اخبار

• رادیوفردا: هلی‌کوپتر ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور ایران بعداز ظهر شنبه پس از شرکت در مراسم افتتاح سد «قیز قلعه سی» در راه بازگشت به تبریز دچار سانحه شد.
• حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران، سید محمدعلی آل هاشم امام جمعه تبریز، حسین مالک رحمتی استاندار آذربایجان شرقی و چند تن دیگر از همراهان از جمله سرنشینان این هلی‌کوپتر بودند.
• معاون وزیر خارجه ایران که خود در مراسم افتتاح سد «قیز قلعه سی» حضور داشته می‌گوید ابراهیم رئیسی بعد از اقامه نماز ظهر و ملاقات با الهام علی‌اف و شرکت در مصاحبه مطبوعاتی، سوارهلی‌کوپتر شد، ولی در مسیر راه هوا به شدت ابری می‌شود و وقتی که بالگرد می‌خواسته اوج بگیرد این اتفاق رخ می‌دهد.
• رئیس جمعیت هلال احمر ایران، شامگاه یکشنبه اعلام کرد که تیم‌های تخصصی جست‌وجو و نجات همچنان موفق به شناسایی محل سقوط احتمالی هلیکوپتر حامل ابراهیم رئیسی و هیات همراه او نشده‌اند.

رادیوفردا: شبکه خبری سی بی‌سی کانادا سه‌شنبه ۲۱ بهمن گزارش داده است که دولت و نهادهای امنیتی کانادا در حال بررسی یک فایل صوتی هستند که گفته می‌شود متعلق به وزیر امور خارجه ایران است و در آن در خصوص عمدی بودن سرنگونی هواپیمای اوکراینی صحبت می‌کند.

طبق این گزارش، صدایی که گفته می‌شود منسوب به محمد جواد ظریف است در این فایل صوتی می‌گوید، «هزاران امکان» در توضیح چگونگی سرنگونی هواپیمای مسافربری اوکراینی وجود دارد از جمله این که دو یا سه «نفوذی» این کار را انجام داده باشند، «سناریویی که بعید نیست.»

شبکه خبری سی بی‌سی کانادا اضافه کرده است، صدای منسوب به محمد جواد ظریف ادامه داده است که حکومت و نظامیان ایران هرگز اجازه نخواهند داد حقیقت روشن شود.

این صدا در ادامه به فارسی تصریح کرده است، دلیل این که اجازه افشای حقیقت داده نمی‌شود این است که چنین اقدامی باعث باز شدن «برخی درها به سوی سیستم دفاعی کشور» خواهد شد که به «نفع کشور نیست.»

سپاه پاسداران بامداد ۱۸ دی یک فروند هواپیمای مسافربری اوکراینی به شماره پرواز پی‌اس ۷۵۲ را که در حال اوج گرفتن از فرودگاه امام تهران بود، با شلیک دست‌کم دو فروند موشک سرنگون کرد که تمام ۱۷۶ سرنشین آن جان باختند.

سپاه پاسداران بعد از چند روز پنهانکاری، نهایتا تحت فشار جامعه جهانی اقرار کرد که این هواپیما با موشک‌های سپاه ساقط شده است، اما علت آن را «خطای انسانی» اعلام کرد.

شبکه خبری سی بی‌سی کانادا می‌گوید٬ به این فایل صدا گوش داده است و محتوای آن توسط سه نفر از فارسی به انگلیسی ترجمه کرده است.

رالف گودیل، مشاور ویژه نخست‌وزیر کانادا در پرونده سرنگونی پرواز ۷۵۲، هم گفته است که از وجود این فایل صوتی مطلع است.

رالف گودیل اضافه کرده است، این فایل صوتی حاوی اطلاعات حساس است و اظهار نظر در وسایل ارتباط جمعی و عمومی در خصوص جزئیات آن می‌تواند جان برخی از افراد را به مخاطره بیاندازد.

در میان کشته شده‌ها ده‌ها شهروند خارجی از کانادا، افغانستان، بریتانیا و اوکراین نیز حضور داشتند و ایران تاکنون گزارش جامعی از علت هدف قرار گرفتن این پرواز به کشورهای یاد شده ارائه نکرده است.

در سالگرد سرنگونی این هواپیما، حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران، بار دیگر وعده داد که مقصران این حادثه «حتما» در دادگاه محاکمه خواهند شد.

بعد از سرنگونی هواپیمای اوکراینی، گزارش‌های زیادی در خصوص تهدید و فشار سپاه پاسداران بر خانواده قربانیان ایرانی منتشر شده است تا در این زمینه سکوت کنند.

خانواده‌های جان‌باختگان می‌گویند حکومت ایران در یک سال گذشته کوشیده است مراسم خاکسپاری و یادبود ۱۷۶ قربانی هواپیمای اوکراینی را «غصب» کند.
با استفاده از سی بی‌سی و رادیو فردا؛ خ

رادیوفردا: گزارشگران بدون مرز پنج‌شنبه ۱۷ بهمن‌ماه با انتشار گزارشی از احضار ۲۱ روزنامه‌نگار در شهرهای مختلف ایران از طرف سپاه پاسداران و وزارت اطلاعات و تهدید آنها بعد از «افشای دروغ حکومتی در رابطه با ساقط شدن هواپیمای اوکراینی» خبر داده است.

بنا بر اطلاعات گردآوری شده توسط این نهاد، از تاریخ ۱۸ دی ماه ۱۳۹۸، زمان سرنگونی هواپیما، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران و وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی دست‌کم ۲۱ روزنامه‌نگار را در شهرهای مختلف ایران احضار و بازجویی کرده‌اند. «هیچ‌کدام از این روزنامه‌نگاران بازداشت نشده‌اند، اما هر لحظه امکان بازداشت آنها وجود دارد».

این گزارش می‌افزاید برخی از این روزنامه‌نگاران هشدارهایی در رابطه با «موضع‌‌گیری خود در شبکه‌های اجتماعی» از سوی تحریریه خود دریافت کرده‌اند و از این میان شماری مجبور شده‌اند که حساب‌های خود را در اینستاگرام، توییتر و فیس‌بوک ببندند و یا تنها از «وضعیت آب و هوا» بنویسند.

در جریان سرنگونی هواپیمای اوکراینی که در پی شلیک پدافند سپاه پاسداران اتفاق افتاد، ۱۷۶ نفر از جمله ۵۷ شهروند کانادایی که عمدتا دوتابعیتی بودند، همچنین چندین شهروند اوکراین، افغانستان و بریتانیا و شهروندان خود ایران کشته شدند.

