اخبار

روز: روی یک پارچه زرد رنگ خطاب به مدیر یک دبستان نوشته‌اند ” ما به هیچ عنوان راضی به ثبت‌نام اتباع خارجه(افغان) در این آموزشگاه نیستیم. از طرف اهالی شهیدپرور فیروزآباد” و آن را جلوی در ورودی یکی از مدارس این منطقه که از توابع شهر صدوق در استان یزد است، نصب کرده‌اند. اولین بار وب‌سایت خبری “میبدخبر” با انتشار عکس‌هایی از نصب این پارچه‌نوشت خبر داد. اگر چه چند ساعت بعد این خبر از روی سایت حذف شده بود اما به سرعت مورد توجه دیگر وب‌سایت‌های خبری و شبکه‌های اجتماعی قرار گرفت. بسیاری از کاربران این شبکه‌ها با به اشتراک گذاشتن این خبر، آن را شرم آور دانستند و این قبیل اقدامات را نژادپرستانه خواندند. واکنش‌هایی که پیشتر هم در مورد وقایعی مانند جلوگیری از ورود افغان‌ها به مراکز تفریحی در جشن سیزده‌به در شاهدش بودیم و منجر به لغو این ممنوعیت‌ها هم شد.

در مورد اقدام اخیر برخی شهروندان ایرانی و همچنین دیگر مسائل مربوط به اتباع افغان در ایران با “پرویز کاوه” سردبیر روزنامه “هشت صبح” چاپ کابل که یکی از پر مخاطب‌ترین رسانه‎‌های افغانستان است، گفت‌وگو کرده‌ایم. او این قبیل‌ رفتارها را در ایران سابقه دار می‌داند و معتقد است مقامات ایرانی نه تنها از مهاجران افغان در ایران حمایت نکرده‌اند بلکه عامل به وجود آمدن برخی از این رفتارهای نژادگرایانه هم هستند. کاوه می‌گوید عده‌ای از ایجاد فاصله بین دو ملت سود می‌برند و دولت ایران هم با اخراج گسترده اتباع افغان، دولت افغانستان و کشورهای غربی را تحت فشار می‌گذارد. او همچنین از حساس شدن افکار عمومی افغانستان و احتمال بروز اقدام‌های مشابه در برابر شهرواندان ایرانی سخن می‌گوید.

مشروح گفت‌وگوی “روز” با پرویز کاوه را در ادامه می‌خوانید:

آقای کاوه، همانطور که می‌دانید برخی از اهالی یکی از شهرستان‌های ایران با نصب پارچه نوشتی بر سر در ورودی یک آموزشگاه خواسته‌اند که از ورود دانش آموزان افغان به این مرکز جلوگیری شود، نظر شما به عنوان یکی از اهالی رسانه در افغانستان چیست؟ چقدر در جریان این گونه رفتارها هستید؟

بدون شک چنین اتفاقاتی بارها در ایران افتاده است. بارها کودکان و دانش‌آموزان افغان از تحصیل محروم شده‌اند و زمینه تحصیل برایشان فراهم نشده است. در اقدام اخیر هم آن‌طور که گزارش‌ها می‌گویند و عکس‌ها و شواهدش در اختیار رسانه‌های افغانستان قرار گرفته، برخی افراد و اهالی محل خواهان ممنوع شدن ورود افغان ‌ها به آموزشگاه شده‌اند که این یک برخورد خلاف موازین حقوق بشر در خصوص افغان‌های مهاجری است که در ایران زندگی می‌کنند. این نوع رفتار تلاش برای ضایع کردن حقوق آموزشی شهروندان افغان است. من فکر می‌کنم نهادهای مدنی و رسانه‌ها چه در ایران و چه در افغانستان مسئولیت دارند در برابر چنین اقداماتی، از جانب هرکسی باشد، قد علم بکنند، بایستند و مبارزه بکنند.

از مسئولیت نهادهای مدنی گفتید، چه مسئولیتی متوجه مسئولان دولتی ایران هست؟

در گذشته هم مواردی بوده که ورود اتباع افغان به برخی ازپارک‌ها و مراکز تفریخی ممنوع شده است، حتی بوده مواردی که از ورود افغان‌ها به حمام‌های عمومی هم جلوگیری شده است. این روند به هر شکلی که اتفاق می‌افتد و هر کسی که در این رویدادها دست دارد، بر عهده مسئولین دولتی است که مداخله کند و حق دسترسی به درس، تفریح و کار را برای مهاجرین افغان که در ایران به سر می‌برند میسر و مهیا کند. بدون شک دولت مسئولیت دارد جلوی افراد یا نهادهایی را که مانع آزادی‌های فردی افغان‌ها در ایران می‌شود، بگیرد.

سال‌هاست که افغان‌ها در ایران حضور دارند ولی چند صباحی است که چنین رفتارهایی از سوی برخی ایرانیان بیشتر از پیش مشاهده می‌شود. به نظر شما دلیل این رفتارها با وجود قرابت‌های فرهنگی و زبانی و… بین دو ملت چیست؟

من فکر می کنم در این زمینه باید ارزیابی‌های دقیق و واقع‌بینانه در ایران صورت بگیرد تا دلایل چنین اقداماتی به طور دقیق مشخص شود. اما از طرفی فکر می کنم که برخی از افراد در پی ایجاد فاصله در بین مردمِ دو کشور هستند و با انجام چنین رفتارهایی تلاش می‌کنند تا زمینه را برای ایجاد سوءتفاهم بین ملت‌های ایران و افغانستان میسر کنند. بدون شک حکومت ایران در بسیاری از موارد مانند اخراج افغان‌ها از ایران، به این روند کمک می‌کند و این ذهنیت را تقویت می‌کند که مردم ایران جلوی آزادی افغان‌ها را بگیرند.

