اخبار

انتخاب: توضیحات سخنگوی شورای نگهبان درباره آرای نفر سوم انتخابات در اصفهان
سخنگوی شورای نگهبان گفت: بنابر تفسیر و برداشت از قانون طبق نظر اعضای شورای نگهبان امکان ابطال آرا به دلیل عدم صلاحیت وجود دارد.
پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :
سخنگوی شورای نگهبان گفت: بنابر تفسیر و برداشت از قانون طبق نظر اعضای شورای نگهبان امکان ابطال آرا به دلیل عدم صلاحیت وجود دارد.

به گزارش انتخاب؛ نجات الله ابراهیمیان سخنگوی شورای نگهبان درباره اینکه آیا از منظر قانونی ماده ای درباره رد صلاحیت و ابطال آرای نامزدهای انتخاباتی پس از برگزاری انتخابات وجود دارد اظهار کرد: اگر شورای نگهبان بر این مبنا تصمیمی را اتخاذ کرده باشد و آرای فردی را پس از برگزاری انتخابات باطل کند به معنای این است که اکثریت شورا به این موضوع قائل هستند که به خاطر عدم صلاحیت هم می توان بعد از انتخابات صلاحیت فردی را رد کرد.

وی درباره اینکه آیا ماده قانونی در این باره وجود داردتاکید کرد: این موضوع تفسیر و برداشت اعضای شورای نگهبان از قانون است.

ابراهیمیان در پاسخ به این سوال که آیا امکان ابطال آرای نفر سوم اصفهان به دلیل رد صلاحیت وجود دارد تاکید کرد: اگر مبنا و تفسیر شورای نگهبان درباره این موضوع حاکم باشد امکان آن وجود دارد.

رادیوفردا: نجات‌الله ابراهیمیان، سخنگوی شورای نگهبان، روز سه‌شنبه، ۱۱ اسفند، در گفت‌وگو با روزنامه اعتماد چاپ تهران در اقدامی کم‌سابقه از عملکرد احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان، انتقاد کرد.

وی با ذکر این‌ که بررسی صلاحیت نامزدهای انتخاباتی در ایران از یک سازماندهی «کارآمد و مؤثر» برخوردار نیست همچنین از وجود اختلاف نظر بین اعضای شورای نگهبان خبر داد.

در انتخابات مجلس خبرگان رهبری که نتایج قطعی مربوط به تهران آن روز یک‌شنبه اعلام شد، احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان، به عنوان آخرین نفر در فهرست شانزده‌نفره موفق به راهی‌یابی به مجلس خبرگان شد، این در حالی است که محمد یزدی، رئیس خبرگان رهبری، و محمدتقی مصباح یزدی که از او به عنوان «پدر معنوی جبهه پایداری» نام برده می‌شود، از ورود به این مجلس بازماندند.

نجات‌الله ابراهیمیان، سخنگوی شورای نگهبان، در مصاحبه روز سه‌شنبه خود گزارش‌های دریافتی شورای نگهبان از نهادهای اطلاعاتی در مورد نامزدها را «ناقص» دانسته و افزود: «دبیر شورای نگهبان و نهایتاً معاون اجرایی ایشان که منتخب اعضای شورا نیست بر این شبکه نظارتی که بخشی از اطلاعات را به ما می‌دهند نظارت دارند. بخشی از آن هم از وزارت اطلاعات می‌آید که در دولت‌های مختلف ممکن است دستخوش سلایق متفاوت بشوند.»

وی با اشاره به حجم بالای شکایت‌ها از رد صلاحیت‌های اخیر گفت: «در ۲۰ روز شما نمی‌توانید شش هزار شکایت را بر اساس گزارش‌های ناقص موجود رسیدگی کنید. قانون می‌گوید باید به فرد فرصت بدهید که اظهارات و دفاعیات را نزد شما مطرح کند.»

او تأکید کرد که «برای بررسی صلاحیت‌ها حداقل یک سال زمان نیاز است».

