اخبار

عصرایران: او می افزاید: ما از این موضوع اطلاع داریم و می دانیم که حملات هوایی ایران بیشتر در محدوده های مرزی ایران و عراق انجام می شود / این مقام آمریکایی می گوید حملات هوایی ایران مادامی که تهدیدی متوجه نیروهای آمریکایی حاضر در عراق نکند، از نظر واشنگتن تهدیدی محسوب نمی شود.
وب سایت محافظه کار “هافینگتن پست” آمریکا در خبری به نقل از یک مقام وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) مدعی شد ایران نیز به جمع کشورهای بمباران کننده مواضع داعش در عراق پیوسته است.

به گزارش عصر ایران این مقام وزارت دفاع آمریکا که نامی از او برده نشده ، می گوید به گمان او حملات هوایی ایران قطع نخواهد شد و مادامی که دولت تحت حمایت ایران در عراق با تهدید داعش مواجه باشد، این حملات هوایی ادامه خواهد یافت.

این مقام آمریکایی می گوید حملات هوایی ایران مادامی که تهدیدی متوجه نیروهای آمریکایی حاضر در عراق نکند، از نظر واشنگتن تهدیدی محسوب نمی شود.

او می افزاید: ما از این موضوع اطلاع داریم و می دانیم که حملات هوایی ایران بیشتر در محدوده های مرزی ایران و عراق انجام می شود.

هم اکنون کشورهای آمریکا، کانادا،بریتانیا و فرانسه مواضع داعش را در عراق بمباران می کنند.

جمهوری اسلامی ایران به طور رسمی کمک به ارتش و شبه نظامیان شیعه و دولت اقلیم کردستان عراق را برای مقابله با داعش تایید کرده است، اما مقامات جمهوری اسلامی ایران تا کنون داشتن هر گونه نیروی نظامی در عراق را تایید نکرده اند.

در هفته های اخیر تصاویر زیادی از حضور سردار قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه در عملیات های مختلف شبه نظامیان شیعه عراقی علیه داعش در مناطق مختلف عراق در شبکه های اجتماعی عراقی به نمایش گذاشته می شود.

ایران در انتقاد از رویکرد ائتلاف ضد داعش در مبارزه با این گروه می گوید با داعش نمی توان از هوا جنگید و باید این گروه تروریستی را در زمین مهار کرد.

تروریست های داعش هفته گذشته از منطقه سعدیه در استان دیالی که هم مرز با ایران است در یک عملیات موفق ارتش و نیروهای شبه نظامی شیعه عراقی بیرون رانده شدند.

طبق اذعان مقامات عراقی، ایران نخستین کشوری بود که پس از اشغال موصل از سوی گروه داعش در ژوئن سال جاری میلادی بلافاصله با ارسال کمک های تسلیحاتی به دولت عراق ، مقامات بغداد و دولت اقلیم کردستان عراق را در مبارزه با پیشروی های برق آسای داعش، یاری کرد.

دیگربان: مرتضی بختیاری٬ معاون دادستان کل کشور با تائید حضور نیرو‌های «قدس» سپاه پاسداران در عراق از آنها به عنوان مهمترین عامل مقابله با گروه «داعش» نام برده است.

آقای بختیاری گفته این نیروها در کنار نیرو‌های سپاه «بدر» و ارتش عراق توانسته‌اند خاک عراق را از «لوث وجود گروه تکفیری داعش» پاکسازی کنند.

حضور نیرو‌های «قدس» سپاه پاسداران در عراق پیش‌تر از سوی برخی دیگر از مقام‌های جمهوری اسلامی تائید شده بود.

قاسم سلیمانی فرمانده این نیرو هم ماه‌هاست در عراق حضور دارد و براساس برخی گزارش‌ها فرماندهی نیرو‌های عراقی در مقابل «داعش» را نیز برعهده دارد.

این مقام قضایی با اعلام اینکه «دشمنان» نظام در عراق هم از جمهوری اسلامی «شکست» خورده‌اند اظهار کرده که آنها برای جبران شکست‌های خود به «توطئه» در فضای مجازی روی آورده‌اند.

بختیاری مدعی شده در فضای سایبری هم وزارت دفاع اسرائیل از حملات جمهوری اسلامی در امان نیست و از نیرو‌های بسیج خواسته بیش از گذشته در «جنگ نرم» فعال باشند.

