اخبار

دویچه‌وله: بشار اسد رئیس جمهور سوریه روز چهارشنبه ششم آذر (۲۷ نوامبر) با حسن روحانی رئيس جمهوری ایران مکالمه‌ای تلفنی داشت. اسد در این گفت‌وگو موفقیت ایران در مذاکرات ژنو را تبریک گفت.

حسن روحانی رئیس جمهوری ایران روز چهارشنبه ششم آذر (۲۷ نوامبر) تلفنی با بشار اسد رئیس جمهوری سوریه گفت‌وگو کرد. آقای روحانی در این مکاامه تلفنی که از سوی بشار اسد انجام شده بود، تاکید کرد که بحران سوریه راه‌حل نظامی ندارد.

رئیس جمهور ایران استقرار ثبات و صلح در سوریه را هدف جمهوری اسلامی دانست و تاکید کرد که تروریسم و افراطی‌گری تهدیدی نه تنها برای سوریه بلکه برای کل منطقه است.

حسن روحانی همچنین ابراز خوشحالی کرد که دولت سوریه با پذیرش پیشنهاد تحویل سلاح‌های شیمیایی و عمل به کنوانسیون منع گسترش سلاح‌های شیمیایی، جلوی ایجاد بی‌ثباتی در منطقه را گرفته است.

بشار اسد رئيس جمهوری سوریه در این مکالمه تلفنی موفقیت ایران در مذاکرات ژنو را به حسن روحانی تبریک گفت. وی اظهار داشت که این یک موفقیت و پیروزی برای تمامی کشورهای در حال توسعه است و ایران با این اقدام خود حقوق این کشورها را نیز حفظ کرده است.

رئیس جمهوری سوریه کشته شدن چند تن از اتباع ایرانی در انفجار بمب مقابل سفارت ایران در بیروت را نیز به روحانی تسلیت گفت. وی همچنین از تلاش‌های ایران برای برقراری صلح و ثبات در منطقه تشکر کرد.

کنفرانس سوریه در ژنو

۲۲ ژانویه (دوم بهمن) قرار است کنفرانسی بین طرف‌های درگیر در سوریه در ژنو برگزار شود. ائتلاف ملی سوریه اعلام کرده که در این کنفرانس شرکت خواهند کرد. ارتش آزاد سوریه اما اعلام کرده که این کنفرانس را تحریم خواهد کرد. فرمانده این ارتش گفته نیروهایش نه در حین کنفرانس و نه بعد از آن نبرد را رها نخواهند کرد.

درباره هدف کنفرانس ژنو، برداشت‌های گوناگونی بین گروه‌های درگیر وجود دارد. نیروهای اپوزیسیون هدف این کنفرانس را تشکیل دولت موقت می‌دانند. هم نیروهای اپوزیسیون و هم برخی از متحدان بین‌المللی آنها معتقدند که اسد نباید در دولت آینده سوریه سهمی داشته باشد. در این میان، فرانسه، بریتانیا و آمریکا خواهان کناره‌گیری اسد از قدرت هستند. در مقابل وزیر امور خارجه اسد تصریح کرده که نمایندگان حکومت سوریه برای تحویل قدرت به کسی به ژنو نمی‌روند.

برای جامعه بین‌الملل، محور کنفرانس ژنو این است که نمایندگان اسد و اپوزیسیون برای اولین بار سر میز مذاکره بنشینند تا بعد از دو سال و نیم درگیری راهی برای تشکیل یک دولت موقت و پایان جنگ داخلی پیدا کنند.

درگیری‌های سوریه تا کنون بیش از ۱۰۰ هزار کشته و میلیون‌ها آواره بر جای گذاشته است.

بی‌بی‌سی: این چهره ثروتمند سعودی گفته است اگر اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای ایران حمله کند، رهبران عرب به طور علنی آن را محکوم می‌کنند ولی در خفا بابت آن خوشحال می‌شوند

شاهزاده ولید بن طلال بن عبدالعزیز آل سعود، میلیاردر سعودی و یکی از چهره‌های بانفوذ عربستان، درباره مذاکرات هسته‌ای ایران و کشورهای ۱+۵ ابراز نگرانی کرده و گفته است که “خطر ایران، از خطر اسرائیل بیشتر است.”

امیر ولید بن طلال که به او لقب بانفوذترین فرد در جهان عرب را هم داده‌اند، درباره روند مذاکرات هسته‌ای گفته که ایران دارد باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا را “بازی می‌دهد”.

پیش از این گزارش‌های متعددی از نارضایتی عربستان سعودی از روند مذاکرات هسته‌ای ایران و احتمال دست‌یابی به یک توافق در این باره، منتشر شده بود.

این شاهزاده سعودی که سهام‌دار تلویزیون خبری فاکس و توییتر است، گفته که ایران به طور تاریخی، تهدیدی برای کشورهای عربی بوده است.

امیر ولید در این باره به سابقه “امپراتوری ایران” اشاره کرده که به گفته او “دشمن مسلمانان سنی” بوده است.

او گفته است اگر اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای ایران حمله کند، رهبران عرب به طور علنی آن را محکوم می‌کنند ولی در خفا بابت آن خوشحال می‌شوند.

امیر ولید بن طلال گفته است ایران از توافق هسته‌ای احتمالی نفع می‌برد. او هشدار داده است که نباید تحریم‌ها علیه ایران سبک شوند.