ایران بعد از سه روز پنهانکاری، در نهایت تحت فشار افکار عمومی و اطلاعاتی که سیستم‌های ماهواره‌های خارجی‌ از هدف قرار گرفتن هواپیما ارائه دادند، اعلام کرد که علت سقوط هواپیما شلیک اشتباهی سامانه دفاع هوایی سپاه پاسداران بوده است.

تا پذیرفتن این موضوع، رسانه‌های داخلی و مقامات دولتی با انتشار گزارش‌هایی مدعی «نقص فنی» هواپیما بودند.

گزارشگران بدون مرز می‌گوید اعتراف‌های فرماندهان سپاه پاسداران در سرنگون کردن هواپیما موجی از خشم و اعتراض را در بسیاری از شهرهای کشور و به ویژه در تهران با شعارهایی علیه «دروغ و بی‌آبرویی» برانگیخت.

این نهاد بین‌المللی می‌افزاید پس از سرکوب این اعتراض‌ها مقامات جمهوری اسلامی فشار و تهدید علیه رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران را بیشتر کردند و انتشار اطلاعات متفاوت با مواضع رسمی در رسانه‌ها ممنوع شد.

بر اساس این گزارش، در دو هفته اخیر منازل و محل کار برخی از روزنامه‌نگاران به دست اطلاعات سپاه پاسداران بازرسی شده است و کامپیوتر، تلفن همراه، کتاب و دست‌نوشته‌های آنها ضبط شده است.

این نهاد بین‌المللی به روزنامه‌نگارانی مانند مازیار خسروی خبرنگار سابق روزنامه شرق، یاسمن خالقیان روزنامه‌نگار مستقل، مولود حاجی‌زاده روزنامه‌نگار نشریه تعادل و یغما فشخامی روزنامه‌نگار سابق سایت اطلاع رسانی دیده‌بان اشاره کرده است که هدف این فشارها قرار گرفته‌اند.

گزارشگران بدون مرز از قول روزنامه‌نگاری که نامی از وی نرفته، نوشته است: «من را اطلاعات سپاه پاسداران احضار کرد و همه گفته‌هایشان در باره نوشته‌هایم در اینستاگرام بود که از پوشش دروغ حکومتی در باره هواپیما ابراز شرمندگی کرده بودم. در آخر گفتند: اگر نمی‌خواهی ده سال آینده را در زندان بگذرانی و زنده بمانی هم درِ دهانت را ببند و هم حساب‌هایت را در شبکه‌های اجتماعی. همین. با دشمن همکاری نکن.»

آخرین گزارش سازمان گزارشگران بدون مرز که فروردین‌ماه منتشر شد، می‌گوید ایران از لحاظ رتبه‌بندی آزادی رسانه‌ها در ۱۸۰ کشور جهان با شش رده تنزل نسبت به سال ۲۰۱۸، به جایگاه ۱۷۰ سقوط کرده است.
با استفاده از اطلاعیه گزارشگران بدون مرز و گزارش رادیو فردا؛ ف.ق/س.ن

بی‌بی‌سی: مهدی محمودیان در دو ماه گذشته، دو بار بازداشت شده است

مهدی محمودیان، فعال حقوق بشر و عضو شورای مرکزی حزب اتحاد ملت سه‌شنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۸ از سوی اطلاعات سپاه برای دومین بار در دو ماه گذشته بازداشت شد.

پس از آنکه سپاه پاسداران اعلام کرد هواپیمای مسافربری خطوط هوایی اوکراین را ساقط کرده، آقای محمودیان همراه با عده‌ای از فعالان مدنی و سیاسی فراخوان به روشن کردن شمع برای کشته‌شدگان این هواپیما داد.

براساس یک فایل صوتی که به دست بی‌بی‌سی فارسی رسیده بازجوی سازمان اطلاعات سپاه با او تماس می‌گیرد و وی را تهدید می‌کند فراخوان را حذف کند و می‌گوید در غیراین صورت، “خودم برت می‌دارم می‌برمت اوین و اونجا از خجالتت در میام”.

ماموران اطلاعات سپاه با مراجعه به منزل آقای محمودیان و تفتیش آن، کامپیوتر و موبایل و وسایل الکترونیک و شخصی‌اش را توقیف کردند و او را به محل کارش بردند و در دفتر کارش هم وسایلی را توقیف کردند. ماموران سپس او را بازداشت و به زندان اوین منتقل کردند. اتهامات آقای محمودیان و دلیل بازداشت او هنوز اعلام نشده است.

در این فایل صوتی که مربوط به شنبه ۲۱ دی و پس از فراخوان عده‌ای از فعالان مدنی برای همدردی با جان‌باختگان هواپیمای خطوط هوایی اوکراین است، بازجوی اطلاعات سپاه با مهدی محمودیان تماس می‌گیرد و او را مواخذه می‌کند که چرا اقدام به انتشار چنین توییتی در حساب کاربری شخصی‌اش کرده است. بازجو می‌گوید: “شما باید برای این فراخوان مجوز بگیرید” و مهدی محمودیان در پاسخ، به قانون اساسی، آزادی تجمع مسالمت آمیز اشاره می‌کند.
فایل صوتی بازجوی مهدی محمودیان

در ابتدای این فایل صوتی بازجو از مهدی محمودیان سوال می‌کند “این توییت شما چیه” و پاسخ می‌شنود که “۱۸۰نفر آدم مرده‌اند و ما قصد داریم بریم در میدان‌های شهر براشون شمع روشن کنیم، همین، هیچ اتفاقی قرار نیست بیافته”.

بازجو: “مجوز گرفتید برای این کار؟”

محمودیان: “برای شمع روشن کردن مجوز می‌خواد؟”

بازجو: “وقتی فراخوان برای کل کشور می‌دید که ملت برن فلان کار را بکنند باید مجوز بگیرید”.

محمودیان: “از کی باید مجوز بگیریم؟”

بازجو: “شما که خودتون بلدید دیگه، باید یک جایی برید”.

محمودیان: “ما براساس قانون اساسی عمل کردیم”.

بازجو: “تو اوین هم مگه من به شما نگفتم، شما باید برید یک جا تعهد بدید که اسلحه دستت نیست؛ این را من به شما گفتم و اگر شما جوابی داشتید همون موقع باید می‌دادید”.

محمودیان: “همون موقع جواب دادم، شما امنیت ما را تضمین کنید، هیچ اتفاقی نمی‌افتد”.

محمودیان در ادامه خطاب به بازجو می‌گوید که “این کار قبلا هم انجام شده بود، برای آتش نشان‌ها و برای سردار سلیمانی هم چنین کاری انجام شد و مجوز لازم نداشت”. بازجو می‌گوید “چون شما شروع کننده آن کار نبودید خبر ندارید” و محمودیان می‌گوید “من که رفتم شمع روشن کردم مجوزی در کار نبود”.

