اخبار

دویچه‌وله: مایک پومپئو، وزیر خارجه‌ی ایالات متحده آمریکا اعلام کرد که واشنگتن قصد دارد “فشار مالی بی‌سابقه‌ای” را به ایران وارد کند. او افزود که بدین منظور “شدیدترین تحریم‌های تاریخ” علیه ایران وضع خواهد شد.

دو هفته پس از خروج آمریکا از برجام، مایک پومپئو، وزیر خارجه‌ی این کشور روز دوشنبه (۲۱ مه/۳۱ اردیبهشت) در واشنگتن راهبرد جدید آمریکا در قبال ایران را تشریح کرد.

او گفت که آمریکا قصد دارد پیش از هر چیز با فشار مالی علیه ایران، به سیاست برتری‌طلبانه‌ی این کشور در خاورمیانه پایان دهد. به گفته‌ی پومپئو، تازه‌ترین تحریم‌ها علیه ایران تازه آغاز کار است. او افزود که تیغ تحریم‌ها برای ایران بسیار دردآور خواهد بود.

به گفته‌ی پومپئو هنگامی که همه‌ی اقدامات تنبیهی علیه ایران از قوه به فعل درآیند، ایران باید برای زنده نگه داشتن اقتصاد خود مبارزه کند و رهبران تهران هیچ تردیدی درباره‌ی جدیت ما نخواهند داشت

پومپئو که روز دوشنبه در بنیاد محافظه‌کار “هریتیج” سخن می‌گفت، از ایران خواست که پشتیبانی خود از شورشیان حوثی در یمن و نیروهای طالبان در افغانستان را فورا متوقف کند. او همچنین خواست که ایران نیروهای خود را از سوریه خارج کند. پومپئو ایران را متهم کرد که از سران القاعده حمایت کرده و به آنها در کشور خود پناه داده است.

پمپئو همچنین گفت که مذاکرات تازه‌ای برای توافقنامه اتمی با ایران صورت نخواهد گرفت و این توافقنامه “بازنده” است و تاثیرات زیادی برای منطقه گذاشته است. این توافقنامه باعث شده که ایران به پیشروی خود در خاورمیانه ادامه دهد. بنابراین باید توافقنامه‌ی جدیدی جانشین آن شود.

به گفته‌ی پومپئو ایران زیر چتر توافقنامه‌ی اتمی در منطقه‌ی خاورمیانه جنگ‌های نیابتی به راه انداخت و حتی امروز هم درباره‌ی نیات واقعی خود دروغ می‌گوید. پومپئو تصریح کرد که ایران بزرگ‌ترین تامین‌کننده‌ی مالی تروریسم است. وزیر خارجه‌ی آمریکا از رهبران ایران خواست خط مشی خود را تغییر دهند. وزیر امورخارجه آمریکا خواهان آزادی تمامی شهروندان زندانی خود در ایران شد. او در مجموع ۱۲ خواسته از رهبران ایران را مطرح ساخت.

وزیر خارجه‌ی آمریکا تاکید کرد که ایران هرگز نباید اجازه داشته باشد که در منطقه‌ی خاورمیانه برتری یابد. به گفته‌ی پومپئو ایالات متحده آمریکا قصد دارد با متحدان خود در منطقه همکاری کند تا ایران را به عقب‌نشینی وادارد. وزیر امور خارجه آمریکا از ایران خواست که به تهدید همسایگانش و اسرائیل پایان دهد و از پرتاب موشک به اسرائیل، عربستان و امارات متحده دست بردارد.

حمایت از مردم ایران

پومپئو گفت: «ما بطور خستگی‌ناپذیر از مردم ایران حمایت خواهیم کرد». به گفته‌ی او ایالات متحده از اعتراضات علیه رژیم در تهران پشتیبانی خواهد کرد. به گفته پومپئو برخی در غرب تصور می‌کنند که حسن روحانی و محمدجواد ظریف وظیفه کنترل و مهار رفتارهای علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی و قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس را دارند. اما او افزود مسئولیت وضعیت اقتصادی در ایران بر عهده روحانی وظریف است و آنها را مسئول قربانی شدن ایرانی در منطقه دانست.