هرچند این شاهزاده سعودی، پیشتر نیز مواضع مشابهی علیه ایران داشته، ولی با توجه به گزارش‌های دیگر در هفته‌های اخیر، به نظر نمی‌رسد این موضع در جهان عرب منحصر به او باشد.

یک ماه پیش نیز گزارش شد که رئیس سازمان اطلاعاتی عربستان سعودی از قصد این کشور برای دور شدن از آمریکا در زمینه سیاست خارجی خبر داده است.

آن‌زمان به گزارش خبرگزاری رویترز و روزنامه وال‌استریت‌ژورنال، امیر بندر بن سلطان ابراز تاسف کرده بود که “واشنگتن و تهران به هم نزدیک می‌شوند”.

نگرانی عربستان از برنامه هسته‌ای ایران آن‌قدر جدی است که برخی ناظران، از تلاش‌های ریاض و لابی‌های نزدیک به آن در واشنگتن برای سخت‌تر کردن مذاکرات هسته‌ای برای ایران خبر داده‌اند.

اختلافات بین ایران و عربستان از جمله در سوریه بروز بیشتری دارد که هریک، دیگری را به شعله‌ورترکردن درگیری‌ها متهم می‌کند.

دویچه‌وله: روز پنج‌شنبه، ۳۰ آبان، جسد دو نفر از کشته‌شدگان حمله انتحاری به سفارت ایران در بیروت به تهران منتقل شد. درباره جزییات این واقعه خبرهای تازه‌ای منتشر شده اما هنوز همه ابهام‌ها بر طرف نشده‌اند.

دو روز پس از حمله انتحاری به سفارت جمهوری اسلامی در بیروت شماری از مجروحان این حادثه همراه با جسد دو نفر از قربانیان با یک هواپیمای اختصاصی به تهران منتقل شدند.

رسانه‌های داخلی ایران پنج‌شنبه (۳۰ آبان ۹۲/ ۲۱ نوامبر) گزارش دادند جسد ابراهیم انصاری، رایزن فرهنگی سفارت و همسر یکی از دیپلمات‌های ایرانی مستقر در بیروت برای برگزاری مراسم تشییع و خاکسپاری به تهران فرستاده شده است.

مطابق گزارش‌ها ظهر سه‌شنبه، ۲۸ آبان، در جریان دو انفجار در نزدیکی سفارت‌خانه ایران در بیروت و عمارت محل سکونت خانواده کارمندان سفارت ۲۳ تا ۲۵ نفر کشته و حدود ۱۵۰ نفر مجروح شده‌اند.

سکوت درباره هویت قربانیان ایرانی

سفارت جمهوری اسلامی در لبنان روز چهارشنبه، ۲۹ آبان با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد که شش نفر از قربانیان حمله تروریستی روز سه‌شنبه ایرانی بوده‌اند.
ابراهیم انصاری، رایزن فرهنگی سفارت ایران در لبنان

در این بیانیه چهار نفر از کشته‌شدگان “نگهبان امنیتی سفارت” معرفی شده‌اند اما نام آنها و علت عدم انتقال جسدشان به تهران ذکر نشده است.

خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) به نقل از “منابع خبری آگاه” گزارش داده که در جریان انفجارهای روز سه‌شنبه در بیروت ۶ نگهبانان سفارت ایران در لبنان کشته شده‌اند.

ظاهرا سرپرست و شماری از اعضای تیم محافظ سفارت ایران از اعضای حزب‌الله لبنان بوده‌اند. رضوان محمد فارس معروف به حاج‌رضا ریاست این تیم را بر عهده داشته که در جریان انفجار به قتل رسید.

مرگ رابط مخصوص حزب‌الله و سفارت

خبرگزاری ایرنا رضوان فارس را محافظ شخصی سفیر جمهوری اسلامی در بیروت معرفی کرده است. مطابق برخی دیگر از گزارش‌ها نقش و جایگاه این فرد بسیار فراتر از مسائل حفاظتی بوده است.

یاسر مرادی مسئول پیشین دفتر خبرگزاری جمهوری اسلامی در لبنان در یادداشتی که ۳۰ آبان منتشر شد رضوان فارس را فردی معرفی می‌کند که “بر تمامی حوزه‌ها و بخش‌های سفارت نظارت” داشت.

این گزارش درباره حاج‌رضا می‌افزاید: «جایگاه ویژه وی در حزب‌الله و اطمینان كامل شخص سیدحسن نصرالله به وی باعث شده بود تا در عین حال، ایشان به عنوان رابط مخصوص حزب‌الله و سفارت، به ویژه در امور امنیتی شناخته شود.»

مسئول پیشین دفتر ایرنا در بیروت با اشاره به آشنایی شخصی خود با حاج‌رضا نوشت: «كمتر كسی بود كه نداند كه هماهنگی انجام برنامه‌ای در داخل سفارت و یا در سایر حوزه‌های مرتبط، بدون هماهنگی با وی غیرممكن است.»
رضوان فارس معروف به “حاج رضا”

مرادی رضوان فارس را “رابط مخصوص بسیاری از نهادهای لبنانی با اعضای سفارت” خوانده و خاطر نشان می‌کند «افرادی كه همراه وی امور امنیتی سفارت را برعهده داشتند، همگی جوانان زبده و مخلص حزب‌الله بودند.»

محافظان سفارت، اعضای حزب‌الله

مسئولان ایرانی تا کنون درباره حضور اعضای حزب‌الله در سفارت ایران در بیروت توضیح روشنی نداده‌اند. گزارش‌های دریافتی از مراسم تشییع جنازه قربانیان انفجار روز سه‌شنبه در بیروت حاکی است دست‌کم هفت عضو حزب‌الله که در طبقه هم‌کف سفارت‌خانه ایران مستقر بوده‌اند جزو کشته شدگان هستند.