دیگربان: نیروهای نظامی «عصائب اهل‌الحق» عراق برای نخستین بار در ایران در یک مراسم عمومی دیده شدند.

این نیرو‌ها به عنوان محافظان محمد طباطبایی٬ جانشین دبیرکل «عصائب اهل‌الحق» صبح روز سه‌شبنه ۱۳ آبان ماه در مراسم عزاداری عاشورا در هیأت «رزمندگان اسلام» شهر قم شرکت کردند.

براساس برخی گزارش‌ها گروهی از اعضای این گروه شیعی در حال حاضر در پادگان‌های سپاه پاسداران مشغول آموزش نظامی هستند.

«عصائب اهل‌الحق» که مجوز «شرعی» فعالیت‌های نظامی خود را از محمود هاشمی شاهرودی دریافت کرده است اعلام کرده همه آمریکایی‌ها را در عراق مورد حمله قرار خواهد داد.

این گروه در کنار سپاه «بدر» به یکی از مهمترین بازو‌های نظامی جمهوری اسلامی در عراق تبدیل شده است.

دیگربان: حمیدرضا زمانی یکی از همراهان قاسم سلیمانی در جریان عملیات آزادسازی منطقه «جرف الصخر» در استان «بابل» عراق کشته شد.

ایرنا «زمانی» را یکی از اعضای گروه «مدافعان حرم» حضرت زینب معرفی کرده‌ است٬ اما برخی سایت‌های محافظه‌کار محل کشته شدن وی را منطقه «جرف الصخر» عراق اعلام کرده‌اند.

آن‌طور که این سایت‌ها گزارش کرده‌‌اند «زمانی» از ۴۵ روز پیش برای جنگ با گروه «داعش» به عراق اعزام شده بود.

زمانی در منطقه‌ای کشته شده که هفته گذشته تصاویری از قاسم سلیمانی در این منطقه {جرف الصخر} در فضای مجازی منتشر شده بود.

علت حضور سلیمانی در این منطقه فرماندهی عملیات «عاشورا» برای آزاد‌سازی مناطقی از شمال استان بابل اعلام شده بود.

پیکر این عضو سپاه پاسداران شامگاه چهارشنبه (هفتم آبان) در مسجد ارک تهران تشییع و روز پنجشنبه در «بهشت زهرای» تهران به خاک سپرده شد.

خبر کشته شدن این عضو سپاه در عراق هم‌زمان با انتشار گزارش‌هایی از ربوده شدن یکی دیگر از همراهان قاسم سلیمانی از سوی «داعش» در منطقه «جرف الصخر» منتشر شده است.

برخی سایت‌های داخلی در ایران به نقل از یک سایت عراقی خبر ربایش این همراه سلیمانی را منتشر کرده‌اند. سلیمانی از چند روز پیش بار دیگر به ایران بازگشته است.

دیگربان: نماینده سازمان ملل در امور سوریه٬ دبیر شورای امنیت ملی روسیه٬ معاون نخست وزیر لبنان٬ نخست‌وزیر عراق و دبیر کل جنبش جهاد اسلامی فلسطین به تهران سفر کرده‌اند.

سوریه٬ عراق٬ لبنان و فلسطین چهار کشور درگیر بحران هستند که ایران و روسیه منافع تقریبا مشترکی درباره آنها در مقابل آمریکا و اروپا دارند.

حضور هم‌زمان یک مقام سازمان ملل در امور سوریه و چهار مقام مهم روسی٬ عراقی٬ فلسطینی و لبنانی در تهران در نوع خود کم‌سابقه است.

این مقام‌ها در شرایطی وارد ایران شده‌اند که خبرگزاری‌های داخلی از بازگشت غیرمنتظره قاسم سلیمانی فرمانده نیروی «قدس» سپاه پاسداران از عراق به تهران هم خبر داده‌اند.

از قاسم سلیمانی به عنوان یکی از اصلی‌ترین فرماندهان نیرو‌های نزدیک به جمهوری اسلامی در سوریه٬ عراق٬ فلسطین و حتی لبنان نام برده می‌شود.

