اخبار

رادیو فردا: علی ربیعی، سخنگوی دولت روحانی، روز دوشنبه در نشست خبری خود با ذکر این‌که «دولت، خود گرفتار چرخه معیوب اطلاع‌رسانی و کسب اطلاعات است»، گفت که «همه مسئولان ذیربط» به دولت گفته بودند که در مورد علت سقوط هواپیمای اوکراینی «موشکی در کار نبوده است.»

او توضیح بیشتری در مورد «همه مسئولان ذیربطی» که به دولت اطلاعات غلط ارائه کرده‌اند نداد و از فردی یا نهادی نام نبرد.

علی ربیعی همچنین نگفت که آیا قرار است با مسئولی یا نهادی به خاطر «اطمینان دادن» اشتباه به دولت برخوردی شود یا خیر.

بامداد چهارشنبه، ۱۸ دی، ساعتی پس از حمله موشکی سپاه به پایگاه نظامی آمریکا در عراق، پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی اوکراین از مقصد تهران، دقایقی پس از برخاستن، سقوط کرد و همه ۱۷۶ سرنشین آن، از جمله ۱۴۶ ایرانی، کشته شدند.

در مقابل، مقامات جمهوری اسلامی به مدت سه روز به انکار شدید این احتمالات برخاستند و آن را «جنگ روانی و رسانه‌ای دشمن» قلمداد کردند، تا بامدادِ ۲۱ دی که فرمانده هوافضای سپاه پاسداران مسئولیت شلیک موشک به این هواپیما را بر عهده گرفت.

پیش از پذیرفتن مسئولیت از سوی سپاه پاسداران، حسام‌الدین آشنا، مشاور حسن روحانی و رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری در توئیتی «کارگزاران ایرانی‌تبار رسانه‌های فارسی‌زبان» را تهدید کرده بود که سخنی در ارتباط با احتمال برخورد موشک با هواپیمای اوکراینی بیان نکنند.

علی ربیعی، سخنگوی دولت، روز دوشنبه در ادامه نشست خبری خود گفت: «ما متهم به دروغگویی و پنهانکاری شدیم در حالی‌که واقعاً اینگونه نبود. حتی در بیانیه‌ای که من در پنجشنبه شب منتشر کردم برداشت عدم صداقت صورت گرفت. اما واقعیت این است که ما دروغ نگفتیم.»

او در ادامه در مورد زمان‌بندی دریافت اطلاعات توسط حسن روحانی توضیحاتی داد.

سخنگوی دولت با این وجود سخن مقام‌های آمریکایی در مورد احتمال برخورد موشک به هواپیمای مسافربری اوکراینی را «جنگ روانی آمریکا علیه ملت ایران» خواند و گفت که از سوی دولت ایران «همه موضع‌گیری‌ها ریشه در بی‌اطلاعی یا بهتر بگویم بی‌اطلاع گذاشتن آنها داشت.»

با وجود اظهار تأسف و عذرخواهی برخی مقام‌های جمهوری اسلامی در مورد این حادثه، بستگان قربانیان سقوط این هواپیما بر اثر شلیک موشک، به رادیو فردا گفته‌اند که تا این لحظه هنوز «هیچ مسئول یا نهادی با آنها هیچ تماسی نگرفته» است.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز که طبق قانون، مهم‌ترین مسئول نیروهای نظامی ایران است و به‌صراحت تأکید کرده که مسئولیت و مدیریت نیروهای مسلح با خودش است، در واکنش‌های خود از عذرخواهی در مورد این حادثه خودداری کرده است.

اعتراض مردمی به این روند، طی دو روز اخیر شکل تجمعات اعتراضی در شهرهای مختلف از جمله تهران، مشهد، اهواز، اصفهان، تبریز، گرگان، سنندج، کرمانشاه، شیراز، قزوین، سمنان، دامغان، یزد، شاهرود، آمل و بابل به خود گرفته و معترضان شعارهایی علیه شخص آیت‌الله خامنه‌ای سر داده‌اند.

گزارش‌های دریافتی حاکی از شلیک گاز اشک‌آور به سوی معترضان در شهرهای تهران، اصفهان و شیراز منتشر شده است. همچنین فیلم‌هایی درباره مجروح شدن یکی از معترضان در تهران منتشر شده است. در این فیلم‌ها یک فرد لباس شخصی با تفنگ مشخص است و در توضیح آن گفته شده که این فرد به پای یک زن شلیک کرده است.

در واکنش به این رویدادها، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در پیام‌هایی خطاب به مقامات جمهوری اسلامی نوشته است که «دست از کشتن مردم بزرگ ایران بردارید.»

