سابقه فعالیت در شورای شهر و شهرداری تهران و فدراسیون شنا و قایقرانی را دارد و در حال حاضر نماینده بندر انزلی در مجلس است.

او در نطق خود حوزه و میدان فعالیت‌های ورزشی را یکی از «عرصه‌های جنگ نرم» خواند و در عین حال از حضور زنان ایرانی در میادین ورزشی بین‌المللی با حجاب اسلامی تقدیر کرد.

دنیامالی گفت که زنان محجبه ورزشکار، «نقشه‌های پلید عفت‌زادیی دشمن را نقش بر آب کردند».

«تقویت سیاست‌های تشویقی در جهت ازدواج جوانان و فرزندآوری» نیز از اولویت‌های برنامه وزیر پیشنهادی ورزش اعلام شد.

در حالی که مجتبی زارعی، نماینده مجلس، وزیر پیشنهادی ورزش را فاقد تخصص در حوزه وزرش‌های عمومی، جوانان و فناوری‌های نرم دانست، حمیدرضا گودرزی نماینده موافق او گفت که دنیامالی دارای سال‌ها تجربه و شناخت عمیق از حوزه وزارت ورزش و جوانان است.

حمیدرضا عزیزی، نماینده فارسان در استان چهارمحال و بختیاری و مخالف وزیر پیشنهادی ورزش و جوانان نیز به انتقاد از شمار زیاد ورزشکاران ایرانی پناهنده و مهاجر به دیگر کشورها پرداخت و خواستار بررسی علت این مسئله شد.

بعد از نطق مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور اسلامی ایران، در دفاع از وزرای پیشنهادی کابینه چهاردهم، مجلس وارد رأی‌گیری برای دادن رأی اعتماد به آنها خواهد شد.

با استفاده از گزارش‌های ایسنا، ایرنا، الف و انتخاب/ب.ب/ ک.ر

صدای آمریکا: همزمان با عدم مشارکت گسترده مردم در دور دوم رای‌گیری حکومتی برای تعیین جانشین ابراهیم رئیسی در روز جمعه ۱۵ تیر، گزارش‌ها حاکی از اختلال شدید یا قطعی اینترنت در شماری از شهرها از جمله تهران، اهواز، و رشت است.

به گزارش کانال تلگرامی «اعتراض مدنی بازار»، اینترنت در چند شهر از جمله اهواز و رشت قطع شده یا سرعت آن در شهرهایی همانند تهران به شدت کاهش یافته است.

برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی دلیل این اقدام را جلوگیری از انتشار اخبار و تصاویر مربوط به شعبه‌های خالی اخذ رأی دانسته‌اند.

مطابق آمار و ارقام اعلام شده توسط جمهوری اسلامی میزان مشارکت در این رأی‌گیری حدود ۴۰ درصد بود و اکثریت رأی‌دهندگان ایرانی دور نخست را تحریم کردند. اما در صحت این آمار تردیدهای جدی وجود دارد. بسیاری حکومت را به دستکاری در نتایج و چند برابر کردن آرای اخذ شده متهم می‌کنند و می‌گویند که میزان مشارکت بسیار پایین‌تر از ارقام اعلام شده بوده است.

بر اساس این آمار حکومتی، در دور اول رای‌گیری برای نامزدهای حکومت به منظور تعیین جانشین ابراهیم رئیسی که روز جمعه ۸ تیر برگزار شد چهار استان‌ کردستان، سیستان و بلوچستان، گیلان، و خوزستان پایین‌ترین نرخ مشارکت عمومی را به خود اختصاص دادند.

از سوی دیگر، زندانیان سیاسی، روزنامه‌نگاران، کنشگران مدنی و سیاسی، و خانواده‌های دادخواه همچنان از رای دادن خودداری کردند.

به نوشته کنشگران مدنی و حقوق بشری، زندانیان سیاسی در زندان‌های اوین و قزلحصار حاضر به رأی دادن نشده‌اند.

مهدی محمودیان، کنشگر حقوق بشر و زندانی پیشین، خبر داده که پس از برده شدن صندوق‌های رأی به زندان اوین، بیش از صد زندانی سیاسی «حاضر به شرکت در این مناسک غیرآزاد و غیرعادلانه نشدند و بر آرمان‌های آزادی‌خواهانه خود ایستادند.»

ساعتی قبل صندوق‌های رای به #زندان_اوین برده شد و مجددا زندانیان سیاسی زندان اوین از جمله مصطفی تاجزاده، عبدالله مومنی، محمد نجفی، علیرضا بهشتی شیرازی، رضا شهابی، رسول بداقی، قربان بهزادیان‌ نژاد، روح‌الله نخعی، امیرسالار داوودی، نرگس محمدی، فائزه هاشمی، ویدا ربانی، سپیده قلیان،…

— mehdi mahmoudian (@MahmoudianMe) July 5, 2024

زندانیان سیاسی #قزل_حصار در رای گیری امروز شرکت نکرده و حاضر به رای دادن نشدند

— Alieh Motalebzadeh (@a_motalebzadeh) July 5, 2024

اجازه بدید انتخاباتتون تموم بشه بعد تماس‌های پرایوت نامبرتون رو شروع کنید
پس حالا فرصت رو مغتنم شمرده و میگم #رای_بی_رای

— Zeinab rahimi (@znbrahimi) July 5, 2024

رادیوفردا: دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ ایران قرار است چهار روز دیگر برگزار شود و نخستین مناظره این دور، بین مسعود پزشکیان، نامزد اصلاح‌طلبان، و سعید جلیلی، کاندیدای اصولگرایان، دوشنبه‌شب ۱۱ تیرماه از تلویزیون جمهوری اسلامی پخش خواهد شد.

در تازه‌ترین تحولات انتخاباتی، سایت‌های خبری در ایران گزارش داده‌اند که معاونت آموزش حوزه علمیه قم دروس هفته جاری ششمین دوره تابستانه طلاب حوزه علمیه را تعطیل کرده است.