پومپئو تصریح کرد: «ما اطمینان حاصل خواهیم کرد که ایران هرگز به جنگ‌افزار اتمی دست نیابد». به گفته‌ی او ایران باید همواره به بازرسان بین‌المللی اجازه دهد که از تاسیسات اتمی در سراسر این کشور بازدید کنند.
پومپئو تصریح کرد که توافقنامه‌ی اتمی با ایران برای همه‌ی طرف‌ها معامله‌ی بدی بوده است و به همین دلیل اکنون ایالات متحده آمریکا هدف‌های خود را بیرون از این توافقنامه دنبال می‌کند.

پومپئو همچنین خطاب به کشورهای اروپایی گفت همه‌ی شرکت‌هایی که با ایران “معاملات ممنوعه” انجام می‌دهند “باید پاسخگو باشند”.

رادیوفرانسه: باب کروکر، سناتور جمهوری‌خواه آمریکا، در گفتگو با یک شبکه خبری گفته است: دونالد ترامپ در ماه مه خروج آمریکا از توافق جامع اتمی با ایران را اعلام خواهد کرد.

باب کروکر در مصاحبه با شبکه تلویزیونی آمریکایی سی بی اسف با بیان اینکه آینده توافق اتمی با ایران طی دو ماه آینده مشخص خواهد شد، در عین حال تاکید کرد که به نظر من رییس جمهوری آمریکا این توافق را تمدید نخواهد کرد.

بدنبال برقراری توافق جامع اتمی میان ایران و کشورهای قدرتمند جهان، رییس جمهوری آمریکا باید هر شش ماه یکبار موافقت خود را با تمدید این توافق اعلام نماید. اما دونالد ترامپ، بارها توافق اتمی با ایران را مورد انتقاد قرار داده و تهدید کرده است که از این توافق خارج خواهد شد.

این سناتور جمهوری‌خواه تصریح کرد: اگر همتایان اروپایی ما پیشنهادات دیگری ارائه نکنند، بدون شک رییس جمهوری از توافق اتمی خارج خواهد شد.

سناتور باب کروکر، با اشاره به رایزنی‌های رهبران اروپایی در قبال ادامه توافق جامع اتمی با ایران، تاکید کرد: در عین حال من بر این باور هستم که خروج آمریکا از توافق اتمی در راستای خواسته‌های شرکای اروپایی ما نباشد.

بدنبال تهدیدهای دونالد ترامپ مبنی بر خروج امریکا از توافق جامع اتمی با ایران، کشورهای آلمان، فرانسه و بریتانیا، سه کشور اروپایی امضاکننده توافق اتمی با ایران، به رییس‌جمهوری آمریکا پیشنهاد دادند تا در قبال وضع تحریم‌های جدید علیه ایران، آمریکا از این توافق خارج نشود.

رادیوفردا: مدیر بخش فروش شرکت هواپیماسازی ایرباس پیش‌بینی کرده هواپیماهایی که ایران پس از حصول توافق هسته‌ای آنها را سفارش داده است، تحویل خواهند شد ولی انتقال آنها ممکن است دیر‌تر از زمان برنامه‌ریزی شده صورت بگیرد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، که از منتقدان جدی توافق هسته‌ای ایران و شش قدرت جهانی در تیرماه سال ۱۳۹۴ است روز جمعه گذشته از متحدان اروپایی ایالات متحده خواست تا برای اصلاح «ایرادهای فاجعه‌بار» برجام کمک کنند یا اینکه واشینگتن از این توافق خارج خواهد شد.

شرکت‌های هواپیمایی ایرباس و رقیب آمریکایی آن، بوئینگ، موافقت کرده‌اند که ۱۸۰ فروند هواپیمای تجاری به ایران بفروشند تا تهران بتواند ناوگان فرسوده خود را بازسازی کند، ولی فروش این هواپیما‌ها منوط به ادامه حمایت ایالات متحده از برجام است چون قطعاتی از این هواپیما‌ها ساخت آمریکا هستند.