علی ربیعی، سخنگوی دولت، روز دوشنبه در ادامه نشست خبر خود به این پیام هم واکنش داشت و گفت: «در خلال این سوگواری مردم ایران شاهد بودیم که ترامپ به زبان فارسی برای مردم ما اشک تمساح ریخت و ادعا کرد در کنار مردم ایران ایستاده‌است؛ مردم ایران فراموش نمی‌کنند … هم او بود که با خروج از برجام، امید ملت ایران را به ناامیدی بدل کرد و حالا ژست حامی و دلسوز ملت ما را می‌گیرد.»
منابع: ایرنا و رادیو فردا / پ.پ

رادیوفردا: عباس عبدی، فعال سیاسی و روزنامه‌نگار در یادداشتی که روز یک‌شنبه ۲۲‌دی در روزنامه اعتماد منتشر شده، روایتی از چگونگی تعامل مقام‌های ارشد دولت با ماجرای سقوط هواپیما بیان کرده است.

به نوشته آقای عبدی بعد از ظهر روز جمعه ۲۰ دی‌ماه، علی ربیعی، سخنگوی دولت به عباس عبدی زنگ زده و گفته است که از طریق حسن روحانی، رئيس‌جمهور ایران مطلع شده که روایت‌ها درباره عدم اصابت موشک به هواپیما «کاملا دروغ» است.

این در حالی است که علی ربیعی شامگاه پنج‌شنبه ۱۹ دی‌ با انتشار بیانیه‌ای خبر سقوط هواپیما بر اثر اصابت موشک را «عملیات روانی» آمریکا اعلام کرده بود و نوشته بود: «هیچ کس مسئولیت این دروغ بزرگ را بر عهده نخواهد گرفت».

آقای عبدی نوشته که علی ربیعی پس از اطلاع‌یافتن از واقعیت ماجرا، «گریه می‌کرد» و «دو تا قرص خورده که بتواند بخوابد».

این روزنامه‌نگار با اشاره به اینکه پس از گفت‌و‌گو با سخنگوی دولت از یک روش دیگر ماجرا را پیگیر شده ولی باز هم برخی مقامات اصابت موشک را تکذیب می‌کردند، نوشته که این ماجرا فراتر از یک «دروغ‌گویی» بوده و «با یک ساختار معیوب و ناکارآمد مواجهیم».

رادیوفردا: الگوی جمهوری اسلامی در شیوه اعتراف به سرنگون کردن یک هواپیمایی مسافربری با شلیک موشک سپاه دقیقاً شبیه الگوی اعترافش درباره جنایت کهریزک در سال ۱۳۸۸ است.

مرداد ۱۳۸۸ گفته شد که وقتی رهبر جمهوری اسلامی از جنایتی که در بازداشتگاه کهریزک رخ داده و به شکنجه و کشته‌شدن مردم معترض به نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری منجر شده، اطلاع یافت،‌ به شورای عالی امنیت ملی دستور سریع پی‌گیری داد و بازداشتگاه تعطیل شد.

در سقوط هواپیما هم خبرگزاری فارس نوشت که روز جمعه، ۲۰ دی، دو روز پس از سقوط هواپیما، وقتی آیت‌الله خامنه‌ای مطلع شد که «خطای فاجعه‌بار» صورت گرفته، دستور تشکیل جلسه شورای عالی امنیت ملی را صادر کرده و گفته نتایج آن «صریح و صادقانه» به اطلاع مردم برسد.

این الگوی تکراری در ظاهر نشان‌دهنده مسئولیت‌پذیری و پی‌گیری است، ولی در واقع تلاشی دیگر برای کسب اعتبار برای رهبر جمهوری اسلامی در خلال فاجعه است.

علاوه بر این، آیت‌الله خامنه‌ای معمولاً در این قبیل قضایا استاد فرار رو به جلوست. این فرار و طلبکاری در پیام آیت‌الله خامنه‌ای درباره سقوط هواپیما هم هویداست؛ او از مسئولان مراقبت برای تکرار نشدن چنین حوادثی را مطالبه کرده و سفارش کرده که کوتاهی یا تقصیر احتمالی را پی‌گیری کنند.

رهبر جمهوری اسلامی، طبق قانون، مهم‌ترین مسئول نیروهای نظامی ایران است و به‌صراحت تأکید کرده که مسئولیت و مدیریت نیروهای مسلح با خودش است، ولی از به کار بردن واژه عذرخواهی و پذیرش مسئولیت پرهیز دارد. این یک اتفاق نیست، یک روحیه است.

اظهارات امروز فرمانده نیروی هوافضای سپاه نشان می‌دهد که او چند دقیقه پس از شلیک به هواپیما در جریان قرار گرفته است. در واقع، همه مقام‌های ارشد نظام در جریان قرار گرفته بودند.

