اخبار

دویچه‌وله: آمریکا قانون وضع و اجرای تحریم‌های اقتصادی یکجانبه علیه ایران را تمدید می‌کند و دو سناتور آمریکایی در مورد شرایط لازم برای دستیابی به توافق هسته ای با ایران اظهار نظر کرده‌اند.

باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، در نامه‌ای به کنگره این کشور اطلاع داده است که در نظر دارد فرمان اجرای قانون اختیار وضع شرایط اضطراری اقتصادی بین‌المللی علیه ایران را که از سی و پنج سال پیش اجرا شده است برای یک سال دیگر تمدید کند.

آقای اوباما در نامه خود نوشته است که به این دلیل مایل به تمدید وضعیت اضطراری در روابط با جمهوری اسلامی است که “روابط ما با ایران به شرایط عادی باز نگشته است.” وی افزوده است که “بیانیه‌های الجزیره” که در ژانویه سال ١٩٨١ بین ایران و آمریکا امضا شد و به ماجرای گرونگانگیری دیپلمات‌های آمریکایی در تهران پایان داد هنوز به طور کامل اجرا نشده است.

پس از حمله به سفارت آمریکا و گروگانگیری دیپلمات‌های آمریکایی در تهران، جیمی کارتر، رئیس جمهوری وقت آمریکا در روز ١٤ نوامبر سال ١٩٧٩به کنگره آن کشور اعلام کردکه “از آنجا که شرایط کنونی ایران تهدیدی فوق‌العاده و غیرعادی را متوجه امنیت ملی، سیاست خارجی و اقتصاد ایالات متحده می‌کند و به منظور مواجهه با این تهدید” فرمان اجرای قانون اختیار وضع شرایط اضطراری اقتصادی علیه ایران را صادر کرده است.
فرمان اجرایی قانون تحریم ایران پس از حمله به سفارت آمریکا و گروگانگیری دیپلمات های آمریکایی امضا شد

صدور این فرمان به دولت آمریکا اجازه داد تا یک رشته تحریم‌های تجاری و مالی را علیه ایران به اجرا بگذارد و بعدها، با استناد به همین قانون، دارایی‌های دولت ایران در ایالات متحده را مسدود کند.

براساس قانون فوق، مدت اعتبار فرمان اجرایی رئیس جمهوری یک سال است مگر اینکه وی هر ساله با ارسال نامه‌ای به کنگره، قصد خود به تمدید این قانون را به اطلاع نمایندگان برساند. روز جمعه این هفته، مدت اجرای این فرمان وارد سی و ششمین سال خود می‌شود و تمامی رئیسان جمهوری آمریکا در این مدت، قانون فوق را تمدید کرده‌اند. تا پیش از انقلاب سال ١٩٧٩ در ایران، ایالات متحده شریک تجاری عمده ایران بود اما وضع تحریم‌های اقتصادی علیه جمهوری اسلامی این وضعیت را به طور کامل تغییر داد و در مواردی، دشواری‌هایی جدی را برای ایرانیان به دنبال آورد.

در سال‌های اخیر، اختلاف بر سر برنامه‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی زمینه‌ساز تشدید تحریم‌های خارجی جدیدی شده که برخی از آنها براساس مصوبات شورای امنیت سازمان ملل، جنبه جهانی دارد و برخی دیگر به طور یکجانبه عمدتا توسط کشورهای غربی وضع و اجرا شده است.
در پی انتخابات اخیر موقعیت دولت اوباما در رابطه با کنگره تضعیف شده است

تحریم‌های یکجانبه ایالات متحده علیه برنامه اتمی جمهوری اسلامی احتمالا بیشترین فشار اقتصادی را بر ایران وارد کرده زیرا علاوه بر محدود کردن ارتباط شهروندان و موسسات تجاری، مالی و بانکی آمریکایی با ایران، باعث شده است تا بسیاری از کشورهای دیگر نیز از بیم اقدامات منفی ایالات متحده در زمینه ارتباطات اقتصادی و مالی با خود، کمابیش از این تحریم‌ها تبعیت کنند. هفته گذشته باراک اوباما گفت که تحریم‌های اقتصادی “واقعا آثاری فلج کننده بر اقتصاد ایران گذاشته” و زمینه مذاکرات جدی برای حل و فصل بحران اتمی این کشور را فراهم آورده است.

تمدید مبنای قانونی تحریم اقتصادی ایران توسط آمریکا در حالی گزارش می‌شود که در انتخابات اخیر مجلس نمایندگان و سنای آن کشور، حزب جمهوریخواه – حزب مخالف باراک اوباما- توانست در هر دو مجلس اکثریت را در دست بگیرد. برخی از نمایندگان جمهوریخواه به شدت با کاهش فشار بر ایران مخالف هستند و ضمن انتقاد از آنچه که نرمش دولت آمریکا در قبال برنامه‌های اتمی جمهوری اسلامی می‌دانند، خواستار ادامه و تشدید تحریم‌های جاری شده‌اند. شماری از نمایندگان حزب دموکرات نیز از این موضعگیری حمایت می‌کنند.
شکست مذاکرات جاری چشم‌انداز مساعدی را ترسیم نخواهد کرد

به گزارش خبرگزاری رویترز، روز گذشته سناتور دموکرات رابرت منندز و سناتور جمهوریخواه مارک کرک، که طرحی شامل تحریم‌های شدیدتر علیه ایران را برای بررسی و تصویب تهیه کرده‌اند، گفتند که “یک توافق خوب” هسته‌ای با جمهوری اسلامی باید شامل محدودیت‌های جدی برای تمامی تحقیقات و فعالیت‌های هسته‌ای و بازرسی سختگیرانه برنامه‌های اتمی ایران باشد. سال گذشته، طرح پیشنهادی این دو سناتور به دلیل مخالفت رهبران دموکرات سنای آمریکا، در دستور کار مجلس قرار نگرفت در حالیکه کارشناسان تصویب آن را در صورت طرح در مجلس، احتمالا با برخی تعدیلات، نامحتمل نمی‌دانستند.

به گقته برخی ناظران، ممکن است مقامات دولت آمریکا با تمدید تحریم‌های اقتصادی و اظهارات گاه تند علیه برنامه‌های اتمی و سیاست‌های جمهوری اسلامی در نظر داشته باشند اعضای کنگره را قانع کنند که در مقابله با “خطر اتمی” ایران جدی هستند و مذاکرات هسته‌ای را با توجه به تمامی ابعاد این مساله دنبال می‌کنند. مقامات آمریکایی هشدار داده‌اند که اقدامات تند کنگره علیه ایران ممکن است مذاکرات کنونی را به مخاطره اندازد و امکان حل بحران هسته‌ای جمهوری اسلامی از راه گفتگو را از میان ببرد.

اگرچه تماس های دیپلماتیک و مذاکرات پراکنده برای حل مساله هسته ای جمهوری اسلامی طی یکدهه گذشته به طور متناوب در جریان بوده، اما مذاکرات جدی با گروه ١+٥ از پائیز سال گذشته آغاز شد و به توافقی مقدماتی منجر گردید که قرار بود تا تابستان سال جاری، به توافق نهایی شامل رفع تحریم‌های خارجی منجر شود اما چنین توافقی به دست نیامد.

خودنویس: برخلاف روزهای دیگر، صفحه نخست روزنامه کیهان، بوی کیک زرد و گازهای سانتریفوژی نمی‌دهد. این احتمال وجود دارد که تندروها، جام زهر را نوشیده باشند.

بخش تحلیل خودنویس: روزنامه کیهان که برخی آن‌را دم مار زنگی بیت رهبری هم می‌خوانند که اعلام خطرهایش می‌تواند نشانه برخوردهای آتی حاکمیت باشد، درست در هنگامه مذاکرات جواد ظریف و جان کری در عمان، دچار سکوتی مشکوک [2] شده است. کیهان، امروز درباره دیدار نوری المالکی، جرم سیاسی، پرواز پهباد، افراطیون مدعی اصلاحات و مواردی دیگر سخن می‌گوید، اما امان از یک تیتر مرتبط با گفتگوهای هسته‌ای عمان.