سخنگوی شورای نگهبان در ادامه گفت: «به نظرم برای اعمال نظارت انتخاباتی آن چه که حساسیت‌برانگیز در جامعه است بررسی صلاحیت‌ها است که ما به یک سازماندهی کارآمد و مؤثر نیاز داریم و فعلاً این سازماندهی را نداریم.»

نجات‌الله ابراهیمیان همچنین گفت که «به عنوان یک عضو حقوقدان شورای نگهبان می‌گویم که قوانین انتخاباتی ما بسیار ناقص است».

او همچنین با اظهار این‌که «اختلاف سلیقه جدی با دبیر شورای نگهبان دارم»، دربارهٔ دلیل استعفایش از سخنگویی این شورا هم گفت که «می‌خواهم سخنگوی خود باشم.»

مسئله گزارش‌های سپاه پاسداران

سخنگوی شورای نگهبان در بخش دیگری از مصاحبه خود به مسئله ارسال گزارش توسط سازمان اطلاعات سپاه پاسداران به شورای نگهبان در مورد نامزدها اشاره کرد.

وی در این باره گفت: «اگر سازمان اطلاعات سپاه اعلام کند یک نفر ملتزم به شرع نیست حتماً از او سؤال خواهم کرد که مستندات شما چیست. از داوطلب هم می‌خواهم که از خود دفاع کند.»

او افزود که «ممکن است حفاظت اطلاعات دستگاه‌های مختلف، حراست دستگاه‌های مختلف سؤال کنند و اطلاعاتی را از آنان کسب کنند که خیلی‌ها هم راهگشا بوده‌ است. از سازمان اطلاعات سپاه ممکن است سؤال کنند اما این که برای ما کدام یک از اینها اطمینان‌آور است من به عنوان قاضی همه را کنار هم می‌گذارم و سبک و سنگین می‌کنم.»

آقای ابراهیمیان در مورد گزارش‌های دریافتی از «وزارت اطلاعات، سپاه یا شبکه نظارتی خود (اعضای شورای نگهبان)» گفت که «ممکن است هر سه غلط و مغرضانه باشد و ممکن است برخی درست باشد. آنجاست که برای ما اطمینان حاصل می‌شود که درست است اما جاهایی ممکن است برای برخی از همکاران من این گونه نباشد مثلاً دو تا از این نهادها برایشان تعیین‌کننده باشد. یعنی سابقه و اعتمادشان به گونه‌ای باشد که آنها را درست بدانند.»

ثبت‌نام بی‌سابقه بیش از ۱۲ هزار تن برای انتخابات مجلس و نیز ۸۰۰ تن برای انتخابات مجلس خبرگان رهبری، با رد صلاحیت گسترده در هیئت‌های نظارت و نهایتاً شورای نگهبان همراه شد، به گونه‌ای که در انتخابات مجلس خبرگان رهبری به طور متوسط برای هر کرسی کمتر از دو نفر رقابت کردند.

در انتخابات مجلس ۴۹ درصد از ثبت‌نام‌کنندگان رد صلاحیت شدند، که بر اساس گزارش‌ها درصد ردصلاحیت‌ها در این دوره از همه انتخابات گذشته مجلس بیشتر بود.

دیگربان: کاظم صدیقی٬ امام جمعه موقت تهران می‌گوید اعضای شورای نگهبان منصوب علی خامنه‌ای هستند و «اکرام به آنان اکرام قانون و پیامبر» بوده و «بی‌احترامی به آنان برای همه ضرر دارد.»

آقای صدیقی این مطلب را در واکنش به انتقاد از شورای نگهبان در رد صلاحیت نامزد‌های انتخابات مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان رهبری بیان کرده است.

وی گفته ریشه «حملات» به شورای نگهبان را نمی‌داند٬ اما معتقد است که «شورای نگهبان مرزی است که شکستن آن اعتباری برای فرد باقی نمی‌گذارد.»

صدیقی اضافه کرده «همه باید حرمت شورای نگهبان که فقهای آن منصوب مقام ولایت و همه فقیه و جامع‌الشرایط هستند را نگه دارند.»