در بخش دیگری بازجو می‌گوید: “ما براساس اسناد و مدارک‌مون، اولین نفر برای این فراخوان شما و چند نفر دیگه هستید، امروز ساعت ۵ ملت بیان، شمع روشن کنند و درگیری بشه و اتفاقی بیافته و خون از دماغ کسی بیاد، من دارم به شما می‌گم، مسئولیتش با شماست”.

محمودیان می‌گوید که “مسئولیت امنیت ما با نهاد امنیتی است”. بازجو می‌گوید “ما مسئولیت کاری را به‌عهده می‌گیریم که خودمون شروع کرده باشیم”.

محمودیان در بخش دیگری می‌گوید: “من امیدوارم که نهاد امنیتی و نیروی انتظامی امنیت من را به‌ عنوان یک شهروند تامین کند”.

بازجو: “به‌عنوان یک شهروند امنیت همه تامین است، اما اگر به‌واسطه این موضوع حاشیه‌ای پیش بیاد، مسئله‌ای پیش بیاد، خودم برت می‌دارم می‌برمت اوین و اونجا از خجالتت در میام، نه با این برخوردی که دیدی”.

مهدی محمودیان در ادامه تاکید می‌کند که “هیچ کار غیرقانونی نکرده و کاملا از حق قانونی خودش استفاده کرده است”.

مهدی محمودیان در ۱۹ آذر ماه و به دلیل امضای بیانیه ۷۷ نفر در اعتراض به خشونت‌‌ورزی علیه معترضان آبان‌ماه به دادسرا احضار شد و پس از بازجویی، در پی صدور قرار وثیقه ۵۰۰ میلیون تومانی در پایان ساعات اداری و ناتوانی در تودیع آن بازداشت شد. وی پس از بیش از سه هفته بازداشت، سرانجام در نهم دی ماه آزاد شد.

آقای محمودیان عضو حزب اتحاد ملت است و در سال ۱۳۸۸ هم به دلیل فعالیت‌هایش در کمیته‌ای درباره تحقیق بر سر تعداد کشته‌شدگان اعتراض‌ها، پنج سال زندانی شد.

بی‌بی‌سی:  گاهی نهاد قدرت، هزینه ناهمسویی با یک روایت جعلی را به میزانی بالا می برد که بخش مهمی از فعالان عرصه عمومی، جرات ناهمسویی با این روایت را از دست می دهند. رویه ای که می توان آن را “جعل بالرعب” نامیدانتشار فایل صوتی مکالمات برج مراقبت فرودگاه تهران با خلبان یک پرواز خط هوایی آسمان، که از مطلع شدن برج مراقبت از شلیک موشک به هواپیمای اوکراینی حکایت داشت، بخشی جدید از روایت‌های رسمی در مورد این واقعه را زیرسوال برد.

دستگاه های حکومتی ایران، در پی سه روز فشار برای تثبیت یک روایت جعلی، و تنها پس از پی‌گیری کشورهای دیگری که اتباع آنها کشته شده بودند، به سقوط هواپیما بر اثر شلیک موشک اعتراف کردند. اما همین دستگاه ها، علت نادرستی روایت اولیه خود را اطلاع دیرهنگام از اصابت موشک دانستند که با انتشار فایل صوتی جدید، این ادعا به طور مستند زیر سوال رفت.

مهمتر آنکه این بار هم، مانند مقطع اعتراف به ساقط شدن هواپیما با موشک، افشای ناگفته های جدید نخستین بار از سوی منابع خارجی (یک خبرگزاری اوکراینی) صورت گرفت و نه مقام ها یا رسانه های رسمی ایران.

در واکنش به افشاگری اخیر، مدیرکل سوانح سازمان هواپیمایی کشوری گفت فایل افشا شده از مجموعه اسنادی بوده که در اختیار اوکراینی‌ها قرار گرفته و تهدید کرد که دیگر “هیچ سندی” به آنها داده نخواهد شد. ظاهرا ترجمه اش می شد اینکه مقام های ایرانی، می خواسته اند ماجرای اطلاع برج مراقبت از علت سقوط هواپیما را تا اطلاع ثانوی پنهان نگه دارند.

چنین واکنشی به افشای اطلاعات جدید در مورد ساقط شدن هواپیمای اوکراینی، طبیعتا این سوال را در سطح افکار عمومی برجسته کرد که چه اطمینانی وجود دارد که آنچه تا این لحظه افشا شده، آمیخته با اطلاعات غلط نباشد؟

به بیان دیگر، اگر رویه مقام های رسمی آن باشد که تا وقتی نهادهای غیرایرانی اطلاعات جدیدی را افشا نکنند حقیقت را پهنان نگه دارند، از کجا معلوم که در مورد هواپیمای اوکراینی ناگفته های دیگری باقی نمانده باشد؟

بیشتر بخوانید:

از نصر بالرعب تا جعل بالرعب

فارغ از هر برداشتی از ماجرای ساقط شدن هواپیمای اوکراینی، ظاهرا اختلاف نظر چندانی وجود ندارد که این فاجعه، با تلفات سه رقمی آن، به نقطه عطفی در تاریخچه “جعل روایت” در جمهوری اسلامی ایران تبدیل شد.

پنهان کردن اطلاعات حساس یا انتشار ادعاهای جعلی، البته به خودیِ خود پدیده جدید یا غیرمنتظره ای در ایران محسوب نمی شود. ولی این پنهانکاری، به طور معمول وقتی پای سپاه پاسداران در میان بوده ابعادی استثنایی داشته و متناسب با آن، هزینه های زیر سوال بردن سپاه نیز، احتمالا تنها با مخالفت با شخص رهبر قابل مقایسه بوده است.

نتیجه، ایجاد شرایطی بوده که در آن، ایجاد تردید در طیف وسیعی از موضوعات، از عملکرد اطلاعاتی نظامیان در کشور و حضور منطقه ای آنها گرفته تا فعالیت های اقتصادی فرماندهان و روایت هایشان از تاریخ جنگ، افراد را در معرض اتهام “خیانت” قرار داده است.

لازم به یادآوری نیست که ساقط شدن هواپیمای اوکراینی در زمانی صورت گرفت که فضای حکومت بر تقدیر از حمله موشکی سپاه به پایگاه های آمریکا در عراق تمرکز داشت و گویی همین فضا، حتی جرات اشاره رسانه های رسمی به نقش احتمالی نظامیان در سقوط هواپیمای مسافربری را از بین برده بود.

بسیاری از آنها در این مسیر، عملا نه تنها کوچک‌ترین دغدغه ای برای کشف واقعیت ماجرا نشان ندادند، که همسو با منتسبان سپاه، در متهم کردن کسانی که در روایت رسمی شک داشتند سنگ تمام گذاشتند.