به گزارش خبرگزاری فارس مراسم خاکسپاری پنج نفر از این افراد با شرکت شیخ نبیل قاووق معاون رئیس شورای اجرایی حزب‌الله لبنان و با حضور غضنفر رکن‌آبادی سفیر ایران و نمایندگانی از جنبش امل و حزب‌الله انجام شد. جسد دو نفر دیگر توسط اعضا و هواداران حزب‌الله از بیمارستان ” الرسول الاعظم” تا گورستان همراهی شده است.

خبرگزاری فرانسه به نقل از منابع نزدیک به دیپلمات‌های ایرانی در بیرون نوشت، انفجارها زمانی رخ داد که سفیر ایران قصد داشت از سفارت‌خانه خارج شود. بنابر این گزارش یکی از همکاران نزدیک سفیر که در خودروی او جلو ساختمان منتظر بوده در این حادثه به شدت مجروح شده است.

اتهام‌های گوناگون

مسئولیت حمله انتحاری روز سه‌شنبه را گردان “عبدالله عزام” از تشکل‌های وابسته به شبکه تروریستی القاعده بر عهده گرفته است.

به گزارش ایسنا حسین امیرعبداللهیان، معاون وزیر خارجه ایران ۲۹ آبان اسرائیل را متهم کرد که “از برخی گروه‌های تندرو برای انجام این عملیات تروریستی استفاده کرده است.” او ادعا می‌کند “بی‌شک این اقدام از سوی این رژیم انجام شده است.”

دولت اسرائیل این اتهام را رد کرده و منکر داشتن هر گونه نقشی در این سوءقصد شده. با این همه برخی نمایندگان مجلس و سخنگوی وزارت خارجه ایران این اتهام را تکرار کرده‌اند.

به گزارش سایت خبری تابناک منصورحقیقت‌پور، عضو هیأت رئیسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز مدعی است حمله انتحاری به سفارت ایران در بیروت توسط اسرائیل و “مزدوران عربستان سعودی” انجام شده است.

شبکه تلویزیونی العربیه از قول برخی کارشناسان آگاه در امور سازمان‌های “تروریستی ” گزارش داد گروهی که مسئولیت انفجارها را بر عهده گرفته تشکیلاتی است که «در سال ۲۰۰۳ توسط وزارت اطلاعات ایران و با حمایت بی‌دریغ مالی ایران فعالیت خود را شروع کرد.»

العربیه ادعا می‌کند: «این تشکیلات تروریستی ابتدا دفتر رسمی خود را در تهران باز کرد و مقر ثابت رهبر سعودی‌الاصل آن صالح عبدالله القرعاوی تا سال ۲۰۰۱ در تهران بود.»

گفته می‌شود حمله به سفارت ایران در بیروت به تلافی نقش حزب‌الله و سپاه پاسداران در سرکوب مخالفان در سوریه و پیشروی ارتش این کشور به طرف شهر”قلمون” در نزدیکی مرز لبنان انجام شده که از گذرگاه‌های مهم ارسال اسلحه برای نیروهای مخالف بشار اسد است.

ایسنا: پلیس ترکیه از ناکام گذاشتن تلاش برای انفجار مقر نخست‌وزیری این کشور خبر داد.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، به نقل از خبرگزاری فرانسه، پلیس ترکیه اعلام کرد: یک عامل انتحاری را که قصد داشت خود را در نزدیکی دفتر رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه منفجر کند، متوقف کرده است.

بنابر اعلام پلیس ترکیه، محافظان دفتر نخست‌وزیری ترکیه در آنکارا به سوی عامل انتحاری شلیک کرده‌اند.

بنا بر این گزارش، فرد مهاجم زخمی و توسط نیروهای امنیتی دستگیر شده است.

رادیوفردا: وزارت امور خارجه عربستان سعودی گزارش روزنامه بریتانیایی ساندی تایمز درباره طرح مشترک ریاض و تل آویو برای حمله نظامی به ایران را تکذیب کرد.

روزنامه بریتانیایی ساندی تایمز ۲۶ آبان در گزارشی به نقل از منابع دیپلماتیک که خواستند هویتشان فاش نشود مدعی شده که عربستان سعودی به نیروی هوایی اسرائیل اجازه داده است که از حریم هوایی خود برای حمله احتمالی به ایران استفاده کند.

بنا بر ادعای ساندی تایمز، در توافقی که طی هماهنگی میان سازمان اطلاعات اسرائیلی (موساد) و مسئولان بلندپایه امنیتی سعودی حاصل شده است، عربستان سعودی کمک‌های دیگری از راه هواپیماهای بدون سرنشین، هلیکوپترهای امدادی و هواپیماهای سوخت‌رسان، به اسرائیل در صورت حمله به ایران، ارائه خواهد داد.

این روزنامه بریتانیایی به نقل از یک منبع دیپلماتیک نوشته است: «به محض امضای توافق اتمی با ایران در ژنو، گزینه نظامی روی میز قرار خواهد گرفت. سعودی‌ها به شدت احساس خشم می‌کنند و آماده هستند هر کمکی که لازم باشد، به اسرائیل ارائه دهند.»

قرار است مذاکرات هسته‌ای ایران با گروه ۱+۵ چهارشنبه ۲۹ آبان از سر گرفته شود.