برخی حامیان شورای نگهبان هم در هفته‌های اخیر بار‌ها کسانی که به عملکرد این شورا در مورد رد صلاحیت نامزد‌های انتخابات انتقاد داشته‌اند را «مفسد فی‌الارض» معرفی کرده‌اند.

نظرنیور: ضو جامعه روحانیت مبارز با تاکید براینکه اجتهاد سیدحسن خمینی از سوی علما و مراجع بزرگی تایید شده است خاطرنشان کرد: امتحان برای تایید اجتهاد و یا احراز اجتهاد اخرین راه است ونباید به عنوان تنها ملاک و راه باشد.

حجت الاسلام والمسلمین سیدمهدی طباطبایی استاد اخلاق با اشاره به سخنان اخیر آیت‌الله هاشمی مبنی براینکه «همه ما به امام خمینی(ره) بدهکاریم»، اظهار داشت: سخنان آیت‌الله هاشمی سخنانی درست، پخته و سنجیده‌ بود. در واقع نوعی یادآوری به مسئولان بود که بدانند چه کسی آنها را با این نقطه رسانده است.

وی افزود: نمی‌خواهم کسی را رنجیده خاطر کنم ولی افراد زیادی را می‌شناسم که اگر انقلاب نشده بود امروز هیچ چیزی نداشتند، هیچ اعتباری نداشتند، اینها مرد کار نبودند، برخی از روحانیون هم بودند که مرد منبر و سخنرانی نبودند، ولی چون انقلاب برپاشد بود دارای اعتبار و منافعی شدند. این افراد قطعا باید از این سخنان آیت الله هاشمی ناراحت شوند.

عضو جامعه روحانیت مبارز که با خبرانلاین گفتگو می کرد، همچنین درباره عدم احراز صلاحیت سیدحسن خمینی، گفت: این موضوع بسیار مهمی است شورای نگهبان می گوید فقیه بودن را ما باید تشخیص دهیم عیبی ندارد شما هم تشخیص دهید ولی در انجاییکه نظر مراجع مسلم پیش می‌آید نظر خود را مقدم نپندارید که این لطمه زدن به اعتبار حوزه و روش اصیل دروس و بحث حوزوی است، آیا قبول ندارید که تشخیص فقیه بودن با علما و مراجع هم است؟

وی با تاکید بر اینکه امتحان و آزمون خبرگان ملاک اصلی انتخاب فقیه نیست، گفت: اینها قوانینی است که شورای نگهبان جدیدا ایجاد کرده است، البته به شکل قانونی هم درآمده و اشکالی هم ندارد ولی مراجع تقلید باید تایید کنند که فردی مجتهد و فقیه هست یا نه. در قانون اولیه هم این بود که از سه نفر می‌توان احراز اجتهاد کرد، اول کسی که شهرت علمی دارد، دوم کسی که درسش مشهور است، سوم هم کسی که در بین فقها مشهور باشد. بحث بر سر این است که اعضای شورای نگهبان می گویند ما باید مجتهد بودن را تشخیص دهیم ولی این درست نیست، اصلا چه کسی اجتهاد خود شما را تایید کرده است؟ مگر اجتهاد شما را علمای دیگر تایید نکردند پس برای کاندیداهای خبرگان هم می توان اجتهاد را از طریق علما اثبات کرد.

نماینده سابق مجلس تاکید کرد: اجتهاد نوه امام خمینی را انچه که گفته میشد بسیاری از حضرات و علمای اعلام تایید کرده‌اند و خود اعضای محترم شورا نیز می‌توانند با بررسی دروس با این نتیجه برسند اما به نظرم دلایلی منجر به این شده که آقایان بر عملکرد خود مصر باشند حتی غیر یادگار امام هم من افرادی را میشناسم که مشهور به علم هستند سالهاست دروس دارند اما رد شده اند، این روش برای آینده خطر ناک و نسبت به گذشته شبهه ناک خواهد بود.

این استاد اخلاق با اشاره به اینکه برخی کاندیداهای خبرگان بدون گذراندن آزمون تایید صلاحیت شدند، تصریح کرد: چرا آن افراد تایید صلاحیت شدند، مطمئنا براساس همین ادله ای بود که عنوان کردم، حتی معتقدم روش اصلی و درست همین است و دیگران هم (کسانیکه شهرت علمی دارند یا در حوزه مشهور به اجتهاد هستند) باید اینگونه تایید صلاحیت می‌شدند.