شرایط توصیف شده، یک مطالعه موردی آموزنده از سازوکاری بود که مطابق آن، روایتِ صاحبان افکار عمومی از وقایع حساس، در فضای “رعب” شکل می گیرد.

در این فضا نهاد قدرت، هزینه مخالفت با یک روایت جعلی را به میزانی بالا می برد که بخش مهمی از فعالان عرصه عمومی، جرات ناهمسویی با این روایت را از دست می دهند.

رویه ای که می توان با وام گرفتن عبارت آشنای “نصر بالرعب” -به عنوان روشی برای پیروزی بر دشمنان حکومت با ترساندن آنها- آن را “جعل بالرعب” نامید.

بیشتر بخوانید:

انتخاب عامدانه نظام؟

“جعل بالرّعب” فرایندی مستمر است؛ به این معنی که حتی افشای یک فضاسازی مشخص، جلوی فضاسازی های بعدی را نمی‌گیرد.

مثلا حتی بعد از افشای کشته شدن ۱۷۶ نفر بر اثر شلیک موشک زمین به هوای سپاه، مساله اصلی حامیان این نیرو به “تقدیر” از فرمانده نیروی هوا-فضای سپاه تبدیل شد. عجیب آنکه میزان این تقدیر، حتی بیشتر از فردای حمله همین نیرو به پایگاه های آمریکا در عراق بود.

درادامه این وضعیت بود که در فضای رسمی، بیشترین انتقادات در موضوع هواپیمای اوکراینی، متوجه اهدافی غیر از فرماندهان ارشد سپاه -و طبیعتا غیر از فرمانده کل قوا- شد. در حالی که به نظر می رسد پنهان‌کاری حکومت، بیش از هرچیز برای “تحت الشعاع قرار نگرفتن” عملیات برون‌مرزی همین فرماندهان صورت گرفته بود.

تعجبی نداشته که در فضای موجود، علی رغم تمام افشاگری های صورت گرفته بر سر ماجرای ساقط شدن هواپیما، مهمترین سوالات در مورد مسئولیت این فاجعه، بازتاب ناچیزی در رسانه های رسمی داشته یا اساسا مطرح نشده است.

سوالاتی در این حد که آیا متوقف نشدن پروازهای مسافری، “انتخاب عامدانه نظام” در روز حمله موشکی سپاه بوده است؟ و اینکه کدام مقام های حکومتی پیش از حادثه تصمیم گرفته بودند که علی رغم عملیات سپاه، پرواز هواپیماهای مسافربری متوقف نشود؟

در مقابل اما در روزهای اخیر، بخش مهمی از توجه رسانه ها به موضوع سقوط هواپیمای اوکراینی، محدود به تناقض گویی مقاماتی از جنس “مدیرکل سوانح سازمان هواپیمایی کشوری” مانده است.

مقام هایی که البته برای حفظ صندلی خود، یا در هراس از رد نکردن خط قرمزهای نظام، حرف های ضد و نقیض می زنند و سوژه رسانه ها می شوند.

اما در نهایت، مجریان -آماتور- تصمیم هایی هستند که مسئولان ارشد حکومت می گیرند.

بی‌بی‌سی:هواپیمای اوکراینی توسط موشک‌های تور، ساخت روسیه ساقط شد. این موشک‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که به جای اصابت به هدف، در نزدیکی آن منفجر شوند
خبرگزاری اطلاعات و اخبار مستقل اوکراین، یونیان، اقدام به انتشار متن مکالمات برج مراقبت فرودگاه تهران در روز ساقط شدن هواپیمای اوکراینی کرده است که براساس آن برج مراقبت از طریق خلبان پرواز “آسمان” در جریان شلیک موشک و ساقط شدن هواپیمای اوکراینی قرار گرفته بود.

فایل صوتی این مکالمات را یک بولتن خبری در تلویزیون اوکراین منتشر کرده و در آن مکالمات برج مراقبت تهران و خلبان پرواز “آسمان به شماره ۳۷۶۸” و پرواز “۷۵۲ خطوط هوایی اوکراین” شنیده می‌شود.

این مکالمات از ساعت ۵ و ۱۲ دقیقه صبح (به وقت ایران) به بعد را شامل می‌شود.

براساس مکالمات منتشر شده در این فایل صوتی، برج مراقبت به پرواز اوکراینی “اجازه حرکت در مسیر” را پس از پرواز تایید می‌کند و همزمان پرواز خطوط هوایی آسمان در حال گفتگو با برج مراقبت برای گرفتن “اجازه فرود” است.

در میان گفتگوهای برج مراقبت و خلبان پرواز آسمان، خلبان به برج مراقبت می‌گوید که “نوری” را در آسمان می‌بیند که مانند “موشک” بوده و پرسیده “یک سری نورهایی مثل موشک، حالا موشک است. چیزی هست؟”
حق نشر عکس AFP
Image caption هواپیمای اوکراینی توسط موشک‌های تور، ساخت روسیه ساقط شد. این موشک‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که به جای اصابت به هدف، در نزدیکی آن منفجر شوند

برج مراقبت از خلبان در مورد موقعیتی که چنین نوری را دیده سوال می‌کند و خلبان می‌گوید که از “سمت (فرودگاه) پیام و کرج” فکر می‌کند این نور را دیده است.

لحظاتی بعد خلبان پرواز آسمان مجددا به برج مراقبت اعلام می‌کند که “نور” دیگری به آسمان حرکت کرده و برج مراقبت می‌گوید “چیزی به ما گزارش نشده. نمی‌دونم” و سوال می‌کند که “اچه جوریه؟ نورش به چه صورتیه؟”

خلبان در پاسخ با قاطعیت اینبار پاسخ می‌دهد که “نور موشکه دیگه”.

برج مراقبت از خلبان سوال می‌کند که آیا به سمت شهر تهران این نور در حال حرکت است که خلبان پاسخ می‌دهد بله به سمت تهران حرکت می‌کند.

مامور برج مراقبت از خلبان می‌خواهد که همچنان آنچه را که مشاهده می‌کند به او گزارش دهد.

در ادامه مامور برج مراقبت برای ۹ بار پیاپی تلاش می‌کند تا با پرواز ۷۵۲ خطوط هوایی اوکراین تماس بگیرد که بی‌پاسخ می‌ماند و سپس از خلبان هواپیمای آسمان می‌پرسد “شما دیگه چیزی مشاهده نمی‌کنید؟”

خلبان پرواز آسمان در جواب می‌گوید که ما یک “انفجار دیدیم” و یک “یک نور بسیار بزرگی اونجا ما دیدیم. نمی‌دونم چی بود واقعا” و برج مراقبت هم جواب می‌دهد “ما نمی‌دانیم چی شده”.