سکوت کیهان نمی‌تواند بدون هماهنگی با بیت رهبری باشد. با توجه به موضع‌گیری‌های نزدیکان رهبری از جمله علی اکبر ولایتی در مورد مذاکرات، به نظر می‌رسد که شرایط به نحوی پیش می‌رود که جمهوری اسلامی تا پایان مهلت باقی مانده، «بله» را به قدرت‌های بزرگ از جمله آمریکا بگوید.

با این حال، عراقچی، مذاکره کننده ارشد ایران و معاون وزیر خارجه از سختی‌هایی در رسیدن به تفاهم نهایی سخن گفته است.

این‌که روزنامه کیهان و مدیر تندروی آن، حسین شریعتمداری به تفاهم «فرصت» داده‌اند، می‌تواند نشانه دستور از بالا باشد. در طول ماه‌های اخیر، اصول‌گرایان نسبت به انجام هر توافق، «دل‌واپس» بوده‌اند و خطوط قرمز بی‌شماری را به عنوان شرایط ایران برای رسیدن به توافق با قدرت‌های ۱+۵ برشمرده‌اند.

سکوت امروز روزنامه کیهان را می‌توان در روزهای بعد ارزیابی کرد. در صورت رسیدن به توافق هسته‌ای، مجموعه‌های امنیتی نزدیک به بیت رهبری و سازمان امنیت سپاه پاسداران برای توجیه دل‌واپس‌ها کار دشواری را در پیش خواهند داشت. حال که در روزهای اخیر، مسوولان سپاه، به ارتباط این مجموعه با مرکز فردو اعتراف کرده‌اند، علل نگرانی هر چه بیشتر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و قدرت‌های غربی بیش از پیش نمایان می‌شود. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با در دست داشتن صنایع موشکی و ارتباط با تاسیسات هسته‌ای و با سابقه‌ای که در دخالت‌های نظامی و شبه نظامی در منطقه داشته است، نمی‌تواند مورد اعتماد نهادهای محدود کننده غنی‌سازی و ناظر بر خلع سلاح هسته‌ای باشد.

ارتباط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با برنامه‌های هسته‌ای، ادعاهای جمهوری اسلامی در باره صلح‌آمیز بودن برنامه‌های هسته‌ای را با شک و تردید فراوانی روبه‌رو ساخته است. حال، روزنامه‌ای که توسط نیروهای امنیتی وابسته به سپاه اداره می‌شود، در یکی از بزنگاه‌های تاریخی، سکوت کرده است.

باید رفتار روزنامه کیهان را از این به بعد به دقت بررسی کرد.

رادیوفردا: ایالات متحده روز دوشنبه، ۱۹ آبان، خبر داد که ایران، بنا به درخواست آمریکا، موافقت کرده تا فعالیت مناقشه‌برانگیز مربوط به غنی‌سازی سریع‌تر اورانیوم را متوقف کند.

این خبر در حالی مخابره می‌شود که تهران، واشینگتن، و طرف‌های دیگر در حال ادامه مذاکرات هسته‌ای برای رسیدن به یک توافق نهایی هستند.

به نوشته خبرگزاری رویترز، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز جمعه گزارش محرمانه‌ای در مورد ایران به اعضای خود ارائه کرد و موردی که در آن ذکر شده‌ بود این بود که ایران از ماه سپتامبر، دو ماه پیش، به این‌ سو به طور متناوب به سانتریفیوژهای آی‌آر-۵ خود گاز اورانیوم طبیعی تزریق کرده‌ است.

آی‌آر-۵ یکی از چند مدل جدید سانتریفیوژ است که ایران برای جایگزین کردن سانتریفیوژهای قدیمی آی‌آر-۱ به دنبال استفاده از آن بوده‌ است؛ سانتریفیوژ آی‌آر-۱ متعلق به دهه ۱۹۷۰ که ایران هم‌اینک از آن استفاده می‌کند ایرادهای کاری زیادی دارد.

به نوشته روز دوشنبه رویترز، جن ساکی، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، با اشاره به گزارش محرمانه جدید آژانس در مورد تزریق گاز به آی‌آر-۵ به خبرنگاران گفت: «به محض این‌ که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی این مطلب را گزارش کرد ما موضوع را با ایران در میان گذاشتیم و مسئله بلافاصله حل و فصل شد.»

وی افزود: «ایرانی‌ها تأیید کردند که دیگر فعالیت مورد اشاره آژانس را ادامه نخواهند داد و بنابر این مسئله حل شد.»

روز شنبه مؤسسه علوم و امنیت بین‌المللی در واشینگتن، که از اندیشکده‌های بانفوذ آمریکایی است گزارشی از تزریق گاز طبیعی اورانیوم به سانتریفیوژهای آی‌آر-۵ در یک مرکز تحقیقاتی در ایران منتشر کرده و نوشته بود که این می‌تواند به منزله نقض توافق ژنو باشد.

بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، در واکنش به این گزارش به خبرگزاری فارس گفت که تزریق گاز به سانتریفیوژهای آی آر-۵ نقض تعهدات تهران نیست.

مؤسسه کنترل سلاح در واشینگتن، یکی دیگر از اندیشکده‌های آمریکایی، نیز اعلام کرده است که به علت آن که تزریق گاز به سانتریفیوژهای جدید توسط ایران، باعث تولید اورانیوم غنی‌شده نشده، این کار نمی‌تواند به منزله نقض توافق ژنو باشد.

مذاکرات تهران و گروه ۱+۵ پس از دیدارهای جان کری و محمدجواد ظریف، وزیران خارجه آمریکا و ایران و کاترین اشتون، هماهنگ‌کننده ۱+۵، قرار است ادامه پیدا می‌کند.

عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران، و از اعضای ارشد هیئت مذاکره‌کننده اتمی، پس از گفت‌وگوهای سه‌جانبه مسقط گفت در عین این که به مذاکرات اتمی «خوش‌بین» نیست، «ناامید» هم نیست.

او افزوده است که وزیران خارجه ایران و آمریکا «به طور مشخص بر راه‌حل‌ها تمرکز داشته‌اند».

رادیوفردا: باراک اوباما رييس جمهوری آمريکا روز يکشنبه ۱۸ آبان ماه گفته است: همچنان فاصله زيادی بين مواضع ایالات متحده و ایران بر سر برنامه هسته ای جمهوری اسلامی وجود دارد.

باراک اوباما که با شبکه «سی بی اس» صحبت می کرد، گفته است که الويت اول آمريکا در قبال ايران اين است که مطمئن شود که جمهوری اسلامی به سلاح هسته ای دست نخواهد يافت.

رييس جمهوری امريکا با اشاره به اقدامات واشينگتن ازجمله بسیج جامعه بین المللی و گسترش تحريم ها عليه جمهوری اسلامی گفته است که اين رويکرد آمريکا باعث شد تا با افزايش فشار ها بر اقتصاد ايران،‌مقامات اين کشور پس از سال ها بپذيرند که به طوری جدی در اين خصوص مذاکره کنند.

باراک اوباما درادامه با اشاره به توافق ژنو و اين که ايران برخی از فعاليت های هسته ای خود را متوقف کرده، گفته است: اما پرسش اين است که آيا ما قادر خواهيم بود تا اين فاصله آخرين را از ميان برداريم. آنها بتوانند بارديگر به جامعه جهانی بپوندند و آهسته تحريم ها برداشته شود و ما اطمينان های قابل راستی آزمايی محکمی در خصوص اين که نخواهند توانست سلاح هسته ای توليد کند،‌ به دست بياوريم.

رييس جمهوری آمريکا کرده است: همچنان فاصله زيادی وجود دارد و شايد ما نتوانيم به آنجا برسيم.