حجت الاسلام سیدمهدی طباطبایی اعتراض سیدحسن خمینی به عدم احراز صلاحیت شان را اقدامی درست دانست و خاطرنشان کرد: مراجع و علما وی را تایید کردند پس چرا باید عدم احراز صلاحیت شود.

وی در پایان گفت ایام دهه مبارک فجر است بسیاری از دوست داران انقلاب و مبارزین اصیل یاران امام اگر حرفی میزنند درصدد حفظ نظام و دستاوردهای امام است و ما نباید به چشم مخالف به آنان نگاه کنیم البته من هم معتقدم حفظ حرمت بیت امام و در صدر ان حرمت سید حسن به معنی کسی که بسیار به امام شباهت دارد از مسلمات است و اگر کسی برای امام احترام قایل است بهتر است این حرمت را برای یادگار ایشان هم قایل باشد.

رادیوفردا: نجات الله ابراهیمیان، عضو حقوقدان شورای نگهبان، گفته است، حدود شش هزار نفر ازکسانی که هیات‌های نظارت وابسته به شورای نگهبان صلاحیت آنها را تایید نکرده اند، به این تصمیم اعتراض کرده و پرونده آنها در حال بررسی است.

نجات الله ابراهیمیان یکشنبه ۱۱ بهمن ماه در مصاحبه‌ای با برنامه «متن- حاشیه» شبکه سوم تلویزیون سراسری ایران اظهار داشت:«حدود ۶ هزار نفر از نام‌نویسان دهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی به تصمیمات هیأت نظارت اعتراض کرده‌اند و پرونده‌شان در حال بررسی است.

وی اضافه کرده است: «ما بر روی پرونده معترضان متمرکز شده‌ایم و رسیدگی به این پرونده‌ها همچنان ادامه دارد و رسیدگی به این پرونده‌ها واقعاً طاقت‌فرساست.»

بیش از ۱۲ هزار نفر برای انتخابات مجلس ثبت نام کرده بودند که هیئت‌های نظارت بر انتخابات، وابسته به شورای نگهبان در خصوص بررسی صلاحیت آنها در ۲ دیماه اعلام کردند: حدود ۴۲ درصد تأیید صلاحیت، حدود ۳۰ درصد صلاحیت آنها احراز نشده و حدود ۲۵ درصد از داوطلبان نيز رد صلاحيت شده‌اند.

این در حالی است که دبیرستاد انتخابات کشور پیشتر گفته بود که ۵۹۳ نفر از داوطلبان انتخابات مجلس انصراف داده اند و شورای نگهبان صلاحیت شش هزار و ۷۵۳ نفر از داوطلبان دهمین دوره انتخابات مجلس را تایید نکرده(رد صلاحیت و عدم احراز صلاحیت) است.

هیئت‌های نظارت بر انتخابات در ۲۶ دی ماه نظر خودرا در خصوص دواطلبان اعلام کرده اند و براساس قانون ۲۰ روز فرصت برای اعلام شکایات و رسیدگی شورای نگهبان تعیین شده است، بنابراین ۱۶ بهمن اخرین فرصت برای اعلام و رسیدگی به شکایت است. قرار است که شورای نگهبان در روز ۲۷ بهمن نظر نهایی خود را اعلام می کند.

امکان «رسیدگی به شکایت ها»

نجات الله ابراهیمیان در ادامه گفته است که فرصت ۲۰ روزه برای رسیدگی اعتراض به رد صلاحیت ها کافی نیست.