پس از انتشار این گزارش، خبرگزاری دولتی عربستان سعودی به نقل از یک مقام مسئول در وزارت امور خارجه این کشور نوشت: «در اشاره به خبر منتشر شده در روزنامه بریتانیایی ساندی تایمز که ادعای وجود تماس‌هایی میان سعودی و اسرائیل را مطرح کرده است، اعلام می‌شود آنچه که در این روزنامه آمده، از پایه و اساس صحت ندارد.»

این مقام مسئول در وزارت امور خارجه عربستان سعودی که نامش ذکر نشده، تاکید کرده است که هیچ «رابطه یا تماسی میان سعودی و اسرائیل به هیچ نحوی دو در هیچ سطحی وجود ندارد».

در روزهای گذشته و در ارتباط با مذاکرات اتمی ایران با گروه ۱+۵ که به گفته دو طرف، شاهد پیشرفت‌هایی بوده است، کشورهای عربی خلیج فارس، نگرانی‌های خود را از این روند اعلام کرده‌اند.

پیشتر روزنامه سعودی عکاظ در یادداشتی که یکشنبه ۱۹ آبان منتشر کرد، با بیان اینکه «همه نشانه‌ها تاکید می‌کند که نظام ایران در پی دستیابی به جنگ افزارهای اتمی است»، نوشته بود: «توافق پیش رو به هر شکل باشد، ما تاکید می‌کنیم که شش قدرت جهان (آمریکا، بریتانیا، فرانسه، روسیه، چین و آلمان) اولین کشورهایی خواهند بود که هزینه این توافق را پرداخت خواهند کرد و نتیجه آن را در آینده نزدیک خواهند دید.»

همزمان با این تحولات، بی‌بی‌سی انگلیسی گزارشی درباره عزم عربستان سعودی برای خرید موشک‌های مجهز به کلاهک‌های اتمی از پاکستان منتشر کرد.

البته محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران، شامگاه دوشنبه ۲۰ آبان ماه با حضور در گفت‌و‌گوی ویژه خبری شبکه دوم صدا و سیمای سراسری، تلاش کرد این نگرانی را رفع کند.

ظریف اعلام آمادگی کرد که از کشورهای حاشیه خلیج فارس دیدار کند.

بی‌بی‌سی: برنامه نیوزنایت بی‌بی‌سی فعالان مدنی در شمال سوریه بعد از اینکه تلاش کردند در مقابل قدرت فزاینده القاعده در این منطقه مقاومت کنند، مجبور به ترک آن شده‌اند.

بعد از حمله پیکارجویان گروه حکومت اسلامی عراق و شام به کلیساهای شهر رقه، یک جنبش مدنی اعتراضی تلاش کرده این گروه جهادی وابسته به القاعده را به چالش بکشد. اما شماری از فعالان مدنی که به ترکیه گریخته‌اند به برنامه نیوزنایت بی‌بی‌سی گفتند که گروه حکومت اسلامی عراق و شام در اقدامی تلافی‌جویانه عده زیادی را دستگیر و مضروب کرده، و یا ربوده است.

شهر رقه که در حال حاضر حدود یک میلیون نفر را پناه می‌دهد، حالا تحت کنترل کامل این گروه است. یکی از فعالان مدنی، عکاسی به نام مزار مطر است. او می‌گوید: “افراد زیادی را دیدم که بعد از آزادی از زندان گروه دولت اسلامی عراق و شام روی بدنشان جای شلاق بود.”

او گفت که برادرش، محمد نور، بعد از فیلم گرفتن از صحنه یک درگیری میان گروه حکومت اسلامی عراق و شام و یک تیپ از نیروهای وفادار به شورای عالی نظامی ارتش آزاد سوریه (گروه تحت حمایت غربی‌ها) ناپدید شده است. او معتقد است که جهادی‌ها برادرش را ربوده اند.

یک فعال دیگر که به‌دلایل امنیتی نخواست نامش فاش شود، گفت که او و خواهرش – که او هم در جنبش اعتراضی شرکت داشته – بعد از آنکه افراد مسلح گروه حکومت اسلامی عراق و شام به آنها تیراندازی کردند، از شهر گریختند. این فعال مدنی گفت: “هفت یا هشت مرد که کمربندهای انفجاری همراه داشتند، دور خواهرم را گرفتند. بعضی‌هایشان می‌گفتند: ‘به او چاقو بزن.’ بعضی هم می‌گفتند: ‘به او تیر بزن.’ آنها پارچه‌ای که رویش نوشته ‘مسیحیان و مسلمانان یکی هستند’ را از خواهرم گرفتند و به او گفتند که کافر است.”

اعتراضات مدنی در ماه سپتامبر (شهریور ۱۳۹۲) و پس از آن آغاز شد که جهادی‌ها پرچم سیاهشان را بر بالای یکی از کلیساهای شهر رقه نصب کردند و آن را به مقر فرماندهی‌شان تبدیل کردند.

پرچم سیاه بر بالای کلیسای ارامنه کاتولیک رقه برافراشته شد

این فعال مدنی ادامه داد: “پیکارجویان مسلح بعد از پیاده شدن از دو خودرو روی سقف کلیسا رفتند. آنها ناقوس کلیسا را با چکش شکستند و یکی از صلیب‌ها را از آن بالا به کف خیابان انداختند. آنها سعی کردند صلیب را هم بشکنند، اما صلیب آهنی بود.” فعالان مدنی از معترضانی فیلم گرفتند که در خیابان صلیب حمل می‌کردند و با فریاد “خجالت! خجالت!” خواهان اتحاد میان مسلمانان و مسیحیان بودند.
‘دیکتاتورهای جدید’

شهر رقه اولین مرکز استانی بود که اوایل امسال بطور کامل تحت کنترل شورشیان قرار گرفت.