در حالی باراک اوباما به وجود فاصله زیاد در خصوص مواضع ایالات متحده و ایران بر سر برنامه هسته ای این کشور اذعان کرده است که مذاکرات سه جانبه محمد جواد ظريف ، وزير امورخارجه ايران ، جان کری،‌وزير امور خارجه آمريکا و کاترين اشتون، هماهنگ کننده کشورهای ۱+۵ برای دستيابی به توافق جامع هسته ای روز يکشنبه ۱۸ آبان در مسقط پايتخت عمان آغاز شده است.

این در حالی است که که کمتر دو هفته به پايان ضرب الاجل تعيين شده برای دستيابی به توافق هسته ای باقی نمانده است.

ايران و آمريکا، بريتانيا، فرانسه، چين، روسيه به همره آلمان، گروه ۱+۵، سال گذشته در ژنو به توافقی موقت و شش ماهه برای حل مناقشه هسته ای ايران دست يافتند. پس از پايان اين شش ماه مذاکرات برای دستيابی به يک راه حل جامع و نهايی بين ايران و گروه ۱+۵ طی ماه های اخير در جريان بوده است و براساس توافق قبلی اکنون دو طرف تا سوم آذرماه (۲۴ نوامبر) فرصت دارند تا به يک توافق نهايی دست يابند.

«غنی سازی و چگونگی رفع تحريم ها » دو موضوع کلیدی از محورهای اصلی اختلاف بين ايران و گروه ۱+۵ هستند که طی این مدت دو طرف نتوانسته اند به راه حلی در این زمینه دست یابند.

مقابله با داعش

باراک اوباما در پاسخ به پرسش مجری شبکه «سی بی اس» در خصوص نامه خود به رهبر جمهوری اسلامی گفت: ترجيحم این است که در خصوص ارتباطاتم با رهبران کشورهای مختلف دنیا صحبت نکنم. من از کانال های مختلف و زيادی جهت برقراری ارتباط با رهبران این کشورهای استفاده می کنم

هفته گذشته وال استريت جورنال گزارش داده بود رييس جمهوری آمريکا در نامه‌ای به آيت الله علی خامنه ای با اشاره به «منافع مشترک» ايران و آمريکا ، موضوعاتی را در خصوص حملات هوايی ايالات متحده عليه گروه حکومت اسلامی (داعش سابق) مطرح کرده است.

با اين حال باراک اوباما با تاکيد بر اين که گروه حکومت اسلامی دشمن مشترک آمريکا و ايران است ، گفته است که مذاکرات هسته ای ارتباطی با مبارزه عليه گروه حکومت اسلامی ندارد.

رييس جمهوری آمريکا به «سی بی اس» گفته است: ما هماهنگی با ايران در خصوص گروه حکومت اسلامی نداريم.»

در همین زمینه، پیشتر جان کری گفته بود :هيچ ارتباطی ميان گفت‌وگوهای هسته‌ای و مسائل ديگر وجود ندارد. من می‌خواهم اين را روشن کنم؛ مذاکرات اتمی راه خود را می‌روند.

آمريکا پيش از اين، طرح ارائه شده از سوی مقام‌های ايران درباره همکاری ميان دو کشور برای مبارزه با گروه حکومت اسلامی در قبال تسامح بر سر برنامه هسته‌ای ايران را رد کرده است.

سوزان رايس، مشاور ارشد امنيت ملی رئيس جمهور آمريکا، نیز در این زمینه گفته بود: «ما هيچ تصميمی برای هماهنگی با ايران در مبارزه با داعش از جمله هماهنگی نظامی نداريم.»

خودنویس:

حضور علی‌اکبر ولایتی در این مذاکرات، از سوی بعضی تحلیل‌گران به تمایل علی خامنه‌ای برای رسیدن به توافق تعبیر شده است. با این وجود، بعضی وب‌سایت‌های داخلی این خبر را تکذیب کرده‌اند.
جان کری و محمدجواد ظریف وزرای خارجه آمریکا و ایران به مسقط پایتخت عمان سفر کردند تا آخرین گفت‌وگوهای خود در دور جدید مذاکرات هسته‌ای میان جمهوری اسلامی و شش قدرت جهانی را انجام دهند. کاترین اشتون نماینده اروپا در مذاکرات هسته‌ای نیز در مسقط حضور خواهد داشت.

در صورتی که این گفت‌وگوها تا ضرب‌الاجل تعیین‌شده یعنی روز ۲۴ نوامبر (سوم آذر) به نتیجه نرسد، شرایط به دوره پیش از مذاکرات ژنو برخواهد گشت و ممکن است مجلسین آمریکا که اکنون جمهوری‌خواهان در آن دست برتر را دارند، تحریم‌های تازه‌ای علیه ایران وضع کنند.

ظریف و کری طی روزهای اخیر در مصاحبه‌هایی جداگانه گفته‌اند که قصد دارند این مذاکرات را به سرانجام برسانند. در برخی تحلیل‌های رسانه‌های مختلف در روزهای اخیر آمده که پس از پیروزی اخیر جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، تیم‌های مذاکره‌کننده ایران و آمریکا بیش از پیش نیاز دارند تا توافق در مهلت مقرر به انجام برسد.

در این میان، المانیتور در گزارشی به قلم لورا روزن، از حضور علی‌اکبر ولایتی مشاور دیرین سیاست خارجی رهبر جمهوری اسلامی و وزیر امور خارجه اسبق نظام خبر داد. ولایتی در دیدار با وزیر خارجه نروژ گفته بود نظر جمهوری اسلامی این است که مذاکرات به نتیجه برسد.

حضور علی‌اکبر ولایتی در این مذاکرات، از سوی بعضی تحلیل‌گران به تمایل علی خامنه‌ای برای رسیدن به توافق تعبیر شده است. با این وجود، بعضی وب‌سایت‌های داخلی این خبر را تکذیب کرده‌اند .

محمدجواد ظریف در مصاحبه‌ای با پرس‌تی‌وی، شبکه انگلیسی‌زبان سیمای جمهوری اسلامی گفت که غرب باید درک کند تحریم‌ها هیچ سهمی در حل و فصل مساله نداشته‌اند. وی اضافه کرد: «تنها چیزی که تحریم‌ها برای غرب به وجود آورده است، حدود ۱۹ هزار سانتریفیوژ است». ظریف در مسقط و طی دیدار با یوسف بن علوی همتای لبنانی خود نیز این سخنان را تکرار کرد و از کشورهای غربی خواست که به آن‌چه «بی‌اثر بودن تحریم‌ها» خواند، توجه کنند.

اواخر ماه اکتبر، جدال لفظی میان سیاستمداران ایرانی و آمریکایی بر سر شکست احتمالی مذاکرات خبر ساز شده بود. وندی شرمن معاون سیاسی وزارت خارجه آمریکا گفت در صورتی که مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی اتمی با ایران به نتیجه نرسد، ایران به طور گسترده‌ای مسوول آن خواهد بود چرا که به گفته او گروه ۱+۵ پیشنهادهای «عادلانه، قابل اجرا و سازگار با خواست طرح‌شده‌ی ایران برای داشتن برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای» را به این کشور ارائه کرده‌اند.

عباس عراقچی معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز در پاسخ، گفت [8] که مقامات ایرانی «ایده‌ها و پیشنهادات متعددی» را که به گفته او «دارای قابلیت عملیاتی و اجرایی» بودند، ارائه کردند و ادامه داد: «چنانچه لازم باشد افکار عمومی جهانیان در زمان مقتضی از جزییات این پیشنهادها مطلع خواهند شد و آنگاه همگان قضاوت خواهند کرد که چنانچه فرصت موجود از دست برود کدام طرف مقصر بوده و مسوولیت بر عهده کیست؟».