این معاونت، هدف از تعطیلی را «ضرورت نقش‌آفرینی طلاب و اساتید در مرحله دوم انتخابات ریاست‌جمهوری و حضور در میدان جهاد تبیین» عنوان کرده است.

اما سایت «انتخاب» گزارش داده که هدف از این تعطیلی حضور روحانیون در روستاها و تبلیغ به نفع سعید جلیلی است.

به نوشته این سایت، تیم سعید جلیلی اخیرا با ارسال گسترده پیامک برای روحانیون و طلبه‌ها از آن‌ها برای اعزام به روستاها، مساجد و مناطق مختلف کشور دعوت کرده و این تیم «به‌شدت روی اعزام مبلغ جهت تغییر نظر مثبت مردم روستاها به پزشکیان حساب باز کرده است».

برخی از کاربران شبکه‌های اجتماعی به این اقدام اعتراض کرده‌ و آن را «استفاده ابزاری از حوزه‌های علمیه و شبکه مویرگی طلاب در روستاها» برای تبلیغ نامزد اصولگرایان دانسته و نوشته‌اند: «نه محرم و صفره و نه ماه رمضان، چرا حوزه‌ها تعطیل بشه!»

کاربران دیگرانی هم نوشته‌اند سعید جلیلی که «هنوز فکر می‌کنه آخوند حتی در روستا حرفش خریدار داره مشخصه هیچ درکی از اوضاع امروز مملکت نداره، در توهم ذهنی خودش زندگی می‌کنه کلا».

حمله شدید حسن روحانی به سعید جلیلی

حسن روحانی، رئیس‌جمهور پیشین ایران، در بیانیه‌ای برای دور دوم انتخابات، بار دیگر از مسعود پزشکیان حمایت کرد و گفت با روی کار آمدن «دولت تندور» سعید جلیلی، «ایران به ورطه جنگ، تحریم و فلاکت می‌افتد».

آقای روحانی که عملکرد دولت او در مناظره‌های دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری مورد حمله شدید چهار نامزد اصولگرا قرار گرفت، به‌طور مشخص سعید جلیلی را فردی معرفی کرد که «قطع رابطه با جهان را فرصت می‌داند و هنرش هم دیوارکشی و حصار کشیدن دور ایران است».

او با اشاره به عدم شرکت ۶۰ درصد از افراد واجد شرایط رأی در انتخابات روز هشتم تیرماه گفت که این انتخابات «پیام روشن و رسایی داشت برای آنان که بخواهند ببینند و بشنوند»، اما کاهش مشارکت در سه انتخابات، از ۱۴۰۰ تا امروز، را دستاورد کسانی دانست که به گفته او، «بی‌آنکه خود را پاسخگوی مردم بدانند، برای آنان مهندسی انتخابات می‌کنند».

رئیس‌جمهور پیشین ایران با انتقاد از تحریم انتخابات گفته که «اگر قرار بود حاکمیت صدای تحریم را بشنود، در انتخابات مجلس دوازدهم می‌شنید» و عدم شرکت در انتخابات را نوعی «خودکشی جمعی» دانسته که با این اقدام، «تندترین جناح حاکمیت» به قدرت خواهد رسید.

آقای روحانی بدون اشاره به نقش مستقیم رهبر جمهوری اسلامی و نهادهای زیرنظر او، بویژه شورای نگهبان و سپاه پاسداران، در ردصلاحیت گسترده نامزدها و اصرار بر سیاست‌های سرکوبگرانه داخلی و مقابله‌جویی خارجی، گفت: «امروز دو نامزد داریم که یکی تحریم در سیاست خارجی و اقتصاد را نعمت می‌داند و دیگری آن را فاجعه می‌داند. یکی قطع رابطه با جهان را فرصتی می‌پندارد و دیگری آن را از دست دادن فرصت‌ها می‌خواند».

رئیس‌جمهور پیشین ایران از طیف حامی سعید جلیلی به عنوان «جریان پیچیده پیشانی‌سائیده» نام برده که به گفته او، «سال‌ها سازمان تحریم ایران را استوارتر کرده‌اند اما یک بار خود با تحریم مواجه نشده‌اند» و «از اینان جز خطبه‌ها و خطابه‌هایی پای میز “مذاکره برای مذاکره” نشنیده‌ایم. اینان تحریم را می‌خواهند اما نه برای خود که برای ما».

او در پایان تأکید کرده که در دور دوم انتخاب در روز ۱۵ تیرماه، این اشخاص نیستند که در معرض «همه‌پرسی ملی» قرار می‌گیرند، «انتخاب بین دو جهت‌گیری کاملاً متفاوت است که سمت‌و‌سوی حرکت کشور و جایگاه ایران در جامعه جهانی را معین می‌کند».

اطلاعات: از زاکانی و قاضی‌زاده خسارت بگیرید

روزنامه اطلاعات در شماره روز دوشنبه خود یادداشتی چاپ کرده و خواستار آن شده که از دو نامزد اصولگرایان- علیرضا زاکانی و امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی- که در روزهای آخر تبلیغات انتخاباتی انصراف دادند، خسارت گرفته شود.

این روزنامه تاکید کرده که انصراف هر یک از نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری «اگر پس از استفاده از امکانات صداوسیما انجام شود به لحاظ فقهی و قواعد حقوق خصوصی و نیز بر اساس قواعد حقوق عمومی موجب ضمان و مسئولیت مدنی آن‌ها شده و جبران خسارت وارده به بیت‌المال ضروری است».

به نوشته اطلاعات، هزینه هر ثانیه تبلیغ در تلویزیون جمهوری اسلامی «۱۷۵ میلیون تومان» است و «بر این اساس استفاده نامزدها از برنامه‌های صداوسیما موجب از دست رفتن هزاران میلیارد تومان درآمد تبلیغاتی صداوسیما است».