گزارش‌ها از این حکایت دارد که افکار عمومی در افغانستان هم نسبت به این قبیل رفتارها حساس شده‌اند، شما اطلاع دارید که افغان‌ها طی این مدت چه واکنش‌هایی نشان داده‌اند؟

بدون شک واکنش‌های که در داخل افغانستان در برابر چنین اقداماتی دیده می‌شود و صورت می‌گیرد واکنش‌هایی است که بیشتر جنبه احساساتی دارد. یعنی افغان‌ها با دیدن چنین رویدادها و چنین وقایعی به صورت جدی احساساتی می‌شوند و در بسیاری از مواقع در برابر نهادهای دیپلماتیک و سیاسی ایران در افغانستان دست به تظاهرات می‌زنند. این خودش باعث می‌شود که افغان‌ها هم درمواردی به آزار و اذیت اتباع ایرانی در افغانستان دست بزنند. من فکر می‌کنم چنین رفتارهایی به هیچ وجه به نفع ملت‌های ایران و افغانستان نیست. این ملت‌ها خیلی به هم نزدیک هستند. جدا از مرزبندی‌های سیاسی که بین این دو کشور وجود دارد مردم ایران و افغانستان دارای زبان مشترک، فرهنگ مشترک و اشتراکات فراوان دیگر هستند. افکار عمومی در افغانستان در برابر چنین رویدادهایی به شدت صدمه می‌بیند و دست به واکنش‌های احساسی می‌زند و مقابله به مثل می‌کند.

به نظر شما فاصله افتادن میان مردم افغان و ایرانیان به نفع چه افراد یا جریاناتی است؟

زمانی که دولت ایران بحث اخراج مهاجران افغان را مطرح می‌کند که البته در بسیاری موارد این مساله به عنوان ابزار فشار روی دولت افغانستان به حساب می‌آید، باعث می‌شود که افکار عمومی در ایران به این فکر کنند که به وجود افغان‌ها در ایران نیاز نیست و یا این که باید ایران را ترک کنند. یکی از راه‌هایی که می‌شود به افغان‌ها فشار آورد تا ایران را ترک بکنند همین است که جلوی آموزش، تفریح و آزادی‌های فردی و مدنی‌شان را گرفت.

یعنی شما معتقد هستید رفتار مردم تابعی از رفتار حکومت است؟

کاملا و بدون شک. بسیاری از افغان‌ها، به خاطر جنگ‌های زیادی که در کشورجریان داشته به ایران مهاجرت کرده‌‌اند و در این کشور زندگی و کار کرده‌اند، اما از وقتی که دولت دست به اقداماتی در برابر مهاجرین افغان زد، می بینیم برخورد برخی از ایرانی‌ها در مسیری حرکت‌ می‌کند که سیاست‌های دولت در حرکت است. یعنی به نحوی افکار عمومی مردم ایران از عملکرد حکومت ایران در این زمینه الهام می‌گیرد و دست به چنین کارهایی می‌زنند.

برخی از عملکردهای حکومت‌ ایران برخورهای نژادپرستانه را دربین مردم ایران ترویج می‌کند. ما می‌بینیم که در بسیاری از موارد قوانینی دربرابرنژاد پرستی و دربرابر برخوردهای متفاوت با شهرندان ایران در این کشور نافذ است اما در برابر افغان‌ها یا در برابر برخورد تبعیض‌آمیز افراد با افغان‌ها اعمال نمی‌شود. ضمانت‌های قانونی برای حمایت از مهاجرین افغان که در ایران به سر می‌برند وجود ندارد و دولت همواره به دنبال تحت فشار قرار دادن اتباع افغان به عناوین مختلف است.

در حال حاضر مهمترین مشکلات مهاجران افغان در ایران چیست؟

یکی از مشکلات بزرگ افغان‌ها در ایران این است که در مواردی که به زندان می‌ا‌‌فتند دسترسی به محاکمه عادلانه ندارند. در سلول‌های انفرادی از آنها بازجویی می‌شود و در زمان بازجویی مورد شکنجه قرار می‌گیرند. نهادهای حقوق بشری در داخل افغانستان و سایر کشورها و حتی فعالان حقوق بشر ایرانی اذعان می‌کنند که یکی از مواردی که همواره برای مهاجرین افغان مشکل خلق کرده این است که دولت ایران در زمینه محاکمه عادلانه اتباع افغانستان بسیار بی‌توجه است. دومین مورد این است که گاهی اتقاق می‌افتد که اتباع افغان را به صورت اجباری از مرزها خارج می‌کنند که این باعث می‌شود خانواده‌ها از هم بپاشند و از یکدیگرجدا شوند. ما موارد بسیاری در افغانستان داریم که فرزندهای یک خانواده به اجبار از ایران اخراج شدند. در صورتی که والدین و دیگر اعضای خانواده‌شان هنوز در ایران هستند و خبر ندارند که چه بر سر فرزندانشان آمده است؟ آیا جانشان را از دست داده‌اند؟ گم شده و یا اینکه اخراج شده‌اند. این‌ها مشکلاتی است که به صورت گسترده در بین مهاجران افغانستان که در ایران هستند وجود دارد.