بعد از تصرف رقه، یک مجسمه حافظ اسد، رئیس جمهوری فقید سوریه، واژگون شد

اما تنها دو ماه پس از کنترل مشترک شهر بدست نیروهای نزدیک به شورای عالی نظامی و پیکارجویان جهادی، گروه حکومت اسلامی عراق و شام در ماه مه (اردیبهشت ۱۳۹۲) کنترل شهر را در اختیار گرفت. آنها برای تأکید بر اهمیت این اتفاق، سه نفر از علویان سوریه را در ملاء عام اعدام کردند.

بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه هم علوی است. جمعیت شهر رقه به‌خاطر ورود خانواده‌های آواره افزایش زیادی پیدا کرده، و این شهر شاید تاکنون بزرگ‌ترین شهر در جهان باشد که تحت کنترل القاعده قرار گرفته است.

مزار مطر می‌گوید: “آنها فروش مشروبات الکلی را ممنوع کردند، سعی کردند کافه‌هایی که دختران و پسران در آنها با هم معاشرت می‌کنند را ببندند، نمایش‌های خیابانی، سینماها و پوشیدن رنگ‌های روشن را ممنوع کردند، و زنان را مجبور کردند پوشش اسلامی داشته باشند. آنها دیکتاتورهای تازه‌ای هستند، درست مثل بشار اسد. اما فرقشان این است که لباس سیاه به تن دارند. تنها رنگشان عوض شده است.”

گروه حکومت اسلامی عراق و شام از دیگر گروه‌های شورشی کوچک‌تر است، اما از امکانات مالی بهتری برخوردار است. این گروه از نیروهای جهادی اهل دیگر کشورهای عربی به‌خصوص عراق، و همچنین لیبی، تونس و عربستان سعودی تشکیل شده است. عده‌ای از اعضای آن هم اهل مناطق شمالی قفقاز و اروپا هستند. اما فعالان مدنی رقه می‌گویند که اخیرا شورشیان سوری بیشتری به این منطقه آمده‌اند. در چند ماه اخیر، گروه حکومت اسلامی عراق و شام پیشرفت‌های قابل توجهی داشته، و این پیشرفت‌ها عمدتا در مناطق تحت کنترل ارتش آزاد سوریه بوده است. این گروه حالا منطقه وسیعی در شمال سوریه و در نزدیکی مرز ترکیه را تحت کنترل خود دارد.

رادیوفردا: واکنش‌ها در کشورهای عربی خلیج فارس، به مذاکرات اتمی ایران با گروه ۱+۵ همچنان ادامه دارد. این کشورها پیش از این بارها از به برنامه هسته‌ای ایران ابراز نگرانی کرده بودند.

اکنون که مذاکرات اتمی ایران با گروه ۱+۵ به مرحله حساسی رسیده، این نگرانی‌ها، کم و بیش از سوی شخصیت‌ها و رسانه‌های برخی کشورهای عربی حوزه جنوبی خلیج فارس، بازگو شده است.

محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران، شامگاه دوشنبه ۲۰ آبان ماه با حضور در گفت‌و‌گوی ویژه خبری شبکه دوم صدا و سیمای سراسری، تلاش کرد این نگرانی را رفع کند.

ظریف درباره واکنش برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس به مذاکرات ژنو گفت: «نمی‌دانم چرا دوستان حاشیه خلیج فارس به ما نه، به دوستان قدیمی خودشان اخم می‌کنند.»

وزیر خارجه ایران با اشاره به اینکه «زمانی که در ژنو بودیم به سفرا دستور دادیم که از همسایگان نگرانی‌زدایی شود» افزود: «قصد دارم در اولین فرصت به کشورهای منطقه سفر کنم.»

بنا بر اعلام کاخ کرملین روز یکشنبه ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه با ملک عبدالله بن عبدالعزیز پادشاه عربستان سعودی تلفنی تماس گرفت تا با او درباره مذاکرات اتمی‌ و سوریه گفت‌و‌گو کند.

روزنامه سعودی عکاظ هم در گزارشی که روز یکشنبه ۱۹ آبان آن را منتشر کرد، با اشاره به سفر یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به ایران و مذاکرات ژنو نوشت: «همه نشانه‌ها تاکید می‌کند که نظام ایران در پی دستیابی به جنگ افزارهای اتمی است، یا اینکه می‌خواهد در برنامه هسته‌ای خود به سطحی از پیشرفت برسد که توازن قوای نظامی در منطقه به ویژه در دایره خلیج -فارس- که منبع انرژی و ثقل سیاسی و اقتصادی منطقه‌ای و بین‌المللی است، بر هم بزند.»

این روزنامه افزوده است: «توافق پیش رو به هر شکل باشد، ما تاکید می‌کنیم که شش قدرت جهان (آمریکا، بریتانیا، فرانسه، روسیه، چین و آلمان) اولین کشورهایی خواهند بود که هزینه این توافق را پرداخت خواهند کرد و نتیجه آن را در آینده نزدیک خواهند دید.»