این عضو حقوقدان شورای نگهبان تصریح کرده است:«اتفاقی که امسال افتاده این است که با حجم زیاد ثبت نام کنندگان به صورت طبیعی در صد اشخاصی که اعتراض کردند از نظر عدم به لحاظ کمی عدد قابل توجهی به تعداد شش هزارنفر شده که باید در ۲۰ روز بررسی شود به هر پرونده ممکن است زمان کمی برسد و شاید اصلاً‌ امکان اینکه ما در هئیت ۱۲ فقره تمام پرونده های را مورد بحث قرار دهیم ممکن نیست . »

وی تصریح کرده است:«هم کسانی که در هیأت‌های نظارت رد صلاحیت شدند و هم افرادی که تأیید شدند و یا عدم احراز صلاحیت شدند، ممکن است این تصمیمات درباره آنها در شورای نگهبان تغییر کند و این افراد در معرض آن هستند که شورای نگهبان آنها را تأیید و یا رد کند. ما فعلاً در حال بررسی کارشناسی پرونده‌ها قرار داریم. بعضی از این مصادیق در هیأت ۱۲ نفره شورای نگهبان مطرح شده، اما نتایج نهایی را ۱۶ بهمن اعلام می‌کنیم.»

نجات الله ابراهیمیان همچنین گفته است:«هیچ یک از نظام های انتخاباتی این گونه نیست که افراد ناشناخته را وارد سیستم انتخاباتی خود کنند و این یک ریسک و خطر است که ممکن است اساس نظام را به خطر اندازد.»

نجات‌الله ابراهیمیان پیشتر در ۲۶ دیماه اعلام کرد که دیگر سخنگوی شورای نگهبان نیست و از این سمت استعفاء کرده است.

بازبینی قانون انتخابات

نجات الله ابراهیمیان در بخش دیگری از این مصاحبه با اشاره به این که چگونه می توان به صلاحیت ۱۲ هزار نفر در مدت ۱۰ روز رسیدگی کرد؟ گفته است:«: قانون انتخابات ما به یک بازبینی جدی نیاز دارد و چون ما مجری هستیم چاره ای نداریم جز اینکه در همین چارچوب ها اظهار نظر کنیم.»

وی با این حال گفته است:«هم کسانی که رد صلاحیت شدند و هم کسانی که عدم احراز به آنها شده در معرض این هستند که اعلام شود صلاحیتشان تأیید شده است.»

عضو حقوقدان شورای نگهبان در خصوص تأیید صلاحیت اندک اصلاح طلبان گفته است: «من اجازه دادن آمار را ندارم و باید صبر کنیم تا زمان به پایان برسد.»

حسن روحانی پیشتر به رد صلاحیت گسترده اصلاح‌طلبان اعتراض کرده و گفته بود: «اگر قرار است یک جناح در انتخابات حضور داشته باشد و یک جناح نه، دیگر به چه دلیل انتخابات برگزار می‌کنیم؟»

به گفته حسین مرعشی، عضو شورای سیاستگذاری اصلاح‌طلبان، از بین سه هزار کاندیدای اصلاح‌طلب «تنها ۳۰ نفر» یعنی «یک درصد» کاندیدا‌ها تأیید صلاحیت شده‌اند.