تصمیم‌گیری و هماهنگی ایران و روسیه درباره تحولات آینده عراق٬ سوریه٬ لبنان و فلسطین با حضور قاسم سلیمانی می‌تواند یکی از مهمترین علت‌های حضور هم‌زمان این مقام‌ها در تهران باشد.

دویچه‌وله: مشاور عالی نماینده ولی فقیه در سپاه پاسداران تایید کرد که نیروهای سپاه قدس در عراق و سوریه حضور دارند. او افزود که کمک ایران به شکل “انتقال تجربه” و به قصد پشتیبانی از دولت‌های قانونی این دو کشور صورت می‌گیرد.

سردار یدالله جوانی، مشاور عالی نماینده ولی فقیه در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، روز یکشنبه (۲۰ مهر / ۱۲ اکتبر) در مصاحبه با “العالم” شرکت کرد و از جمله به پرسش‌هایی درباره حضور نیروهای سپاه قدس در عراق و سوریه پاسخ گفت. “العالم” شبکه ماهواره‌ای جمهوری اسلامی به زبان عربی است که مرکز آن در تهران است.

سردار جوانی درباره عکسی که اخیرا منتشر شده و سردار قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس، نیروی برون‌مرزی سپاه پاسداران را در میان پیشمرگه‌های کرد شمال عراق نشان می‌دهد گفت که قاسم سلیمانی از “یادگاران دوران دفاع مقدس” است و فرماندهان آن دوره “حضور میدانی داشتند و در عملیات و مواقع آزادسازی مناطق، در خط مقدم حضور پیدا می‌کردند”.

این عکس در روز دوشنبه گذشته (۱۴ مهر / ۶ اکتبر) توسط “شبکه خبر” به عنوان آخرین عکس قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس در عراق در کنار پیشمرگه‌های کرد منتشر شده بود.

پیش از این فرمانده هوافضای سپاه پاسداران برای نخستین بار حضور قاسم سلیمانی در عراق را تایید و قصد از آن را کمک به مقابله با گروه “دولت اسلامی” اعلام کرده بود. سردار امیرعلی حاجی‌زاده در گفتگو با شبکه دوم سیمای جمهوری اسلامی گفته بود که “قاسم سلیمانی همراه با ۷۰ نفر در اربیل مانع پیشروی داعش [نام سابق “دولت اسلامی”، مخفف “دولت اسلامی عراق و شام”] شدند”.

مشاور عالی نماینده ولی فقیه در سپاه پاسداران در مصاحبه با “العالم” گفت که جمهوری اسلامی از مردم سوریه و عراق صادقانه حمایت می‌کند و چون آنان که کمک و مشاوره می‌دهند راهی را که طی می‌کنند مقدس می‌دانند و آماده شهادت هستند، “به طور طبیعی در صحنه حضور می‌یابند”.

کمک ایران به صورت “انتقال تجربه”

مشاور عالی نماینده ولی فقیه در سپاه پاسداران گفت که کمک‌های جمهوری اسلامی به شکل حضور مستشاری، مشاوره‌ای و انتقال تجربیات بوده است. وی افزود، ایران بارها اعلام کرده که از دولت‌های قانونی عراق و سوریه حمایت می‌کند.

سردار جوانی گفت که نیروی قدس سپاه پاسداران تجربه ۳۶ سال گذشته حکومت ایران، دوران جنگ ایران و عراق و در برخورد با “گروه‌های شورشی” را منتقل کرده و “توانسته مردم عراق و سوریه را به صحنه بیاورد و در کنار دولت‌ها قرار دهد”.

او همچنین گفت که “پشتیبان اصلی دولت بشار اسد در سوریه مردم این کشور هستند که این مسئله خود را در انتخابات نشان داد”. او در مورد عراق نیز گفت: «مردم عراق نیز بعد از یک سری تحولات به صحنه آمدند و با آموزش‌ها و تجارب و مشاوره‌ها و کمک‌های جمهوری اسلامی توانستند حرکت داعش و دیگر گروه‌های تروریستی را متوقف کنند.»

بدین ترتیب جمهوری اسلامی از سویی بر حضور نیروهای خود در خط اول جبهه در عراق تاکید می‌کند و اما از سوی دیگر می‌گوید که کمک ایران به عراق و سوریه به شکل مشاوره و نه کمک نظامی است. در عین حال مقامات جمهوری اسلامی بر بسیج و سازماندهی مردم عراق و سوریه برای حمایت از دولت‌های این دو کشور تاکید دارند و در این رابطه از “انتقال تجربه” سخن می‌گویند.