همزمان با این تحولات، بی‌بی‌سی انگلیسی گزارشی درباره عزم عربستان سعودی برای خرید موشک‌های مجهز به کلاهک‌های اتمی از پاکستان منتشر کرد.

در این گزارش از جمله به نقل از یک مقام بلندپایه ناتو آمده که وی گزارشی را مشاهده کرده که حاکی از آن است جنگ افزارهای هسته‌ای که برای عربستان سعودی در پاکستان ساخته شده، هم‌اکنون آمده تحویل هستند.

در همین زمینه، امارات متحده عربی هم «نگرانی» خود را از برنامه اتمی ایران، ابراز کرد اما در عین حال، خواستار ادامه گفت‌و‌گو‌ها با تهران شد.

شیخ عبدالله بن زاید آل نهیان وزیر امور خارجه امارات در کنفرانس خبری خود با جان کری وزیر امور خارجه آمریکا، با تاکید بر ضرورت ادامه مذاکرات میان ایران و گروه ۱+۵ گفت که ابوظبی از مشورت واشینگتن و دیگر کشورهای عضو گروه ۱+۵ با این کشور، خشنود است.

وزیر امور خارجه امارات متحده عربی گفت: «بهترین راه حل برای پرونده اتمی ایران، گفت‌و‌گوی سیاسی و دیپلماتیک است.»

او ابراز امیدواری کرد که ایران به زودی به این نتیجه برسد که «هیچ راهی ندارد جز آنکه در برنامه هسته‌ای خود شفاف باشد.»

این مقام اماراتی با بیان اینکه نشانه‌های مثبتی در برنامه هسته‌ای ایران وجود دارد، تاکید کرد که «همچنان ایرانی‌ها برای مطمئن کردن جامعه جهانی باید تلاش فراوانی از خود نشان دهند.»

در این دیدار، جان کری هم با تاکید بر «روابط استراتژیک» آمریکا با کشورهای عربی خلیج فارس گفت: «توافق با ایران بر سر برنامه اتمی‌اش، به سود همه طرف‌ها از جمله آمریکا و همپیمانانش خواهد بود.»

او برای اطمینان دادن به متحدان منطقه‌ای ایالات متحده افزود: «آمریکا به حمایت از امنیت خود و هم‌پیمانانش از پیامدهای دستیابی ایران به جنگ افزارهای هسته‌ای پایبند است و در صورتی که جنبه غیر مسالمت‌آمیز برنامه اتمی ایران ادامه یابد و تهران به فعالیت‌های خود توسعه دهد، منزوی‌تر خواهد شد.»

از سوی دیگر روزنامه دنشنال امارات، در سرمقاله روز سه شنبه خود نوشت برگزاری سریع دیدارهای رده بالای دیپلماتیک در مذاکرات ژنو باعث شگفتی همگان شده است.

این روزنامه، که منعکس‌کننده دیدگاه‌های محافل رسمی امارات است، افزوده است که مذاکرات هفته گذشته ایران و ادامه آن در ۱۰ روز بعد فقط در باره سانتریفیوژ‌ها نیست، و به جایگاه ایران در جهان مربوط می‌شود.

این روزنامه اماراتی افزوده است که کشورهای عربی خلیج فارس حق دارند که نگران باشند، چرا که «شکوفایی ناگهانی دیپلماسی لبخند بین آمریکا و ایران بسیاری را نگران کرده است».

به نوشته این روزنامه، امارات و عربستان سعودی دو هم‌پیمان آمریکا در دوران دشوار سیاست خارجی این کشور بودند و از تحریم‌های آمریکا پشتیبانی کرده‌اند. اما در عوض سیاست آمریکا در سوریه مایه یاس این کشور‌ها شده است.

دنشنال در عین حال نوشته که با همه این‌ها «بازی ایران ارزش تماشا دارد» و بازگشت ایران به اقتصاد بین‌المللی می‌تواند منافعی هم برای کشورهای عرب خلیج فارس داشته باشد.

رادیوفردا: بنیامین نتانیاهو، نخست‌ وزیر اسرائیل، روز جمعه، هفدهم آبان، در دیدار با جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا، از توافق در حال تنظیم میان ایران و کشورهای ۱+۵ در ژنو ابراز خشم کرد و گفت که «اسرائیل خود را به این توافق متعهد نمی‌داند و آن را با قاطعیت کامل رد می‌کند».

آقای نتانیاهو در این دیدار با کری سخنان روز پنج‌شنبه خود را نیز تکرار کرد که توافقی «بد» و «نصف و نیمه» با ایران در حال تنظیم است و سخن از «اشتباهی تاریخی» برای غرب است.

آقای نتانیاهو روز جمعه گفت: «بی‌دلیل نیست که مذاکره‌کنندگان ایرانی با لبخند بر چهره در ژنو حضور دارند.»

رسانه‌های اسرائیل نوشتند، نتانیاهو به طور تلویحی «تهدید» به کاربرد گزینه نظامی کرد و گفت که «این توافق راهکار مسالمت‌جویانه معضل اتمی ایران را از بین می‌برد» و «اسرائیل برای دفاع از خود به هر اقدام لازم دست خواهد زد».

نخست‌ وزیر اسرائیل روز پنج‌شنبه این را نیز گفته بود که توافق در حال تنظیم به سود ایران است و برای جمهوری اسلامی به منزله «معامله قرن» است.

دور جدید مذاکرات هسته‌ای ایران و کشورهای ۱+۵ از پنج‌شنبه، شانزدهم آبان، در ژنو آغاز شده و در نتیجه پیشرفت در گفت‌وگوهای محتوایی، احتمال دستیابی به سند یا متنی که چارچوب همکاری‌های بعدی طرف‌ها را تضمین کند تقویت شده است.