کیهان به اصلاح‌طلبان: چرا رقیب‌هراسی می‌کنید؟

روزنامه کیهان که مدیر مسئول آن نماینده رهبر جمهوری اسلامی در این روزنامه است، در یادداشتی به ستاد مسعود پزشکیان تاخته که چرا با «رقیب‌هراسی» و ترساندن مردم از سعید جلیلی، «سعی در جذب رای برای خود و ضربه به رقیب وی در دوره دوم انتخابات ریاست‌جمهوری چهاردهم دارند».

کیهان که به دیدگاه‌های محافل تندرو در درون حکومت گرایش دارد، ضمن حمایت تلویحی از سعید جلیلی، ستاد آقای پزشکیان را متهم کرده که یکی از ویژگی‌های خاص کارزار انتخاباتی آن، «بی‌برنامگی و تکیه بر هیاهو و جنجال‌های رسانه‌ای است» و محور کلی فعالیت‌های این کارزار را «تجارت کردن با استفاده از حربه ترساندن مردم از رقیب» دانسته است.

این روزنامه همچنین انتقاد کرده چرا سعید جلیلی به عنوان نامزدی معرفی شده که «تفکر طالبانی» دارد و گفته این اتهام در حالی مطرح می‌شود که «قاطبه» اصلاح‌طلبان «افراطی‌ترین برخوردها را در دهه ۶۰ رقم زده و به نوعی استاد طالبان در این حوزه به شمار می‌آیند».

این واکنش کیهان به پستی است که محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات در دولت حسن روحانی، در شبکه ایکس منتشر کرده و نوشته بود که «نخواهیم گذاشت ایران به‌دست طالبان بیفتد».

نخواهیم گذاشت ایران به دست طالبان بیفتد

— MJ Azari Jahromi (@azarijahromi) June 29, 2024

«زلزله سیاسی» در اردوگاه اصولگرایان

در همین حال، روزنامه «اعتماد» یادآور شده که ریزش آرای اصولگرایان در فاصله انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ تا انتخابات امسال، ۴۲ درصد بوده است.

به نوشته اعتماد، این عدد «برای هر جریان سیاسی مانند یک زلزله سیاسی خواهد بود؛ اعدادی که باید آن را نشان‌دهنده سقوط آزاد مقبولیت این جریان در بین بدنه اجتماعی‌شان در نظر گرفت».

این روزنامه نزدیک به اصلاح‌طلبان، «عدم تحقق وعده‌های داده شده» توسط دولت ابراهیم رئیسی و «فشارهای سنگین اقتصادی و اجتماعی» وارد شده بر جامعه در طول سه سال دولت سیزدهم را از دلایل سقوط آرای اصولگرایان عنوان کرده است.

بر اساس گزارش ستاد انتخابات وزارت کشور، در دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۴ میلیون و ۵۳۵ هزار رأی به صندوق‌ها ریخته شد که سهم مسعود پزشکیان ۱۰ میلیون و ۴۱۵ هزار رأی و سهم سعید جلیلی نیز ۹ میلیون و ۴۷۳ هزار رأی بوده است.

میزان مشارکت در این انتخابات حدود ۳۹.۹ درصد و میزان آرای باطله هم ۴.۳ درصد اعلام شد.

دیوارنگاره تازه میدان ولی‌عصر؛ «حتما فرق می‌کند»

از سوی دیگر، خبرگزاری‌های ایران عکسی از دیوارنگاره تازه میدان ولی‌عصر تهران منتشر کرده‌اند که روی آن نوشته شده است: «کدام رئیس‌جمهور، حتما فرق می‌کند…». این شعار ناظر به تبلیغات اصولگرایان است که به شدت به‌دنبال انتخاب نامزد خود برای جانشینی ابراهیم رئیسی هستند که ۳۰ اردیبهشت امسال در سانحه سقوط بالگرد کشته شد.

این دیوارنگاره در حالی در دومین روز از تبلیغات نامزدهای راه‌یافته به دور دوم نصب شده است که علیرضا زاکانی، شهردار تهران که یک روز مانده به رأی‌گیری از کاندیداتوری در انتخابات انصراف داد، از حامیان خود خواسته است تا در دور دوم از سعید جلیلی حمایت کنند. مسئولیت نظارت بر تابلوهای شهر بر عهده شهرداری است.

جدال بین حامیان سعید جلیلی و مسعود پزشکیان در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های وابسته به آن‌ها در روزهای اخیر بالا گرفته است.

روز یکشنبه ویدئو‌هایی از حضور سعید جلیلی در بازار تهران منتشر شد که نشان می‌دهد برخی از حاضران در بازار او را «هو» می‌کنند.

یکشنبه دهم تیرماه ویدئو‌هایی از حضور سعید جلیلی کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم در بازار تهران منتشر شده است که نشان می‌دهد برخی حاضران در بازار وی را «هو» می‌کنند.

بر اساس اطلاعات اعلام شده از سوی ستاد این کاندیدا، قرار بود او در بازار تهران با کسبه و مردم دیدار و گفت… pic.twitter.com/z3H2bEEC8j

— RadioFarda‌|‌راديو فردا (@RadioFarda_) June 30, 2024

صدای آمریکا: بررسی‌های بخش انگلیسی صدای آمریکا نشان می‌دهد که تلاش حکومت ایران برای برگزاری «نمایش انتخاباتی» خود در ایالات متحده، با حضور مخالفان جمهوری اسلامی با شکست روبرو شد.

بر اساس اطلاعات به‌دست‌آمده و بررسی‌های انجام شده توسط صدای آمریکا، جمهوری اسلامی ۳۳ مرکز را برای اخذ رای ایرانیان مقیم در مناطق مختلف ایالات متحده تدارک دیده بود، که از این تعداد کمتر از نیمی از آنها موفق به برگزاری نمایش اخذ رای شدند و دستکم ۳ محل اعلام‌شده به عنوان مراکز رای‌گیری، با فشار و حضور مخالفان جمهوری اسلامی مجبور به لغو مراسم شدند.