جان لی، مدیر بخش فروش ایرباس، روز دوشنبه ۲۵ دی‌ماه به خبرگزاری رویترز گفته است: «به نظرم آن قرارداد‌ها اجرایی خواهند شد، ولی ممکن است سر موعد زمانی اتفاق نیفتد».

ایرباس با شرکت هواپیمایی دولتی ایران، ایران‌ایر، توافق کرده که یکصد فروند هواپیما به این شرکت بفروشد.

آقای لی افزود: «ما ناچاریم که مسئله تأمین مالی (فروش هواپیما‌ها) را حل کنیم؛ آنها (ایرانی‌ها) باید پیش پرداخت‌ها را در نظر بگیرند».

ایران‌ایر تاکنون سه فروند هواپیمای ایرباس و چند فروند دیگر که ساخت شرکت ایتالیایی- فرانسوی «ای‌تی‌آر» است را تحویل گرفته است.

بانکداران غربی می‌گویند که تجارت بیشتر با ایران به خاطر احتیاط مؤسسات مالی غربی متوقف مانده، چرا که آنها نگرانند توافق اتمی با ایران به بن‌بست برسد.

سفارش ۱۰۰ فروند هواپیما از سوی ایران باعث شد که ایرباس گوی فروش هواپیما را از رقیب خود بوئینگ در سال ۲۰۱۶ برباید. ایرباس در سال ۲۰۱۷ بار دیگر در این زمینه از بوئینگ پیشی گرفت.

ایرباس توانسته که مجوز فروش یکسری از هواپیما‌ها را از وزارت خزانه‌داری آمریکا دریافت کند که اعتبار آنها اوایل دهه آینده منقضی خواهد شد. این وضعیت بدان معنی است که اگر قرار باشد هواپیما‌ها با تأخیر به ایران تحویل داده شوند، باید مجوزهای صادره که تا سال ۲۰۲۰ اعتبار دارند تمدید شوند.

اگر این مجوز‌ها تمدید نشوند تعداد هواپیماهای تحویلی به ایران کاهش خواهد داشت.

روز ۱۸ دی ماه، اصغر فخریه کاشان، قائم‌مقام وزیر راه و شهرسازی ایران، درباره سرنوشت قراردادهای هواپیمایی در صورت خروج آمریکا از برجام به خبرگزاری ایلنا گفته بود که هر تصمیم جدید دولت آمریکا درباره این قرارداد‌ها «عطف به ماسبق نمی‌شود» و «نمی‌تواند مجوزهایی را که صادر شده است تحت تأثیر قرار دهد».

مدیر فروش ایرباس که قرار است ماه آینده بازنشسته شود، اشاره کرده که بدون دریافت پیش‌پرداخت از ایران، این شرکت درباره ساخت هواپیما‌ها برای تهران احتیاط به خرج خواهد داد.

منابع هواپیمایی می‌گویند که شرکت بوئینگ نیز برای ساخت هواپیماهای سفارشی ایران دست نگه داشته است تا ایران پیش پرداخت‌ها را انجام دهد.

آقای لی می‌گوید: «هواپیما‌ها وقتی در خط تولید قرار می‌گیرند که شما پیش‌پرداخت گرفته باشید، لذا ما احتمالاً این روند را آهسته‌تر از آنچه فکر می‌کردیم دنبال خواهیم کرد، ولی به نظرم این کار انجام خواهد شد».

شرکت بوئینگ نیز قرارداد فروش ۸۰ فروند هواپیمای تجاری با ایران‌ایر امضاء کرده و تعهد داده که ۳۰ فروند هواپیما هم به شرکت آسمان بفروشد.

بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز و رادیو فردا؛ ک.ر./م.ا.

بی‌بی‌سی: ایران پایگاه فضایی امام خمینی را با پرتاب ماهواره‌بر سیمرغ افتتاح کرد

آمریکا، آلمان، بریتانیا و فرانسه در نامه‌ای به شورای امنیت سازمان ملل آزمایش موشک ماهواره‌بر سیمرغ در ایران را “تهدیدآمیز و تحریک‌آمیز” خوانده و آن را “ناسازگار” با قطعنامه شورای امنیت در تایید توافق هسته‌ای دانسته‌اند.