سردار جوانی درباره سیاست جمهوری اسلامی در برابر سوریه و عراق پس از تشکیل ائتلاف بین‌المللی برای سرکوب تروریست‌های “دولت اسلامی” نیز گفت که ایران در این وضعیت صحنه را رها نمی‌کند بلکه از دولت‌های قانونی عراق و سوریه پشتیبانی خواهد کرد.

سردار یدالله جوانی همچنین بر ثمرات کمک ایران به عراق و سوریه تاکید کرد و گفت که ایران به عراقی‌ها و سوری‌ها یاری رسانده، این کمک ثمر داشته و این دو کشور به پیروزی‌هایی دست یافته‌اند. او ادامه داد که بسیاری معتقدند که “اگر بغداد سقوط نکرد به خاطر حضور و کمک جمهوری اسلامی بود”.

اهداف و حامیان “دولت اسلامی”

مشاور عالی نماینده ولی فقیه در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بخش دیگری از مصاحبه با “العالم” گفت که حامیان “داعش” عربستان، قطر، ترکیه و اسرائيل هستند. او همچنین گفت که سرکردگان “دولت اسلامی” دشمن خود را شیعه خوانده‌اند و این همان خواست اسرائيل است.

سردار جوانی در پاسخ به پرسشی درباره تلاش تروریست‌های “دولت اسلامی” برای تصرف شهر مرزی خانقین گفت که سرکردگان این گروه می‌دانند “هر گونه اقدام علیه ایران یا نزدیک شدن به مرز آن یا اقدام در داخل ایران از سوی این گروه‌ها نوعی خودزنی تلقی می‌شود”.

بیشتر بخوانید: “ایران زیر فشار حملات انتحاری و چریکی دولت اسلامی”

او افزود که جمهوری اسلامی به صراحت موضع خود را اعلام کرده و حتی برخی مناطق در داخل عراق و برخی مناطق کردنشین این کشور را به عنوان “خط قرمز” خود اعلام کرده است.

انتقاد از ترکیه

سردار جوانی در گفتگوی خود با “العالم” از ترکیه به عنوان کشوری نام برد که در شکل‌گیری جریان “دولت اسلامی” نقشی مهم داشته است. او گفت که برخی مناطق ترکیه اردوگاه‌های نظامی این گروه‌ها بوده و “عناصر تروریستی از بسیاری از کشورها برای ملحق شدن به گروهک تروریستی داعش و دیگر گروه های تروریستی ابتدا وارد ترکیه می‌شدند و ترکیه نقش هماهنگ کننده داشته، مجروحان تروریست‌ها را مداوا کرده و به آنها آموزش و تجهیزات داده است”.

او اشاره کرد به اینکه ترکیه مانع کردهای ترکیه برای کمک به شهرهای کردنشینی شده که مورد تهاجم تروریستهای “دولت اسلامی” قرار گرفتند. به گفته جوانی، در نتیجه اینکه ترکیه اعلام کرده به ائتلاف علیه “دولت اسلامی” می‌پیوندد “نمایشی” است.

سردار جوانی تاکید کرد که رفتار دولتمردان ترکیه نشان می‌دهد که اولویت این کشور سقوط دولت بشار اسد در سوریه است و “بحث ائتلاف و پیوستن بدان یک برنامه‌ریزی جدید برای مداخله در منطقه به شکل دیگری است”.

رادیوفرانسه: رسانه‌های ایران عکسی از قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، منتشر کرده‌اند که وی را در کنار پیش‌مرگه‌های کرد نشان می‌دهد.

انتشار این عکس در حالی است که با آغاز حملات داعش به عراق تصاویری از حضور سردار سلیمانی در عراق و به ویژه در زمان فتح آمرلی منتشر شده بود.

آمرلی، شهری است در 160 کیلومتری شمال بغداد که اغلب ساکنان آن را ترکمن‌‌های شیعه تشکیل می‌دهند.

این شهر پیش از این که از سوی پیش‌مرگه‌‌های کرد، ارتش عراق و شبه نظامیان شیعه این کشور آزاد شود، به مدت یازده هفته در محاصره نیروهای داعش بود.