بررسی‌های بخش انگلیسی صدای آمریکا همچنین نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی برای برگزاری نمایش رای‌گیری روز جمعه ۸ تیرماه برای تعیین جانشین ابراهیم رئیسی، به غیر از نمایندگی خود در شهر واشنگتن، از ساختمان های چند مرکز اسلامی، کلیسا، نمایندگی فروش خودرو و تعدادی از هتل‌ها نیز استفاده کرده‌ است، اما نتوانسته‌ به اهداف خود برسد.

جیسون برادسکی، مدیر گروه اتحاد علیه ایران هسته‌ای، در همین زمینه گفت: «جمهوری اسلامی و عوامل آن از نفرت عمومی مردم از رژیم تهران و عوامل آن اطلاع دارند و از دیاسپورای ایرانی می‌ترسند.»

او افزود: «رژیم و عوامل آن با ترس از قدرت سازماندهی‌ ایرانیان خارج از کشور می‌خواهند فعالیت رای‌دهی در ایالات متحده را تا حد امکان مخفی نگهدارند تا از کمپین‌های ایجاد شرمساری جلوگیری کنند.»

بررسی‌های اداره سرشماری ایالات متحده نشان می‌دهد حدود نیم میلیون نفر در آمریکا متولد ایران یا دارای تبار ایرانی هستند.

گزارش خبرنگار صدای آمریکا در روز جمعه ۸ تیرماه از مقابل دفتر حافظ منافع جمهوری اسلامی در واشنگتن نشان داد تنها ۳۵ نفر در مدت زمان ۹ ساعته مقرر، برای رای دادن وارد این مرکز شدند.

صدای آمریکا: اعتراضات معیشتی در ایران روز یک‌شنبه با تجمع بازنشستگان در چند استان و «دروغ» خواندن تبلیغات انتخاباتی نامزدهای حکومت برای جایگزینی ابراهیم رئیسی و تصدی عنوان «ریاست جمهوری»، و اعتصاب هزاران کارگر در خوزستان ادامه یافت؛ معترضان در کرمانشاه شعار دادند «عدالتی ندیدیم،‌ ما دیگه رأی نمی‌دیم.»

بنا بر گزارش‌های رسیده به صدای آمریکا و منتشر شده در رسانه‌های اجتماعی در روز یک‌شنبه سوم تیر، بازنشستگان معترض دست‌کم در استان‌های تهران، کرمانشاه، خوزستان، و اصفهان تجمع‌های هم‌زمان برگزار کردند و علیه تبلیغات انتخاباتی که آنها را «دروغ» دانستند، شعار دادند.

در تهران نیز، بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی با برگزاری تجمع اعتراضی تأکید کردند که «فقط کف خیابون، به دست میاد حقمون.»

در تجمع بازنشستگان در کرمانشاه نیز شعارهایی از جمله «مناظره چه خوب بود، اما همه‌ش دروغ بود، عدالتی ندیدیم، ما دیگه رأی نمی‌دیم»، «آقازاده آمریکاست، تورمش مال ماست»، «روسری رو رها کن، فکری به حال ما کن»، «نابود باد بردگی، زنده باد زندگی»، و «معلم زندانی آزاد باید گردد» در این اعتراضات سر داده شد.

در شهر شوش استان خوزستان نیز معترضان بازنشسته سازمان تأمین اجتماعی شعار «مدعی عدالت، خجالت خجالت» سر دادند.

در اصفهان هم بازنشستگان صنایع فولاد راهپیمایی کردند و شعار دادند: «فولادی داد بزن، حقت رو فریاد بزن.»

هم‌زمان با اعتراضات معیشتی بازنشستگان، کانال تلگرامی «اعتراض مدنی بازار» گزارش داد که روز یک‌شنبه سوم تیر، اعتصاب بیش از ۱۷ هزار و ۵۰۰ تن از کارکنان «پروژه‌ای پیمانی» نفت در «بیش از ۷۵ شرکت» صنایع نفت و گاز، پالایشگاه‌ها، نیروگاه‌ها و پتروشیمی‌ها، ادامه یافت.

بنا بر گزارش‌های شهروندی، این اعتصابات از روزهای گذشته با درخواست‌هایی همچون افزایش دستمزد، حذف پیمان‌کاران و اجرای طرح «۱۴ روز کار ۱۴ روز استراحت» آغاز شده است.

همچنین، شماری از فرهنگیان و کارکنان آموزش و پرورش، شنبه دوم تیر، در اعتراض به وضعیت بد معیشتی مقابل وزارت آموزش و پرورش تهران تجمع کردند.

تورم و گرانی در سال‌های اخیر، مشکلات معیشتی بخش بزرگی از جمعیت ایران را افزایش داده است و کارشناسان حوزه اقتصاد درباره تشدید وضعیت وخیم‌ معاش مردم در سال جاری هشدار می‌دهند.

گسترش اعتراضات صنفی گروه‌های مختلف از جمله بازنشستگان، کارگران صنایع مختلف، معلمان، و پرستاران و کارکنان بخش درمان نشانگر افزایش مشکلات معیشتی در ایران و بی‌توجهی مقامات جمهوری اسلامی است.

جمشید. اسدی، اقتصاددان، پیشتر در زمینه رشد شاخص فلاکت در ایران به صدای آمریکا گفته که وضعیت معیشتی و شرایط اقتصادی از آنچه که هست، بدتر نیز خواهد شد.

ایران اینرتنشنال: نخستین مناظره تلویزیونی نامزدهای چهاردهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری روز دوشنبه ۲۸ خرداد برگزار شد. این مناظره به برنامه‌های شش نامزد مورد تایید شورای نگهبان در حوزه اقتصاد، به‌ویژه برنامه هفتم توسعه و راه‌های مشارکت مردم در آن اختصاص داشت.