در این نامه آمده است که اگر موشک سیمرغ در قالب موشکی بالستیک طرح‌ریزی شود، بُرد و ظرفیت لازم برای حمل کلاهک هسته‌ای را خواهد داشت.

ایران پیش از این ناسازگاری آزمایش سیمرغ را با قطعنامه سازمان ملل رد کرده و گفته است که این ماهواره، با قابلیت قرار دادن ماهواره‌ها در مدار ۵۰۰ کیلومتری زمین، برای به فضا فرستادن ماهواره‌های مخابراتی، هواشناسی و امثال آن ساخته شده است.

قطعنامه شورای امنیت در تایید توافق هسته‌ای از ایران می‌خواهد “از فعالیت‌های مرتبط با موشک‌هایی اجتناب کند که با قابلیت حمل سلاح هسته‌ای طراحی شده‌اند، از جمله پرتاب‌هایی که از فناوری موشک‌های بالستیک استفاده می‌کنند.”

آمریکا، آلمان، بریتانیا و فرانسه در نامه‌شان به شورای امنیت از ایران خواسته‌اند که فورا همه فعالیت‌های مرتبط با موشک‌های بالستیک با قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای را متوقف کند.

نیکی هیلی، نماینده آمریکا در سازمان ملل، به نمایندگی از آمریکا و سه قدرت اروپایی این نامه را امضا کرده است.

در این نامه آمده است که وقتی ایران تعهدات بین‌المللی خود را نقض می‌کند، جامعه جهانی باید “پیامی روشن” به آن بدهد.

چهار قدرت جهانی از آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، خواسته‌اند که گزارشی جامع درباره فعالیت‌های موشکی ایران، از جمله برنامه‌های فضایی این کشور تهیه کند.

عصرایران: بر اساس نتایج ارزیابی موسسات معتبر جهانی، رتبه کیفیت آموزشِ ابتدایی ایران در دنیا در جایگاه هفتادم، رتبه کیفیتِ مدیریت مدارس ایران در دنیا یکصدوهشتم و از نظر کیفیتِ کل سیستم آموزش، صدوسومین کشور جهان هستیم.
عصر ایران – نظام آموزشی ایران، بیش از آن که به پرورش انسان های توانمند برای آینده کشور بینجامد، در حال بازتولید وضع موجود است و این، معنایی جز عقب رفت مستمر در رقابت با جهان ندارد.
با این حال و به هزاران هزار تأسف و دردمندی باید گفت که هیچ همتی برای اصلاح نظام آموزشی دیده نمی شود و کودکان و نوجوانان ایرانی، روز به روز در این نظام آموزشی ناکارآمد، فرسوده می شوند و تا آخر عمر، زخم های باقی مانده از مدرسه را با خود حمل می کنند.

در این میان، آنچه یک وظیفه عمومی است، مطالبه گری درباره آموزش و پرورش است تا هم مردم و هم مسؤولان متوجه این زیرساختی ترین مسأله کشور شوند چرا که آینده کشور، هرگز آباد و توسعه یافته نخواهد شد مگر با اصلاحات بنیادین و علمی در آموزش و پرورش.

از همین روست 9 تن از فعالان علمی، تربیتی و رسانه ای کشور نامه ای به نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری نوشته و از آنها خواسته اند برنامه های خود درباره آموزش و پرورش را اعلام نمایند.

متن نامه به شرح زیر است:

هوالعلیم
نامزدهای محترم انتخابات ریاست جمهوری

با سلام
نظر به اهمیت انتخابات پیش رو، از شما نامزدهای ارجمند طی پنج پرسش کلیدی خواهانیم رویکرد و برنامه خود را در خصوص نهاد ملی، زیربنایی و استراتژیکِ آموزش و پرورش ارائه نموده تا امکان مقایسه و انتخاب آگاهانه تری برای افکار عمومی به ویژه جامعه فرهنگیان، خانواده های دانش آموزان و میلیون ها مخاطب مستقیم و غیر مستقیم نظام تعلیم و تربیت فراهم آید:

۱. بنا به مطالعات جهانی و تجربه کشورهای پیشرفته (اعم از جوامع اسلامی و غربی)، نمی توان کشور و دولتی را یافت که بدون توجه و تمرکز ویژه بر تعلیم و تربیت به جایگاه قابل قبولی در توسعه یافتگی رسیده باشد. باید به استحضار برسانیم بر اساس نتایج ارزیابی موسسات معتبر جهانی، رتبه کیفیت آموزشِ ابتدایی ایران در دنیا در جایگاه هفتادم، رتبه کیفیتِ مدیریت مدارس ایران در دنیا یکصدوهشتم و از نظر کیفیتِ کل سیستم آموزش، صدوسومین کشور جهان هستیم.

لطفا به طور مشخص بیان بفرمایید آموزش و پرورش اولویت چندم دولت شما خواهد بود و برای تغییر بنیادیِ این نظام تربیتیِ فرسوده، کم تاثیر و نامتناسب با برنامه های توسعه کشور، چه تمهیدی اندیشیده اید؟

۲. سالهاست بهره برداری های ابزاری و سیاسی بلای جان این نهاد زیربنایی شده و هنوز مشخص نیست در عالم واقعیت، نظام آموزشی کشور چه هدفی را دنبال می‌کند. مدارس به جای تربیت شهروند با اخلاقِ مسولِ آگاهِ منتقدِ مشارکت جو به دستگاهی برای تربیت افرادی منفعل و پذیرنده تبدیل شده است. این وضعیت قطعاً تشکیل سرمایه انسانی آینده کشور را با چالش مواجه می سازد.
دولت شما برای رویکردهای ضدتوسعه و خلاقیت ستیز حاکم بر مدارس کشور، چه تمهید و برنامه ای در نظر دارد؟

۳. آموزش و پرورش، گسترده ترین دستگاه اجرایی کشور از حیث تملّک زمین و زیربنای مفید، و بزرگ ترین دستگاه اجرایی از نظر نیروی انسانی شاغل(معلمان شریف) و مستعدترین نهاد اجتماعی از لحاظ مدیریت طلایی ترین دوران عمر استعدادهای انسانی ایران است، با این وجود اما این در اداره و تامین منابع ضروری خود همواره با کسری ها، عقب افتادگی و نارسایی های مزمن مواجه است.

برنامه دولت جنابعالی برای شکوفایی اقتصاد آموزش و رفع مضیقه های مالی و نیز تحول در شیوه تربیت و گزینش معلم چیست؟

۴. نظام آموزش رسمی کشور به شدت تمرکزگراست و این تمرکزگرایی که هم در محتوای آموزشی و هم در ساختار مدیریتی اعمال می شود، مدرسه را از جامعه و مشارکت مردم دور ساخته و تعلیم و تربیت را از پیشرفت فرهنگی بازداشته به گونه ای که مهارت های ضروری و واقعیت های زندگی، بازتابی در برنامه درسی ندارد.

این سیاستگذاری یکدست، متمرکز و بی انعطاف، نتیجه ای جز اتلاف دوره کودکی ندارد. از سویی وقتی سیستم آموزشی با زبانِ زمانه هماهنگ نیست، بهانه جولان موسساتی فراهم می شود که به بهانه جبران کاستی های نظام آموزش رسمی، شادابیِ کودکان و نوجوانان کشور را به تشویش و اضطراب می کشانند.

جنابعالی چه سازوکاری برای افزایش کیفیت و تغییر سبک برنامه ریزی و مدیریت از رویکرد تجویزیِ محض به سوی افزایش آزادیِ عمل، مشارکت و انتخابِ یادگیرندگان و احترام به تفاوت های فردی آنان، و چه برنامه قاطعی برای پایان دادن به بساط قاتلان کودکی و مافیای تست و کنکور در نظر دارید؟

۵. جنابعالی قطعاً به نقش زیربنایی و حائز اهمیت دوره پیش از دبستان و سهم بزرگ این دوره در شکل گیری شخصیت انسان واقفید. در شرایطی که نه تنها نظام های آموزشی کشورهای پیشرفته بلکه کشورهای منطقه نیز به سرمایه گذاری گسترده ای در دوره پیش از دبستان روی آورده اند، نظام آموزشی کشور، کمترین نسبتی با این دوره نداشته و شش سال نخست زندگی فرزندان ایران دچار بی برنامگی است.