به عنوان آخرین سوال؛ شما راه حل را در چه می‌بینید؟ چطور باید به تبعیض‌هایی که علیه افغان‌ها در ایران وجود دارد و همچنین مشکلات مهاجرین افغان پایان داده شود؟

یکی از راه‌ها این است که دولت افغانستان و دولت ایران روی این مساله بیشتر صحبت کنند، تا قواعد وضع بشود و قراردادها و توافق‌نامه‌ها در این زمینه به امضای دو طرف برسد. بارها نهادهای مدنی و حقوق بشری روی دولت افغانستان فشارهای لازم را وارد کرده‌اند تا با مقامات ایرانی وارد مذاکره بشوند و برای حل مشکلات افغان‌ها آنگونه که ممکن است اقدام کنند. اما ما می‌بینیم که طرف ایرانی در بیشتر موارد به خاطر فشار وارد کردن به دولت افغانستان و همچنین فشار آوردن به کشورهای غربی که در افغانستان حضور دارند مشکلاتی را برای افغان‌ها خلق می‌کند و دست به اخراج دسته‌جمعی اتباع افغان می‌زند. قردادهای دو جانبه بین دو دولت می‌تواند در این موارد راه‌گشا باشد ضمن اینکه دولت ایران باید به قوانین بین‌المللی در زمینه حمایت از حقوق مهاجران پایبند باشد و به این قواعد و قوانین احترام بگذارد.

رادیوفردا: خبرگزاری دانشجويان ايران، ایسنا، به نقل از «منابع آگاه لبنانی» که با روزنامه عکاظ چاپ عربستان سعودی گفت‌وگو کرده‌اند، از «استقرار ۱۰ هزار نيروی حزب‌الله لبنان در دمشق برای ممانعت از سقوط نظام اسد در زمان حمله آمريکا» خبر داده است.

در همین زمینه يک عضو کميسيون امنيت ملی و سياست خارجی مجلس ايران نيز به خبرگزاری فارس گفته است که نيروهای حزب‌الله «رسما، صادقانه، شفاف و آشکار» در سوريه حضور دارند.

حزب‌الله لبنان، سازمان سياسی – نظامی شيعه در لبنان، به طور رسمی اعلام کرده است که نيروهايش در کنار نيروهای مسلح وفادار به بشار اسد، با شورشيان مسلح مخالف دولت سوريه می‌جنگند.

اين گزارش می‌افزايد که «ماموريت اول» نيروهای حزب‌الله در سوريه «ممانعت از سقوط دمشق» و «ماموريت دوم» آن «آمادگی برای پاسخ موشکی به اسرائيل در صورت وخيم شدن شرايط عليه نظام سوريه در زمان حمله آمريکا» خواهد بود.

اين منابع گفته‌اند که حزب‌الله لبنان با احتمال حمله نظامی به سوريه به عنوان «يک واقعيت که گريزی از آن نيست» برخورد می‌کنند.

ايسنا همچنين به نقل از وب‌سايت لبنانی «الحدث» گزارش داده است که نيروهای حزب‌الله در مرز مشترک لبنان و اسرائيل به حال «آماده‌باش» درآمده‌اند.

اين گزارش می‌افزاید که هدف از استقرار اين نيروها در مرز لبنان با اسرائيل، پاسخ‌گويی به «هر گونه حمله نظامی آمريکا عليه سوريه» است.

يک عضو کميسيون امنيت ملی و سياست خارجی مجلس ايران نيز به خبرگزاری فارس گفته است که نيروهای حزب‌الله «رسما، صادقانه، شفاف و آشکار» در سوريه حضور دارند.

جواد کريمی قدوسی که اخيرا همراه با هيئتی از نمايندگان مجلس به سوريه سفر کرده، می‌افزاید که «تزلزلی در روحيه» بشار اسد، مقام‌های سياسی و نيروهای نظامی اين کشور نديده و رئيس جمهور سوريه نگرانی درباره حمله آمريکا «ندارد».

به گفته این عضو کميسيون امنيت ملی و سياست خارجی مجلس، آمادگی دفاعی و نظامی سوريه «فوق‌العاده زياد» است و يگان‌های موشکی ارتش سوريه نيز «دست‌نخورده» مانده‌اند.

کنگره ايالات متحده آمريکا قرار است ظرف روزهای آينده درباره حمله نظامی به سوريه تصميم بگيرد. دولت‌های آمريکا، فرانسه و ترکيه که همسايه سوريه است اعلام کرده‌اند در اين حمله متحد خواهند شد و ايالات متحده گفته که کشورهای عربی تامين هزينه‌های حمله به سوريه را پذيرفته‌اند.

اما مقام‌های سياسی و نظامی سوريه و برخی از مقامات جمهوری اسلامی می‌گويند که حمله به اين کشور، کل منطقه را «به آتش می‌کشد» و نیروهای سوریه آمادگی دفاع در برابر تهاجم نظامی را دارند.

حمله احتمالی ايالات متحده آمريکا و متحدانش به سوريه واکنشی است به بمباران شيميايی مناطقی در اطراف دمشق در روز ۲۱ اوت که به مرگ حدود ۱۵۰۰ نفر که ۴۰۰ نفر آنها کودک بودند منجر شد.

در حالی که دولت سوريه و متحدانش ايران و روسيه می‌گويند که شورشيان مخالف بشار اسد، مسئول اين حمله بوده‌اند، دولت‌های غربی با استناد به گزارش‌های سازمان‌های جاسوسی خود می‌گويند که مطمئنا اين حمله توسط نيروهای وفادار به بشار اسد انجام شده است.

رادیوفردا: تجمع اعتراضی شماری از شهروندان افغانستان مقابل کنسولگری ایران در هرات به درگیری میان نیروهای امنیتی و معترضان و مرگ دست‌کم یک نفر انجامید.

این تجمع اعتراضی صبح شنبه، ۱۶ شهریور، رخ داد و در جریان آن بخشی از کنسولگری ایران در هرات نیز به آتش کشیده شد.

بر اساس گزارش‌ها، معترضان از میان شهروندان افغانی بودند که برای دریافت ویزای کار ایران مبلغی را به کنسولگری ایران در هرات به ودیعه سپرده‌اند و اکنون که به کشور خود بازگشته‌اند، خواستار دریافت این وجه امانتی شده‌اند.