از سوی دیگر، یوکیا آمانو مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در آخرین گزارش خود که در آستانه مذاکرات مسقط منتشر شد [9]، نوشت: «آژانس در شرایطی قرار ندارد که اطمینان موثقی درباره فقدان فعالیت‌ها و مواد هسته‌ای اعلام نشده در ایران ارائه دهد و بنابراین نمی‌تواند نتیجه‌گیری کند که تمامی مواد هسته‌ای موجود در ایران برای فعالیت‌های صلح آمیز مورد استفاده قرار می‌گیرد».

بخشی از گزارش می‌گوید: «ایران نه توضیحی ارائه کرده که آژانس را قادر سازد اقدامات عملی را مشخص سازد و نه هیچ اقدام عملی جدیدی را به عنوان گام بعدی در چهارچوب همکاری پیشنهاد کرده است».

رادیوفرانسه: آمریکا چهارچوب یک توافق بین‌المللی احتمالی با ایران را به این کشور ارائه کرد.

باراک اوباما- رئیس جمهوری آمریکا، با اعلام این خبر، سخنی درباره حتمی بودن دستیابی به یک توافق نهائی تا روز 24 نوامبر یعنی مهلت از پیش تعیین شده نگفت.

رئیس جمهوری آمریکا گفت ما به آنها چارچوبی را ارائه کردیم که نیازهای صلح آمیز آنان را در زمینه انرژی، برآورده می کند.

باراک اوباما در عین حال تأکید کرد که او نبود توافق را به یک توافق بد ترجیح می دهد.

باراک اوباما گفت: «درباره ایران، با توجه به مجازات‌های بی سابقه‌ای که دولت آمریکا به اجرا گذاشت، مسئولان ایرانی برای نخستین بار به صورت جدی گرد میز مذاکرات نشستند تا ما را قانع کنند که در جستجوی دست یابی به سلاح اتمی نیستند.

درباره این که آیا ما می توانیم با ایران به توافق برسیم، به این پرسش تنها 3 یا 4 هفته دیگر می توانیم پاسخ دهیم. من قصد ندارم پیش از وقت دراین باره اظهار نظر کنم. آن چه مورد نظر ماست یک توافق اطمینان بخش است.
اگر ایران بتواند با پیشنهاد توافق نامه ای ما را قانع کند که صدد داشتن سلاح اتمی را ندارد، در این صورت ما نیز می‌توانیم جهان و افکار عمومی را قانع کنیم که قادریم از دست یافتن این کشور به سلاح اتمی جلوگیری نمائیم؛ آن هنگام زمان مطرح کردن موضوع با کنگره فرا خواهد رسید و من مطمئن هستم که می توانم کنگره را نیز مطمئن سازم که امضای یک توافق نامه با ایران بهترین راه حل برای جلوگیری از تبدیل این کشور به یک قدرت اتمی است؛ این راه حل از هر اقدام دیگری و حتی اقدام نظامی موثرتر و مفید تر است.
اما شرط اجتناب ناپذیر این است که در این زمینه یک توافق رضایت بخش به دست آید و من همچنان که همواره تکرار کرده ام، نبودن توافق را به یک توافق ناقص و نارسا تر جیح می دهم».

گفتنی است که جان کری- وزیر امور خارجه آمریکا، دیروز در پاریس تکرار کرد که تمدید مهلت گفتگوها پس از تاریخ 24 نوامبر در دستور کار قرار ندارد.

گفتنی است که محمد جواد ظریف- وزیر امور خارجه ایران و همتای آمریکائی اش، قرار است به منظور دستیابی به یک توافق کلی در روزهای 9 و 10 نوامبر، در حضور کاترین اشتون- مذاکره کننده اروپائی، درعمان گفتگو کنند.

جان کری که قرار است هفته‌آینده با دیپلمات‌های ایران و اروپایی در مورد آخرین دور از مذاکرات سال جاری در زمینه پرونده هسته‌ای ایران دیدار نماید، گفت که اثبات صلح‌آمیز بودن برنامه ‌های هسته‌ای ایران برای این کشور باید آسان باشد.

جان کری و لوران فابیوس- وزرای خارجه آمریکا و فرانسه، در دیدار دیروز خود در پاریس تأکید کردند که ایران حق تولید انرژی هسته‌ای را دارد اما نباید از آن برای ساخت بمب هسته‌ای استفاده شود.

روزنامه آمریکایی “نیویورک تایمز”، امروز (چهارشنبه) در یادداشت روزانه خود در در پبوند با مذاکرات هسته‌ای ایران با قدرت‌های جهانی، نوشت: «برخی از اعضای کنگره نگران توافق بد تیم آمریکایی حاضر در مذاکرات با ایران هستند».

این روزنامه می افزاید: «اعمال فشار بر متحدین آمریکا برای اعمال تحریم‌های جدید تلاشی یک جانبه و بیهوده در مجبور ساختن ایران در تسلیم شدن در جریان مذاکرات هسته‌ای است. این رویکرد هوشمندانه نیست و موجب ایجاد بحران‌های مهم دیپلماتیک و اقتصادی علیه اتحادیه اروپا،چین، هند و ترکیه شده و البته به طور جدی به منافع آمریکا نیز ضربه وارد خواهد کرد».

بنابر این گزارش، بسیاری از اعضای کنگره خواهان اعمال تحریم‌های جدید سنگین علیه ایران تاحدی هستند که این کشور را طی چند هفته آینده وادار به تسلیم کند.

جمعی از دیپلمات‌های ارشد اروپایی نیز در یادداشتی که در روزنامه “گاردین” به چاپ رسید، خواستار توافق میان ایران و ١+۵ تا تاریخ ٢٤ نوامبر شدند.

گاردین می نویسد، به تعویق انداختن تصمیم نهایی جدی موجب می‌شود فرصت‌های بیشتری برای مخالفان این مسیر دیپلماتیک به وجود آید تا به این فرایند خدشه وارد سازند.
هزینه شکست برای ایران هم از نظر اقتصادی و هم امنیتی بسیار بالا خواهد بود.

رادیوفردا: روزنامه آمریکایی «وال استریت جورنال» روز پنجشنبه ۱۵ آبان گزارش داد که باراک اوباما، رییس جمهوری آمریکا، اواسط ماه گذشته به آیت‌الله علی خامنه‌ای رهبر ایران نامه محرمانه‌ای نوشته است.

به گفته افرادی که از محتوای نامه مطلع هستند آقای اوباما در آن بر مصالح مشترک در جنگ علیه شبه نظامیان گروه حکومت اسلامی (داعش) تاکید کرده است.

به گزارش وال استریت جورنال، این نامه با هدف تاکید بر تشدید جنگ علیه گروه داعش و تسریع در مذاکرات هسته‌ای نوشته شده است.

بنا به گفته این منابع، آقای اوباما به آیت‌الله خامنه‌ای تاکید کرده که هر گونه همکاری در مبارزه با گروه دولت اسلامی تا حد زیادی به حصول یک توافق همه جانبه با قدرت‌های جهانی در مذاکرات هسته‌ای ۲۴ نوامبر وابسته است.

نامه ماه اکتبر رییس جمهوری آمریکا دست کم چهارمین نامه باراک اوباما به آیت‌الله علی خامنه‌ای از زمان ریاست جمهوری او در سال ۲۰۰۹ است. او در این نامه‌ها رهبر جمهوری اسلامی ایران را به همکاری و بهبود رابطه با آمریکا دعوت کرده است.

در ادامه گزارش وال استریت جورنال آمده است: این نامه تاکیدی است بر اینکه آقای اوباما نقش ایران را در مبارزه دیپلماتیک و نظامی برای بیرون راندن گروه حکومت اسلامی از مناطقی که در شش ماه گذشته تصرف کرده است، مهم می‌داند.

باراک اوباما و مقامات ارشد دولت آمریکا در روزهای اخیر احتمال رسیدن به توافق در مذاکرات هسته‌ای را پنجاه – پنچاه ارزیابی کرده‌اند.