فرزندان ما رای نمی دهند اما از انتخاب ما سود و زیان خواهند دید. شما چه تمهیدی برای دوره حساس کودکی و پیش از دبستان که شالوده نظام شخصیتی و رفتاری آینده کشور را تشکیل می دهد، در نظر دارید؟
در پایان، امیدواریم در دولت شما “آموزش و پرورش” موضوعی فراتر از یک وزارتخانه باشد.

رادیوفردا: رئیس اتاق بازرگانی ایران و عراق می‌گوید که درآمد سرانه کنونی در ایران نسبت به سال ۱۳۵۵ حدود ۳۰ درصد کاهش داشته٬ رفاه مردم به نسبت ۴۰ سال پیش دچار «چالش» شده و ۴۵ میلیون شهروند ایران در «تنگنای معیشیتی» قرار دارند.

یحیی آل اسحاق روز سه‌شنبه، اول فروردین، به وب‌سایت «قدس‌ آن‌لاین» گفت که «متاسفانه درآمد سرانه و قیمت‌های ثابت در حال حاضر به حدود ۷۰ درصد درآمدهای سال ۱۳۵۵ کاهش یافته است.»

آل اسحاق این کاهش درآمد سرانه را نشانه به چالش کشیده شدن رفاه مردم ارزیابی کرده و افزود که بیش از ۶۰ درصد مردم ایران «نمی‌توانند هزینه‌هایشان را با درآمد‌هایشان تطبیق دهند.»

به گفته وی، در حال حاضر ۴۵ میلیون نفر از مردم ایران که جزء «طبقه متوسط» هستند٬ در تنگنای معیشتی قرار دارند.

آل‌ اسحاق همچنین گفت که ایران دو تا هشت میلیون نفر بیکار دارد و ساکنان شهر‌های بزرگ «دوسوم حقوق خود را صرف اجاره بهای مسکن می‌کنند.»

این فعال اقتصادی در بخش دیگری از سخنان خود اعلام کرد که در حال حاضر ۹۴ درصد واحد‌های تولیدی در ایران «در بدترین وضعیت موجود قرار دارند.»

به گفته وی، «افزون بر ۷۰ درصد واحدهای تولیدی کوچک و متوسط هم تعطیل است یا با ظرفیت ۳۰ درصدی مشغول فعالیت هستند.»

اقتصاد ایران سال‌هاست دچار تورم٬ نقدینگی بالا٬ بیکاری و رکود بالا است و همین عوامل به گواه کارشناسان به آسیب‌های اجتماعی٬ نارضایتی‌ها و فساد گسترده در کشور دامن زده است.

در سال ۱۹۷۷ میلادی درآمد سرانه ايران ٢,١٤٦ دلار بود که در سال ۲۰۱۲ به ٤,٥٢۵ دلار رسید و نسبت به سایر کشور‌های همسایه کشور از جمله ترکیه بیانگر رشدی ناچیز است.

بر اساس آمار دولتی، حدود ۴۰ ميليون ايرانی زير خط فقر مطلق و نسبی زندگی می‌کنند و ايران در ميان ۱۸ کشوری است که بيشترين بيکار را در جهان دارند.

از لحاظ فضای کسب و کار نیز رتبه ايران در جهان ۱۵۲ است و ارزش پول ملی، که پيش از جمهوری اسلامی از معتبرترين واحدهای پولی جهان بود، به شدت کاهش يافته و پول ايران جزء سه پول بی‌ارزش قلمداد می‌شود.

از حيث فساد دولتی نيز، ايران رتبه ١٤٤ را در جهان دارد و از نظر آزادی اقتصادی، رتبه جهانی ايران ١٧٣ است.