اخیرا سردار امیرعلی حجازی سرپرست، یکی از فرماندهان بلندپایه سپاه پاسداران ایران، تایید کرد که قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس و ۷۰ نفر از سربازان او اخیرا به جنگجویان کرد عراقی کمک کردند مانع پیشروی داعش شوند.

چند ماه پیش نیز به دنبال هک شدن ایمیل نماینده اقلیم کردستان عراق در ایران مکاتباتی افشا شد که در این مکاتبات، به قاسم سلیمانی اشاره شده بود.

ایران بارها اعلام کرده که برای حمایت از دولت عراق و نیروهای اقلیم کردستان در برابر داعش، سلاح و همچنین مشاوران نظامی به این کشور فرستاده است.

قاسم سلیمانی چندان در انظار عمومی ظاهر نمی‌شود، با این حال از او به عنوان بانفوذترین مقام نظامی-امنیتی در خاورمیانه یاد می‌شود.

یک ماه پیش، هفته نامه فرانسوی لوپوئن نوشت که آمریکایی‌ها حداقل یک بار فرصت داشته‌اند که در بغداد، سردار سلیمانی را به قتل برسانند اما از پیامدهای این کار ترسیده‌اند.

لوپوئن اضافه کرده بود که فعلاً نیروهای آمریکایی و جمهوری اسلامی برای دفع داعش عملاً مشغول همکاری‌اند و بمباران‌های مواضع تروریست‌ها توسط هواپیماهای آمریکایی، در واقع برای آسان کردن کار قاسم سلیمانی و یارانش است.

دیگربان: علیرضا زاکانی٬ نماینده مجلس و از فرماندهان سابق بسیج حضور میدانی قاسم سلیمانی٬ فرمانده نیروی «قدس» سپاه پاسداران در عراق برای جلوگیری از پیش‌روی‌ گروه «داعش» در این کشور را تائید کرد.

آقای زاکانی این مطلب را شامگاه چهارشنبه (۲۶ شهریور) در جلسه «بزم اندیشه» که در موسسه جوانان آستان «قدس رضوی» برگزار شده بود بیان کرده است.

وی گفته «اگر حاج قاسم {سلیمانی} چند ساعت دیر‌تر به بغداد می‌رسید، بغداد سقوط می‌کرد همان‌طور که اگر الگو و اراده ایران نبود، سوریه سقوط می‌کرد.»

پس از آزادی شهر «آمرلی» در عراق از دست نیروهای «داعش» ٬ تصویری از قاسم سلیمانی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که گفته می‌شود مربوط به حضور این فرمانده سپاه در عراق است.

با آغاز بحران عراق تصاویر و گزارش‌های متعددی از حضور سلیمانی و نیرو‌های نظامی جمهوری اسلامی در این کشور منتشر شده که سپاه پاسداران تاکنون هیچ‌یک از آن‌ها را تائید نکرده است.

دو روز پیش نیز محمدعلی جعفری٬ فرمانده سپاه به طور تلویحی حضور نیروی «قدس» در کشور‌های عراق٬ سوریه و لبنان را تائید کرد.

از نیروی «قدس» سپاه به عنوان یکی از نیرو‌های حاضر در درگیری‌ها یمن نیز نام برده می‌شود که علیرضا زاکانی هم در این‌باره گفته «در یمن حادثه‌ای عظیم‌تر و بزرگ‌تر از لبنان در حال وقوع است.»

زاکانی افزوده «پس از پیروزی در یمن به‌طور حتم نوبت عربستان است زیرا این دو کشور حدود دو هزار کیلومتر مرز مشترک داشته و از طرفی نیز دو میلیون نفر اسلحه به دست سازمان‌یافته شده در یمن وجود دارد.»

وی به نقل از یک تحلیل‌گر سیاسی افزوده «امروز انقلاب اسلامی سه پایتخت کشورهای عربی را در اختیار دارد و تا چند وقت دیگر صنعا را نیز گرفته و سیستم یکپارچه‌سازی مسلمانان را اجرایی خواهد کرد.»