جان کری وزیر امور خارجه آمریکا قرار است روز یکشنبه برای گفت‌وگوهای مقدماتی مذاکرات هسته‌ای در عمان با همتای ایرانی خود محمد جواد ظریف دیدار کند.

آقای اوباما روز چهارشنبه گفت: «تعداد زیادی از سیاستمداران مهم ایران فعالیت سیاسی‌شان را با ضد آمریکایی بودن شروع کردند».

رییس جمهوری آمریکا پس از این مقدمه افزود: «اینکه بتوانند “بله” بگویند بستگی به نظرات مختلف دارد».

تلاش آقای اوباما برای رسیدن به توافق با ایران از طرف دیگر با مقاومت در داخل آمریکا مواجه خواهد شد. پس از پیروزی جمهوریخواهان در انتخابات روز سه شنبه، مخالفت با رسیدن به توافق با ایران و همچنین احتمال اعمال تحریم‌های بیشتر علیه تهران افزایش یافته است.

در انتخابات روز سه‌شنبه، جمهوریخواهان اکثریت کرسی‌های سنا را به دست آوردند.
سناتور مارک کرک و رابرت منندز لایحه‌ای برای تشدید تحریم‌ها به مجلس سنا ارائه کرده‌اند.

آقای کرک روز چهارشنبه گفت: «بهترین راه برای توقف ایران از دستیابی به سلاح‌های هسته‌ای تصویب سریع لایحه مورد تایید دو حزب به نام “منندز- کرک” است.»

بنا به گفته منابع مطلع از ارسال نامه محرمانه باراک اوباما به آیت‌الله خامنه‌ای، با توجه به حساسیت مکاتبات با جمهوری اسلامی ایران، کاخ سفید متحدان خاورمیانه‌ای آمریکا یعنی اسراییل، عربستان سعودی، و امارت متحده عربی را از نامه ماه اکتبر آقای اوباما به آیت الله خامنه‌ای مطلع نکرده است.

به نوشته وال استریت جورنال، رهبران این کشور‌ها طی هفته‌های اخیر از احتمال نرمش قابل ملاحظه آمریکا در مقابل خواسته‌های تهران در مذاکرات آتی هسته‌ای ابراز نگرانی کرده‌اند.

آنها گفته‌اند نگران هستند که با وجود دستیابی به توافق در مذاکرات هسته‌ای، ایران بتواند به ظرفیت‌های ساخت سلاح‌ هسته‌ای دست یابد.

این روزنامه آمریکایی در پایان یادآوری می‌کند که آیت‌الله خامنه‌ای طی شش سال گذشته برای باراک اوباما یک طرف مذاکره ثابت قدم نبوده است.

رییس جمهوری آمریکا در شش ماه اول سال ۲۰۰۹ و ابتدای ریاست جمهوری خود دو نامه برای رهبر ایران ارسال کرد و خواهان بهبود روابط بین دو کشور شد. روابط ایران و ایالات متحده از سال ۱۹۷۹ و پیروزی انقلاب اسلامی قطع شده است.

بی‌بی‌سی: واشنگتن به محمد بهشتی به عنوان مرد شماره دو در هیات حاکمه ایران و سیاستمداری معقول و اهل تعامل نگاه می‌کرد

در میان هزاران پیام دیپلماتیک محرمانه‌ای که «دانشجویان مسلمان پیرو خط امام» پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران به عنوان مدارک «توطئه‌های شیطان بزرگ علیه انقلاب» منتشر کردند، گزارش بسیار کوتاهی وجود دارد که دفتر سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) حدود دو ماه و نیم پیش از واقعه گروگان گیری ۱۳ آبان، از داخل سفارت به مقر مرکزی سیا در لنگلی ویرجینیا فرستاده بود.

بنا بر این سند نیم صفحه‌ای، مردی اسرارآمیز به نام «اورین دابلیو بایدنکوف» روز ۳۱ مرداد ۱۳۵۸ در دفتر نخست وزیری به دیدار مهدی بازرگان و مقامات ارشد دولت موقت می‌رود.

بعد‌ها معلوم شد که «بایدنکوف» یکی از مهم‌ترین مقامات سیا در امور خاورمیانه بود، با هماهنگی کامل وزارت خارجه آمریکا و اطلاع کاخ سفید به تهران اعزام شده بود تا بنابر روایت آمریکایی‌ها، سنگ بنای یک روند همکاری اطلاعاتی استراتژیک را با مقامات ایرانی بگذارد.

دو همکار نزدیک «بایدنکوف» که از جزئیات آن سفر محرمانه مطلع‌اند به بی‌بی سی فارسی گفته‌اند که مامور ارشد سیا در دوران اقامت چند روزه‌اش در تهران به ملاقات محمد بهشتی، نایب رئیس مجلس خبرنگان قانون اساسی و دبیرکل حزب جمهوری اسلامی نیز می‌رود.

یک مقام سابق سیا که نمی‌خواهد نامش فاش شود می‌گوید: «او از اینکه می‌دید بهشتی چقدر درباره اوضاع سیاسی خارج از کشور آگاهی دارد تحت تاثیر قرار گرفت.»

او می‌افزاید «بایدنکوف» به این فکر نبود که یار وفادار آیت الله خمینی را جذب کند، بلکه فقط می‌خواست از نزدیک او را ملاقات و ارزیابی کند، چرا که از اهمیت آقای بهشتی در ساختار قدرتی که پس از سقوط شاه در ایران در حال شکل گرفتن بود آگاه بود.

بروس رایدل، ‌از مقام‌های بازنشسته سیا و مدیر پروژه اطلاعاتی موسسه تحقیقاتی بروکینگز در واشنگتن، با تایید دیدار مذکور می‌گوید: «بهشتی بازیگر (سیاسی) مهمی بود که ارتباط نزدیکش با خمینی ثابت شده بود… نظر مثبت بهشتی در مورد گفتگو (با واشنگتن) می‌توانست از تضمین‌هایی که بازرگان یا یزدی می‌خواستند بدهند معتبر‌تر باشد.»

بادنکوف یا‌‌ همان رابرت ایمز چهار سال بعد به همراه چند مامور سیا در بمبگذاری تابستان ۱۹۸۳ سفارت آمریکا در بیروت کشته شد. او به خاطر اطلاعات بالایی که از جهان عرب داشت به اسطوره تبدیل شد

بایدنکوف که بود؟

«اورین دابلیو بایدنکوف» زمانی که به ایران رفت ۴۵ ساله بود. قدی بلند داشت و سیمایی جذاب. نام واقعی‌اش رابرت ایمز بود و پست حساس افسر ملی اطلاعاتی امور خاورنزدیک سازمان سیا را در اختیار داشت.

ایمز چهار سال بعد، در بمب گذاری سفارت آمریکا در بیروت، پایتخت لبنان، کشته شد. در آمریکا از رابرت (باب) ‌ ایمز به عنوان یکی از مطلع‌ترین کار‌شناسان جهان عرب در تاریخ سیا یاد می‌شود.

با وجود کاربرد اسم مستعار «بایدنکوف» در گزارش‌ سری سیا که به دست دانشجویان ایرانی افتاده، ایمز با نام واقعی خودش و به عنوان یک پیک دیپلماتیک به تهران آمده بود تا اسناد محرمانه داخل کیفش از بازرسی در فرودگاه مهرآباد معاف شود.

درباره سفر ایمز یک پیام دیپلماتیک دیگر نیز در مجموعه اسناد «لانه جاسوسی» منتشر شده است که در آن وارن کریستوفر، ‌قائم مقام وقت وزیر خارجه آمریکا به کاردار در تهران خبر می‌دهد که‌ رابرت ایمز با پاسپورت دیپلماتیک، سه شنبه ۳۰ مرداد ساعت ۱۰ شب با پرواز ۱۶۸ ایرفرانس از پاریس به فرودگاه مهرآباد می‌رسد.