بی‌بی‌سی: در حالیکه قرار است به زودی اسامی تایید صلاحیت شدگان نامزدی مجلس خبرگان به آنان ابلاغ شود، شورای نگهبان از داوطلبان رد صلاحیت شده خواسته است شکایات خود را تسلیم این شورا کنند.
روز سه شنبه، ۶ بهمن (۲۶ ژانویه)، پایگاه اطلاع‌رسانی شورای نگهبان اطلاعیه هیات مرکزی نظارات بر انتخابات پنجمین دوره مجلس خبرگان رهبری در مورد شکایت رد صلاحیت شدگان این انتخابات را منتشر کرد.
در این اطلاعیه آمده است که داوطلبان نامزدی این دوره از انتخابات که صلاحیت آنها توسط شورای نگهبان مورد تایید قرار نگرفته می‌توانند طبق تبصره ۲ ماده ۱۶ قانون انتخابات مجلس خب رگان، حداکثر به مدت سه روز از تاریخ ۸ تا ۱۰ بهمن برای شکایت در مورد تصمیم شورا مراجعه کنند.
روز گذشته، سیامک ره پیک، سخنگوی هیات نظارت بر انتخابات خبرگان در مصاحبه با خبرگزاری صدا و سیما گفته بود که روز سه شنبه – امروز – نتیجه بررسی صلاحیت داوطلبان این انتخابات به وزارت کشور ابلاغ خواهد شد.
خبرگزاری دولتی جمهوری اسلامی – ایرنا – به نقل از آقای ره پیک گزارش کرد که از میان کسانی که برای این انتخابات ثبت نام کرده بودند، ۱۵۸ نفر انصراف دادند، ۱۱۸ نفر غیرمجاز بودند، ۱۵۰ نفر در آزمون کتبی شرکت نکردند و در نتیجه، حذف شدند، ۲۰۷ نفر رد صلاحیت شدند و صلاحیت ۱۶۶ نفر به تایید شورای نگهبان رسید. این افراد اجازه دارند به عنوان نامزد در انتخابات خبرگان که روز ۷ اسفند برگزار می‌شود به رقابت بپردازند.
صبح سه‌شنبه، برخی رسانه‌های داخلی گزارش‌های تایید نشده‌ای را از اسامی پذیرفته شدگان و مردودین نامزدی این انتخابات منتشر کردند.
به گزارش خبرگزاری کار ایران – ایلنا – از میان داوطلبان نمایندگی، حسن خمینی، نوه آیت‌الله روح‌الله خمینی، رد صلاحیت شده اما صلاحیت حسن روحانی، رئیس جمهوری، و اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت به تایید رسیده است. به گزارش این خبرگزاری، صلاحیت احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان، و محمود علوی، وزیر اطلاعات هم تایید شده است.
ایلنا با ذکر نام خانوادگی شمار دیگری از داوطلبان، آنان را از جمله تایید یا رد صلاحیت شدگان گزارش کرده است. براساس این گزارش، امینی، باقری، بطحایی، تسخیری، جنتی، حائری، دری نجف آبادی، مصباحی یزدی، محسن قمی، مجتهد شبستری، هاشم زاده هریسی، امامی کاشانی، اعرافی، عباسعلی اختری، محمد یزدی از تایید صلاحیت شدگان و رسول منتجب نیا، امجد، مرتضی آقاتهرانی مجید انصاری از رد صلاحیت شدگان هستند.
هنوز اسامی نامزدهای تایید صلاحیت شده رسما اعلام نشده و خبرگزاری دولتی ایران – ایرنا – به نقل از “یک منبع نزدیک به بیت امام” گفت که “رد یا تایید صلاحیت سید حسن خمینی رسما به وی اعلام نشده است.” این منبع به ایرنا گفته است که “آنچه تا کنون منتشر شده، فقط گمانه زنی‌های رسانه‌ای بوده است و هیچ کدام مورد تایید ما نیست.”
در جمهوری اسلامی، تنها کسانی می‌توانند به عنوان نامزد در انتخابات ریاست جمهوری، مجلس شورا و مجلس خبرگان شرکت کنند که در مرحله اول، صلاحیت آنان توسط شورای نگهبان بررسی و به عنوان نامزد انتخابات گزینش شده باشند. در مرحله بعد، رای دهندگان می‌توانند از میان آنان، به افراد مورد نظر خود رای دهند.

فارس:
محمدحسین نجات کسی است که در حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸ تیر ۱۳۷۸) و دیگر مسائل دانشجویی به همراه سردار ذوالقدر و نقدی و دیگران طرح سرکوب دانشجویان و حتی عزل محمد خاتمی رییس جمهور وقت را داشتند

معاون فرهنگی و اجتماعی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت: هیئت‌های اجرای وظایفشان را درست انجام ندادند؛ شاهد بودیم که هیئت‌های اجرایی به استعلام‌های گرفته‌شده عمل نکردند.
خبرگزاری فارس: هیئت‌های اجرایی انتخابات وظیفه‌شان را درست انجام ندادند / شورای نگهبان مجبور است کسری کار هیئت‌های اجرایی را جبران کند

سردار محمدحسین نجات در حاشیه سفر به اصفهان در گفت‌وگو با خبرنگار فارس با اشاره به افزایش تعداد نامزدهای انتخابات اظهار کرد: نفس حضور افراد زیاد برای نامزدی در انتخابات ایرادی ندارد چراکه ایراد اصلی در سیستم انتخاباتی کشور است.