پس از انتشار این فایل حسن رضایی‌فر، مدیرکل سوانح سازمان هواپیمایی کشوری به خبرگزاری مهر گفته است که از انتشار این گفتگو “متعجب” شده و “این فایل از مجموعه اسنادی بوده که در تیم مشترک بررسی سانحه هوایی در اختیار گروه کارشناسان اوکراینی قرار گرفته است”.

آقای رضایی‌فر همچنین تهدید کرد که “این اقدام اوکراینی‌ها سبب شد دیگر هیچ سندی به آنها ارائه ندهیم”.
حق نشر عکس Getty Images

در هفته‌های گذشته با وجود درخواست‌های مکرر اوکراین و کانادا، ایران از تحویل جعبه سیاه هواپیما ساقط شده به این کشورها، خودداری کرده است.

پرواز ۷۵۲ اوکراین صبح روز چهارشنبه ۱۸ دی (هشت ژانویه) دقایقی بعد از بلند شدن از فرودگاه بین‌المللی امام خمینی در نزدیکی تهران سقوط کرد. ایران بعد از سه روز اذعان کرد که پدافند سپاه پاسداران “در اثر خطای انسانی” این هواپیما را هدف گرفته و سرنگون کرده است.

در این حادثه تمامی ۱۷۶ نفر سرنشین هواپیما کشته شدند.

سخنگوی وزارت راه ایران، در همان روز سقوط، شایعه اصابت موشک را با قاطعیت رد کرد و گفت اگر این طور بود “هواپیما در آسمان منفجر می‌شد.” ساعاتی بعد خود وزیر هم “تروریستی بودن (حادثه)، انفجار یا تیراندازی به هواپیما” را نادرست خواند و گفت دلیل سقوط نقص فنی است.

۷۲ ساعت پس از سقوط ایران اذعان کرد که هواپیما با موشک سپاه پاسداران ساقط شده است.

دویچه‌وله: بخش بزرگی از تورهای اروپایی به ایران لغو شده‌. منبع درآمد مهمی برای مردم از بین رفته است. چیزی که در شرایط پرتنش امروز این کشور عجیب نیست. اما تیر خلاص را موشک سپاه پاسداران به این صنعت زد.

رسانه‌های ایران از کاهش چشمگیر و لغو تقریبا تمامی تورهای “بلوک غرب” خبر داده‌اند. سرنگونی هواپیمای اوکراینی ابعاد گسترده‌ای در سیاست و اقتصاد ایران برجای می‌گذارد که مردم در حال حاضر تازه ترکشهای اولیه آن را احساس می‌کنند. یکی از این ترکشها به صنعت گردشگری ایران اصابت کرده است.

خبرگزاری ایلنا در گزارشی به نقل از حرمت‌الله رفیعی، رئیس انجمن صنفی خدمات مسافری و جهانگردی، نوشته است «تمامی تورهای بلوک غرب که قصد سفر به ایران را داشتند، سفر خود را لغو یا به تعویق انداختند». آمار ارائه شده از سوی این خبرگزاری نشان می‌دهد که «تورهای ورودی از آمریکا و کانادا ۱۰۰ درصد، تورهای استرالیا و حوزه اقیانوسیه ۸۰ درصد، تورهای ورودی از اروپا ۶۰ درصد و تورهای ورودی آسیا ۶۰ درصد سفرهای خود به ایران را لغو کرده‌اند.»
رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی گفته است که نه تنها بیش از ۷۰ درصد تورها درخواست لغو مسافرت به ایران را داده‌اند، بلکه در روزهای آینده این صنعت شاهد کاهش بیشتری از تورهای ورودی نیز خواهد بود.

هواپیمای مسافربری اوکراینی که توسط سپاه پاسداران جمهوری اسلامی سرنگون شد از فرودگاه تهران بلند شده بود و این پیامد‌ جدی داشته است. به گفته موید محسنی‌نژاد، معاون گردشگری میراث فرهنگی فارس ۹۰ درصد تورهای گردشگری از تهران و تنها تعداد اندکی از گردشگران از ورودیهای استان فارس و شیراز وارد ایران می‌شوند. او با اشاره به وضعیت سیاسی فعلی ایران به نکته‌ای بدیهی اشاره کرده است: «رونق و توسعه گردشگری نیازمند یک محیط آرام است.» محیطی که اوضاع بحرانزده در ایران فرسنگ‌ها از آن دور است.

ورشکستگی گسترده هتل‌های ایران

ایلنا به نقل از حسن سیادتان، رئیس جامعه هتلداران استان فارس نوشته است که گردشگران خارجی که برای عید امسال هتل رزرو کرده بودند با توجه به شرایط کنونی آن را لغو کردند و همه هتل‌های استان در حال ورشکستگی‌اند. انتظار دست‌اندرکاران صنعت گردشگری این است که دولت از آنها در این شرایط حمایت کند. انتظاری که پاسخ نگرفته است و با وضع اقتصادی حاکم بر ایران چشم‌انداز مثبتی در برابر ندارد.

حسن سیادتان در این باره به ایلنا گفته است: «متاسفانه نه تنها تا کنون حمایتی ندیدیم که با توجه به وضعیتی که گریبان هتل‌های استان را گرفته، ادارات و سازمان‌هایی مانند تامین اجتماعی و دارایی مشکلاتی را هم برای ما ایجاد کرده‌اند.»

آنچه در استان فارس در جریان است، شامل حال تمام مراکز گردشگری ایران نیز می‌شود، شاید هم به شکلی بدتر. وقتی استان فارس که از اصلی‌ترین و جذاب‌ترین نقاط ایران برای گردشگران خارجی است چنین باشد، تکلیف جاهای دیگر روشن است.

دست‌اندرکاران می‌گویند که ادامه این روند باعث می‌شود هتل‌های ورشکسته کارکنان خود را اخراج کنند. گردشگری نه فقط منبع درآمد هتل‌داران، که بسیاری آژانس‌های کوچک‌تر خصوصی نیز هست که حالا قبل از هتل‌ها یا مراکزی که به نوعی به دولت و نهادهای حکومتی وابسته‌اند، از عرصه توریسم ایران خارج می‌شوند.

سیادتان به ایلنا گفته است رونق گردشگری نیازمند حمایت سازمانها و ادارتی مانند تامین اجتماعی، دارایی، اداره کل کار و رفاه اجتماعی، آب، برق و گاز است. مجموعه‌ای که در حال حاضر به نظر نمی‌رسد به راحتی در اختیار این صنعت گذاشته شود. به گفته او هنوز هتل‌داران کارکنان خود را بیرون نکرده‌اند اما “اگر این روند ادامه پیدا کند هیچ بعید نیست بسیاری از هتلداران مجبور به این کار شوند” و بخشی از نیروهای خود را تعدیل کنند؛ هر چند تمام تلاش هتل‌ها برای حفظ نیروهای خود است.