این اسناد بعد‌ها به عنوان نمونه‌ کوچکی از زد و بندهای پنهانی دولت میانه روی بازرگان با آمریکا منتشر شد و آن طور که در یک مقاله دیگر نوشتم، عباس امیرانتظام را برای سالیان متمادی راهی زندان اوین کرد. گرچه چنین دیدارهایی با اطلاع کامل شخص نخست وزیر انجام می‌شد.

روشن نیست که آیت الله خمینی از آن‌ها مطلع بوده باشد. اما اطلاع محمد بهشتی، یار نزدیک رهبر انقلاب از سفر رابرت ایمز و ملاقات احتمالی آن ها می تواند از اهمیت بسیار زیادی برخوردار باشد.
بروس لینگن- آخرین کاردار آمریکا در تهران

آن روز‌ها همه می‌خواستیم با چهره‌های ارشد حکومت مانند بهشتی تماس داشته باشیم. بهشتی نزد همه ما جایگاه ویژه‌ای داشت

البته تاکنون سند یا گزارشی که به طور قطع این مساله را ثابت کند منتشر نشده، تقریبا تمام گزارش‌هایی که ایمز نوشته محرمانه بوده و از دسترس عموم خارج است.

دقیقا مشخص نیست چرا در اسناد «لانه جاسوسی» گزارشی درباره دیدار رابرت ایمز و بهشتی دیده نمی‌شود. این امکان وجود دارد که چنین گزاشی اصلا تدوین نشده باشد یا از جمله گزارش‌هایی بوده که کارکنان سفارت موفق به نابود کردن آن شدند.

البته این احتمال نیز وجود دارد که برملا شدن چنین سند حساسی مصلحت دانسته نشده و آن طور که ابراهیم اصغرزاده، عضو شورای مرکزی «دانشجویان مسلمان پیرو خط امام» پیش‌تر گفته، از جمله اسنادی باشد که در اختیار نهادهای اطلاعاتی قرار گرفته است.

آقای اصغرزاده در گفتگوی تلفنی با بی بی سی فارسی از ملاقات احتمالی‌ ایمز و بهشتی ابراز بی‌اطلاعی کرده است.

او می گوید: ‌«احتمالا سندی به دستمان نرسیده یا اگر سندی هم بوده (پیش از تصرف سفارت) نابود شده است.»

بنا بر اسناد منتشر شده، رابرت ایمز فردای ورودش به تهران، به دیدار مهدی بازرگان، ابراهیم یزدی و عباس امیرانتظام رفت تا به آن‌ها درباره اوضاع منطقه از جمله افغانستان و تهدیدات شوروری گزارش بدهد.
سیا چه اطلاعاتی به ایران داد؟

رابرت ایمز روز ۳۱ مرداد ماه در دفتر نخست وزیر به دیدار مهدی بازرگان، ‌ عباس امیرانتظام (معاون نخست وزیر و نماینده ویژه او در مذاکرات با آمریکا و شوروی) و ابراهیم یزدی (وزیر خارجه) رفت.

بروس لینگن (کاردار آمریکا در تهران) ‌ و ویکتور تامست (دستیار جوان کاردار) هم در آن جلسه حاضر شده بودند. ظاهرا قرار بود جلسه یک ساعت طول بکشد اما بنا بر سند موجود، طرفین دو ساعت به گفتگو و تبادل نظر پرداختند.

مقامات دولت موقت به مردم و رسانه‌ها می‌گفتند که آمریکا در ناآرامی‌های کردستان دست دارد. آن‌ها به طور محرمانه اما در پی دریافت اطلاعات از آمریکا درباره دخالت‌های احتمالی عراق در کردستان بودند

ویکتور تامست، دیپلمات مسلط به زبان فارسی که به عنوان مترجم آمده بود، به بی‌بی سی فارسی می‌گوید: ‌ «دولت بازرگان می‌خواست ما تا آنجا که می‌توانیم درباره نقش احتمالی عراق در ناآرامی‌های داخلی ایران به خصوص در خوزستان و کردستان به آن‌ها بگوییم.»

ولی به نظر می‌رسد که انتظارات طرف ایرانی دست کم در آن جلسه برآورده نشده باشد چرا که مامور سیا به جای ارائه اطلاعات درباره کردستان یا خوزستان، عمدتا بر اوضاع افغانستان و دخالت‌های شوروی در آن کشور تمرکز می‌کند و به مرور اجمالی تحولات منطقه‌ای می‌پردازد.

دوستان ایمز می‌گویند اینکه او برای سیا کار می‌کرد بر مقامات ایرانی پوشیده نبود. گرچه این مساله به آن‌ها رسما ابلاغ نشده بود، به باور مقامات آمریکایی، طرف ایرانی به احتمال زیاد اطلاع داشته که واشنگتن چه کسی را به دیدارشان فرستاده است.

رابرت ایمز در پاییز ۵۸ در حالی به ایران سفر کرد که ارتش و سپاه پاسداران با مخالفان مسلح جمهوری اسلامی در کردستان درگیر نبردی خونین بودند.

مصطفی چمران، وزیر دفاع وقت قاعدتا باید در نشست ۳۱ مرداد با ایمز در کنار مهدی بازرگان شرکت می‌کرد، اما آقای چمران آن روز‌ها در شهر پاوه درگیر جنگ با مخالفان کرد بود.

رابرت ایمز احتمالا آگاه بود در حالی به ایران می‌رود که «ستاد چمران کنترل مرز‌ها را در دست گرفته» و صادق خلخالی هم محاکمات و اعدام‌های «انقلابی» در پاوه را شروع کرده.

در چنین شرایط بحرانی که انگشت اتهام ناآرامی‌های داخلی به سمت آمریکا و اسرائیل نشانه گرفته شده بود، واشنگتن به دنبال آغاز فصل تازه‌ای در روابط با تهران بود و در راستای این خط مشی رابرت ایمز را برای آغاز روند همکاری‌های اطلاعاتی به ایران اعزام کرده بود.

بروس رایدل می‌گوید: «هدف سفر ایمز آغاز یک روند گفتگو با رژیم جدید بود. باید به یاد داشته باشیم که در سال ۱۹۷۹میلادی فضای جنگ سرد حاکم بود و مهم‌ترین اولویت واشنگتن جلوگیری از دخالت‌های مسکو در ایران بود. با توجه به سابقه تاریخی ایران، ‌ این امید وجود داشت که آیت الله (خمینی) هم مانند بیشتر ایرانی‌ها نگران روسیه باشد.»
سکوت درباره سفر ایمز

ابراهیم یزدی اخیرا درباره علت توسل به آمریکا برای دریافت اطلاعات به خصوص در مورد عراق و نقش احتمالی‌اش در ناآرامی‌های کردستان به اختصار صحبت‌هایی کرده، ولی درباره ماجرای سفر ایمز به تهران و دیدارش با مقامات دولت موقت یا محمد بهشتی حرفی نزده است.

وزیر خارجه پیشین ایران گفته است: ‌«نظر بازرگان این بود حال که سیستم امنیتی‌ ‌ما مختل شده، به روس‌ها و آمریکایی‌ها پیشنهاد بدهیم اطلاعاتی که هر یک درباره تحریکات دیگری در ایران دارند، در اختیار ما بگذارند. اعضای شورای امنیت ملی با این پیشنهاد بازرگان موافقت کردند. روس‌ها می‌گفتند که آمریکایی‌ها در کردستان در حال تحریک کردن هستند. ما به روس‌ها بگوییم شما اگر اطلاعات دقیقی دارید به ما بدهید. آمریکایی‌ها هم می‌گفتند روس‌ها هستند که این کار را می‌کنند. ما به آمریکایی ها بگوییم اطلاعاتتان را به ما بدهید.”
بروس رایدل، ‌از مقام‌های بازنشسته سیا می‌گوید رابرت ایمز در تابستان ۵۸ در جریان سفرش به تهران ملاقاتی با محمد بهشتی هم داشته است

او تاکید دارد که شوروی به ایران اطلاعاتی نداد و اطلاعاتی که آمریکایی‌ها دادند نیز ارزش چندانی نداشت.