در این بیش از ۷۲ ساعتی که مقام‌های ارشد سپاه و جمهوری اسلامی نه تنها سکوت که کل ماجرا را تکذیب می‌کردند و می‌گفتند عملیات روانی آمریکاست و رسانه‌های نقطه‌زن دشمن آمده‌اند تا شیرینی موشک‌های نقطه‌زن ما را تلخ کنند، فکر تحقیق و مسئولیت‌پذیری و گزارش به ملت نبودند.

صحنه روشن بوده است؛ آن‌ها به فکر این بودند که جشنی که برای شلیک موشک به پایگاه‌های آمریکایی در عراق گرفته بودند، خراب نشود. این یک رویکرد است: مردم تا حد ممکن فدای نظام شوند، مثل ۶۰ کشته تشییع جنازه قاسم سلیمانی که فردا تیتر روزنامه‌‌ای شدند در ستایش سردار: «کرمان به قربانت».

تن دادن جمهوری اسلامی به چنین اعترافی بی‌سابقه نیست. قتل‌های زنجیره‌ای سال ۷۷ که هنوز مشخص نیست دقیقاً چه کسی مسئولش بود، نمونه مهم دیگری از این اعترافات است. ولی این اعترافات بی‌فایده است. حتی اگر فرماندهان ارشد نظامی هم استعفا دهند یا محاکمه شوند، آن‌چه مهم است رویکرد جمهوری اسلامی است.

در این ماجرا، از لحظه شروع ابهام و پرسش مردم،‌ رسانه‌ها و کاربرانی که در شبکه‌های مجازی موضوع را پیگیری می‌کردند، «سرباز دشمن» خوانده شدند. اطلاعاتی که آمریکا داد «جنگ روانی» توصیف شد. اوکراین و کانادا که تأیید کردند و پاسخ خواستند، «بازی‌خورده» اعلام شدند و روزنامه‌نگاران با گردن‌کلفتی تهدید شدند.

ولی وقتی نهادهای اطلاعاتی غرب، رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و دولت‌های اوکراین و کانادا کنار هم قرار گرفتند و «فشار حداکثری» وارد شد، مقام‌های جمهوری اسلامی «تسلیت‌گویان» و «ای کاش مرده بودم، آن لحظه را ندیده بودم»گویان وارد رسانه‌ها شدند و گفتند «گردن ما از مو باریک‌تر است».

این فشار حداکثریِ منجر به اعتراف نیز شبیه ماجرای کهریزک است. در آن ماجرا، اگر پای فرزند یکی از وابستگان نظام در میان نبود و او و رسانه‌های حامی‌اش پی‌گیر ماجرا نمی‌شدند، هرگز چیزی از کهریزک بازگو نمی‌شد.

در مورد کنونی هم اگر زور اطلاعات آمریکا و تأیید اوکراین و کانادا نبود، بعید بود همان پرسشگریِ مجازی به جایی برسد. در نهایت اگر وضع خراب می‌شد، چند روزی اینترنت را قطع می‌کردند و نهایت ننگ اتهام بر پیشانی نظام می‌ماند، ولی به اعتراف نمی‌رسید. جمهوری اسلامی به سنبه پرزور عادت کرده است.

با این‌همه، قابل پیش‌بینی است که در روزهای پیش رو چرخ اعتراف و صداقت دوباره به ریل طلبکاری بازگردد.

افشای قتل‌های زنجیره‌ای تغییری در رویکرد نهادهای امنیتی نداد و فقط جای این‌که بگویند زندانی را شکنجه کردیم و مرد، گفتند خودکشی کرد و مرد. قصه کهریزک را همین روزها در گزارش‌های مربوط به زندان فشافویه می‌توانید بازخوانی کنید. ضمن آن‌که طلبکاری رهبر جمهوری اسلامی در ماجرای اعتراض‌های آبان نیز که به‌روایتی به کشته‌شدن ۱۵۰۰ نفر منجر شد، همچنان ادامه دارد و باز هم تأکید می‌کند که آن‌ها را دشمن کشته است.

ماجرای سقوط هواپیما می‌تواند یک نقطه شروع یا حتی نقطه اوج برای رسانه‌ها باشد، ولی در جمهوری اسلامی چیزی تغییر نکرده است. نظام ولایت فقیه اکنون فقط حس می‌کند کمی از بار فشار را کم کرده و در این فکر است که چطور آن را کمتر کند. فقط همین.

عصرایران: “ابلاغ گردید تادر اسرع وقت مسئولین مربوطه در سپاه با حضور در رسانه ملی توضیحات مشروحی را به مردم شریف ارائه نمایند.”