به گزارش رسانه‌های اسرائیل، ملاقات روز جمعه بنیامین نتانیاهو و جان کری در فضای ملتهبی صورت گرفت و نتانیاهو آشکارا خشمگین بود، به گونه‌ای که کری حتی حاضر به گرفتن هیچ عکسی نشد و نتانیاهو به تنهایی در برابر دوربین‌ها قرار گرفت.

جان کری که در تور منطقه‌ای به‌ سر می‌برد، برای سومین بار در دو روز گذشته با نتانیاهو دیدار می‌کرد.

نتانیاهو برای این ملاقات با آقای کری، به فرودگاه بن گوریون رفته بود، زیرا وزیر خارجه آمریکا در بازگشت از اردن، تنها برای زمانی کوتاه در این فرودگاه بین‌المللی اسرائیل توقف کرده بود.

با پیشرفت مذاکرات اتمی میان ایران و پنج عضو دائم شورای امنیت و آلمان، وزیر خارجه آمریکا به طور غیرمنتظره روز جمعه سفر خود در خاورمیانه و شمال آفریقا را ناتمام گذاشت تا با جواد ظریف در ژنو دیدار کند، همان گونه که لوران فابیوس، وزیر خارجه فرانسه، نیز به طور غیر منتظره به گفت‌وگوهای ژنو پیوست.

یووال اشتاینیتز، وزیر اطلاعات و امور راهبردی اسرائیل، سیلوان شالوم وزیر انرژی اسرائیل و عضو حزب حاکم لیکود و نیز خانم تسیپی لیونی مذاکره‌کننده ارشد اسرائیلی نیز روز جمعه، هفدهم آبان، در گفت‌وگوهای رسانه‌ای، توافق در حال تنظیم در ژنو را به‌شدت محکوم کردند و گفتند که اسرائیل از آن هیچ رضایتی ندارد.

بسیاری از ناظران می‌گویند، دولت اسرائیل احساس می‌کند که تلاش‌های گسترده‌اش در سال‌های گذشته در مورد لغو برنامه اتمی ایران در حال از دست رفتن است.

اسرائیل توقف کامل برنامه اتمی ایران را درخواست می‌کرد.

هم‌اینک نخست‌ وزیر اسرائیل می‌گوید که بیرون آوردن حتی یک آجر از دیوار تحریم‌ها می‌تواند تمامی دیواری را که با سختی و در طول سال‌ها بنا شد با فروپاشی روبه‌رو کند.

مقامات آمریکا در روزهای گذشته گفتند که آماده کاهش تحریم‌های یک‌جانبه علیه ایران هستند و احتمال تسهیل در تحریم‌ها را به صورت «هوشمند، مرحله‌ای و برگشت‌پذیر» بررسی می‌کنند.

عباس عراقچی، مذاکره‌کننده ارشد ایران، نیز روز پنج‌شنبه به خبرگزاری مهر گفته بود که «بدون پرداختن به موضوع تحریم‌ها هیچ راه حلی موفق نخواهد بود و پا نمی‌گیرد».

اما اسرائیل امیدوار است با کاربرد نفوذ خود در کنگره آمریکا مانع از آن شود که دولت باراک اوباما تحریم‌ها علیه ایران را کاهش دهد.

سناتور رابرت منندز و سناتور باب کورکر، از چهره‌های بانفوذ مجلس سنای آمریکا، روز پنج‌شنبه گفتند برای جلوگیری از تسهیل در تحریم‌ها علیه ایران تلاش بیشتری خواهند کرد.

دویچه‌وله: دیپلمات‌هایی از ایران، اسرائیل و شماری از کشورهای عربی دو هفته پیش در سوئیس با یکدیگر دیدار کرده‌اند. محور این دیدار محرمانه برگزاری کنفرانسی در مورد منع سلاح اتمی در منطقه بوده است.

خبرگزاری رویترز روز سه‌شنبه (۱۴ آبان/۵ نوامبر) به نقل از دیپلمات‌هایی که نامشان فاش نشده، نوشت که دیدار میان دیپلمات‌های ایرانی، عرب و اسرائيلی روزهای ۲۱ و ۲۲ اکتبر (۲۹ و ۳۰ مهر) در دهکده گلیون در نزدیکی شهر “مونترو” سوئیس برگزار شده است.

یک مقام اسرائیلی گفته است که نمایندگان حاضر در این نشست مواضع کشورهای خود را بیان کرده و اسرائیل هیچ ارتباط مستقیمی با هیئت ایرانی یا هیئت‌های عربی حاضر نداشته است.

موضوع این کنفرانس بررسی چشم‌اندازهای برگزاری کنفرانسی بین‌المللی در مورد منع سلاح اتمی در خاورمیانه بوده است.

یک دیپلمات عرب به رویترز گفته است: «این‌که نمایندگان ایران و اسرائیل آنجا بودند، خود مسئله اصلی است.» این منبع آگاه بدون اشاره به جزئیات اضافه کرده که در این نشست نمایندگانی از سوی سازمان ملل متحد نیز حضور داشته‌اند.

یک دیپلمات دیگر به رویترز گفته است که حدود ۱۳ تا ۱۴ هیئت نمایندگی بر سر میز مذاکره حاضر بودند و یاکو لاجاوا، وزیر امور خارجه فنلاند نیز، به‌عنوان مسئول برنامه‌ریزی کنفرانس خاورمیانه، در میان حاضران بوده است. این دیپلمات مذاکرات مونترو را “سازنده” خوانده است.