در بخش اول این مناظره، سوالاتی درباره کلیات برنامه توسعه، نرخ رشد پیش‌بینی شده در آن، بهبود فضای کسب و کار، ارتقای جایگاه ایران در جهان و جلب سرمایه‌گذار خارجی مطرح شد.

کلی‌گویی نامزدها درباره برنامه‌هایشان، اصرار بر به‌کارگیری «توانمندی‌‌های داخلی» و استفاده پر تکرار از شعار «ما می‌توانیم» از موارد برجسته این مناظره بود.

امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی خود را جوان‌ترین نامزد با ۲۰ سال سابقه اجرایی توصیف کرد و گفت سایر نامزدها نیز تاکنون در حکومت جمهوری اسلامی، عهده‌دار مسئولیت‌های مختلف بوده‌اند.

او خطاب به سایر نامزدها افزود طوری صحبت نکنید که «انگار دنیا از امروز شروع شده است» و بدون در نظر گرفتن نقش خود در گذشته، عملکردهای دیگران را نقد نکنید.

مناظره‌های بعدی قرار است در روزهای ۳۱ خرداد، یک تیر، چهار تیر و پنج تیر برگزار شوند.

محمدباقر قالیباف، دیگر نامزد مورد تایید شورای نگهبان نیز در این مناظره، بر ادامه مسیر دولت ابراهیم رئیسی در حوزه اقتصادی تاکید کرد.

او هدر دادن مستقیم سرمایه‌ها را سه و نیم برابر یارانه‌های کنونی دانست.

مسعود پزشکیان، نامزد مورد حمایت اصلاح‌طلبان در این مناظره هشدار داد بدون «انسجام داخلی و مشارکت همه دسته‌ها و گروه‌ها»، اجرای برنامه هفتم توسعه و رشد اقتصادی پیش‌بینی شده در آن ممکن نخواهد بود.

او تامین ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری را برای رسیدن به رشد هشت درصدی مدنظر برنامه هفتم توسعه «غیرممکن» توصیف کرد.

پزشکیان همچنین تاکید کرد: «امکان ندارد بدون باز کردن مرزها با دولت‌ها و کشور‌های دیگر به رشد برسیم.»

سعید جلیلی هم برنامه هفتم توسعه را لازم الاجرا خواند و افزود رشد هشت درصدی ذکر شده در این برنامه، تنها با جلب سرمایه‌گذاری محقق نخواهد شد و باید برای برآوردن انتظارات، از «فرصت‌های موجود» در کشور استفاده کرد.

مصطفی پورمحمدی، عضو هیات مرگ و مقام قضایی جمهوری اسلامی در دهه ۶۰ هم به انتقاد از اوضاع اقتصادی موجود پرداخت و مشکلات اقتصادی را با روابط بین‌المللی و فرهنگ مرتبط دانست.

او افزود: «بعضی می‌گفتند تحریم‌ها مهم نیست حالا هم می‌گویند تحریم تاثیری ندارد. به سفارت حمله می‌کنند و مشکل تحریم را اضافه می‌کنند، هزینه ماجرای جنگ اوکراین را دادند اما استفاده‌ای نکردند.»

بخش دوم مناظره نامزدهای نظام برای جانشینی رئیسی

در این بخش نامزدهای مورد تایید شورای نگهبان علاوه بر طرح نظرات خود درباره چگونگی مشارکت مردم در مسیر تحقق رشد هشت درصدی، به انتقاد از سخنان یکدیگر و همچنین عملکرد اقتصادی دولت‌های پیشین پرداختند.

انتقاد از عملکرد دولت‌ حسن روحانی در دستور کار نامزدهای وابسته به جریان اصول‌گرا قرار داشت و زاکانی و جلیلی به انتقاد از رویکرد اقتصادی آن دولت پرداختند.

زاکانی و قاضی‌زاده هاشمی به انتقادات پزشکیان و پورمحمدی از برنامه هفتم توسعه اشاره کردند و گفتند اگر کسی این برنامه را قبول ندارد، نباید در انتخابات ریاست‌جمهوری ثبت‌نام می‌کرده.

زاکانی گره زدن حل مسائل اقتصادی نظیر تورم و تحریم را به دیپلماسی اشتباه خواند و افزود: «تحریم را باید در کشور خنثی کرد و دیپلماسی هم برود اساس و بنیان آن را تغییر دهد.»

به گفته شهردار کنونی تهران، «تا وقتی تحریم را خنثی نکردیم، در کرونا، به ما واکسن ندادند. علم اقتصاد درباره درستی و غلطی سیاست‌ها ساکت است. تشخیص این بر عهده سیاست‌مدار است.»

این اظهارات در حالی مطرح می‌شوند که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی خرید واکسن کرونا از آمریکا و بریتانیا را ممنوع اعلام کرده بود و به گفته بسیاری از کارشناسان، همین دستور به افزایش تلفات انسانی کرونا در ایران دامن زد.

قاضی‌زاده هاشمی هم دولت روحانی را متهم کرد که مردم را در بورس به «خاک سیاه نشاند».

او بدون اشاره به نقش خود در دولت کنونی افزود: «اگر کار دست ما باشد، خیلی سریع‌تر از این‌ها می‌توانیم کار را حل کنیم.»

پزشکیان و پورمحمدی تنها نامزدهایی بودند که در سخنان خود در مناظره تلویزیونی امروز، به طور پراکنده از عملکرد دولت ابراهیم رئیسی انتقاد کردند.

پورمحمدی خاطرنشان کرد دو سال در دولت رئیسی و مجلس یازدهم به ریاست قالیباف، «مملکت بدون برنامه» اداره شد.