از مطالعه دقیق اسناد منتشر شده و گفتگویی که با چندین مقام آمریکایی داشتم چنین بر می‌آید که واشنگتن رابرت ایمز را به تهران فرستاده بود تا مقدمات همکاری‌های احتمالی آتی را فراهم کند نه اینکه اطلاعات حساس در اختیار ایران قرار بدهد.

البته روایت تلاش آمریکا برای کمک‌های اطلاعاتی به ایران به سفر آقای ایمز محدود نمی‌شود. اینکه آمریکایی‌ها در فاصله ۳۱ مرداد تا ۱۳ آبان ۵۸ چه کمک‌هایی به ایران ارائه کردند – از موافقت با تحویل دادن سه میلیون دلار تجهیزات نظامی گرفته تا فروش دو میلیون بشکه سوخت نفت سفید و ارائه اطلاعات محرمانه در مورد مقاصد نظامی صدام حسین – داستانی مفصل، پیچیده و بحث برانگیز است که در این مقاله نمی‌گنجد.

ویکتور تامست، دیپلمات بازنشسته آمریکایی که با ایمز وشخص کاردار به دفتر نخست وزیری رفته بود می‌گوید که فرستاده اطلاعاتی واشنگتن آن روز به طور اجمالی تحولات سیاسی منطقه را از نظر واشنگتن برای آقای بازرگان تشریح کرد.

او می‌گوید: «ما اصولا مطمئن نبودیم که در ابتدای یک رابطه تبادل اطلاعاتی چقدر اطلاعات با ارزش را باید به طرف ایرانی بدهیم. ولی شاید مهم‌تر از آن این باشد که اگر صادقانه بگویم اگر عراقی‌ها با کردهای (ایران) یا اعراب خوزستان در ارتباط بودند ما خودمان هم درباره آن اطلاعات زیادی نداشتیم.»

آقای تامست و شخص کاردار در مصاحبه‌های جداگانه با بی‌بی سی فارسی تایید کرده‌اند که قرار بود در حین ارائه گزارش از پروژکتور استفاده شود، اما پروژکتور ساخت آمریکا کار نکرد و نسخه‌های کاغذی برآورد اطلاعاتی آقای ایمز در اختیار آقایان بازرگان، انتظام و یزدی قرار گرفت که پس از پایان جلسه از آن‌ها پس گرفته شد.

ویکتور تامست می‌گوید: «تمرکز بیش از اندازه‌ای (در اظهارات ایمز) بر وقایع افغانستان بود. اما نکته مهمی که نظرم را جلب کرد این بود که مخاطبان ایرانی ما درباره افغانستان ابراز نگرانی نکرده بودند. آن‌ها می‌خواستند بدانند صدام حسین چه نقشه‌ای دارد.»

او می‌افزاید: ‌«اگر من جای ایرانی‌ها بودم و به حرف‌های (ایمز) گوش می‌کردم واکنش من این می‌بود که چیزهایی که به من گفتید را خودم هم می‌توانم با خواندن اخبار روزنامه‌ها دریابم.»

اما بروس رایدل معتقد است که ماموریت آقای ایمز به احتمال زیاد موفقیت آمیز بوده چرا که در غیر این صورت آقایان مهدی بازرگان، نخست وزیر و زبیگنیو برژینسکی، ‌مشاور امنیت ملی رئیس جمهوری آمریکا در روز ۱۰ آبان ۵۸ در الجزیره با هم دیدار و گفتگو نمی‌کردند – دیداری که انتشار خبرش در ایران جنجال بزرگی برپا کرد و خیلی سریع به سمبل خط مشی «سازشکارانه» دولت میانه رو در قبال «امپریالیسم جهانی» تبدیل شد.

دقیقا روشن نیست که کدام مقام آمریکایی یا ایرانی رابرت ایمز را نزد بهشتی برده است. بسیار بعید است که او به تنهایی به دیدار نائب رئیس مجلس خبرگان قانون اساسی رفته باشد.

کاردار وقت آمریکا در تهران، که اکنون ۹۲ ساله است و در حومه واشنگتن سکونت دارد، از دیدار ایمز با بهشتی اظهار بین اطلاعی می‌کند. آقای لینگن همچنین این حرف یکی از منابع سیا که خود او بود که رابرت ایمز را نزد بهشتی برد را رد می‌کند و تاکید دارد که دبیرکل حزب جمهوری اسلامی را فقط یک بار ملاقات کرده است.

بروس لینگن در عین حال می‌گوید: «آن روز‌ها همه می‌خواستیم با چهره‌های ارشد حکومت مانند بهشتی تماس داشته باشیم.» او می‌افزاید: ‌«بهشتی نزد همه ما جایگاه ویژه‌ای داشت.»

رادیوفردا: مراسم سالگرد تسخیر سفارت آمریکا در تهران روز سه‌شنبه، ۱۳ آبان، برگزار شد در حالی که گزارش رسانه‌های داخلی و خارجی از عدم حضور مقامات دولت ایران در این مراسم حکایت دارد.

خبرگزاری‌ها در گزارش خود از این مراسم به شعار راهپیمایان علیه آمریکا، اسرائیل و بریتانیا اشاره کرده که با سوزاندن پرچم این کشورها همراه بوده است.

به گزارش‌ خبرگزاری آسوشیتدپرس، اگرچه هزاران نفر در این مراسم حضور یافته بودند اما تعداد شرکت‌کنندگان در آن نسبت به پارسال کمتر بوده است که این امر نشان‌ می‌دهد «روابط میان ایران و ایالات متحده از زمان روی کار آمدن دولت میانه‌رو حسن روحانی بهبود یافته است».

این خبرگزاری سپس به مذاکرات اتمی ایران و آمریکا اشاره می‌کند که حساسیت آن در روزهای آتی و با نزدیک شدن به مهلت دستیابی به توافق هسته‌ای اوج گرفته است در حالی که «افراطی‌ها همچنان بر دولت روحانی فشار می‌آورند» و به سیاست خارجی دولت او اعتراض دارند.

خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، نیز در گزارشی از این مراسم اظهارات علیرضا پناهیان، سخنران اصلی مراسم را بازتاب داده است که خطاب به دولت روحانی و مذاکره‌کنندگان ایرانی می‌گوید که نباید با دولت آمریکا ضعیف برخورد کنند.

آقای پناهیان اظهار داشت: «اکنون استکبار در حال اضمحلال است. نباید با دولت خبیث آمریکا ضعیف برخورد کرد. وظیفه عاشورایی شماست که با دشمنی که در حال مرگ است و با این موجودات خبیث، دست ندهید».

وی همچنین گفت: «باید به وزیر امور خارجه و تیم مذاکره‌کننده [ایران] حقوق مضاعفی داده شود زیرا آنها با وحشی‌ها طرف هستند. اگر این تیم‌ با آدم‌ها طرف بودند حقوق مضاعفی نمی‌گرفتند».

گزارش ایسنا به حضور محمدعلی جعفری، فرمانده سپاه، محمدرضا نقدی، رییس سازمان بسیج و اسماعیل کوثری، حسین طلا و حسین مظفر، سه نماینده مجلس شورای اسلامی در این مراسم اشاره کرده است.

ایران و شش قدرت جهانی از جمله آمریکا در یک سال گذشته مذاکرات دامنه‌داری را در سطح دیپلمات‌های بلندپایه وزارت امور خارجه انجام داده‌اند که هدف از آن باز شدن گره پرونده هسته‌ای ایران است.

طرفین تا سوم آذر مهلت دارند که به توافقی جامع دست یابند و در این میان نیز هفته آینده دیداری میان محمدجواد ظریف و جان کری، وزیران امور خارجه ایران و آمریکا در مسقط، پایتخت عمان، برگزار خواهد شد.