خروج سرمايه از ايران هم روندی رو به رشد داشته و، به گفته محمدرضا خباز در گفت‌وگو با خبرگزاری خانه ملت در سال ۹۲، تنها در هشت سال پیش از آن بيش از ۶۰۰ ميليارد دلار از کشور خارج شده بود.

بسياری از صنايع کشور، از جمله صنايع برق و خودروسازی و چای و گاز و بيمه در آستانه ورشکستگی‌ قرار گرفته‌اند.

در زمينه توان رقابت اقتصادی کشورها و توانايی‌شان در تأمين رفاه برای شهروندانشان نیز ايران در رتبه ٨٨ جهان قرار گرفته است.

دویچه‌وله: پول‌های آزادشده ایران در جریان مذاکرات هسته‌ای به عمان منتقل شده. این کشور اکنون می‌گوید توان بازپس دادن آن را ندارد. در چین نیز ایران دست‌کم ۱۸ میلیارد دلار پول بلوکه شده دارد، اما نمی‌تواند به آن دسترسی داشته باشد.

تعدادی از نمایندگان مجلس ایران خواستار تسریع تعیین تکلیف وصول ۵ میلیارد دلار دارایی ایران از عمان شده‌اند. آنها می‌گویند  با توجه به روابط حسنه میان ایران و عمان این امید می‌رود که با مذاکرات مسئولان دستگاه دیپلماسی ایران با عمان، این پول‌ها به زودی به کشور بازگردد.

خبرگزاری خانه ملت که نظرات این نمایندگان را منعکس کرده درباره منشا پول ایران در عمان نوشته است: «در جریان مذاکرات هسته‌ای بود که حدود ۵ میلیارد دلار پول ایران به صورت ماهیانه آزاد و به عمان انتقال داده شد اما آن زمان این پول در این کشور بلوکه شد و عمانی‌ها اعلام کردند توان بازپس دادن این مبلغ را ندارند.»

ابوالفضل ابوترابی، نماینده نجف‌آباد گفته است، تا کنون عمان تلاش داشته تا فضای دوستی را حفظ کند لذا در زمینه ۵ میلیارد دلار ایران نیز خیانت در امانت نمی‌کند و چنانچه مسئولان دستگاه دیپلماسی و رئیس بانک مرکزی اعلام کرده‌اند به زودی این قضیه با تعامل‌ها و مذاکرات صورت گرفته برطرف می‌شود.

عزت الله یوسفیان، نماینده مردم آمل و لاریجان نیز گفته این ۵ میلیارد دلار به عنوان قرض به عمان داده نشده بود که آنها توان بازپس دادن آن را نداشته باشند، با این حال او بر این نظر است که با توجه به رابطه دوستانه با عمان، “مهلتی به این کشور داده شد که امیدواریم با تلاش دستگاه دیپلماسی کشور و بانک مرکزی هرچه سریع‌تر این مبلغ به کشور بازپس داده شود”.

علی بختیار، نماینده گلپایگان و خوانسار در مجلس خواستار تنظیم تفاهم‌نامه با عمان برای بازگرداندن پول کشور شده است. او گفته است: «اگر هرچه سریع‌تر تفاهم نامه‌ای میان ایران و عمان در خصوص واریز ۵ میلیارد دلار به کشورمان تدوین شود می‌توانیم امیدوارم باشیم که این مبلغ به کشور بازگردد.»

اورانیوم غنی‌شده ایران در عمان

علاوه بر پول، ایران ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود را نیز در عمان نگهداری می‌کند. طبق توافق‌نامه هسته‌ای میان ایران و کشورهای پنج به علاوه یک (برجام) ایران مازاد اورانیوم غنی‌شده خود را به عمان منتقل می‌کند تا از آنجا به مشتریان بین‌الملی بفروشد. این موضوع شامل مازاد آب‌سنگین ایران نیز می‌شود.

سرنوشت وجوه دریافتی از فروش اورانیوم و آب‌سنگین نیز که پولش به بانک‌های عمان وازیر می‌شود، بخش دیگری از نگرانی‌های نمایندگان مجلس است.