پزشکیان هم وعده‌های مطرح شده در دولت رئیسی را از جمله ساخت سالانه یک میلیون مسکن، حل مشکل بورس و ایجاد اشتغال مورد انتقاد قرار داد و گفت: «یکی می‌گفت با یک میلیون تومان شغل ایجاد می‌کنم اما این حرف توهین بود.»

اشاره پزشکیان به سخنان حجت عبدالملکی، وزیر پیشین تعاون، کار و رفاه اجتماعی است که گفته بود شهروندان می‌توانند با یک میلیون تومان شغل ایجاد کنند.

راستی‌آزمایی سخنان نامزدها

قالیباف در بخشی از برنامه مناظره گفت نقدینگی در دهه ۹۰ حدود ۲۶ برابر شد.

بررسی‌های ایران‌اینترنشنال بر اساس اطلاعات موجود در نماگر شماره ۶۴ بانک مرکزی جمهوری اسلامی نشان می دهد میزان نقدینگی در سال ۱۳۹۰ برابر ۳۰۲۴۷۴ میلیارد تومان بوده و این عدد در سال ۱۴۰۰ طبق نماگر شماره ۱۰۴ بانک مرکزی به ۳۷۰۵۴۰۰ میلیارد تومان رسیده است.

این رقم نشان‌دهنده افزایش ۱۲ برابری یا رشد یک‌هزار و ۱۲۵ درصدی است.

رییس مجلس شورای اسلامی در بخش دیگری از این مناظره، از هدررفت روزانه ۱۷/۵ درصد از مجموع تولید ۹ میلیون بشکه نفت خبر داد.

این عدد برابر با چیزی حدود یک و نیم میلیون بشکه است.

بررسی ایران‌اینترنشنال حاکی از ان است که قالیباف آذر سال ۱۴۰۲ در همایش حمل و نقل و توسعه اقتصادی میزان هدررفت روزانه نفت را سه و نیم میلیون بشکه اعلام کرده بود.محمدباقر قالیباف

در سوی دیگر، پزشکیان در مناظره تلویزیونی اقتصادی انتخابات ریاست‌جمهوری گفت رتبه ایران در دنیا در زمینه فساد «پانزدهم از آخر» است.

بررسی‌های ایران‌اینترنشنال نشان می‌دهد که این ادعا «نادرست» است.

ایران در شاخص ادراک فساد (CPI) در سال ۱۴۰۲ از بین ۱۸۰ کشور در رتبه ۱۴۹ قرار گرفت که یک پله پایین‌تر از سال گذشته آن است.

بر اساس فهرست سالانه سازمان شفافیت بین‌الملل، جمهوری اسلامی در مقیاس صفر تا ۱۰۰ امتیاز رتبه ۲۴ را به دست آورد.

در این رتبه‌بندی صفر به معنای «بسیار فاسد» و ۱۰۰ به معنای «بسیار پاک» است.مسعود پزشکیان

واکنش‌های منفی کاربران فضای مجازی به مناظره

مناظره اقتصادی نامزدهای جانشینی رئیسی با واکنش‌های منفی بسیاری در فضای مجازی روبه‌رو شد.

کاربری با نام «هنرمند x» در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تنها نتیجه‌ای که از مناظره امشب گرفتم، این بود که دیگه مناظره نبینم.»

کاربر دیگری هم گفت: «بعد از گذشت حدود سه ساعت از مناظره هنوز نمی‌فهمم جلیلی چی می‌گه!»

او با اشاره به روخوانی زاکانی از روی کاغذ در جریان مناظره، به طعنه نوشت او به صورت کتاب‌باز در این بحث شرکت کرده است.

کاربری با نام «نیلوفر» با هشتگ پوپولیسم از سخنان زاکانی انتقاد کرد و گفت: «آقای زاکانی، خدایی مردم مردم کردن به شما نمیاد.»

کاربر دیگری هم تاکید کرد: «مناظره نبود؛ طولانی، خسته‌کننده، گفت‌وگوی مجزای هر فرد، برخی فراری از پاسخ تخصصی، غیرمنسجم. به تضارب آرا نرسید.»

صدای آمریکا: گروهی از اعضای انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در «اعتراض به میتینگ انتخاباتی مسعود پزشکیان» در این دانشگاه و اعلام حمایت این انجمن از «کاندیدای اصلاح‌طلبان حکومتی» استعفا کردند.

بر اساس گزارش کانال تلگرامی «خبرنگار امیرکبیر» در روز دوشنبه ۲۸ خرداد، دانشجویان مستعفی انجمن اسلامی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، در بیانیه‌ای اعلام کردند که شروع دوباره فعالیت این انجمن «کمی پیش از آغاز جنبش زن، زندگی، آزادی» با هدف «ایجاد یک بستر فعالیتی دانشجویی مستقل از جریان‌های سیاسی بیرون از دانشگاه» بود، اما «نتیجه دو سال تلاش مداوم در جهت تغییر، به جایی نرسید.»

به گفته این دانشجویان معترض، «منفعت‌طلبی و امتیازخواهی‌ها، حذف افراد توسط خود مجموعه و توسط دانشگاه، منطق حفظ نهاد حتی به قیمت ضدیت با جامعه، عدم وجود خطوط قرمز واضح و نداشتن هیچ‌گونه حد و مرزی برای عمل، همه از جمله عواملی بودند که بر سر راه این تلاش قرار گرفتند.»

آنها در این بیانیه افزوده‌اند: «وقایع اخیر مانند تبدیل مجموعه به ستاد انتخاباتی آخرین نشانه لازم برای اثبات اصلاح‌ناپذیری این نهاد به اصطلاح دانشجویی بود.»

اعضای مستعفی شورای عمومی انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران همچنین «بر همسو نبودن خود با این مجموعه تأکید کرده» و گفته‌اند که «انصراف خود از این مجموعه را اعلام می‌کنیم.»