ایران تایید کرد شلیک پدافند، عامل سرنگونی هواپیمای مسافری اوکراینی بوده است.

به گزارش عصرایران، ستاد کل نیروی های مسلح ایران (عالی ترین نهاد نظامی در کشور) صبح امروز با صدور اطلاعیه ای، مسوولیت سقوط هواپیمای مسافری اوکراینی را برعهده گرفت و آن را در اثر “خطای انسانی” و “به صورت غیرعمد” توصیف کرد.

هواپیمای مسافربری اوکراین صبح چهارشنبه گذشته در نزدیکی تهران سرنگون شد.

این هواپیمای مسافربری 176 سرنشین داشت که همه آنها در این حادثه، جان باختند. از این تعداد 146 نفر ایرانی، 10 نفر افغانستانی، 5 نفر کانادایی، 4 نفر سوئدی، و 2 نفر اوکراینی بودند. همچنین 9 خدمه پرواز نیز همگی اوکراینی بودند. برخی از این افراد از جمله بعضی از مسافران ایرانی، دو تابعیتی بودند.
متن کامل اطلاعیه

اطلاعیه ستادکل نیروهای مسلح در خصوص سقوط هواپیمای مسافربری خطوط هوایی اکراین به این شرح است:

ملت شریف و انقلابی ایران اسلامی

درپی وقوع حادثه دلخراش سقوط یک فروند هواپیمای مسافربری بوئینگ ۷۳۷ خطوط هوایی کشور اوکراین در اولین ساعات صبح چهارشنبه۹۸/۱۰/۱۸ و در بحبوحه تهاجم موشکی به پایگاه آمریکای جنایتکار و احتمال تاثیر اقدامات نظامی در این حادثه، ستاد کل نیروهای مسلح بلافاصله به منظور بررسی این احتمال اقدام به تشکیل هیئت بازرسی متشکل از کارشناسان فنی و عملیاتی، مستقل از سازمان هواپیمایی کشوری نمود که نتایج بررسی شبانه‌روزی و دقیق این هیئت به استحضار ملت شریف ایران می‌رسد:

فوری / ایران تایید کرد: شلیک پدافند، عامل سقوط هواپیمای اوکراینی / خطای انسانی و غیرعمد / عذرخواهی و تسلیت

۱-درپی تهدیدهای رئیس جمهور و فرماندهان نظامی آمریکای جنایتکار مبنی بر هدف قرار دادن تعداد زیادی از اهداف در خاک جمهوری اسلامی ایران در صورت انجام عملیات متقابل و نظر به افزایش بی سابقه تحرکات هوایی در منطقه، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران به منظور پاسخگویی به تهدیدات احتمالی در بالاترین سطح آماده‌باش قرار گرفتند.

۲- در ساعات پس از انجام عملیات موشکی، پرواز های جنگی نیروهای تروریست آمریکایی در پیرامون کشور افزایش یافته و برخی اخبار نیز از مشاهده ی اهداف هوایی به سمت مراکز راهبردی در کشور به واحدهای دفاعی واصل و اهداف متعددی در برخی صفحات رادار مشاهده شد که موجب حساسیت بیشتر در مجموعه‌های پدافند هوایی گردیده است.

۳- در چنین شرایط حساس و بحرانی، پرواز شماره ۷۵۲ خطوط هوایی اوکراین از فرودگاه امام خمینی(ره) حرکت نموده و درهنگام چرخش، کاملاً در حالت نزدیک شونده به یک مرکز حساس نظامی سپاه و در ارتفاع و شکل پروازی یک هدف متخاصم قرار می‌گیرد که در این شرایط بر اثر بروز خطای انسانی و به صورت غیر عمد، هواپیمای مذکور مورد اصابت قرار گرفته که متاسفانه موجب به شهادت رسیدن جمعی از هموطنان عزیز و جان باختن تعدادی از اتباع خارجی میگردد

۴- ستاد کل نیروهای مسلح ضمن عرض تسلیت و اظهار همدردی با خانواده‌های داغدار هم وطن و جان باختگان اتباع سایر کشورها و عذرخواهی به خاطر خطای انسانی پیش آمده، اطمینان کامل می دهد با پیگیری انجام اصلاحات اساسی در فرآیندهای عملیاتی در سطح نیروهای مسلح امکان تکرار این گونه خطاها را غیر ممکن ساخته و بلافاصله مقصر آن را به سازمان قضایی نیروهای مسلح معرفی نماید تا با خطا های صورت گرفته برخورد قانونی صورت گیرد.

۵- همچنین ابلاغ گردید تادر اسرع وقت مسئولین مربوطه در سپاه با حضور در رسانه ملی توضیحات مشروحی را به مردم شریف ارائه نمایند.