به گفته خبرنگار بخش افغانستان رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی، معترضان ماه‌هاست تقاضای پس گرفتن وجه امانتی خود را دارند که مبلغی معادل ۴۰۰ یورو می‌شود، اما کنسولگری ایران در هرات انجام کار را تاکنون به تعویق انداخته است.

شاهپور صابر،‌ خبرنگار رادیو اروپای آزاد، به رادیوفردا می‌گوید، معترضان این‌ بار پس از آن که نتوانستند پاسخ مناسبی از کنسوگری ایران دریافت کنند با پرتاب سنگ و چوب به تخریب ساختمان کنسولگری اقدام کردند که ماموران محافظ کنسولگری در واکنش به این اقدام به سوی معترضان شلیک کردند.

به گفته آقای صابر، در نتیجه شلیک نیروهای امنیتی دست‌کم یک نفر کشته و یک نفر نیز زخمی شد.

​​اما این تازه آغاز درگیری‌ها بود، از آنجا که معترضان خشمگین به دروازه‌های مختلف کنسولگری هجوم بردند و توانستند با ورود به ساختمان، یکی از دفاتر کنسولگری را به آتش بکشند.

شاهپور صابر می‌گوید، این غائله با دخالت نیروهای امنیتی هرات به پایان رسید در حالی که معترضان ادعا می‌کنند تعداد کشته‌شدگان آنان سه نفر بوده است، اما منابع پزشکی هرات تنها مرگ یک نفر و زخمی شدن چهار نفر را تایید می‌کنند.

همچنین مقامات پلیس هرات نیز اعلام کرده‌اند که حدود ۲۰ نفر از معترضان بازداشت شده‌اند.

کنسولگری ایران در هرات پیش از این نیز شاهد اعتراضات شهروندان افغانی بوده است، از جمله روز ۳۰ مرداد سال جاری که معترضان مانند این بار خواستار دریافت وجه امانتی خود بودند.

آنها همچنین مقامات کنسولگری ایران را به «فساد»، «دریافت رشوه» و ایجاد «بازار سیاه» برای فروش ویزای کار در ایران متهم می‌کنند.

رادیوفرانسه: روزنامۀ وال استریت ژورنال به نقل از مقام های آمریکایی نوشت که دولت واشنگتن دستور تهران به گروه های مسلح شیعه در بغداد را به دست آورده که طی آن حکومت ایران از نیروهای نظامی در عراق خواسته است که در صورت حملۀ آمریکا به رژیم دمشق به سفارتخانۀ آمریکا و منافع این کشور در عراق حمله کنند.

مقامات دولت آمریکا اعلام کرده اند که فرمان دولت ایران را به شورشیان مسلح در عراق شخص سردار قاسم سلیمانی فرماندۀ سپاه قدس سپاه پاسداران ایران صادر کرده است. در این پیام سردار سلیمانی از شورشیان مسلح در عراق خواسته است که در صورت حمله به رژیم بشار اسد باید با قدرت منافع آمریکا در عراق را هدف حمله قرار بدهند.
مقامات دولت آمریکا گفته اند که نیروی دریایی این کشور تحرکات قایق های تندروی سپاه پاسداران در آب های خلیج فارس را تحت نظر دارد. دولت آمریکا همچنین نگران است که در صورت اقدام نظامی علیه رژیم اسد، حزب الله لبنان سفارتخانۀ آمریکا در بیروت را آماج حملات خود قرار بدهد. امروز اعلام شد که دولت واشنگتن کارکنان غیرضروری سفارتخانه اش در بیروت را از لبنان خارج می کند.

رادیوفردا: واشینگتن می‌گوید باخبر شده است که ایران در پیامی به شبه نظامیان وفادار به خود در عراق فرمان داده است که در صورت حمله آمریکا به سوریه، مواضع ایالات متحده در بغداد، از جمله سفارت این کشور، را مورد حمله قرار دهند.

به گزارش ۱۴ شهریورماه روزنامه آمریکایی وال استریت جورنال، مقام‌های آمریکایی گفته‌اند که این پیام را که به گفته آنها از سوی قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس، شاخه برون‌مرزی سپاه پاسداران، برای شبه‌نظامیان عراقی حامی جمهوری اسلامی ارسال شده است، در چند روز اخیر ردیابی کرده‌اند.

به گفته این مقام‌های آمریکایی، قاسم سلیمانی در این پیام گفته است که شبه‌نظامیان شیعه باید برای پاسخ‌گویی به حمله احتمالی آمریکا به سوریه آماده باشند.

این مقام‌ها می‌گویند سفارت آمریکا در بغداد که یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های دیپلماتیک آمریکا در جهان به شمار می‌رود، از جمله این اهداف است.

به گزارش وال‌ استریت جورنال، مقام‌های ایرانی از اظهار نظر در مورد این خبر خودداری کرده‌اند.

پیش از این چندین مقام‌ جمهوری اسلامی بارها در مورد تبعات اقدام نظامی آمریکا در سوریه هشدار داده‌اند.

آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، روز پنج‌شنبه، ۱۴ شهریورماه، گفت که در صورت حمله به سوریه، این آمریکا است که ضرر خواهد کرد و حسن روحانی، رئیس جمهور ایران، نیز یک روز پیش از آن گفته بود که هر گونه اقدام علیه سوریه «به ضرر دوستان آمریکاست».

در این بین اما فرمانده سپاه پاسداران ایران هشدار تندتری را مطرح کرده‌ است. محمدعلی جعفری با اظهار این‌ که واکنش‌ها به حمله احتمالی آمریکا به سوریه، «فراتر از مرزهای» سوریه خواهد بود، افزوده است: «حمله به سوریه به معنای نابودی قریب‌الوقوع اسرائیل خواهد بود.»