نمایندگانی که درباره دارایی‌های ایران در عمان با خبرگزاری خانه‌ ملت گفت‌وگو کرده‌اند، تاکید می‌کنند که عمان کشور دوست و برادر ایران است و آنها انتظار دارند مسئله بازگشت دارایی‌های ایران بدون هرگونه مشکلی حل‌وفصل گردد.

اما این اواخر درباره “گرم و دوستانه بودن” روابط ایران و عمان تردیدهایی ایجاد شده است. این تردیدها به‌ویژه پس از آن به‌وجود آمد که عمان تغییراتی در مناسبات بی‌طرفانه خود در تنش‌های منطقه‌ای میان ایران و عربستان سعودی به‌وجود آورده است. مهمترین این تغییر پیوستن عمان به ائتلاف تحت رهبری عربستان علیه ترویسم در ماه دسامبر ۲۰۱۶ است.

ائتلاف ضد تروریستی به رهبری عربستان در سال ۲۰۱۵ تشکیل و هدف آن مبارزه با القاعده و گروه داعش اعلام شد، اما تحلیل‌گران می‌گویند این ائتلاف جبهه‌ای از کشورهای سنی متحد عربستان سعودی در مقابل ایران و متحدان شیعی آن در منطقه است. در آغاز شکل‌گیری این ائتلاف عمان به دلیل مواضع بی‌طرفانه در مسائل منطقه از عضویت در آن خودداری کرده بود.

به‌نظر می‌رسد نگرانی نمایندگان مجلس ایران از سرنوشت اموال ایران در عمان با این تغییر رفتار دولت عمان بی‌ارتباط نباشد.

میلیارد دلار پول بلوکه شده در چین

از سوی دیگر روزنامه شرق در شماره روز یکشنبه (۱۷ بهمن/ ۵ فوریه) به نقل از مدیرعامل شرکت ملی نفت، از بلوکه شدن ۱۸ میلیارد دلار پول ایران در چین خبر داده است.

شرق نوشته است، دارایی‌های ایران در چین مانند گره کوری شده؛ مانند سنگی که حدود هشت سال پیش در چاه “انداختند” و حالا صد مرد دانا نمی‌توانند آن را بیرون بکشند.

بیشتر بخوانید: فلاحت‌پیشه: توافق مالی با چینی‌ها نوعی کاپیتولاسیون است

در دوران ریاست محمود احمدی‌نژاد، ایران برای به دست آوردن پشتیبانی‌های سیاسی چین و بلوک شرق، سیاستی را در پیش گرفت که از آن با نام “نگاه به شرق” یاد می‌شد. براین‌اساس در سال ۱۳۸۷ معاهده‌ای میان ایران و چین بسته شد که درآمد حاصل از فروش نفت ایران در بانکهای چین ذخیره می‌شد تا از آن به‌عنوان پشتوانه ال‌سی‌های خرید کالای چینی استفاده شود.

به گفته مدیرعامل شرکت ملی نفت در زمان دولت احمدی‌نژاد حدود ۱۸ میلیارد دلار پول حاصل از فروش نفت ایران در بانک‌های چینی سپرده‌گذاری شده که قرار بوده از محل این ۱۸ ‌میلیارد دلار سه برابر آن وام از سوی چینی‌ها در اختیار شرکت‌های ایرانی قرار داده شود كه هنوز تكليف آن مشخص نشده است.

علاوه بر دارایی از حاصل از فروش نفت، بنابر نوشته شرق، ایران در فاصله سال‌های ٢٠٠٧ تا اواسط سال ٢٠١١، حدود ٢٥‌ میلیارد دلار از دارایی‌های خود را از بانک‌های اروپایی به بانک‌های چین انتقال داده است تا در اروپا بلوکه نشوند. این دارایی‌ها هنوز در بانک‌های چین باقی مانده است.

از این‌رو حجم دارایی‌های ایران در چین رقم بسیار بالایی است. به نوشته شرق، “خبرگزاری ترند” با مرور آمار تجارت سالانه ایران و چین و البته اظهارات پیشین مقام‌های ایرانی، حجم احتمالی همه دارایی‌های بلوکه‌شده ایران در چین را تا ٤٧‌ میلیارد دلار هم دانسته است.