این منبع آگاه همچنین از احتمال برگزاری نشستی مشابه در پایان ماه نوامبر خبر داده، هر چند اضافه کرده است که هنوز مشخص نیست چه کسانی در آن شرکت خواهند کرد.

در خاورمیانه اسرائيل تنها کشوری است که گمان می‌رود دارای سلاح اتمی باشد اما مقامات این کشور این موضوع را تأیید نمی‌کنند.

“جلسه مقدماتی”

برنامه‌ریزی برای برگزاری کنفرانسی بین‌المللی با هدف ایجاد خاورمیانه‌ای بدون سلاح اتمی و به همت روسیه، آمریکا و بریتانیا در سال ۲۰۱۰ مورد موافقت قرار گرفت‌. اما اندکی پیش از برگزاری این کنفرانس در سال ۲۰۱۲ واشنگتن اعلام کرد که تاریخ این کنفرانس به تعویق افتاده است. مقامات آمریکایی در آن زمان تاریخ جدیدی را مشخص نکردند.

یک دیپلمات اسرائیلی روز دوشنبه به رویترز گفت که نشست سوئیس در واقع یک “جلسه مقدماتی و عمدتا فنی” بوده است. این دیپلمات نیز تصریح کرد که در این نشست “هیچ تماس مستقیم یا غیرمستقیمی” میان نمایندگان اسرائیل با نمایندگان ایران و کشورهای عربی برقرار نشده است.

کشورهای غربی ایران را متهم به تولید مخفیانه سلاح هسته‌ای می‌کنند. مقامات ایرانی همواره این ادعا را رد کرده و هدف از برنامه هسته‌ای خود را “صلح‌آمیز” می‌دانند.

بخوانید: شش اصل پیشنهادی تحلیل‌گران آمریکایی برای مذاکره اتمی با ایران

مقامات اسرائیلی و آمریکایی فعالیت‌های اتمی ایران را به عنوان تهدید اصلی برای گسترش سلاح‌های هسته‌ای در منطقه عنوان می‌کنند و می‌گویند که ایجاد خاورمیانه‌ای عاری از تسلیحات اتمی بدون ایجاد صلح پایدار میان اعراب و اسرائیل و اعمال محدودیت‌های قابل آزمایش بر برنامه هسته‌ای ایران ممکن نخواهد بود.

از زمان روی کار آمدن حسن روحانی در ایران امیدها در غرب برای حل مناقشه هسته‌ای با ایران افزایش یافته است. دور دوم مذاکرات میان ایران و کشورهای ۱+۵ قرار است روزهای ۷ و ۸ نوامبر (۱۶ و ۱۷ آبان) در شهر ژنو برگزار شود.

در همین حال علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی، نیز روز سه‌شنبه اعلام کرد که ایران از یوکیو آمانو، دبیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، برای سفر به تهران در روز ۲۰ آبان دعوت کرده است.

رادیوفردا: خبرگزاری آسوشیتدپرس و شبکه سی‌ان‌ان به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داده‌اند که اسرائیل روز «پنجشنبه» یک پایگاه نظامی در خاک سوریه را هدف قرار داده است.

آسوشیتدپرس گزارش داده که یک مقام دولت اوباما تایید کرده است شامگاه پنجشنبه جنگنده‌های اسرائیلی این حمله را انجام داده‌اند. این مقام آمریکایی که نامی از وی برده نشده، با این حال جزییات بیشتری حمله هوایی به خاک سوریه ارائه نداد.

این خبرگزاری به نقل از یکی دیگر از مقام‌های امنیتی آمریکایی می‌افزاید که هواپیماهای اسرائیلی موشک‌های اس ای-۱۲۵ روسی در بندر لاذقیه هدف قرار داده‌اند.

این برای نخستین بار نیست که گزارش می‌شود اسرائیل به اهدافی در خاک سوریه حمله کرده است.

پیش از این گزارش شده بود که اسرائیل محموله‌های موشکی یا اماکن نظامی در خاک سوریه را هدف قرار داده است.

شبکه سی‌ان‌ان هم این خبر را به نقل از مقام‌های آمریکایی منتشر کرده است. سی‌ان‌ان می‌گوید رسانه‌های خاورمیانه از انفجاری را در انبار موشکی سوریه خبر داده بودند اما دولت اسرائیل از تایید این گزارش‌ها خودداری کرده بود.

سی‌ان‌ان می‌افزاید به گفته یک مقام آمریکایی اسرائیل موشک‌ها و تجهیزات مرتبط به آن را هدف قرار داده چراکه بیم آن داشته این موشک‌ها به دست حزب‌الله بیفتد.

در این گزارش آمده که برخی زمان این حمله را چهارشنبه و برخی دیگر پنجشنبه عنوان کرده‌اند. سخنگوی ارتش اسرائیل حاضر نشده است درباره این گزارش اظهار نظر بکند.
اسرائیل تاکنون هیچیک از این حملات منتسب به خود را به عهده نگرفته است.

در همین حال در بحبوحه جنگ داخلی و حملات احتمالا خارجی، روز پنجشنبه سازمان منع سلا‌ح‌های شیمیایی اعلام کرد که دولت سوریه همه سلاح‌های شیمیایی اعلام شده و تاسیسات تولید آن را در ۲۱ پایگاه نابود کرد.