این در حالی است که دیگر حامیان مداخله نظامی در سوریه معتقدند که بی‌عملی مقابل سوریه، به نفع ایران و حزب‌الله خواهد بود.

جان کری، وزیر خارجه آمریکا، گفته است که اگر آمریکا به سوریه پاسخ ندهد «ایران و حزب‌الله جسارت پیدا خواهند کرد»، فرانسه تأکید دارد که بی‌عملی در برابر سوریه، «پیامی اشتباه به ایران است» و اسرائیل نیز می‌گوید واکنش آمریکا «پیامی قاطع» به ایران و حزب‌الله است.

رئیس‌جمهوری آمریکا گفته است تصمیم دارد علیه دمشق دست به اقدامی نظامی بزند؛ او اما از کنگره آن کشور خواسته است در این مورد موافقت نهایی خود را اعلام کند.

قرار است در هفته پیش رو کنگره آمریکا در مورد طرح رئیس جمهوری برای حمله محدود به سوریه رایزنی نهایی و تصمیم‌گیری بکند.

بی‌بی‌سی: کمیته روابط خارجی سنا با اختلاف سه رای این طرح را تصویب کرد

کمیته روابط خارجی مجلس سنای آمریکا اقدام نظامی علیه سوریه در واکنش به آنچه دولت ایالات متحده می گوید استفاده دولت این کشور از سلاح های شیمیایی است را تصویب کرده است.

این کمیته با ۱۰ رای موافق در مقابل هفت رای مخالف این طرح را به صحن مجلس سنا فرستاد که احتمالا هفته آینده به رای گذاشته خواهد شد.

این طرح درحالی در کمیته روابط خارجی تصویب شد که باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا برای جلب حمایت بین المللی از اقدام تنبیهی نظامی علیه حکومت سوریه می کوشد.

این طرح استفاده محدود از نیروی نظامی در سوریه را برای ۹۰ روز مجاز می کند، اما اجازه پیاده کردن نیروهای آمریکایی در خاک سوریه را نمی دهد.

علیرغم رای روز چهارشنبه سرنوشت این طرح در صحن سنا معلوم نیست.

براساس بررسی شبکه ای بی سی، تاکنون فقط ۲۱ سناتور گفته اند که احتمالا از این قطعنامه حمایت خواهند کرد.

سیزده نفر از آنها گفته اند که احتمالا با قطعنامه مخالفت خواهند کرد و ۶۶ سناتور هنوز تصمیم نگرفته اند یا رای آنها معلوم نیست.

با این حال انتظار می رود که این آمارها با تغییر عبارت بندی قطعنامه تغییر کند. به علاوه فشار کاخ سفید و متحدان آن در کنگره هم احتمالا بر نحوه آرای سناتورها موثر خواهد بود.

پیشتر ژان مارک ارو، نخست وزیر فرانسه هشدار داد که اگر جامعه بین‌المللی در قبال حمله شیمیایی در سوریه اقدامی نکند، “پیامی اشتباه” برای ایران در ارتباط با برنامه هسته‌ای این کشور فرستاده است.

به گزارش خبرگزاری رویترز آقای ارو که در پارلمان فرانسه از تصمیم دولت این کشور برای مشارکت در حمله نظامی به سوریه دفاع می‌کرد، گفت که انفعال در این زمینه صلح و امنیت کل منطقه را به خطر می‌اندازد.

نخست‌وزیر فرانسه در پارلمان این کشور از اقدام نظامی علیه سوریه دفاع کرد

نخست وزیر فرانسه این سوال را مطرح کرد که در صورت اقدام نکردن “چه اعتباری برای تعهدات بین‌المللی ما در قبال منع گسترش تسلیحات کشتار جمعی از جمله سلاح‌های هسته ای باقی خواهد ماند؟”

آقای ارو در ادامه خطاب به نمایندگان پارلمان فرانسه گفت: “چه پیامی برای رژیم‌های دیگر خواهد فرستاد… من هم مثل شما به ایران و کره شمالی فکر می‌کنم. پیام روشن است: می‌توانید به کارتان ادامه دهید.”

رای گیری روز چهارشنبه در کمیته روابط خارجی سنا پس از شهادت جانی کری وزیر خارجه، چاک هیگل وزیر دفاع و ژنرال مارتین دمپسی رئیس ستاد مشترک انجام شد.

جان کری، وزیر خارجه آمریکا در آن نشست در روز سه شنبه هشدار داد که اقدام نکردن علیه سوریه “پیام خطرناکی” به ایران و کره شمالی خواهد فرستاد.

چاک هیگل، وزیر دفاع آمریکا هم در اظهار نظری مشابه در همان جلسه گفت اگر آمریکا به سوریه حمله نکند در مصاف با ایران در ارتباط با برنامه هسته ای این کشور ضعیف به نظر خواهد آمد.

نخست وزیر فرانسه در پارلمان این کشور گفت تردیدی وجود ندارد که حکومت سوریه مسئول حمله شیمیایی دو هفته پیش در حومه دمشق بوده است.

فرانسه از همان ابتدا گفته بود که در کنار آمریکا در اقدام نظامی علیه سوریه شرکت خواهد کرد.

بعد از رای منفی پارلمان بریتانیا به مشارکت در حمله نظامی علیه سوریه، دولت فرانسه هم از سوی مخالفان در پارلمان تحت فشار قرار گرفت تا درباره این موضوع رای‌گیری کند، اما فرانسوا اولاند که بنا بر قانون اساسی فرانسه نیازی به کسب اجازه پارلمان ندارد، تاکنون زیر بار این فشارها نرفته است.

این بحث امروز، چهارشنبه ۴ سپتامبر، در پارلمان فرانسه مطرح شد، اما درباره آن رای‌گیری نخواهد شد.