“فاجعه‌ای برای هتل‌داران”

اما این فقط گردشگران اروپایی نیستند که سفر خود به ایران را لغو کرده‌اند. در سال‌های اخیر بخش بزرگی از گردشگران را شهروندان کشورهای همسایه تشکیل می‌داد که آنها نیز تا اطلاع ثانوی از سفر به ایران خودداری می‌کنند. از این گذشته گروهی از شهروندان کشورهای خلیج فارس برای استفاده از امکانات درمانی به ایران می‌‌آمدند. اکنون آنها نیز به سفر و درمان در کشوری که خود دچار بحران است، تمایلی ندارند.

رئیس جامعه هتلداران استان فارس از لغو سفر گردشگران عربی که برای درمان به این استان می‌آمدند خبر داده و گفته است در حال حاضر تنها ۵ درصد هتل‌ها پر شده‌اند. او این را یک فاجعه برای هتل‌داران استان دانسته‌ است.

این فاجعه در حالی رخ می‌دهد که ایران در سه ماه نخست سال گذشته شاهد رشد ۴۰ درصدی ورود گردشگران خارجی نسبت به سال ۹۶ بود. این رشد حاصل صرف هزینهای هنگفت بوده از جمله تبلیغات گسترده و ایجاد برخی امکانات زیرساختی. پول‌هایی که حاصل آن اکنون دود شده است.

کاهش ۶۸ درصدی در‌آمد فرودگاه‌های ایران

این فقط صنعت توریسم نیست که ضرری سنگین متحمل شده است. کاهش پروازهای عبوری از آسمان ایران پیامدهای اقتصادی شدیدی برای شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری ایران به همراه دارد. بسیاری از شرکت‌های هوایی پروازهای خود را حتی تا چند ماه آینده به ایران لغو کرده‌اند. لوفت‌هانزا تا عید سال بعد به ایران پرواز نخواهد داشت.

بر اساس مقررات بین‌المللی هر پرواز عبوری از آسمان ایران بر اساس میزان ماندگاری در آسمان و وزن هواپیما موظف به پرداخت مبلغی به شرکت فرودگاه‌های این کشور است. معنای ناامنی آسمان ایران ضرری هنگفت در این زمینه نیز به بار میآورد.

سیاوش امیرمکری، رييس شركت‌ فرودگاه‌های ایران شمار پروازهای عبوری در آسمان ایران را در آذرماه امسال را ۹۰۰ پرواز در روز گزارش داده بود. او در این باره گفته بود درآمد ایران از این منبع در سال ۱۳۹۷، ۱۷۰۰ میلیارد تومان بود که تا پیش از شلیک به هواپیمای مسافربری اوکراینی هم کاهشی تقریبا ۱۵ درصدی نسبت به سال ۹۶ داشته است.

به گفته او حالا باید شاهد کاهش ۶۸ درصدی این منبع درآمد بود. چون «۶۸ درصد درآمد شركت فرودگاه‌ها در ایران از محل پروازهای عبوری و ۲۰ درصد از خدمات هوانوردی است.»

ملیون: (چهارمین بخش از مصاحبه تکان دهنده خواهر ثاریه گشت‌الاسلام، خبرنگار مخصوص گشت ثارالله، که با قلم سحرآمیز، سردار شورالاسلام را به چالش می‌کشد.)

به نام خدا. با بسم الله الرحمن الرحیمی ‌دیگر. امروز صبح از ستاد مشترک نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ‌به اینجانب اطلاعیه دادند که سردار شورالاسلام به علت آبله مرغون، برای ادامه مصاحبه آماده نمی‌باشد. اینجانب نپذیرفتم و با شمع خبرنگاری و ژورنالیستی پی‌گیر گردیده و اعلام نمودیم اینجانب با برادر عکاس در محل حاضر و با روشن نمودن شمع روزنامه نگاری، برای مصاحبه پافشاری نموده و تا نیامدن ایشان چند روز در اینجا تحصن نموده و اعتصاب ساندویچ می‌نماییم..

بنابراین بعد از چند ساعت سرانجام دو لباس شخصی بسیجی عظیم‌الجثه، سردار محترم را با برانکارد آورده که بطور زایدالوصفی آثار آبله مرغون در صورت و گردن نامبرده هیچ‌گونه دیده نمی‌شد. فقط آثار خوف و وحشت در نواحی دیگرِ سردار مشاهده گردید.

سردار را در حال پیچیده لای پتو، پشت میز گذاشته، یکی از لباس شخصی‌ها قپه‌های سردار را دو طرف شانه نامبرده روی پتو نصب نموده که معلوم باشد لای پتو، سردار می‌باشد.

سئوال: «سردار، خیلی زایدالوصف لاغر شده‌اید. چرا؟»

جواب: «من از بچگی آبله مرغون خیلی گرفتم.»

– ولی انگار این آبله مرغون نمی‌باشد که شما گرفته‌اید.

– بعله. این استرس آبله مرغون می‌باشد که به دیپرشن مربوط است. بعد از اینکه ما هواپیمای اوکراین را زدیم …

– شاید هم بعد از ترور سردار سلیمانی!

– خیر، وقتی مال اوکراین را به جای هواپیمای خودمان زدیم …

– مگر قرار بود هواپیمای خودمان را بزنید؟

– بعله، ما برای اینکه ریگان نزند …

– ریگان؟!

– بعله، همان ترامپ، ترامپ. من یک مقدار قاطی … باید ببخشید. ما برای اینکه ترامپ نزند، نعلبکی کردیم.

– نعلبکی؟

– بعله… نخیر… آهان، منظورم پیشدستی است. پیشدستی کردیم.

– چرا هواپیمای اوکراینی زده شد؟

– افسر مسئول دفاع پدافندی در حال نماز بوده. وقتی از آن گوشه، هواپیمای اوکراینی را روی مونیتور می‌بیند، با صدای بلند می‌گوید الله اکبر.

– چرا می‌گوید الله اکبر ؟

– خواسته به معاونش حالی کند که این را نزنی، اما معاونش برعکس، الله اکبر را تأییدی می‌گیرد، می‌زند. یعنی فقط دگمه را فشار می‌دهد. بقیه کار همین‌طور اتوماتیک انجام می‌شود.

سرکار پتوپیچ این «اتوماتیک» را با لحن زایدالوصفی گفته و می‌گوید:

– این را درشت بنویسید تا خانواده‌های عزادار و دانشجویان و دولت کانادا بدانند قضیه به همین سادگی بوده و کسی چاقو برنداشته یکی یکی گلوی مسافران هواپیما را ببُرد.