مسعود پزشکیان، یکی از شش نامزد مدنظر شورای نگهبان برای جانشینی ابراهیم رئیسی است. او در جلسه‌ای که از طرف این نهاد دانشجویی در دانشگاه تهران برگزار شده بود، در واکنش به انتقادات دانشجویان گفت: «من رهبری را قبول دارم و من ذوب در رهبری هستم. حق ندارید به کسی که من به او اعتقاد دارم توهین کنید.»

انتخابات بعدی ریاست جمهوری اسلامی که بسیاری آن را «انتصابات» و نمایش و «سیرک انتخاباتی» می‌دانند، در پی کشته شدن ابراهیم رئیسی در حادثه سقوط هلی‌کوپتر به صورت زودهنگام هشتم تیر برای تعیین رئیس دولت چهاردهم برگزار می‌شود.

پیش از این نیز شماری از چهره‌های سیاسی تأکید کرده‌اند که محمدباقر قالیباف، سعید جلیلی، مصطفی پورمحمدی، علیرضا زاکانی، مسعود پزشکیان، و امیرحسین قاضی‌زاده، شش نامزد جانشینی رئیسی، همگی به عنوان کارگزاران جمهوری اسلامی در تضاد با مردم ایران هستند.

از جمله، امیر اعتمادی، از چهره‌های سیاسی مخالف جمهوری اسلامی، نیز به نامزدی که به عنوان نماینده اصلاح‌طلبان در این انتخابات شناخته می‌شود اشاره کرد و گفت: «همان آمارهای دروغ جمهوری اسلامی را هم در نظر بگیریم، آرای پزشکیان در دو سیرک انتخابات مجلس رژیم در سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۴۰۲ به ترتیب ۱۱۲هزار و ۹۶هزار رای بوده، یعنی کمتر از ۱۰ درصد کل واجدان حق رأی در تبریز.»

به گفته او، پزشکیان «تنها برای گرم کردن تنور آمده است» و «به نظر می‌رسد، خامنه‌ای و اصلاح‌طلبان با هم معامله‌ای کرده‌اند که برای هر دو سود دارد» و «خامنه‌ای با تأیید کاندیدای اصلاح‌طلبان هم سبد رأی ۲-۳ درصدی‌شان را گرفته و مهم‌تر از آن حفظ ظاهر کرده که سیرک انتخاباتش رقابتی است. در مقابل، اصلاح‌طلبان هم‌چنان خود را در بازی قدرت و مهم‌تر از آن سر سفره انقلاب می‌بینند.»

رادیوفردا: یک روز پس از پایان ثبت‌نام نامزدها برای چهاردهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری ایران، جدال میان برخی نامزدها و خبرگزاری‌های نزدیک به حکومت بالا گرفته است.

خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، بعد از ثبت‌نام وحید حقانیان که در یک ویدئو کلیپ، خود را «مشاور و دستیار ارشد در امور اجرایی دفتر رهبری» معرفی کرده بود، از او انتقاد کرد که چرا این چهره امنیتی و نظامی پیشین «نقطه ثقل» تبلیغ خود را «وابستگی» به دفتر علی خامنه‌ای عنوان کرده است.

خبرگزاری تسنیم بدون نام بردن از آقای حقانیان، اقدام او را «غیراخلاقی» و «به دور از نگهداشتن حرمت این نهاد بسیار والا» عنوان و تأکید کرده بود که او «سابقه مسئولیت اجرایی متناسب و چندانی هم» نداشته، اما «به عنوان داوطلب نامزدی ریاست‌جمهوری ثبت‌نام» کرد.

هر کدام از ما اهالی توییتر اگر این سخن #وحید_حقانیان را اگر می‌‌‌گفتیم،
الان با اتهام «تشویش اذهان عمومی» و «تضعیف نیروهای مسلح» مواجه نمی‌شدیم؟ pic.twitter.com/H8xUxTXoGw

— سید محمد صحفی (@sohofim_) June 5, 2024

وحید حقانیان در واکنش به یادداشت تسنیم، این خبرگزاری را به «لجن‌پراکنی» متهم کرده و گفته که «در دولت من یکی از اولین اصلاحات، تغییر ریل رسانه‌های منتسب به نهاد‌های حاکمیتی کشور است».

او نوشته است: «در حالی‌که این رسانه‌ها به‌طور مستقیم از بیت‌المال مسلمین و بودجه نظامی کشور ارتزاق می‌کنند، برخلاف قانون و دستور صریح امام راحل، به‌طور مداوم در سیاست داخلی کشور دخالت می‌کنند».

آقای حقانیان همچنین نوشته که تلاش‌های به زعم او «مذبوحانه این رسانه منفعل در اکثر بزنگاه‌های حساس کشور، به جهت ترس از شکست کاندیدای مورد حمایت‌شان است».

این نامزد انتخابات که از سوی برخی رسانه‌ها به عنوان «یکی از مسئولان» دفتر علی خامنه‌ای معرفی می‌شود، به نام نامزد احتمالی مورد حمایت خبرگزاری نزدیک به سپاه پاسداران اشاره‌ نکرده است.

موضوع «دخالت» رسانه‌های وابسته به ارگان‌های نظامی در ایران و «خط‌‌‌دهی» آن‌ها به نهادهای قضایی، پیش از این بارها توسط مخالفان حکومت جمهوری اسلامی مطرح شده بود، اما نه تنها جلوی این اقدام گرفته نشده، بلکه هنوز هیچ مقامی در این زمینه توضیحی نداده است.

وحید حقانیان به تسنیم حمله کرده و نوشته: در حالیکه این رسانه‌ها از بیت المال مسلمین و بودجه نظامی کشور ارتزاق می‌کنند، برخلاف قانون و دستور صریح امام راحل، به طور مداوم در سیاست داخلی کشور دخالت می‌کنند.