بی‌بی‌سی: بر اساس گزارش‌هایی که به بی‌بی‌سی فارسی رسیده، آیت‌الله علی خامنه‌ای رهبر ایران اجازه داده است مقام‌های نظامی ایران با مقام‌های نظامی آمریکا در عراق دیدار داشته باشند. سخنگوی وزارت خارجه ایران اما این موضوع را تکذیب کرده است.

منابع مطلع در ایران به بی‌بی‌سی فارسی گفته‌اند رهبر ایران به قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس اجازه داده برای مبارزه با شبه‌نظامیان گروه “دولت اسلامی” (داعش)، ایران و آمریکا در عراق همکاری داشته باشند.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، مرضیه افخم، سخنگوی وزارت خارجه ایران با تکذیب این موضوع گفته “مواضع ما در این خصوص پیش از این اعلام شده و خبر مزبور صحت ندارد.”

در واکنش به انتشار این خبر، کریستین امانپور، خبرنگار سی‌ان‌ان، کلیک می‌گوید که فواد معصوم، رئیس‌جمهور عراق، در مصاحبه با او تایید کرده است که این همکاری میان ایران و آمریکا در جریان است.

ایران و آمریکا هر دو شبه‌نظامیان گروه دولت اسلامی را خطری جدی برای منطقه می‌دانند.

پیشتر گزارش‌های متعددی درباره حضور آقای سلیمانی در عراق منتشر شده است. در شبکه‌های اجتماعی، هم‌زمان با نبرد کلیک شبه‌نظامیان عمدتا شیعه برای بازپس گرفتن شهر ترکمان‌نشین آمرلی، تصاویر و فیلمی منسوب به آقای سلیمانی در شمال عراق منتشر شد که گفته می‌شود اخیرا گرفته شده است.

گفته می‌شود آقای سلیمانی در نیمه دوم دهه هفتاد شمسی و مدتی بعد از قدرت گرفتن طالبان در افغانستان به فرماندهی سپاه قدس منصوب شد

سپاه قدس شاخه برون‌مرزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است و فرمانده آن، قاسم سلیمانی از نزدیک‌ترین فرماندهان نظامی به رهبر ایران است. درباره آقای سلیمانی بیشترکلیک اینجا بخوانید.

ایران و آمریکا پیش‌تر هم در جریان جنگ آمریکا علیه طالبان در سال ۲۰۰۱ در افغانستان همکاری داشتند.

گرچه مقام‌های ایران پیش تر همکاری با آمریکا در عراق را رد کرده بودند اما گاهی تلویحا گفته بودند در صورتی که عراق بخواهد، ایران به کمک این کشور خواهد آمد.

رئیس‌جمهوری ایران در یک مصاحبه مطبوعاتی با خبرنگاران داخلی و خارجیکلیک گفته بود ایران در صورت درخواست عراق برای حل بحران داعش، همکاری با آمریکا را در نظر خواهد گرفت.

دویچه‌وله: هم‌زمان با معرفی اعضای کلیدی کابینه حیدر عبادی، نخست‌وزیر عراق، عکسی از قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس ایران، انتشار یافت که گفته شد از او در عراق گرفته شده است. سیاست آینده ایران در قبال عراق چه خواهد بود؟

روز پنج‌شنبه (۴ سپتامبر / ۱۳ شهریور) شبکه عربی “اسکای نیوز” اعلام کرد که حیدر عبادی، نخست‌وزیر جدید عراق، اعضای کابینه خود را به مجلس این کشور معرفی کرده است.

بر اساس این گزارش، ابراهیم جعفری برای پست وزارت امور خارجه، جابر جابری برای وزارت کشور و برهم احمد صالح که کرد است برای وزارت دارایی پیشنهاد شده است.

ابراهیم جعفری از حزب “الدعوه” نوری مالکی و از چهره‌های نزدیک به ایران است. ایاد علاوی، رقیب او، درست نقطه مقابل سیاسی وی قرار داشت و انتخاب او به سمت وزارت امور خارجه می‌توانست روابط ایران و عراق را مخدوش کند.

حسن هاشمیان، کارشناس کشورهای عربی، در گفت‌وگو با دویچه‌وله این انتخاب را نتیجه فشارهای جمهوری اسلامی می‌داند و می‌گوید: «این امتیازی​ است برای ایران و نشان می​دهد که فشارهای ایران برای جلوگیری از وزیر خارجه شدن آقای ایاد علاوی به ثمر رسیده است. بنابراین تفاوت چندانی در سیاست خارجی سابق با سیاست خارجی جدید در عراق وجود نخواهد داشت و این به نفع ایران است.»