می‌پرسم: «سردار، کسی که دگمه را اشتباهی زده محاکمه نمی‌کنید؟»

– اختیار دارید. حسابش را می‌رسیم. این احمق هم اگر بلند شده بود که به موقع نمازش را بخواند، این سانحه پیش نمی‌آمد. حالا تحت تعقیب قرار می‌گیرد.

– به اتهام قتل عمد یا غیرعمد؟

– اختیار دارید. به اتهام ترک نماز که صد پله از قتل بالاتر است. آسانسور است. باید تحقیق شود که آیا همیشه از زیر نماز درمی‌رفته یا نه؟ امام صادق علیه السلام می‌فرماید: “هرکس با هفتاد دختر در خانه زنا کند، و هفتاد پیغمبر را بکشد و هفتاد کتاب آسمانی را بسوزاند، گناهش کمتر است از کسی که یک روز نمازش را عمداً نخواند.”

سردار آهی کشید و افزود: «دور از جان شما، حسابش را بکن، زنا با هفتاد دختر در خانه …» (برادر عکاس گفت: زناپارتی!) سردار نگاه تندی به او انداخته و افزود: «زبانم لال کشتن هفتاد پیغمبر … مثل اینکه هفتاد تا پیغمبر را بذاری توی طیّاره، موشک بزنی بهشون …» و با احتیاط ادامه داد: «حالا سوزاندن کتاب آسمانی را فاکتور می‌گیریم، عملیات روی آن هفتاد تا دختر و هفتاد تا پیغمبر، گناهش کمتر از یک روز نماز نخواندن است. بسم الله، این شما، این حضرت امام صادق، این گوگل داتکام.»

در اینجا سردار معظم لپتاپ خود را – به عنوان شاهد – از روی میز بلند کرده، آهسته به میز کوبانده، از جا برخاسته، پتو را مثل چادرنماز دور خود نگه‌داشته، یک دست خویش را از لای آن درآورده و افزود:

– امّا افسر اصلی نماز می‌خوانده که سانحه پیش آمده. نماز! … آری نماز! … وقتی ما بدانیم، بازماندگان بدانند، دولتین کانادا و اوکراین بدانند، بویینگ بداند که پای نماز در کار بوده، دیگر جای حرف و گله و شکایتی باقی نمی‌ماند. ثوابش به همه رسیده. در اینجا فقط باید برای یک نفر متأثر بود و اشک ریخت…

می‌پرسم: «برای کی؟»

سردار با بغضی کربلایی می‌گوید: «برای آن بدبخت مسافری که از هواپیما جا ماند و اکنون در تهران توی سر خودش می‌زند.» سردار احتیاطاً اشک‌های فرضی را با گوشه پتو از صورت پاک می‌کند و می‌گوید: «نیروهای مسلح هم دیگر نمی‌تواند کاری برای او بکند.»

می‌گویم: «سردار، پس به نظر شما هم زدن موشک به طیّاره عمدی نبوده و خطای انسانی بوده؟»

سردار با دندان‌قروچه جواب می‌دهد:

– بعله، اشتباه پیش میاد. من خودم امروز صبح جوراب‌هامو لنگه به لنگه پوشیدم. حالا اومدند بَنِر درست کردند از اینجا تا اونجا که غلط کردید اشتباه کردید. البته من زود متوجه شدم جوراب‌هامو درست کردم، ولی خطای انسانی همیشه هستش. حالا یک عده الاغ می‌گویند خطای انسانی فقط یک‌بار بوده، آن‌هم در ۵۷ بوده! بعدش همه جنایت بوده!

سردار سری به افسوس و نگرانی تکان می‌دهد:

– حالا من دلواپسم اگر رهبر خبردار بشه، چی بشه؟

– ایشان هنوز خبر ندارند؟

– البته ایشان باهوش هستند. نمی‌شود چیزی را از ایشان پنهان کرد. الان یک مقدار جسته گریخته بو برده‌اند که یک چیزی گران شده، ولی نمی‌دانند بنزین بوده یا نشاسته یا صندلی ارج!

– راجع به هواپیما هنوز نمی‌دانند؟

– اگر هم بدانند در حد همین است که بنزین هواپیما گران شده؛ آن هم نه سه برابر.

از سردار بزرگ راجع به دشمنان جمهوری اسلامی‌ و طرز مقابله با آنان بعد از سردار سلیمانی سئوال می‌کنم.

می‌گوید: «دشمن در هر لباسی در می‌آید. حتی گاهی لخت می‌آید. الان ما بعد از داعش چند هزار دشمن در داخل دستگیر کرده‌ایم که بعضی‌هاشان حتی هنوز به سن قانونی نرسیده‌اند. زندان‌های ما دیگر جا ندارد. پسرک، دخترک، داشته از خیابان رد می‌شده او را گرفته‌اند. ما این‌طور درگیر هستیم. برادر مسیح علی نژاد را هم گرفته‌ایم.

– ایشان چند تا برادر دارد سردار؟

– نمی‌دانم. اطلاعات ما تاکنون همان یک نفر را شناسایی کرده. فقدان سردار سلیمانی خیلی کارهای ما را عقب انداخت. دو تا دکل دریایی هم قرار بود نذر سیدالشهدا یک‌جوری بگیریم که آب از آب تکان نخورد توی دریا. این هم به هم خورد.

– دکل برای چی بوده؟

– همان فولاد خالیش ارزش دارد. مجسمه باباطاهر را که از پارک دزدیدند شما خیال می‌کنی برای دوبیتی‌هاش بود؟ برای بُرنزش بود! خب آنها دزد خرده پا هستند، به یک نیم‌تنه باباطاهر یا کله فردوسی طوسی امورشان می‌گذرد. اما خب، ما از دکل کمتر برامون صرف نمی‌کنه.

سردار با غرور زایدالوصفی افزود:

– هرکه بامش بیش، چیش بیشتر؟

– برفش سردار.

– بعله، ولی بنده این چیزها را برای درد دل می‌گویم، شما منعکس نکنید. خیلی از رفتن سلیمانی ضربه خوردیم. ضربه هواپیما را هم از همان‌جا خوردیم. حالا پدرسگ اوکراینی یک چیزی هم طلبکار است. این‌ها اول باید بیایند پول موشک را بدهند. ما هرکس را گلوله می‌زنیم یا موشک می‌زنیم، تا پولش را نگیریم رضایت نمی‌دهیم. پدر پویا بختیاری رویش را زیاد کرد پول گلوله نمی‌داد، الان حبس است. درسی به رییس جمهوری اوکراین بدهیم که یادش نرود. اصلاً شما می‌دانی این پسره اوکراینی قبلش چکاره بوده؟

– نخست وزیر؟

سردار با لبخند زایدالوصفی می‌گوید:

– خیر. هنرپیشه بوده، کمدین بوده، دلقک صحنه بوده. فیلم‌هاش هست. شما او را مقایسه کن با مقام معظم رهبری ما. یا با همین روحانی بدبخت. یا با هرکدام از ژنرال‌ها و سرداران ما. یا با خود من.