بعد از آن که باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا گفت که حمله نظامی به سوریه را به رای کنگره موکول می کند، فرانسه هم اعلام کرد که به تنهایی علیه سوریه اقدام نخواهد کرد.

خودنویس: به نظر می‌رسد هاشمی رفسنجانی خواسته است پیامی ویژه در ارتباط با حمله احتمالی به سوریه توسط آمریکا و متحدانش برساند.

بخش تحلیل خودنویس: عصر روز گذشته، خبرگزاری ایلنا، خبری از هاشمی رفسنجانی مخابره کرد که بر اساس خبر اولیه [2]، او بشار اسد و دولت سوریه را مسئول حمله شیمیایی به مردم این کشور معرفی می‌کرد. متن سخنان هاشمی رفسنجانی بر اساس خبر اولیه ایلنا، به این صورت بود:

«اکنون آمریکا، جهان غرب با همراهی برخی از کشورهای عربی تقریبا شیپور جنگ در سوریه را به صدا درآوردند كه خدا به مردم سوریه رحم کند. مردم سوریه در این ۲ سال آسیب‌های فراوانی دیده‌اند، زندان‌ها مالامال از مردم است و دیگر ورزشگاه‌ها را بدل به زندان کرده‌اند، بیش از ۱۰۰ هزار نفر کشته و میلیون‌ها آواره وضعیت اسفبار سوریه را بیش از پیش نمایان می‌کند. مردم از طرف حکومت خودشان مورد حمله شیمیایی واقع شده‌اند و حالا هم باید منتظر حمله خارجی‌ها باشند.»

اما پس از ساعاتی و به دنبال بازتاب بین‌المللی وسیع این خبر، که برخی رسانه‌های فارسی‌زبان نیز بیان داشتند [3] که «این نخستین بار است که یک مقام رسمی در ایران، رژیم بشار اسد را مسؤول حمله شیمیایی به مردم این کشور معرفی می‌کند»، بخش انتهایی سخنان هاشمی رفسنجانی در خبرگزاری ایلنا [4]، به این صورت تغییر یافت:

«مردم سوریه از یک طرف مورد حمله شیمیایی واقع شده‌اند و حالا هم باید منتظر حمله خارجی‌ها باشند.»

برخی این خطا را نوعی گاف رسانه‌ای یا به اصطلاح اشتباه لپی تلقی کردند؛ اما به نظر نمی‌رسد در چنین فضایی، که خود هاشمی نیز یک روز پیش از آن، با حساس ارزیابی کردن اوضاع، از موضع‌گیری کانال‌های غیررسمی در سیاست خارجی انتقاد کرده و گفته بود [5] «باید از بیان مواضع غیررسمی و افراطی توسط افراد غیرمرتبط، پرهیز و مواضع اصولی و هوشیارانه نظام توسط کانال‌های رسمی و مسؤول بیان شود»، چنین تحلیل و توجیهی چندان معقول باشد. همچنین باید توجه داشت که رسانه‌ها و خبرگزاری‌های رسمی جمهوری اسلامی، تحت اشراف، نظارت و کنترل دقیق نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی قرار دارند و انتشار چنین خبر مهمی، در چنین شرایط حساسی که مستقیماً به امنیت ملی کشور مرتبط است، در دولتی کاملاً امنیتی را نمی‌توان صرفاً یک گاف رسانه‌ای تلقی کرد.

به نظر می‌رسد هاشمی رفسنجانی، که در انتخابات اخیر، یک بار دیگر نشان داد که روباه پیر و سَیّاس کَیّاس جمهوری اسلامی است و بقای این نظام، برای او از هر چیز دیگری مهم‌تر است، به این روش، خواسته است پیامی ویژه را در ارتباط با حمله احتمالی به سوریه توسط آمریکا و متحدانش ارسال نماید.

دویچه‌وله: چهاردهمین اجلاس مجلس خبرگان کار خود را با حضور قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس آغاز کرد. سلیمانی از سوی آمریکا به همکاری نزدیک با حکومت سوریه در سرکوب مخالفان متهم شده است. سخنرانی او در مجلس خبرگان غیرعلنی است.

چهاردهمین اجلاس رسمی مجلس خبرگان صبح سه‌شنبه (۱۲ شهریور ۱۳۹۲/ ۳ سپتامبر) کار خود را آغاز کرد. این اجلاس در ساختمان قدیمی مجلس شورای اسلامی برگزار می‌شود.

نشست دو روزه اعضای دوره چهارم مجلس خبرگان با سخنرانی کوتاه محمدرضا مهدوی کنی آغاز شد که از سال ۱۳۸۹ به عنوان جانشین اکبر هاشمی رفسنجانی ریاست این مجلس را بر عهده دارد.

“حراست از رهبر به جای نظارت”

مجلس خبرگان هر سال دو جلسه رسمی، در ماه‌های پایانی تابستان و زمستان برگزار می‌کند. نشست‌های رسمی این نهاد با توجه به وظایف و اختیاراتی که قانون اساسی برای اعضای آن تعریف کرده، در شرایط عادی از اهمیت زیادی برخوردار نیست.

مطابق اصل ۱۰۷ قانون اساسی مهمترین وظیفه‌ی خبرگان انتخاب رهبر جمهوری اسلامی از میان “فقهای واجد شرایط مذکور در اصول پنجم و یکصد و نهم” این قانون است.

در اصل ۱۱۱ قانون اساسی نیز آمده است: «هر گاه رهبر از انجام وظایف قانونی خود ناتوان شود. یا فاقد یکی از شرایط مذکور در اصول پنجم و یکصد و نهم گردد، یا معلوم شود از آغاز فاقد بعضی از شرایط بوده است، از مقام خود بر کنار خواهد شد.»