به نظر هاشمیان، معرفی جعفری به عنوان وزیر امور خارجه بدان معناست که در موضوع سیاست خارجی، همان سیاست‌های مالکی ادامه پیدا خواهد کرد.

این تحلیلگر سیاسی معرفی جابر جابری برای وزارت کشور را نیز در همین راستا ارزیابی می‌کند و معتقد است دولت جدید عراق در دو عرصه سیاسی و امنیتی همان راه دولت قبلی را ادامه خواهد داد.

معرفی یک کرد برای پست وزارت دارایی نیز، به نظر هاشمیان، برگ برنده‌ای است که دولت عبادی در اختیار کردها قرار داده است. با وجود این، وی معتقد است باید منتظر واکنش سنی‌ها نسبت به کابینه جدید بود.

“ایران به دنبال ائتلاف خود در برابر داعش است”

اینکه کابینه جدید عراق چه فرصت‌هایی را برای مقابله با داعش در اختیار ایران قرار می‌دهد، پرسش مطرح این روزهاست. حسن هاشمیان معتقد است ایران به دنبال ایجاد ائتلاف خود، یعنی اتحاد میان ایران، عراق و کردستان، در این زمینه است.

به نظر هاشمیان، دولت‌های عربی و نیز دولت‌های غربی این بلوک‌بندی را قبول نخواهند کرد. او در مورد آمریکا می‌گوید: «اگر اوباما تنها بود و کنگره​ای در آمریکا وجود نداشت و گروه​های دیگری نیز وجود نداشتند، شاید اوباما با ایران به توافق می​رسید. منتهی با وجود عناصر دیگر که خیلی در آمریکا تصمیم​گیرنده هستند، من بعید می​دانم که آمریکا ایران را در بلوک خودش بپذیرد.»

هاشمیان معتقد است اقداماتی که ایران در حال حاضر علیه گروه تروریستی “دولت اسلامی” (داعش) انجام می‌دهد، همه تاکتیکی و موقتی هستند. او می‌گوید که کردها هم به طور موقت از ایران کمک می‌گیرند و از لحاظ استراتژیک هم‌پیمان ایران نخواهند شد. بنابراین ایران نمی‌تواند در بلوک‌بندی جدید علیه “داعش” جایگاه ثابتی داشته باشد.

“ایران بخشی از مشکل منطقه است”

حسن هاشمیان نسبت به سیاست عربستان و اینکه این سیاست تا چه حد با سیاست دولت جدید عراق و سیاست‌های ایران در عراق هماهنگ باشد نیز چندان خوشبین نیست. او می‌گوید: «من فکر نمی​کنم که عربستانی​ها این سیاست جدید را قبول کنند و آن را به​عنوان یک تغییر واقعی در عراق بپذیرند و ممکن است که همان نگاه​های گذشته را که به مالکی داشتند، به حیدر عبادی هم داشته باشند.»

اینکه چرا عربستان سیاست‌های جدید عراق را نخواهد پذیرفت و به ایران نزدیک نخواهد شد، از دید این کارشناس کشورهای عربی، به این دلیل است که این کشور یک سری شروطی برای ایران دارد، از جمله در مورد یمن، سوریه و لبنان که “طبعا ایران این شروط را نخواهد پذیرفت”.

سفر هفته گذشته معاون وزیر امور خارجه ایران به عربستان هم از نظر آقای هاشمیان نتوانسته یخ رابطه دو کشور را بشکند. او می‌گوید: «این سفر به​هرحال یک تلاش دیپلماتیک بود. منتهی مشکلات در میان ایران و عربستان بسیار زیاد است و زیادتر هم می​شود. بنابراین عربستان اگر بعضی​ وقت​ها سخن از استقبال از ایران می​کند، در واقع می​خواهد که ایران سیاست​ها و انتظارات عربستان را برآورده کند. وگرنه من اعتقاد ندارم که میان ایران و عربستان نقاط مشترکی وجود دارد و می​خواهند باهم همکاری کنند.»