بر مِهر چرخ و شیوه ی او اعتماد نیست
ای وای بر کسی که شد ایمن ز مکر وی pic.twitter.com/xAJgx6FIHe

— احسان بداغی (@EhsanBodaghi) June 5, 2024

این برای نخستین‌بار است که یک چهره فعلی یا سابق نزدیک به رهبر جمهوری اسلامی از دخالت رسانه‌های وابسته به ارگان‌های نظامی در امور کشور سخن می‌گوید.

با آن‌که سال‌ها تصاویر وحید حقانیان در کنار علی خامنه‌ای و بسیار نزدیک به او دیده می‌شد، عنوان دقیق پست اجرایی حقانیان در دفتر رهبر جمهوری اسلامی مشخص نیست، اما او سال‌ها در حلقه نخست اطراف رهبر جمهوری اسلامی حضور داشت؛ یا به عنوان محافظ و یا به عنوان هماهنگ‌کننده.

با این حال، وحید حقانیان یا معروف به «آقا وحید» در سال‌های اخیر دیگر در کنار خامنه‌ای دیده نشده است، ولی هیچ گزارشی رسمی درباره برکناری او وجود ندارد.

افرادی که موضوع برکناری این چهره امنیتی را مطرح می‌کنند نیز به انتشار ویدئویی استناد می‌کنند که بر اساس آن، در اسفند ۹۸ در جریان انتخابات مجلس شورای اسلامی و انتخابات میان‌دوره‌ای انتخابات خبرگان رهبری، هنگام ورود خامنه‌ای به حوزه رأی‌گیری، فردی که گویا محافظ رهبر جمهور اسلامی بوده از حرکت حقانیان به صف اول جلوگیری می‌کند و تنش میان این دو کاملاً عیان است.

وحید حقانیان در عین حال از تسنیم انتقاد کرده و نوشته که این خبرگزاری «‌مسئولیت‌های خطیر اینجانب از ابتدای انقلاب تاکنون» را نادیده گرفته است.

اگرچه اطلاعات دقیقی از نوع فعالیت حقانیان به صورت رسمی منتشر نشده است، اما از او به عنوان مسئول امور پیگیری‌های ویژه دفتر رهبر جمهوری اسلامی و یکی از تنظیم‌کنندگان مناسبات پیدا و پنهان این دفتر نام برده می‌شود.

حسین سازور که هماهنگ‌کنندهٔ مداحان بیت لقب گرفته بود نیز زمانی در توصیف وحید حقانیان گفته بود که او «پلنگ و ببرِ دم‌ودستگاه آقا»ست و نمی‌گذارد «گرگ‌ها» دفتر را ببلعند.

پس از ثبت‌نام وحید حقانیان در چهاردهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری که خودش نیز گفت «تصمیم شخصی» بوده است، به‌دلیل کمبود اطلاعات درباره او، رسانه‌های داخل ایران به انتشار مطالب درباره سابقه فعالیتش در حوزه‌های مختلف پرداخته‌اند.

پس از نشان دادن شناسنامه حقانیان به خبرنگاران، مشخص شد که او متولد ۱۷ بهمن ۱۳۴۰ در تهران از پدری متولد نجف‌آباد اصفهان و مادری متولد تهران است.

از حقانیان به عنوان یکی از «فرماندهان گشت‌های ثارالله تهران در دهه ۶۰» نام برده می‌شود که در سال ۶۶ خورشیدی نیز در جبهه حضور داشته است.

اما عبدالله گنجی در زمانی که مدیرمسئول روزنامه جوان (نزدیک به سپاه پاسداران) بود، در یادداشتی تلگرامی با تیتر «سردار یا خادم؟»، درباره حقانیان نوشته بود: «ایشان نه تنها سردار سپاه نیستند که هیچ عضویتی در نیروهای مسلح نداشته و ندارند. افتخار خادمی مقام معظم رهبری عنوان گویاتری است که آقای حقانیان مفتخر به آن هستند».

این یادداشت در شرایطی منتشر شد که به نوشته انصاف‌نیوز، بسیاری از رسانه‌های رسمی، حتی خبرگزاری فارس که از دیگر رسانه‌های نزدیک به سپاه پاسداران است، بارها از عنوان «سردار» برای وحید حقانیان استفاده کرده بود.

نخستین باری که وحید حقانیان مورد توجه افکار عمومی و رسانه‌ها قرار گرفت، مراسم تنفیذ ریاست‌جمهوری سال ۱۳۸۸ بود؛ هنگامی که در غیاب چهره‌های بلندپایه جمهوری اسلامی همچون اکبر هاشمی رفسنجانی، او حکم تنفیذ را به رهبر جمهوری اسلامی داد تا تحویل محمود احمدی‌نژاد دهد.

حقانیان بعد از انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۴۰۰ نیز نامه‌ای سرگشاده نوشت و کاندیداتوری چهره‌هایی چون محسن رضایی، امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی و عبدالناصر همتی را «امداد الهی» برای ابراهیم رئیسی در آن انتخابات دانست.

این نامه نیز همان زمان با واکنش تند خبرگزاری تسنیم مواجه شد که در مطلبی خطاب به حقانیان نوشت: «جنابعالی به‌عنوان یک شخص حقیقی این حق را دارید که در عرصه سیاسی کنشگری کنید و یا تحلیل‌های خود را منتشر کنید و حتی با رسانه‌ها گفتگو کنید، اما این در شرایطی است که اعلام نمایید از دفتر معظم‌له خارج شده‌اید و دیگر در آن‌جا مسئولیتی ندارید».

با ثبت‌نام حقانیان در انتخابات، برخی کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که او احتمالا «ردصلاحیت» خواهد شد و این اتفاق، «زهر» ردصلاحیت دیگر چهره‌های سیاسی نامزد در انتخابات را خواهد گرفت.

با استفاده از گزارش‌های تسنیم، شبکه‌های اجتماعی، انتخاب، خبرآنلاین و رادیو فردا/ب.ب./ک.