در اصل یاد شده تشخیص این امر به اعضای مجلس خبرگان واگذار شده است. برخی از منتقدان این اصل را به معنای نظارت بر عملکرد رهبر می‌دانند و مجلس خبرگان را متهم می‌کنند که از زمان انتخاب علی خامنه‌ای به عنوان رهبر جمهوری اسلامی به مهمترین وظیفه خود عمل نکرده است.

مهدوی کنی بارها وظیفه اصلی مجلس خبرگان را نه نظارت که “حراست و حفاظت” ار رهبر عنوان کرده است: «نظارت به این معنا نیست كه ما بخواهیم از رهبری اشكال بگیریم. نظارت ما همان نظارت حراستی است.»

رئیس مجلس خبرگان در سخنرانی افتتاحیه اجلاس چهاردهم نیز ابراز امیدواری کرد که اعضای این مجلس بتوانند “به خوبی از جایگاه رهبری صیانت” کنند.

گزارش اوضاع منطقه در نشست غیرعلنی

یکی از جنبه‌های غیرمتعارف چهاردهمین اجلاس مجلس خبرگان حضور فرمانده سپاه قدس، شاخه برون مرزی سپاه پاسداران به عنوان میهمان ویژه در این نشست دو روزه است.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، قرار است قاسم سلیمانی در نخستین روز “در ارتباط با اوضاع سوریه، مصر، عراق، لبنان و دیگر کشورهای منطقه برای اعضای خبرگان” سخنرانی کند.

سلیمانی موثرترین و بانفوذترین مقام جمهوری اسلامی در اجرای سیاست‌های این کشور در منطقه محسوب می‌شود. آمریکا بارها از حضور سلیمانی در سوریه خبر داده و نقش او را در فرماندهی سرکوب مخالفان بشار اسد تعیین‌کننده ارزیابی می‌کند.

سپاه قدس در زمان حضور نظامیان آمریکایی در عراق نیز به انجام عملیات تروریستی و تخریبی برای وادار کردن نظامیان خارجی به خروج از این کشور متهم می‌شد.
محمدرضا مهدوی کنی محمدرضا مهدوی کنی

جمهوری اسلامی رسما حضور و دخالت در سوریه را تکذیب می‌کند، اما اظهارات برخی فرماندهان سپاه و بسیاری از گزارش‌ها حاکی از نقش مهم ایران در تجهیز ارتش سوریه و سازماندهی سرکوب مخالفان، به ویژه در نبردهای شهری است.

تبریک مشروط مهدوی‌کنی به روحانی

جمهوری اسلامی سوریه را محور مقاومت علیه اسرائیل در منطقه می‌داند و معتقد است باید از تمام امکانات برای جلوگیری از سقوط رژیم بشار اسد استفاده کرد.

ظاهرا سخنرانی فرمانده سپاه قدس برای اعضای مجلس خبرگان چنان اهمیتی دارد که سخنرانی رئیس دولت یازدهم به روز دوم موکول شده است. حسن روحانی، عضو مجلس خبرگان است اما روز چهارشنبه برای نخستین‌بار به عنوان رئیس جمهور در این نشست سخنرانی می‌کند.

مطابق گزارش‌ها چهاردهمین اجلاس مجلس خبرگان، پس از سخنرانی مهدوی کنی به صورت غیرعلنی ادامه یافته است. مهدوی کنی با اشاره به سخنان روحانی که خود را رئیس جمهور همه خوانده گفت: «ممکن است ما به ایشان رای نداده باشیم ولی او رئیس جمهور همه ماست.»

به گزارش خبرگزاری مهر رئیس مجلس خبرگان می‌گوید: «مملکت ما در وضع کنونی دارای مشکلات بسیاری است. کسی که در چنین شرایطی این مسئولیت را قبول می کند با مشکلات بسیاری مواجه است.»

مهدوی کنی در بخش دیگری از سخنان افتتاحیه خود تبریک به روحانی برای پیروزی در انتخابات را دارای سه معنای “شادباش، دعا و مطالبه” خواند و افزود: «ما به رئیس جمهور به هر سه معنا تبریک می‌گوییم و البته مطالبات خودمان را هم داریم.»

رئیس ۸۲ ساله‌ی مجلس خبرگان تبریک به حسن روحانی را مشروط خواند: «همانطور که رهبری در مراسم تنفیذ عنوان می کنند که این تنفیذ مطلق نیست تبریک و تقاضای ما هم از رئیس جمهور مشروط است.»

رادیوفردا: رهبران کمیته روابط خارجی سنای آمریکا، سه‌شنبه دوازدهم شهریور ماه اعلام کردند، با دولت به توافق رسیده‌اند و از طرحی که برای اقدام نظامی محدودی در سوریه پیش‌بینی شده، حمایت کنند.

به گفته شبکه‌های خبری آمریکا این طرح مهلی ۶۰ روزه را به دولت و ارتش می‌دهد، مهلتی که می‌تواند تا ۳۰ روز دیگر تمدید شود و حضور نیروهای زمینی در خاک سوریه را در بر نمی‌گیرد.

این کمیته روز سه‌شنبه برای بررسی تصمیم باراک اوباما در باره اقدام نظامی علیه سوریه تشکیل جلسه داده بود و بنابر گزارش‌ها، در شامگاه سه‌شنبه سناتورها در مورد پیش‌نویس این قطعنامه موافقت کردند.

پیشتر جان بینر، رئیس‌ مجلس نمایندگان آمریکا و اریک کانتور، رهبر اکثریت جمهوری‌خواه در همین مجلس، در روز سه‌شنبه از طرح باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا، برای اقدام نظامی در سوریه حمایت کردند.