در بیانیه شرکت‌کنندگان مراسم ۱۳ آبان نیز با اشاره به مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ بر رفع همه جانبه تحریم‌ها علیه ایران تاکید شده و همچنین از نمایندگان مجلس شورای اسلامی خواسته شده که در رابطه با توافقات احتمالی، «مراقبت و هوشمندی» به خرج دهند.

خودنویس: ۹ نماینده کنگره در نامه‌ای به وزیر خارجه این کشور، خوستار تحقیق در باره «تمایل به نظام ایران» و «سو مدیریت» احتمالی و نحوه پوشش خبری صدای آمریکا شده‌اند.

به گزارش سایت دست راستی «واشینگتن فری بیکان»، ۹ نماینده از دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات در نامه‌ای به جان کری، خواستار تحقیق وزارت خارجه در باره نحوه گزارش دهی و پوشش خبری بخش فارسی صدای آمریکا شده‌اند. این تقاضا به دنبال نارضایتی‌های متعدد از شکل مدیریت این شبکه و نیز پوشش بسیاری از اخبار به‌ویژه در مورد نقض حقوق بشر در ایران مطرح شده است. یک عضو صدای آمریکا به خودنویس گفت که میزان نارضایتی بخش‌هایی از این شبکه در طول ماه‌های اخیر افزایش یافته است.

نمایندگان کنگره در نامه خود به شکوائیه آمریکایی‌های ایرانی‌تبار از کوتاهی صدای آمریکا در پوشش نقض حقوق بشر در ایران و مسائلی که برای رژیم تهران شرم‌آور است اشاره کرده‌اند: «ما شکایت‌هایی از موکلان ایرانی-آمریکایی‌مان گرفته‌ایم که معتقدند بخش فارسی صدای آمریکا وضعیت نقض حقوق بشر در ایران و افزایش نگران کننده اعدام‌ها را به اندازه کافی پوشش نداده است.»

این نمایندگان در ادامه نوشته‌اند: «در دوره نخست ریاست جمهوری روحانی، نزدیک به ۹۰۰ نفر را دار زده‌اند و بخش فارسی صدای آمریکا تنها تعداد بسیاری معدودی را پوشش داده‌ است… ما در ماموریت خود برای محافظت و قدرت بخشیدن به گروه‌های آسیب‌پذیر، باید مطمئن باشیم که بخش فارسی صدای آمریکا ماموریت خود را در ارائه اخبار واقعی به انجام برساند و صدای ایرانیانی که به دنبال تامین حقوق بشر خود و تغییر دموکراتیک کشورشان هستند را خاموش و سرکوب نکند.»

به نوشته سایت «واشینگتن فری بیکان» در ماه‌های اخیر، تعدادی از روزنامه‌نگاران و مخالفان جمهوری اسلامی شاهد برخوردهای حذفی از سوی مدیریت تحریریه این رسانه شده‌اند. یک ماه پیش همین سایت، حذف مجید محمدی از لیست مهمانان این شبکه گزارش کرده بود.

همچنین، نیک آهنگ کوثر، سردبیر سایت خودنویس نیز در گفتگو با این سایت، به تجربه‌اش از حذف در میانه برنامه‌ای در باره فساد نفتی در جمهوری اسلامی گفت. به گفته کوثر، مجری برنامه(مهدی فلاحتی) زمانی که قرار بود دور جدیدی از سوال‌ها را مطرح کند به او خبر داد که به او دستور داده شده که دیگر سوالی از او نپرسد.» کوثر افزود که آقایی از استودیو میکروفون او را گرفت.

کوثر در واکنش، نامه‌هایی* اعتراضی به مدیریت شبکه و سپس به نهاد بالادستی صدای آمریکا نوشت. کوثر می‌افزاید: «وقتی در ایران بودم، به خاطر یک کارتون بازداشت شدم، مرا از برنامه‌های تلویزیونی حذف کردند(ممنوع‌التصویر شدم) و مرا سانسور می‌کردند. اینکه کسی در جمهوری اسلامی سانسور شود، چیز تازه‌ای نیست، اما وقتی در استودیوی صدای آمریکا در خاک ایالات متحده، سرزمین آزادی باشی و بفهمی سانسورت کرده‌اند، حتما خبری هست.»

کوثر همچنین به خبرنگار سایت واشینگتن بیکان گفت: «این چیز قشنگی نیست اگر صدای آمریکا که قرار است رسانه‌ای برای انتقال ارزش‌های آمریکایی و آزادی بیان باشد، توسط کسانی اداره شود که شاکله ذهنی‌شان بر مدار جمهوری می‌چرخد…به نحوی می‌بینی که جمهوری اسلامی، ارزش‌های خودش را به قلب واشینگتن صادر کرده و این برای من قابل قبول نیست.»

مجید محمدی نیز چند ماه بعد از کوثر، تجربه متفاوتی داشت و به گفته سایت واشینگتن فری بیکان، وقتی جمهوری اسلامی را با داعش مقایسه کرده بود، در لیست سیاه قرار گرفت. محمدی گفت: «بعد از آن برنامه، هومن بختیار با من تماس گرفت و گفت که سردبیر، آقای محمد منظرپور مرا در لیست سیاه قرار داده و به عنوان کارشناس مسائل خاور میانه دیگر از من برای حضور در برنامه‌های صدای آمریکا دعوت نخواهد کرد.»

سایت واشینگتن فری بیکان می‌نویسد که محمد منظرپور مورد اعتراض منتقدان شبکه و برخی کارمندان سابق صدای آمریکا قرار گرفته است. این منتقدان منظرپور را به ارتباطی قدیمی با رژیم تهران و استفاده از پایگاه بخش فارسی صدای آمریکا برای سانسور آنچه خوش نمی‌دارد متهم می‌کنند. منتقدان همچنین به رابطه کاری قدیمی منظرپور با شرکت آتیه‌بهار اشاره می‌کنند که کارش، برقرار رابطه میان جمهوری اسلامی و سرمایه‌گذاران خارجی از جمله در معاملات نفتی است. منظرپور همچنین از دبیران روزنامه تهران تایمز، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی بوده است.

کوثر به واشینگتن فری بیکان گفت که ممکن است این رابطه، تصمیمات سردبیر را تحت تاثیر قرار دهد: «احساس می‌کنی آنجا یک جور تلاقی منافع وجود دارد. چرا باید یکی از اعضای سابق آتیه‌بهار آنجا مدیریت تحریریه را بر عهده داشته باشد؟ وقتی من را از وسط برنامه‌ای در باره فساد در بخش نفت حذف می‌کند، احساس می‌کنی کاسه‌ای زیر نام کاسه است.»

لازم به ذکر است که در برنامه مورد اشاره، فساد نفتی مرتبط با خانواده هاشمی رفسنجانی و پرونده کرسنت مطرح شده بود. سیامک نمازی، یکی از مدیران کنونی شرکت کرسنت، سابقا از مدیران شرکت آتیه بهار بوده است.

ـــــــــ

* نیک آهنگ کوثر در نامه‌ای به دیوید انزور، ضمن اعتراض به رفتار غیر حرفه‌ای عدم پاسخ‌گویی مدیران صدای آمریکا، به دعوت غیر مستقیم منظرپور برای حضور مجدد دراین شبکه برای بحث در باره کارتون و کاریکاتور اشاره کرد تا بدین وسیله رفع کدورت انجام گیرد. کوثر این رفتار را بدترین نوع جبران یک رفتار غیر حرفه‌ای خوانده است. به گفته کوثر، هیچ‌کدام از مسوولان شبکه با او تماس نگرفته‌اند. مهدی فلاحتی همچنین از کوثر خواست که آنچه ناگفته مانده را تنها در ویدیوییسه دقیقه‌ای برای پخش ارسال کند که پخش شد.