در این موقع سردار، تمام قد پشت میزش پا شده، پتویش را صاف و صوف کرده و می‌پرسد:

– من خنده‌دارم؟

– اختیار دارید سردار. ضمناً در خبرها بود که آمریکا می‌خواسته سردار شهلایی را هم بزند. فرمانده سپاه قدس در یمن. خبر دارید سردار؟

سردار با لحن زایدالوصفی گفت:

– پس خیال می‌کنید من چرا آبله مرغون گرفتم؟ آمریکا به هیچ‌کدام از ما رحم نمی‌کند. البته آبله مرغون من بروز بیرونی ندارد، از داخل گرفتم. بلانسبت شما بیست و چهار ساعت تمام توی دبیلوسی بست نشسته بودم. دخیل بسته بودم به پنجره مستراح. الان هم …

سردار بزرگ با عجله زایدالوصفی از پشت میزش به بیرون از اتاق می‌پرد…

باقی مصاحبه می‌ماند برای بعد. عکسی که برادر عکاس از این صحنه گرفته قابل انتشار نیست. گلاب به روتون.

از: ایندیپندنت

رادیوفرانسه: حسن روحانی، رئیس جمهوری اسلامی ایران، در سخنانی که امروز چهارشنبه ۲۵ دی در جلسۀ هیئت دولت ایراد کرد، ساقط شدن هواپیمای مسافربری اوکراین توسط پدافند هوای سپاه پاسداران را بهت آور و غیرمنتظره خواند و تنها راه جبران آن را عذرخواهی از مردم و بیان کامل حقیقت خواند.

حسن روحانی تأکید کرد که “درد و رنج مردم” “با پذیرش مسئولیت و صداقت حل می شود.” وی گفت که دولت، دستگاه قضایی و نیروهای مسلح کشور باید با مشارکت و همکاری یکدیگر در این باره “اقدام قضایی انجام دهند که برای افکار عمومی و دنیا قانع کننده باشد.”

حسن روحانی عذرخواهی از مردم، بیان شفاف واقعیت و اقدام قضایی را “نخستین گام” توصیف کرد و افزود : “اما قدم نهایی آن است که این حادثه دیگر قابل تکرار نباشد” و برای این منظور به گفتۀ روحانی “باید مقررات مورد بازبینی” قرار بگیرند به طوری که به گفتۀ روحانی “دنیا مطمئن شود که این حادثه در ایران قابل تکرار نیست.” روحانی اضافه کرد : “راه و هدف این است [که] خود نیروهای مسلح ما به مردم اطمینان دهند که این حادثه قابل تکرار نخواهد بود.”

حسن روحانی از نیروهای مسلح و ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران خواست که “به مردم توضیح دهند که از وقتی که حادثه واقع شده تا وقتی که اعلام شد چه مسائلی بوده چه جلساتی بوده و چه کارشناسی هایی بوده که مردم بفهمند که نمی خواستند چیزی را از آنان پنهان کنند.” روحانی در عین حال گفت که “البته این حادثه [ساقط شدن هواپیمای مسافربری اوکراین] باورکردنی نبود.”

او گفت : “کسی نمی تواند باور کند که یک هواپیمای مسافربری در کنار فرودگاه بین المللی [تهران] هدف [موشک] قرار بگیرد.” روحانی گفت که چنین حادثه یا به قول او چنین “اشتباهی” در کل تاریخ ایران، به ویژه حتا در دورۀ جنگ هشت سالۀ ایران و عراق رخ نداد. وی افزود : چنین “اشتباهی” را “آدم باور نمی کند.” وی اضافه کرد : “من به عنوان کسی که هفت سال مسئول پدافند هوایی [کشور] بودم” این را می گویم که چنین “اشتباهی” “در مخیله آدم نمی گنجد”. روحانی اضافه کرد : خیلی ها از جمله در میان مسئولان کشور از “اشتباه” روی داده در بهت و ناباوری هستند و می پرسند : “مگر می شود”؟ مگر چنین چیزی امکانپذیر است؟ رئیس جمهوری اسلامی ایران همچنین از سپاه پاسداران و نیروهای مسلح خواست که اگر تاخیری نیز در پذیرش مسئولیت خود در ساقط شدن هواپیمای اوکراینی صورت گرفته بابت آن نیز از “مردم عذرخواهی کنند.”

با این حال، حسن روحانی تأکید کرد که حادثۀ سقوط هواپیمای اوکراینی نباید به تضعیف سپاه و نیروهای مسلح کشور منجر شود. وی تأکید نمود : “ما نیروهای مسلح، سپاه، بسیج، ارتش و نیروی انتظامی را نیاز داریم.”

رادیوفردا: حساب توئیتری سایت «انتخاب» روز دوشنبه ۲۳ دی خبر داد که این سایت با «فشار» علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، و دستور هیات نظارت بر مطبوعات توقیف شده است.

این وب‌سایت روز یکشنبه در کانال تلگرامی‌اش خبری درباره احتمال استفعای علی شمخانی منتشر کرد و نوشت: «برخي از نزديكان دبير شورای عالی امنيت ملی به وی پيشنهاد كرده‌اند كه به بهانه سقوط هواپيما اوكراينی استعفا دهد».

در خبر این سایت آمده بود که شمخانی در زمینه ممنوعیت اعلام پرواز هواپیماهای مسافربری و پنهان‌کاری درباره سقوط هواپیما «مقصر» بوده است.

انتشار این خبر با واکنش سریع شورای عالی امنیت ملی ایران مواجه شد و شامگاه یک‌شنبه، «یک منبع در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی»، با تکذیب این خبر، انتشار خبر استعفای شمخانی را «تکمیل طرح ترامپ» دانست.

این منبع تاکید کرده بود که حواشی پرونده سقوط هواپیما «هیچ‌گونه ارتباطی به حوزه وظایف دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ندارد که در اجرای آن قصوری شده باشد».

سایت انتخاب که سابقه فعالیت آن به سال ۱۳۸۳ باز می‌گردد، در حدفاصل سال‌های ۸۸ تا ۹۰ هم توقیف شده بود.

حساب توئیتری سایت انتخاب با انتقاد از توقیف این سایت نوشته است: «در دولت روحانی، پيشنهاد استعفا به اعليحضرت شمخانی نيز نمی‌توان داد».