حمایت از اوباما که از حزب دمکرات است در حالی صورت می‌گیرد که جمهوری‌خواهان آمریکا معمولا با او در موارد گوناگون اختلاف نظر دارند و این اختلاف‌ها بارها خبرساز شده است.

اما به نظر می‌رسد در مورد اقدام نظامی در سوریه، منتقدان باراک اوباما در حزب جمهوری‌خواه با او سر مخالفت نداشته باشند.

سناتور جان مک‌کین، رقیب باراک اوباما در نخستین انتخابات ریاست‌جمهوری که در آن به پیروزی رسید، نیز از «اقدام نظامی» در سوریه حمایت کرده است.

سناتور لیندسی گراهام، دیگر سناتور جمهوری‌خواه نیز با مک‌کین همراه شده است.

البته این دو، خواستار طرح نظامی «فراگیرتری» در مقایسه با «اقدامی محدود» شده‌ بودند.

اکثریت سنای آمریکا را دمکرات‌ها و اکثریت مجلس نمایندگان را جمهوری‌خواهان تشکیل می‌دهند، این هر دو مجلس نهاد «کنگره» آمریکا را تشکیل می‌دهد که باراک اوباما از آن خواسته است موافقت نهایی خود را برای حمله به سوریه اعلام کند.

برای تصمیم‌گیری در این مورد بود که کمیته روابط خارجی سنا برای شنیدن سخنان مقام‌های ارشد دولتی در مورد سوریه جلسه‌ای تشکیل داد.

در این جلسه جان کری، وزیر خارجه، چاک هیگل، وزیر دفاع، و ژنرال مارتین دمپسی، رئیس ستاد کل ارتش آمریکا، از سوی دولت سخن گفتند.

جلسه روز سه شنبه کمیته روابط خارجی مجلس سنا پیش از نشست کنگره در روز نهم سپتامبر، هفته آینده، برگزار می شود که قرار است درباره تصمیم اوباما به اقدام نظامی در سوریه بحث و رای گیری کند.

جان کری در این جلسه گفت اگر آمریکا دست به اقدامی نظامی در سوریه نزند «جعبه پاندورایی» را باز می‌کند (روایت افسانه‌ای از جعبه‌ای با همه بلاها)، که «عواقب خطرناکی» برای آن کشور خواهد داشت.

سناتور رابرت مندز، رئیس کمیته روابط خارجی سنا نیز گفته است شواهدی در دست است که گاز سارین علیه غیرنظامیان در دمشق استفاده شده و مشخص است که مخالفان آن را به کار نبرده‌اند.

سناتور مندز می‌گوید واضح است که حکومت سوریه از این سلاح استفاده کرد؛ و اکنون مسئله فرستادن پیامی به بشار اسد، حزب الله لبنان، ایران، کره شمالی و امثال آن است که آمریکا استفاده از سلاح شیمیایی را تحمل نخواهد کرد.

باراک اوباما روز گذشته گفت اطمینان دارد از کنگره اجازه انجام دادن اقدامی نظامی در سوریه را می‌گیرد.

رئیس‌جمهوری آمریکا می‌تواند راسا دست به اقدام نظامی بزند ولی باراک اوباما ترجیح داده است در این مورد به رای کنگره رجوع کند.

دولت فرانسه از طرح آمریکا حمایت کرده است و پارلمان آن کشور نیز قرار است در این مورد روز چهارشنبه جلسه فوق‌العاده تشکیل دهد، اما پارلمان بریتانیا به دولت آن کشور اجازه دخالت نظامی را در سوریه نداده است.

بی‌بی‌سی: ژنرال جک کین، معاون اسبق ستاد نیروی زمینی ایالات متحده، به بی‌بی‌سی گفت ابعاد حمله احتمالی آمریکا به سوریه ممکن است بیش از آن چیزی باشد که تاکنون گفته شده است.

بنا به گفته او اقدام نظامی موردنظر باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا، فراتر از حمله هوایی محدود به امکانات شیمیایی دولت سوریه خواهد بود.

مقام‌های آمریکایی تاکنون اعلام کرده‌اند که اقدام نظامی‌شان علیه سوریه تنها شامل حملات هوایی محدود است که امکان استفاده از تسلیحات شیمیایی از حکومت سوریه را بگیرد.

سوریه استفاده از سلاح شیمیایی علیه شهروندان خود را رد می‌کند و می‌گوید این ادعا تنها بهانه‌ای برای آغاز جنگ است.

ژنرال جک کین با سناتورهای جمهوری‌خواهی که در جریان برنامه‌های کاخ سفید قرار گرفته‌اند صحبت کرده و می‌گوید به این سناتورها اطمینان داده شده است که باراک اوباما قصد دارد ضربه‌ای چشمگیر به توان نظامی نیروهای بشار اسد بزند.

معاون اسبق ستاد نیروی زمینی آمریکا همچنین گفته که آمریکا برنامه‌هایی برای پشتیبانی گسترده‌تر از شورشیان مخالف اسد دارد.
قطر موافق حمله

با نزدیک شدن به موعد تصمیم‌گیری کنگره آمریکا درباره حمله به سوریه قطر نیز حمایت خود را از این حمله اعلام کرده است.

خالد بن محمد بن عطیه، وزیر خارجه قطر، به بی‌بی‌سی گفت اقدام نظامی خارجی برای حمایت از مردم سوریه ضروری است. او گفته قطر خواهان تغییر رژیم در سوریه نیست، اما اگر بشار اسد در قدرت بماند افراد بیشتری را خواهد کشت.

قطر یکی از اصلی‌ترین پشتیبانان مخالفان بشار اسد است و پیش از این به همراه عربستان سعودی خواستار مداخله نظامی اتحادیه عرب در سوریه شده بود.