وی افزود: در همه‌جا یک شرایط اولیه برای کاندیداهای هر انتخاباتی در نظر می‌گیرند و مثلاً باید تعدادی از شورای شهر یا شهرداری آن فرد را تأیید کنند که مشخص شود مقبولیت اجمالی دارد.

معاون فرهنگی و اجتماعی سپاه ادامه داد: چون این خصوصیات در قانون انتخابات نیست شخصی که صرفاً یک مدرک تحصیلی بالایی دارد ولی شاید هیچ اطلاعاتی از مجلس نداشته و یا مقبولیتی ندارد، در انتخابات ثبت‌نام کند.

وی با اشاره به لایحه انتخابات تصریح کرد: چندین سال قبل طرحی در مجلس مطرح شد اما به دلیل زیاده‌روی‌هایی که در آن قانون شده بود به نتیجه نرسید؛ اما بالاخره باید درست شود که به ازای هر کرسی 10 نفر یا 15 نفر رقابت کنند نه اینکه به‌ یکباره 50 یا 100 نفر ثبت‌نام کنند چراکه این کار کنترل صلاحیت را با مشکل مواجه می‌کند.

نجات ضمن انتقاد از عملکرد هیئت‌های اجرایی عنوان کرد: به نظر ما هیئت‌های اجرای وظایفشان را درست انجام ندادند؛ بررسی صلاحیت حق‌الناس است یعنی اگر کسی که صلاحیت ندارد، اگر تأیید شود حق مردم ضایع شده است.

وی تصریح کرد: وظیفه هیئت اجرایی تشخیص صلاحیت‌ها به کمک استعلام از پنج دستگاه مرجع است که پس از استعلام‌ها نتیجه‌گیری می‌کنند، اما شاهد بودیم که هیئت‌های اجرایی به استعلام‌های گرفته شده عمل نکردند.

معاون فرهنگی و اجتماعی سپاه نتیجه عدم انجام درست وظیفه هیئت‌های اجرایی را سخت شدن کار شورای نگهبان دانست و افزود: حالا شورای نگهبان مجبور است کسری کار هیئت‌های اجرایی را جبران کند و قطعاً افراد زیادی ریزش پیدا می‌کنند.

وی با بیان اینکه در همه جای دنیا دستگاهی مانند شورای نگهبان وجود دارد که صلاحیت‌ها را تأیید می‌کند، اظهار داشت: فشار به شورای نگهبان با دو هدف دنبال می‌شود؛ اول اینکه شورای نگهبان دوباره اجازه که هر فتنه‌گر و جاسوس وارد مجلس شوند.

نجات افزود: هدف دیگر این است که برخی می‌خواهند پس از رد صلاحیت شدن بگویند شورای نگهبان بیش‌ از اندازه مضیقه ایجاد کرده است؛ اما شورای نگهبان نشان داده طبق مُرِّ قانون به وظیفه خود عمل می‌کند.

وی در جواب کسانی که می‌گویند باید اصل بر برائت باشد، گفت: اصل بر برائت یعنی اینکه کسی که در خیابان می‌رود کسی با او کاری ندارد اما کسی که می‌خواهد نماینده مجلس شود و عصاره یک ملت باشد باید صلاحیتش به تأیید برسد.

معاون فرهنگی و اجتماعی سپاه خاطر نشان کرد: اگر کسی شرایطش احراز نشد به این معنی نیست که برای کارهای دیگر صلاحیت ندارد و شاید بتواند یک شرکت بزرگ را اداره کند.

دویچه‌وله: به گفته حسن روحانی نقش شورای نگهبان در امر انتخابات تنها جنبه نظارتی دارد. در بحثی که در محافل سیاسی و رسانه‌های جمعی در گرفته، یک استاد علوم سیاسی معتقد است فعالیت اجرائی شورای نگهبان با اصل جمهوریت نظام مغایرت دارد.

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به “شورای نگهبان” نقشی پراهمیت اما قابل‌تفسیر بخشیده است. سردمداران سنت‌گرا و محافظه‌کار این ارگان بلندپایه را برای “اسلامیت” نظام ضروری می‌دانند درحالیکه بسیاری از صاحب‌نظران، به ویژه با توجه به عملکرد ناشفاف این نهاد، آن را با اصل “جمهوریت” نظام در تضاد می‌بینند.

حسن روحانی، رئیس جمهوری اسلامی، در جمع مسئولان وزارت کشور به صراحت گفت: «شورای محترم نگهبان ناظر است نه مجری. مجری انتخابات دولت است. دولت مسئول برگزاری انتخابات است و دستگاهی هم پیش‌بینی شده که نظارت کند تا خلاف قانون صورت نگیرد. شورای نگهبان چشم است و چشم نمی‌تواند کار دست را بکند، نظارت و اجرا نباید مخلوط شوند».

بیشتر بخوانید: روحانی: شورای نگهبان ناظر انتخابات است نه مجری

رحیم ابوالحسنی، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، در گفت‌وگویی با خبرگزاری “خبر آن‌لاین”، از منظر قانون اساسی جمهوری اسلامی بر موضع رئیس جمهور منتخب مردم صحه گذاشته است.

این کارشناس علوم سیاسی می‌گوید: «مفهوم آزادی به معنی حاکميت مردم در تعيين سرنوشتشان و دخالت در امور جامعه است… مردم بايد در انتخاب کارگزاران شرکت کنند. در انتخاب نخبگان مردم بايد آزاد باشند. در انتخاب شدن هم بايد آزاد باشند.»

به گفته او مردم باید در فرايند تصميم‌سازی و در سياست‌گذاری مشارکت داشته باشند. این اصل که از شعارهای اصلی انقلاب ایران علیه رژیم شاه بود، در نوع حکومتی “جمهوری” تبلور می‌یابد.

«جمهوريت يعنی مشارکت مردم در قدرت سياسی، يعنی مشارکت در انتخاب زمامداران از بالاترين مقام که رهبری است، تا پايين‌ترين مقام‌ها که شوراهای روستاهاست. به اين می‌گويند جمهوريت. بايد در تصميم‌سازی هم دخالت داشته باشند…»

او می‌گوید که آزادی در “بطن اسلام” وجود دارد و کسی نمی‌تواند به نام اسلام، آن را از مردم بگیرد. زیرا به گفته او: «روح انقلاب اسلامی، روح جمهوری اسلامی، روح اين نظام، مبتنی بر آزادی به معنای جمهوريت است. هرکسی بخواهد اين جمهوريت را محدود کند از اين روح دور شده است.»

رشد اقتدارگرایی پس از انقلاب

این استاد علوم سیاسی از عملکرد قشری که پس از انقلاب قدرت را در ایران قبضه کردند، انتقاد می‌کند. گروهی که با نهادهایی مانند شورای نگهبان به انحصار قدرت و در نتیجه “اقتدارگرایی” روی آورده‌اند. به اعتقاد او، برای این گروه تمسک به نهادهای غیردموکراتیک تنها دستاویزی است برای حفظ قدرت و بهره‌گیری از منافع آن.

او می گوید که بر این مبنا شورای نگهبان باید به مثابه یک ارگان معنوی خود را از دخالت در گردونه قدرت دور نگه دارد.

بیشتر بخوانید: شورای نگهبان و مبنای موافقت و مخالفت با نظارت استصوابی

شورای نگهبان نباید پیشاپیش درباره روند انتخابات و نامزدهای انتخاباتی تصمیم بگیرد، بلکه باید مراقب باشد که انتخاب نمایندگان طبق اصول صریح قانون اساسی صورت گیرد.

ابوالحسنی نتیجه می‌گیرد: «در قانون اساسی شرايط نمايندگی نوشته شده و همچنين تصريح شده است که هيئت‌های اجرايی اينها را تطبيق می‌کنند و شورای نگهبان نظارت می‌کند که آيا اين قواعد رعايت شد يا نشد. نظارت می‌کند نه اينکه خودش بيايد رد يا تاييد صلاحيت بکند.»