به نظر هاشمیان، از دید کشورهای منطقه، ایران نه راه‌حل مشکل عراق و دیگر بحران‌های جاری بلکه خود بخشی از این مشکل است.

جدا از جنبه سیاسی منافع ایران در عراق، حضور نظامی این کشور در مقابله با “دولت اسلامی” نیز این روزها بحث‌برانگیز شده است.

هرچند محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، در سفر اخیرش به عراق تصریح کرد که جمهوری اسلامی نیرویی برای مبارزه با “دولت اسلامی” به عراق اعزام نکرده است، اما شایعات در این باره هر روز بیشتر می‌شوند.

روز پنج‌شنبه (۱۳ شهریور / ۴ سپتامبر) عکسی در فضای مجازی منتشر شد که سردار قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس را در جایی که گفته می‌شود شهر آمرلی عراق است نشان می‌دهد. پیشتر عنوان شده بود که آمرلی با کمک نیروهای ایرانی از دست “داعش” خارج شده است.

هوشنگ حسن‌یاری، کارشناس مسائل نظامی، در گفت‌وگو با دویچه‌وله حضور نظامی ایران در عراق را بسیار محتمل و آن را قابل درک می‌داند. او می‌گوید: «دولت اسلامی مستقر در عراق در صورتی که بتواند سرزمین​های بیشتری را اشغال کند و بتدریج به مرز ایران نزدیک شود، خطری جدی برای جمهوری اسلامی و برای کل ایران است. به​خاطر اینکه از دید این گروه ایران جزئی از خلافت اسلامی خواهد شد که این​ها در حال تشکیل آن هستند. در نتیجه تکذیب چنین خبری خیلی منطقی به نظر نمی​آید.»

“حضور نظامی ایران در عراق از چشم آمریکا پنهان نیست”

هوشنگ حسن‌یاری معتقد است ورود ایران یا هر کشور دیگری به جنگ عراق، به طور قطع از دید آمریکا پنهان نیست. او می‌گوید: «آمریکایی​ها در عراق حضور فیزیکی دارند، ده‌ها بلکه صدها مشاور نظامی و نیروهای ویژه خود را در عراق مستقر کرده​اند و همچنین از طریق ماهواره​ها خیلی راحت این اطلاعات را در اختیار دارند. بنابراین ورود ایران به جنگ عراق، در صورت صحت، حداقل این است که با موافقت ضمنی آمریکا همراه خواهد بود، ضمن اینکه هدف، هدف مشترکی​ست. آنچه آمریکایی​ها به دنبال آن می​گردند و آنچه ایران درصدد دستیابی آن است، شکست داعش و از بین بردن این گروه ابتدا در عراق و احتمالاً بعداً در سوریه خواهد بود.»

اما اگر حضور احتمالی ایران در عراق با توافق و رضایت آمریکا بوده باشد، واکنش عربستان به این مسئله چگونه خواهد بود؟

هوشنگ حسن‌یاری معتقد است، سیاست جدید عربستان نیز مقابله با داعش و جلوگیری از حمایت مالی این گروه توسط امرای عرب است. از طرف دیگر وی به نقشه “خلافت اسلامی” منتشرشده از سوی داعش اشاره می‌کند که بخشی از عربستان را هم دربر می‌گیرد. به همین دلیل او می‌گوید: «به​نوعی در این زمینه یک دید مشترک حداقل از نظر استراتژیک بین ایران و عربستان وجود دارد و آن خطر داعش است. اینکه با این خطر چگونه برخورد کنند، عربستان تا به​حال از ورود نظامی به این جنگ تعلل ورزیده، ولی سعی کرده تحت فشار آمریکا، اروپا و بعد شورای امنیت سازمان ملل هرگونه کمک مالی افرادی در عربستان سعودی یا دولتمردان این کشور را به گروه داعش محدود یا به طور کلی قطع کند. در نتیجه در این زمینه هم منافع مشترکی بین جمهوری اسلامی ایران و دولت عربستان سعودی در برخورد با داعش وجود دارد.»

هنوز تا قطعی شدن کابینه جدید دولت عراق راه زیادی باقی مانده است. اینکه کدام وزارت‌خانه‌ها به کدام نیروها تعلق بگیرد، قطعا در تعیین سیاست کشورهای همسایه عراق با آن تاثیر زیادی خواهد داشت و ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست.