اخبار

دویچه‌وله: برخی مخالفان سرسخت توافق هسته‌ای در مجلس به‌دنبال آبستراکسیون‌اند. آن‌ها باید دست‌کم ۹۷ نماینده را راضی کنند تا در جلسه رای‌گیری حاضر نشوند. برخی موافقان برجام این اقدام را “خودکشی سیاسی” می‌دانند.

مجلس شورای اسلامی روز یک‌شنبه (۱۹ مهرماه) قرار است طرح یک فوریتی “اقدام متناسب و متقابل ایران در اجرای برجام” را به رای‌گیری بگذارد.

این آخرین مرحله قبل از اجرایی شدن برجام توافق اتمی وین خواهد بود. توافق‌نامه پیش از این به تصویب کنگره‌ی آمریکا رسیده و شورای امنیت نیز به متن توافق رای مثبت داده است. شورای عالی امنیت ملی ایران نیز برجام را تصویب کرده است.

مجلس شورای اسلامی تاکنون تلاش‌‌های زیادی کرده تا تصویب برجام را به تعویق بیندازد و شمار قابل توجهی از نمایندگان محافظه‌کار مجلس مخالف تصویب برجام‌اند.

سایت خبری “فرارو” روز شنبه (۱۸ مهرماه) گزارش داد که عده‌ای از نمایندگان مجلس قصد دارند در جلسه‌ی رای‌گیری برای تصویب برجام دست به آبستراکسیون بزنند.

بیشتر بخوانید: بروجردی: گزارش کمیسیون برجام ضربه بدی به کشور زد

آبستراکسیون، کوشش عده‌ای از نمایندگان مجلس برای جلوگیری از تصویب و اجرایی شدن قانون با استفاده از ابزار قانونی است. رایج‌ترین ابزار قانونی حاضر نشدن گروهی تعمدی نمایندگان در جلسه‌ی رای‌گیری است تا مجلس را از اکثریت بیندازند و مانع تصویب لایحه‌ای شوند که با آن مخالف‌اند.

“آبستراکسیون خودکشی سیاسی است”

غلامرضا تاج‌گردون، نماینده‌ی گچساران در مجلس شورای اسلامی که یکی از موافقان تصویب برجام است به “فرارو” گفت:«انجام آبستراکسیون، خودکشی سیاسی است. این کار بسیار غلط است.»

او در پاسخ به این سوال که آیا مخالفان برجام، توان سیاسی لازم برای آبستراکسیون را دارند، پاسخ داد:«اصلا بحث توان مطرح نیست، این کار از اساس اشتباه است. وگرنه جمع کردن ۴۰ یا ۵۰ نفر چندان دشوار نیست.»

بیشتر بخوانید: صد میلیون دلار خسارت بابت هر روز تاخیر در اجرای برجام

نمایندگان مجلس شورای اسلامی برای این‌که بتوانند آبستراکسیون انجام دهند، نیازمند غیبت ۹۷ نماینده در جلسه‌ی رای‌گیری‌اند. به‌نظر نمی‌رسد شمار مخالفان جدی برجام این تعداد باشد.

عابد فتاحی، نماینده‌ی اهل سنت و کرد در مجلس شورای اسلامی نیز که از موافقان تصویب برجام است، اعلام کرد که نمایندگان موافق در جلسه‌ی مهم فردا “تمام توان خود را به کار خواهند گرفت” تا برجام تصویب شود.

فتاحی بیشتر نمایندگان مخالف تصویب برجام را متهم کرد که به دنبال “اقدام انتخاباتی” و رای جمع کردن برای انتخابات بعدی مجلس‌اند که در اسفندماه برگزار خواهد شد.

بیشتر بخوانید: بروجردی: برجام در شورای عالی امنیت ملی بررسی و تائید شد

“کمیسیون ویژه بررسی برجام” در مجلس شورای اسلامی و اعضایش از منتقدان تصویب برجام‌اند.

تاکنون لحن گزارش‌های این کمیسیون درباره‌ی برجام آن‌قدر منفی بوده که با اعتراض دست‌کم ۵ نماینده عضو کمیسیون مواجه شده است و ۳ تن از این نمایندگان جلسات بررسی برجام را در اعتراض به این رویه ترک کرده‌اند.

خبرگزاری دولتی “ایرنا” پیش از این هشدار داده بود که هر روز تاخیر در اجرای برجام، صد میلیون دلار ضرر مالی متوجه کشور می‌کند.

دویچه‌وله: فرمانده کل سپاه پاسداران توافق هسته‌ای را “فتنه‌ای” هم‌ردیف جنگ ایران و عراق، پیروزی خاتمی در سال ۷۶ و حوادث سال ۸۸ خواند. همزمان، منتقدان گزارش کمیسیون ویژه برجام می‌گویند این گزارش توسط تیم سعید جلیلی تهیه شده است.

به گزارش “سپاه نیوز”، فرمانده کل سپاه پاسداران، محمدعلی جعفری، از “چهار فتنه بزرگ علیه نظام جمهوری اسلامی” خبر داد که به گفته‌ی او توسط آمریکایی‎ها و همکارانشان در داخل طراحی شده است.

جعفری روز چهارشنبه، ۱۵ مهر در “کنگره ملی سرداران و شهیدان استان چهارمحال و بختیاری” گفت: «جنگ تحمیلی هشت ساله، دوم خرداد، فتنه هشت ماهه سال ۸۸ و فتنه بزرگ هسته‌ای از جمله این‌ها هستند.»

منظور فرمانده سپاه از دوم خرداد، انتخابات ریاست جمهوری سال ۷۶ است که در آن محمد خاتمی با کسب آرای بیش از ۶۹ درصد از شرکت‌کنندگان در انتخابات پیروز شد.

ب

یشتر بخوانید: ادامه مجادلات میان مجلس و دولت بر سر تصویب توافق هسته‌ای

نگرانی سپاه از تصویب توافق

توافق هسته‌ای میان ایران و کشورهای ۱+۵ در ۲۴ تیرماه امسال منجر به تفاهم بر سر یک برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) شد که قرار است مجلس شورای اسلامی یک‌شنبه، ۱۹ مهر درباره آن تصمیم بگیرد.

فرمانده کل سپاه پاسداران در این باره گفت: «اگر توافق تصویب شود ما وارد فضای جدیدی می‌شویم که دشمنان در داخل و خارج به دنبال ایجاد فضایی برای به بیراهه کشاندن انقلاب هستند.»

پیش از این کمیسیون ویژه پانزده نفره‌ای در مجلس تشکیل شد تا به بررسی برجام بپردازد. گزارش نهایی این کمیسیون که شامل انتقادهای تندی علیه توافق هسته‌ای است با واکنش‌های زیادی در داخل و بیرون مجلس روبرو شده است.

محمدرضا تابش، نماینده یزد به نقل از دو عضو کمیسیون برجام به خبرگزاری ایلنا گفته است که متن گزارش این کمیسیون بیرون از مجلس تنظیم شده است.

بنا بر این گزارش تابش گفت: «ممکن است که یکی دو نفر از اعضای کمیسیون هم در تهیه این گزارش مشارکت داشته‌باشند٬ اما کلیات آن‌از بیرون از مجلس دیکته شده‌است.»

بیشتر بخوانید: بروجردی: برجام در شورای عالی امنیت ملی بررسی و تائید شد

نقش تیم جلیلی در تهیه گزارش

گفته می‌شود تیم سعید جلیلی، سرپرست پیشین مذاکره‌کنندگان هسته‌ای ایران که از مخالفان سرسخت توافق هسته‌ای محسوب می‌شوند در تهیه گزارش کمیسیون برجام نقش داشته‌اند.

حسین سبحانی‌نیا، نایب‌رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز دخالت افرادی از بیرون در تهیه گزارش را تائید کرده و می‌گوید، بهتر بود تهیه و جمع‌بندی گزارش داخل کمیسیون انجام می‌شد.

پنج عضو کمیسیون ویژه مجلس در اعتراض به گزارش یاد شده با انتشار بیانیه‌ای آن را خلاف منافع ملی خواندند و تاکید کردند که مطابق اعتراف رئیس کمیسیون، علیرضا زاکانی، گزارش بیرون از مجلس تدوین شده است.

اعضای معترض کمیسیون برجام می‌گویند گزارش نهایی “یک‌سو‌نگر” است و در آن “آثار بسیار مثبت برجام که می‌تواند راهگشای بسیاری از مشکلات جاری کشور باشد نادیده گرفته شده است”.

این بیانیه نیز با واکنش‌های مختلفی روبرو شده است. سبحانی‌نیا واکنش اعضای معترض کمیسیون را “کاملا منطقی” خوانده و غلامعلی حدادعادل، رئیس فراکسیون اصولگرایان انتشار بیانیه را “ایجاد‌کننده سنتی غلط در مجلس” ارزیابی کرده است.

بیشتر بخوانید: علم‌الهدی: برجام ابزار براندازی رهبری و نظام است

تائید برجام در شورای عالی امنیت ملی

احمد شوهانی، عضو کمیسیون امنیت ملی نیز ضمن دفاع از بیانیه معترضان بر نقش تیم جلیلی در تهیه گزارش تاکید کرد: «اعضای کمیسیون ویژه برجام، در تهیه گزارش نهایی خود کم و بیش از بیرون از مجلس متاثر بودند و قطعاً نگاه این افراد متاثر از دوستان‌شان در تیم مذاکره‌کننده قبلی بوده‌است.»

شوهانی معتقد است با وجود کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی، اصولا تشکیل کمیسیون ویژه ضرورتی نداشته و ارائه چنین گزارشی با توجه به ترکیب آن دور از انتظار نبوده است.

علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، همزمان با امضای بیانیه اعتراضی، طرحی با عنوان “اقدام متناسب و متقابل دولت جمهوری اسلامی در اجرای برجام” به هیئت رئیسه ارائه کرد که قرار است یک‌شنبه در مورد آن تصمیم‌گیری شود.

فرمانده کل سپاه پاسداران تاکید کرده که مسیر تصویب برجام باید توسط مجلس شورای اسلامی و شورای عالی امنیت ملی پیش برود.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، بروجردی چند روز پیش برجام را “محصول تصمیم ملی” خواند و گفت: «شورای عالی امنیت ملی به عنوان بالاترین مرکز تصمیم‌گیری‌های مهم سیاسی و ملی، برجام را تایید کرده است که در این جلسات سران قوا حضور داشتند.»

بی‌بی‌سی: آیت الله خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی ایران تاکید کرد: “مذاکره با آمریکا ممنوع است به خاطر ضررهای بی‌شماری که دارد و منفعتی که اصلاً ندارد.”

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی آیت الله خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران چهارشنبه ۱۵ مهر در جمع فرماندهان و کارکنان نیروی دریایی سپاه پاسداران، گفت که در جریان مذاکرات هسته‌ای، آمریکایی ها “هرجا فرصت پیدا کردند یک نفوذی کردند”، هرچند “الحمدلله طرف ایرانی حواسش جمع بوده است”.

آیت الله خامنه ای گفت که در جریان مذاکرات هسته‌ای، آمریکایی ها ‘هرجا فرصت پیدا کردند یک نفوذی کردند’، هرچند ‘الحمدلله طرف ایرانی حواسش جمع بوده است’

رهبر جمهوری اسلامی ایران در دو سال اخیر در مناسبت های گوناگون تاکید کرده که اجازه گفتگو با آمریکا بر سر موضوع هسته ای را می دهد ولی این مذاکرات، به معنی عادی شدن مذاکره یا از سرگیری روابط میان دو کشور نیست.

آیت الله خامنه ای در جریان سخنرانی امروز خود گفت: “عده‌ای درقضیه مذاکره سهل‌انگاری و سهل‌اندیشی می‌کنند و عمق مسائل را نمی‌فهمند.”

وی افزود: “می‌گویند چرا با مذاکره با آمریکا مخالفت می‌کنید در حالی‌ که امیرالمومنین با زبیر و امام حسین با عمرسعد مذاکره کرد. امیرالمومنین و امام حسین در حرف زدن با زبیر و ابن‌سعد به آنها نهیب زدند و آنها را نصیحت کردند.”

در هفته گذشته، به دنبال دست دادن محمد جواد ظریف با وزیر امور خارجه ایران، گروهی از اصولگرایان وزیر امور خارجه ایران را هدف انتقادهای شدید قرار دادند. در مقابل، برخی مدافعان آقای ظریف با اشاره به نمونه هایی تاریخی مانند “مذاکره” امام حسین با عمر سعد، فرمانده لشکر خلیفه اموی در واقعه کربلا، گفتگو با مخالفان یا حتی دشمنان را مطابق آموزه های اسلامی دانستند.

آقای خامنه ای در بخش دیگری از سخنرانی خود در جمع فرماندهان و اعضای نیروی دریایی سپاه گفت: “مذاکره با آمریکا یعنی راه را باز کردن که اینها بتوانند در زمینه‌های اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و امنیتی کشور نفوذ کنند.”

رهبر جمهوری اسلامی ایران مشکل ایران در شرایط فعلی را وجود “آدم‌های بعضاً بی‌خیال و یا بعضاً سهل‌اندیشی” دانست که “این واقعیات را نمی‌فمهند”.

می‌گویند چرا با مذاکره با آمریکا مخالفت می‌کنید در حالی‌ که امیرالمومنین با زبیر و امام حسین با عمرسعد مذاکره کرد. امیرالمومنین و امام حسین در حرف زدن با زبیر و ابن‌سعد به آنها نهیب زدند و آنها را نصیحت کردند
رهبر جمهوری اسلامی ایران

آیت الله خامنه ای سه هفته پیش نیز، در نخستین سخنرانی خود در جمع فرماندهان سپاه پاسداران پس از توافق جامع اتمی ایران و گروه ۱+۵، راجع به “نفوذ دشمن” در فضای بعد از توافق هشدار داده بود.

وی گفته بود: “دشمن برای نفوذ فرهنگی سعی می‌کند باورهایی که جامعه را سرپا نگه داشته دگرگون، مخدوش و در آنها رخنه ایجاد کند… برای نفوذ سیاسی سعی می‌کنند در مراکز تصمیم‌گیری و اگر نشد در مراکز تصمیم‌سازی نفوذ کنند.”

وی همچنین در مورد “نفوذ اقتصادی و امنیتی” هشدار داده و افزوده بود: “البته مسئولان گوناگون از جمله سپاه جلوی نفوذ امنیتی را با کمال قدرت می‌گیرند و چشمان بینای مسئولان اقتصادی [نیز] باید در مقابل نفوذ اقتصادی باز باشد‌.”

کلمه: تاج زاده در یادداشتی نوشت: آیا ادعای اوباما مبنی بر این که با تصویب توافق وین در کنگره، میانه روها در جمهوری اسلامی تقویت می شوند نشانه بند و بست پنهانی حامیان ایرانی برجام با دولت آمریکاست؟ چنین اظهاراتی آیا دخالت کاخ سفید در امور داخلی ما محسوب می شود؟ آیا پیروزی موافقان توافق در انتخابات اسفندماه بر نفوذ سیاسی دشمن در مراکز تصمیم گیری ایران دلالت دارد؟

کلمه – سیدمصطفی تاج زاده:

آیا ادعای اوباما مبنی بر این که با تصویب توافق وین در کنگره، میانه روها در جمهوری اسلامی تقویت می شوند نشانه بند و بست پنهانی حامیان ایرانی برجام با دولت آمریکاست؟

چنین اظهاراتی آیا دخالت کاخ سفید در امور داخلی ما محسوب می شود؟ آیا پیروزی موافقان توافق در انتخابات اسفندماه بر نفوذ سیاسی دشمن در مراکز تصمیم گیری ایران دلالت دارد؟ پاسخ به این پرسش ها مستلزم بررسی مسئله از جهات گوناگون است:

یکم)

۱ – اگر از هم میهنان بپرسیم که

الف: در هنگام بررسی برجام در کنگره خواهان تصویب توافق بودند یا رد آن؟

ب: اکنون که مخالفان برجام به حد نصاب آرای لازم برای رد آن دست نیافتند خوشنودند یا ناراحت؟

ج: در انتخابات آتی آمریکا پیروزی کدام جناح و نامزدی را به سود جمهوری اسلامی و یا کمتر به زیان آن می دانند: جمهوری خواهانی که می گویند به محض ورود به کاخ سفید سند برجام را پاره خواهند کرد یا دموکرات هایی که خود را به اجرای آن متعهد می خوانند؟ آیا اکثریت بسیار قوی ایرانیانی که از برجام حمایت می کنند پیروزی موافقان توافق را در انتخابات ایالات متحده ترجیح نمی دهند؟

۲- جواب مردم کشورهای دیگر به سوال های فوق چیست؟ آیا طبق نظرسنجی های موجود اکثر قریب به اتفاق ملل دنیا وحتی تقریبا تمام دولت ها از برجام استقبال نکردند؟ و پیروزی موافقان توافق را در انتخابات آتی آمریکا به سود صلح و امنیت جهانی ارزیابی نمی کنند؟

۳- دلواپسان وطنی برخلاف اقبال ملی و جهانی به برجام برای رد آن در کنگره لحظه شماری می کردند و پس از ناکامی سناتورهای جمهوری خواه عزا گرفتند و سپس همه نیروهای خود را برای رد موافقت نامه بسیج کردند. در حالی که می دانستند چنین تلاشی در صورت موفقیت به سود جنگ طلبان آمریکایی تمام می شود و راه را برای ورود نامزد آنان به کاخ سفید هموار می کنند. به عبارت روشن مسیر را برای به قدرت رسیدن جناحی آماده می سازد که معتقد است با تداوم تحریم ها می تواند کار جمهوری اسلامی را ظرف دو سه سال آینده یکسره کند.

۴- در آمریکا نیز اوضاع کمابیش شبیه ایران است. جناح جنگ افروز برای رد برجام با تمام توان به میدان آمد ولی ناکام ماند. با وجود این هنوز ناامید نشده و در انتظار انتخابات ریاست جمهوری در میهن خود است تا برجام را با استفاده از اختیارات رئیس جمهور ملغی کند.

۵- هم جنگ سالاران آمریکایی و هم دلواپسان ایرانی اختلاف نظر جناح های سیاسی «دشمن» را جنگ زرگری می خوانند و دولت مردانشان را سر و ته یک کرباس می نامند. با این استدلال که همه آن ها هدف واحدی را دنبال می کنند. گروهی با زبان تهدید و تحریم و دسته ای با حربه دیپلماسی و گفتگو. تندروها در هر دو کشور «خصم خنده رو» را بدتر از «دشمن عبوس» معرفی و از منطق نتانیاهو پیروی می کنند؛ روحانی (سمبل به اصطلاح میانه روها) گرک در لباس میش است. پس از رادیکال های ظاهر و باطن گرگ (مانند احمدی نژاد) خطرناک تر است و مقابله با او دشوارتر. خانم لیونی وزیر خارجه پیشین اسرائیل دلیل فاجعه بودن دیپلماسی دکتر روحانی و توافق هسته ای را برای کشور خود چنین توضیح می دهد: «ایران در حال اخذ مشروعیت است در حالی که اسرائیل آن را از دست می دهد. اروپا تحریم ها را علیه ایران لغو کرده علیه اسرائیل اعمال می کند. تجارت با ایران افزایش خواهد یافت و از مراوده با اسرائیل کاسته خواهد شد.» (رسالت ۲۶/۶/۱۳۹۴)

۶- هم موافقان برجام و هم مخالفان آن در ایران و آمریکا از پیروزی جناح و نامزدی در انتخابات کشور دیگر استقبال می کنند که در مورد توافق هسته ای مانند خود ایشان می اندیشند. این گرایش طبیعی و انکار آن فریب کاری است. تنها تفاوت در این است که موافقان توافق علاقه خود را به زبان می آورند اما مخالفان برجام به علت آن که مشروعیتی برای نظام سیاسی مقابل قائل نیستند و اختلاف جناح هایشان را صوری و نمایشی می خوانند و هم چنین به علت ترس از افکار عمومی از بیان علنی ترجیح خویش خودداری می ورزند. به هر روی اگر پیروزی حامیان انتخاباتی مخالفان توافق نیز تحقق منویات اوباما در میهن ما محسوب شود، پیروزی انتخاباتی مخالفان توافق نیز تحقق منویات خانواده بوش در ایران به شمار می رود.

۷- راز رضایت جهانیان از برجام آن است که انتخاب هر ملت بزرگی در عصر ارتباطات و جهانی شدن، تأثیر انکار ناپذیر – مثبت یا منفی- در امنیت و منافع و حتی انتخاب های دیگر ملل دارد و معضلات بین المللی را کاهش یا افزایش می دهد. به همین دلیل افکار عمومی دنیا به ورود فردی به کاخ سفید روی خوش نشان خواهند داد که جنگ نخستین گزینه او نباشد. سیاست خارجی خود را در چارچوب مقررات و ساز و کارهای سازمان ملل پیش برد و از یک جانبه گرایی بپرهیزد. به این ترتیب شانس و امکان این که جهان امن تر شود یا دست کم ناامنی آن افزایش نیابد بالا می رود. پشتیبانی ملل مختلف از برجام نیز بر همین اساس استوار است. چرا که می دانند گزینه دیگر تشدید تحریم ها و بیشتر شدن احتمال رویارویی نظامی ایران و غرب است و در هر حال به آشفتگی و نزاع در خاورمیانه آشوب زده دامن می زند. در ایران نیز پیروزی جناحی در انتخابات با اقبال عمومی در دنیا مواجه می شود که به اجرای برجام متعهد باشد. بر گفتگو و نفی خشونت تأکید کند و به دیپلماسی درمقابل نظامی گری اولویت دهد و راه را بر حل مسالمت آمیز بحران های منطقه بگشاید. از یاد نباید برد که برجام محصول رأی هوشمندانه اکثریت در ایران و آمریکاست. با دوگانه بوش – احمدی نژاد چالش هسته ای براساس راهبرد دوسر برد سامان نمی یافت. هم چنین معلوم نبود که تغییر یک طرف این معادله به برجام بینجامد.

دوم)

۱- پس از آن که رهبر نسبت به نفوذ سیاسی و فرهنگی دشمن هشدار داد و آن را از نفوذ اقتصادی و امنیتی آن خطرناک تر خواند، انسدادگرایانی که سال هاست به بهانه تحریم ها و تهدیدها فضای پلیسی بر جامعه حاکم کرده اند درصدد برآمده اند که به نام جلوگیری از «نفوذ » آمریکا موج جدیدی از بگیر وببند راه بیندازند. اینان که مسابقه سلاخی بیش از یکصد نشریه را به اسم مقابله سیاسی با «تهاجم فرهنگی غرب» در کارنامه خود دارند، اولین گام را با تذکر دادن ۱۲ عضو فراکسیون جبهه پایداری در مجلس برداشتند. آقایان کوچک زاده، آقاتهرانی، سردار کریمی قدوسی و … خواستار مقابله جدی وزارت اطلاعات با «شبکه چند صد نفره نفوذی سرویس های جاسوسی غرب (نروژ، هلند، انگلیس و …) در سایت ها و روزنامه های زنجیره ای» شدند. (جراید ۳۱/۶/۱۳۹۴) عجیب آن که تنها چند ساعت پس از تذکر کتبی فوق، سایت مشرق، وابسته به امپراتوری رسانه ای سپاه، خبر از بازداشت ۱۲ نفر از مدیران و دبیران و خبرنگاران رسانه های زنجیره ای به اتهام جاسوسی داد که البته پس از مدت کوتاهی آن را حذف کرد. (شرق ۱/۷/۱۳۹۴)

۲- سپاه برای ایجاد مانع در مسیر نفوذ سیاسی دشمن پیشنهاد کرد که همگان «در مقابل ایده تعمیم دادن مذاکرات هسته ای و توافق وین به عنوان یک الگو به سایر موضوعات و از جمله مسائل منطقه ای هوشیار باشند و دچار فریب نشوند.» (جوان ۳۱/۶/۱۳۹۴) به بیان روشن جمهوری اسلامی برای بستن راه نفوذ سیاسی خصم، باید براساس مدل برد-باخت و در حقیقت از طریق جنگ به حل بحران های منطقه بپردازد. این در حالی است که استراتژی نظام حل چالش های خاورمیانه از طریق سیاسی و دیپلماتیک یعنی با مذاکره و تعامل و برد-برد است و جنگ را خواست آمریکا و به سود رژیم صهیونیستی ارزیابی می کند یعنی عکس آن چه نتانیاهو می گوید: «به نفع اسرائیل است که جنگ در کشورهای عربی ادامه داشته باشد.» (ایران ۷/۷/۱۳۹۴)

۳- نقد امام جمعه موقت تهران به اظهارات دکتر روحانی در باب برجام بسیار تأمل برانگیز است: «برخی معتقدند توافق هسته ای موجب جلوگیری از جنگ شده است. مگر هشت سال جنگ نبود که ما را ساخت و جوانان ما را پیش امام حسین (ع) برد و خانواده های آنان را سرافراز کرد.» (ایران ۳۰/۶/۱۳۹۴) آقای صدیقی پیش از این نیز تحریم ها را «نعمت» نامیده رفع آن ها را «غیرسازنده» قلمداد کرده بود با این استدلال که «لغو تحریم ها موجب افزایش اسراف و اشرافی گری و ورود اجناس و کالاهای لوکس به داخل کشور می شود.» (ایران ۲۵/۳/۱۳۹۴) وی هم چنین برجام را به نفع آمریکا خواند چرا که پس از تأکید کنگره «رقص برپا کردند و خود را پیروز میدان خواندند.» (ایران ۳۰/۶/۱۳۹۴) با منطق آقای صدیقی «زنده باد جنگ – پاینده باد تحریم» بهترین شعار برای مقابله با نفوذ سیاسی غرب است که باید عملی شود.

۴- آقای منصور ارضی با «جام زهر» خواندن برجام و «سازش با دشمن» تلقی کردن آن، به نمایندگان مجلس هشدار داد که «اگر آن را قبول کنند خیلی مشکلات پیش می آید.» (شرق ۴/۷/۱۳۹۴) از نظر وی برای خنثی سازی نفوذ سیاسی بیگانگان باید برجام را رد کرد. آقای حسین شریعتمداری نیز «توافق وین را برای اصول و مبانی انقلاب فاجعه آفرین» ارزیابی نمود و «راه برطرف کردن دغدغه رهبری را دادن پاسخ «نه» به حکمیت برجام و رد کامل آن» دانست. (کیهان ۲۴/۶/۱۳۹۴) روزنامه سپاه نیز به ریس جمهور دلداری داد که «اگر مجلس برجام را رد کند، تبعاتی از اجرا نشدن بندهای برجام در فضای بین المللی ایجاد نخواهد شد و دولت تحت فشار قرار نخواهد گرفت.» (جوان ۱۵/۶/۱۳۹۴) به ادعای این روزنامه با رد برجام در مجلس، هم نگرانی رهبر برطرف می شود و هم به دولت فشار نمی آید!

۵- سردار نقدی با طرح پرسشی دو هدف را با یک تیر می زند: «کدام سرمایه دار غربی عاقل حاضر است در حالی که هر لحظه ممکن است تحریم ها برگردد، سرمایه گذاری کند؟» (قانون ۱۹/۵/۱۳۹۴) وقتی سرمایه گذاری غربی ها منتفی شود، هم خطر نفوذ سیاسی دشمن دفع می گردد و هم رقیب قدرتمندی برای فعالیت های اقتصادی سپاه به میدان نمی آید. او هم چنین تأکید کرد که شعار مرگ بر آمریکا بسیار به اقتصاد ایران کمک کرده است.(شرق ۹/۷/۱۳۹۴)

۶- در این میان راه حل پیشنهادی امام جمعه مشهد غوغاست: «راه نفوذ سیاسی دشمن راه باز دموکراسی در این مملکت است.» (سیاست روز ۲۸/۶/۱۳۹۴) آقای علم الهدی قبلا نیز در ضرورت نفی برجام گفته بود: «مردم سالاری انتخاباتی عرصه ای است که دشمن از آن وارد می شود چرا که نمی تواند از دیوار بلند ولایت بالا بیاید.» (شهروند ۷/۶/۱۳۹۴) وی هم چنین «ترافیک اروپایی ها را به ایران به قدری خطرناک خواند که انسان را دچار اضطراب می کند.» (ایران ۲۱/۶/۱۳۹۴) افزون بر موارد فوق آقای علم الهدی اذعان می کرد که: «دربررسی برجام این که بر سر توانمندی هسته ای چه بلایی بیاید خیلی مسأله نیست. مسأله این است که در برجام دیده می شود مهار کشور در سوی آمریکاست تا ملت و کشور را از مدیریت رهبری بیرون بکشند.» (شهروند ۷/۶/۱۳۹۴) به باور امام جمعه مشهد اگر جمهوری اسلامی برجام را رد کند، راه باز دموکراسی را ببندد و به بن بست استبداد پناه برد و به هیأت های اقتصادی اروپایی اجازه ورود به ایران ندهد، نفوذ سیاسی دشمن در میهن منتفی می شود وآرامش جایگزین اضطراب در دل های مؤمنان می گردد.

۷- معاون اول قوه قضائیه با بازتعریف جاسوس راه را برای بازداشت و مجازات منتقدان باز کرد: «جاسوس تنها کسی نیست که مستمری بگیر ودریافت کننده حقوق از دشمن باشد.» بلکه هم چنین فردی است که «می آید و زمینه و بستر را برای ورود دشمن فراهم می کند و می گوید آمریکا دیگر دشمن نیست و سر عقل آمده، چرا اجازه نمی دهیم با اوباما دست داده شود؟» (رسالت ۷/۷/۱۳۹۴) به تصریح آقای محسنی اژه ای «جاسوس دوم کسی است که برای به وجود آمدن مشکلات و ارائه راه حل برای آن آدرس غلط می دهد.» (اطلاعات ۷/۷/۱۳۹۴) بنابر این اگر شهروندی تحلیلی متفاوت از مقامات قضائی از معضلات دارد یا راه حل های پیشنهادی او مخالف دیدگاه آقای اژه ای باشد، جاسوس از نوع دوم محسوب می شود و اگر از دست دادن با اوباما دفاع کند، محکومیت او ردخور نخواهد داشت.

جمع بندی:

“حق با رهبر است که با گسترش روابط ایران با جهانیان، خطر نفوذ سیاسی و فرهنگی افزایش می یابد اما منصوبان رهبری حق ندارند به اسم جلوگیری از این نفوذ، به مبارزه با آزادی های قانونی ایرانیان بپردازند، دموکراسی را نفی کنند و به مهندسی انتخابات بپردازند و مانع همکاری های ایران با جهان شوند. نباید اجازه داد تجربه شکست خورده مبارزه غلط با تهاجم فرهنگی تکرار شود که حاصلی جز لطمه زدن به اعتبار میهن و مردم، تضعیف کردن مبانی و فعالیت های اصیل فرهنگی، تجاوز به حقوق شهروندی هم وطنان و گرایش روزافزون خیل جوانان به غرب به ویژه آمریکا نداشت.”

تابناک: در چند روز گذشته عده ای در مخالفت با برجام و اعلام نظرشان مقابل مجلس تحصن کرده‌ بودند که به تدریج بر تعداد آنها افزوده شد. این تعداد از مخالفان برجام ساعتی پیش چادرهای خود را جمع آوری و به اجتماع خود پایان دادند.

تحصن‌کنندگان مقابل مجلس شورای اسلامی، که از روز دوشنبه هفته گذشته 6 مهر مقابل درب شمال شرقی (درب شماره یک) پارلمان تحصن کرده بودند، ظهر امروز (شنبه) پس از قرائت بیانیه پایانی به این تحصن پایان دادند.

به گزارش «تابناک»، در چند روز گذشته، طلبه‌ای قمی با نام حجت الاسلام عمار عمارلو به همراه همسر و سه فرزندش در مخالفت با برجام و اعلام نظرشان مقابل مجلس تحصن کرده‌اند که به تدریج بر تعداد همراهان آقای عمارلو افزوده شد. در این چند روز، تعدادی از نمایندگان و برخی چهره ها در بین آنها حاضر شده و حتی برخی به جمع متحصنین پیوسته‌ بودند.

این تعداد از مخالفان برجام که مقابل ضلع شمالی ساختمان مجلس شورای اسلامی اقدام به برپایی چادر کرده بودند، ساعتی پیش چادرهای خود را جمع آوری کرده و به اجتماع خود پایان دادند؛ اما بر اساس گزارش ها هنوز چند تن دیگر از آنان بر ادامه مخالفت اصرار دارند.

دیروز عیسی فرهادی، فرماندار تهران در واکنش به این تجمع اعلام کرده بود، از چند شب پیش تاکنون، تعداد معدودی از افراد خارج از شهرستان تهران به منظور اعتراض به تصویب لایحه برجام مقابل مجلس شورای اسلامی تجمع کردند که اجتماع آنان بدون مجوز صورت گرفته است و این افراد با برپایی چادر، نصب بنر و اتراق مقابل مجلس شورای اسلامی بدون دریافت مجوز رسمی از وزارت کشور یا فرمانداری در این محل اجتماع کردند.

امروز نیز یک منبع آگاه در مجلس با تأکید بر اینکه تحصن تعدادی روبه روی مجلس در اعتراض به برجام غیرقانونی است اعلام کرده بود. حکم قضایی برای برخورد با این تحصن غیر قانونی صادر شده، ولی تاکنون نیروی انتظامی برخوردی با این افراد نکرده است.

سرانجام با ابلاغ رسمی (عکس آن را در زیر مشاهده می نمائید) از سوی فرماندهی انتظامی استان تهران مخالفان برجام که مقابل مجلس تجمع کرده بودند جمع آوری شدند. همچنین رئیس پلیس تهران بزرگ ساعاتی پیش در حالی که لباس شخصی بر تن داشت در جمع افرادی که بدون داشتن مجوز در مخالفت با برجام مقابل ساختمان مجلس شورای اسلامی اجتماع کردند، حضور یافت و با تبیین نظر رهبر معظم انقلاب مبنی بر مخالفت با ادامه کار این افراد از آنان خواست تا به اقدام غیرقانونی خود پایان داده و محل را ترک کنند.

مطلع شدیم که رهبر معظم انقلاب با ادامه این تحصن مخالف هستند

در این باره حجت الاسلام عمار عمارلو، یکی از روحانیان که نخستین اجتماع کننده بود، ضمن تشکر از آنان گفت: از چند مسیر موثق، مطلع شدیم که رهبر معظم انقلاب با ادامه این تحصن مخالف هستند.

وی با بیان اینکه وظیفه ما اطاعت محض از رهبری است تاکید کرد: صدای ما به معظم له رسیده و ایشان با تدبیر خود، تصمیم به مخالف با این اجتماع گرفته اند.

عمارلو به حضور رئیس پلیس تهران بزرگ در جمع اجتماع کنندگان اشاره کرد و افزود: من از طریق تلفن سردار ساجدی نیا با سردار وحید از مسئولان ارشد دفتر رهبر معظم انقلاب گفت وگو کردم و ایشان تأکید کرد، نظر دفتر رهبری پایان دادن به این اجتماع است.

نماینده اجتماع کنندگان با بیان اینکه ما برای اطمینان بیشتر نیز واسطه ای حضوری برای کسب تکلیف به بیت رهبری فرستادیم، گفت: حاج حسین شریعتمداری، مدیر مسئول روزنامه کیهان نیز با حضور در جمع اجتماع اعلام کرده که نظر شخص رهبری پایان دادن به این تجمع است.

عمارلو با تأکید بر اینکه برای من مسجل شده که ادامه این تجمع مخالف نظر رهبری است، اعلام کرد: از این لحظه از نظر ما، تجمع پایان یافته است و ما پس از برچیدن چادرها و موکت ها به تجمع خود پایان می دهیم.

در این لحظه عده ای از اجتماع کنندگان ضمن اعتراض به سخنان عمارلو اعلام کردند که نظر منتقل شده نظر دفتر بیت رهبری است و نظر معظم له تنها از طریق خود ایشان اعلام می شود.

پس از این اعتراض چنددستگی در میان اجتماع کنندگان به وجود آمد و فضای تحصن به تشنج کشیده شد و عده ای خواستار پایان دادن به تجمع و عده ای دیگر نیز خواهان تداوم آن شدند.

مطلع شدیم که رهبر معظم انقلاب با ادامه این تحصن مخالف هستند

پس از سخنان نماینده اجتماع کنندگان، چند چادری که برپا شده بود، به همراه موکت های پهن شده جمع آوری شدند؛ اما چند تن از آنان همچنان به صورت ایستاده و معترض، خواهان ادامه مخالفت و اجتماع غیرقانونی هستند.

بی‌بی‌سی: غلامحسین محسنی اژه‌ای، سخنگوی قوه قضاییه ایران، دست دادن با باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا را با “جاسوسی” مقایسه کرده است.

آقای اژه‌ای گفته است: “جاسوس تنها کسی که مستمری بگیر و دریافت کننده حقوق از دشمن باشد نیست، بلکه او می‎آید و زمینه و بستر را برای ورود دشمن فراهم می‌کند. یعنی دشمنی دشمن را کمتر می‌کند و می‌گوید ‘آمریکا دیگر دشمن نیست و سر عقل آمده، چرا اجازه نمی‌دهیم با اوباما دست داده شود، چه اشکالی دارد آدمی با آدم‌ها بنشیند و گپی بزند’.”

معاون اول قوه قضاییه ایران این سخنان را دو روز پس از آن بیان می‌کند که محمدجواد ظریف و باراک اوباما با هم دست دادند. گفته شده است که وزیر خارجه ایران و رئیس جمهور آمریکا در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل به طور اتفاقی همدیگر را در راهرو دیده و با هم صحبت کوتاهی کرده‌اند.

دست دادن آقای ظریف با رئیس جمهور آمریکا واکنش منفی محافظه‌کاران را در ایران به دنبال داشته است.

غلامحسین محسنی‌ اژه‌ای که در جلسه “بسیجیان قوه قضاییه” صحبت می‌کرده، گفته است: “جاسوس کسی است که زمینه ورود دشمن را فراهم می‌کند و آدرس غلط می‌دهد. بنابراین نیروهای امنیتی مراقب نفوذی‌ها و جاسوس‌ها باشند چون کارهای آن‌ها ناپیدا است.”

آقای اژه‌ای هشدار داده است: “کسی که امروز برای آمریکا، شیطان بزرگ بخواهد جاسوسی کند و با آن کشور همکاری کند مجرم، خائن و قابل مجازات است.”

غلامحسین محسنی اژه‌ای بدون نام بردن از وزیر خارجه ایران گفته: “آیا مشکلات ما با سازش و کوتاه آمدن و دست دادن حل می‎‌شود و یا با مقاومت کردن و ایستادن؟”

کمتر از یک سال پیش هم قدم زدن محمدجواد ظریف و جان کری، که در ژنو و در حاشیه مذاکرات هسته‌ای انجام گرفت، موج انتقادهای محافظه‌کاران ایران را به دنبال داشت.

در کنار انتقادهای محافظه‌کاران از آقای ظریف، برخی چون صادق زیباکلام، استاد دانشگاه تهران، از او دفاع کرده‌اند. علی مطهری، نماینده مجلس هم گفته است: “این همه حساسیت برای یک موضوع غیرمهم و کوچک کار درستی نیست و اینکه یکی از مقامات کشور با اوباما دست داده است نمی‌تواند اهمیت داشته باشد.”

امروز در جلسه علنی مجلس بهرام بیرانوند، یکی از نمایندگان، با لحن تندی از آقای ظریف انتقاد کرده است. علی مطهری در واکنش به انتقادات او گفته: “باید از نماینده‌ای که بی‌احترامی کرد پرسید که چرا فردی را که رهبری مورد اعتماد و متدین می‌داند بی‌غیرت خطاب می‌کند؟ ضمن آنکه دست دادن با اوباما نیز دلیل نفوذ آمریکا در ایران نیست.”

بی‌بی‌سی: یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، امروز (یکشنبه/ ۲۰ سپتامبر ۲۹ شهریور) برای ملاقات با مقام‌های ایران وارد تهران شده است.

گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، آقای آمانو را چهار نفر از معاونان وی در این سفر یک‌روزه همراهی می‌کنند.

این خبرگزاری همچنین گزارش کرده است که آقای آمانو در بدو ورودش با محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، دیدار کرده است.

روز گذشته (شنبه ۲۸ شهریور) خبرگزاری تسنیم به نقل از بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، گزارش کرد که هدف سفر آقای آمانو اجرایی کردن همکاری‌ها بین ایران و آژانس است.

بر اساس این گزارش آقای کمالوندی “ادعای برخی رسانه‌های بین المللی درباره مأموریت سفر یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تهران را رد کرده است.”

روز شنبه همچنین برخی از رسانه‌های خبری ایران گزارش کردند که مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، پس از ورود به تهران برای پاسخ دادن به سئوالات نمایندگان، در کمیسیون برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) مجلس ایران حاضر خواهد شد.

علیرضا زاکانی، رئیس کمیسیون برجام، پیشتر طی نامه‌ای از وزیر امور خارجه ایران، درخواست کرده بود که مقدمات حضور آقای آمانور را در این کمیسیون فراهم کند.

آقای آمانو پیش از این در یکی از جلسات کمیته سیاست خارجی مجلس سنای آمریکا حاضر شده بود و درباره توافق ایران و آژانس به سئوالات سناتورها پاسخ داده بود.

کمیسیون برجام برای بررسی توافق اتمی ایران و گروه ۱+۵ تشکیل شده و قرار است پیش از ۱۰ مهرماه گزارش بررسی توافق را به هیئت رئیسه مجلس ارائه کند.

بر اساس توافق صورت گرفته میان ایران و آژانس، قرار است گزارش موضوعات “گذشته و حال” برنامه اتمی ایران روز ۱۵ دسامبر سال جاری میلادی از سوی مدیرکل به شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی ارائه شود.

بی‌بی‌سی: دو سناتور دموکرات دیگر حمایت خود را از توافق هسته‌ای قدرت‌های بزرگ و ایران اعلام کرده‌اند. به این ترتیب، شمار حامیان توافق در مجلس سنای آمریکا به ۳۳ نفر رسیده است.

در صورتی که این رقم به ۳۴ برسد، باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، قادر خواهد بود با قدرت وتوی خود از سد رای منفی احتمالی جمهوریخواهان به توافق بگذرد. جمهوریخواهان کنگره را در کنترل خود دارند و اکثرا با توافق ایران مخالفند.

سناتور باب کیسی و سناتور کریس کونز روز سه شنبه (یکم سپتامبر) اعلام کردند به توافق هسته‌ای ایران رای مثبت خواهند داد.

تعطیلات تابستانی کنگره روز هشتم سپتامبر به پایان خواهد رسید. قرار است که توافق هسته‌ای ایران تا روز ۱۷ سپتامبر به رای گذاشته شود.

برخی گزارش‌ها حاکیست که رهبر دموکرات‌ها در سنای آمریکا در نظر دارد با جلب حمایت حداقل ۴۱ دموکرات، مانع از به رای گذاشته شدن توافق در صحن سنا شود. در این صورت باراک اوباما دیگر نیازی به وتوی رای منفی جمهوریخواهان نخواهد داشت.

سناتور کیسی (از ایالت پنسیلوانیا) روز سه شنبه توافق را «بهترین گزینه» پیش روی ایالات متحده دانست.

او گفت: «این توافق محدودیت‌های شدیدی علیه برنامه هسته‌ای ایران وضع می‌کند، تدابیر نظارت و راستی آزمایی محکمی در نظر می‌گیرد و فقط زمانی تحریم‌های ایران را کاهش می‌دهد که اجرای تعهدات ایران تایید شده باشد.»

این در حالیست که لابی بانفوذ اسرائیل در آمریکا (ایپک) به شدت علیه توافق ایران فعالیت داشته و اعضای کنگره را به رد آن تشویق کرده است.

این لابی در هفته‌های گذشته اعلام کرده بود که حداقل ۲۰ میلیون دلار صرف آگهی‌های تبلیغاتی علیه توافق ایران خواهد کرد.

اما به نظر می‌رسد که این کمپین رسانه ای چندان موفق نبوده باشد زیرا تا به حال فقط دو سناتور دموکرات (چاک شومر و باب منندز) به صف مخالفان توافق پیوسته‌اند.

کاخ سفید چند روز پیش ابراز اطمینان کرده بود که از حمایت لازم در کنگره برای امکان اجرای وتو در صورت لزوم برخوردار خواهد بود.

جاش ارنست سخنگوی کاخ سفید گفته بود: ‌«نیروی لازم در جبهه ما ایجاد شده است.»

بی‌بی‌سی: آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران ابراز امیدواری کرده است که مشکلات موجود در راه توافق جامع هسته‌ای بین ایران و قدرت‌های جهانی برطرف شود، اما در عین حال گفته که نگران “احتمال بی‌توجهی” مسئولان به اهداف “دشمنان” است.

او امروز چهارشنبه ۴ شهریور (۲۶ اوت) در دیدار با اعضای هیئت دولت ایران گفت: “پایان دادن به مذاکرات هسته‌ای یکی از کارهای بسیار مهمی است که انجام شده و امیدواریم که اگر در این زمینه برخی مسائل و مشکلاتی هم وجود دارد، برطرف شود”.

رهبر ایران، در عین حال “احتمال بی‌توجهی به اهداف دشمنان” را از دغدغه‌های خود توصیف کرد و افزود: “از اول انقلاب تا امروز دشمنی صهیونیست‌ها و آمریکایی‌ها با انقلاب و جمهوری اسلامی کم نشده است و این واقعیت نباید به هیچ وجه در ذهن مسئولان کمرنگ شود”.

او به مقامات دولت توصیه کرد که “مواضع انقلابی” را به صراحت و بدون “ترس و خجالت” بیان کنند.

آقای خامنه ای گفت: “اگر غفلت شود ناگهان متوجه می‌شویم که دشمن در جاهایی رخنه کرده و مشغول کارهای خطرناک فرهنگی، اقتصادی و سیاسی است. بنابراین باید کاملاً مراقب باشیم”.
سیاست داخلی و فرهنگ

رهبر ایران با تأکید بر ضرورت حفظ یکپارچگی جامعه، به مسئولان دولتی گفت که باید از “حاشیه‌سازی و تشتت آفرینی” دوری کرد و “هیچ حرف و سخنی که وحدت را خدشه‌دار کند بر زبان نیاورد”.

این هشدار رهبر ایران، یک هفته پس از سخنرانی حسن روحانی، رئیس جمهوری، در مورد نقش شورای نگهبان در انتخابات بیان شده که واکنش های زیادی را به دنبال داشته است.

آقای خامنه ای همچنین در مورد وضعیت فرهنگی کشور ابراز نگرانی کرد و گفت: “مشکلات فرهنگی، گاه خواب را از انسان می‌رباید”.

او تأکید کرد که تولید محصولات فرهنگی سالم و جلوگیری از تولیدات مضر فرهنگی از وظایف اصلی مسئولان دولتی است و افزود: “در همه کشورهای دنیا، از محصولات فرهنگی مراقبت می‌شود و اگر برخی تولیدات اعم از نمایشی و مکتوب، با مبانی و اصول در تضاد هستند بدون رودربایستی جلوی آنها را بگیرید”.

رهبر جمهوری اسلامی سیاست “رهاسازی فرهنگی” را به طور کامل رد کرد.
اقتصاد

آیت الله خامنه ای کاهش تورم و ایجاد ثبات اقتصادی را از اقدامات مثبت دولت آقای روحانی دانست و گفت که تورم سالانه باید به زیر ده درصد برسد.

او در عین حال تأکید کرد که “باید مراقب بود در حرکت اقتصادی، فاصله طبقاتی پیش نیاید و فقرا پایمال نشوند”.

رهبر ایران همچنین مدیریت تجارت خارجی را ضروری توصیف کرد و گفت که باید جلوی تبدیل شدن ایران به بازار کالاهای خارجی را گرفت.

او اقدامات دولت برای مهار آب‌، مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی و طرح‌های آبیاری را نیز مثبت توصیف کرد.

آیت الله خامنه ای تلاش برای فراهم آوردن زمینه توسعه علمی ایران را جزو اولویت های اصلی کشور دانست و گفت: “ان‌شاءالله بتوانیم به جرگه ده کشور دارای رتبه بالای علمی دنیا وارد شویم”.

جمشید برزگر تحلیلگر بی‌بی‌سی: سخنان امروز آیت الله خامنه ای ممکن است تفاوتی چشمگیر با روح سخنان و موضع گیری های قبلی او نداشته باشد، اما زمان بیان این اظهارات و تاکید بسیار او بر پیگیری سیاست منطقه ای جمهوری اسلامی و مبهم بودن سرنوشت توافق اتمی حتی در ایران، بدون شک به سود منتقدان این توافق در آمریکا و منطقه خواهد بود.

دو روز پس از آنکه نماینده آیت الله خامنه ای در روزنامه کیهان به صراحت از مخالفت قطعی آیت الله خامنه ای با مفاد توافق اتمی (برجام) سخن گفت و اظهارات او از سوی دفتر آیت الله خامنه ای تکذیب نشد، رهبر جمهوری اسلامی با تاکید بر تداوم حمایت ایران از کسانی که اسراییل را “می کوبند” و نیز “مردم بحرین و یمن”، اسراییل، عربستان سعودی و مخالفان داخلی باراک اوباما را مصمم تر خواهد ساخت تا استدلال کنند توافق اتمی نه تنها موجب تغییر سیاست های جمهوری اسلامی نشده، بلکه باعث می شود که این سیاست ها با قدرت و توان بیشتری پی گرفته شوند. چنین وضعیتی، کار دو دولت حسن روحانی و باراک اوباما برای عملی کردن توافق اتمی را دشوارتر می سازد.

موضع گیری آیت الله خامنه ای این پرسش را پررنگ تر می کند که آیا مخالفان توافق اتمی، در همسویی خواسته یا ناخواسته خود توانسته اند دست بالا را در تعیین مناسبات پیدا کنند یا دست کم بر خلاف موقعیت چند ماه اخیر خود، اکنون امیدوارانه تر به آینده ای نگاه می کنند که در آن می توانند تاثیری تعیین کننده بر سرنوشت این توافق و پیامدهای ناگزیر آن بگذارند؟

آیت الله خامنه ای به خوبی آگاه است که اظهارات او در منطقه چه بازتابی خواهد داشت، به همین دلیل، اگرچه می کوشد اطمینان خاطر دهد که جمهوری اسلامی سر جنگ با کشورهای مسلمان را ندارد و “دست دوستی را به سوی همه‌ دولت‌های اسلامی منطقه دراز می‌کند و با دولت‌های مسلمان هیچ مشکلی ندارد”، اما آن گاه که به موضوعات خاص مورد مناقشه می رسد، هیچ تلاشی برای کاستن از تندی زبان خود و پس نکشیدن دست دوستی انجام نمی دهد.

او برخی از کشورهای مسلمان را به “لجاجت و خباثت” متهم می کند و می گوید: “پیگیری برخی اهداف سیاسی آن هم با روش‌های حماقت‌آمیز، باعث ادامه‌ جنایات در حق مردم یمن شده است.”

آیت الله خامنه ای در عین حال، آنچه را در منطقه روی می دهد، نه جنگ مذهبی بین شیعه و سنی که جنگی سیاسی می داند و تاکید می کند: “تشدید اختلاف در دنیای اسلام ممنوع است و ما با هر رفتار و حرکتی که موجب ایجاد اختلاف شود حتی از جانب برخی گروه‌های شیعه مخالفیم و اهانت به مقدسات اهل سنت را محکوم می‌کنیم.”

با این حال، منتقدان جمهوری اسلامی به سختی ممکن است این سخن رهبر نظام را بپذیرند و به عنوان نمونه، تخریب یکی از مساجد اهل سنت در تهران در کمتر از یک ماه گذشته و اعمال محدودیت های سیستماتیک علیه اهل سنت در ایران را به یاد نیاورند. از نگاه این منتقدان، حکومتی که در داخل با شهروندان خود چنین رفتاری پیشه کرده، در خارج از مرزهایش چگونه شکاف میان اهل تشیع و اهل سنت را نادیده می گیرد؟

آیت الله خامنه ای ظاهرا در پاسخ به چنین انتقادهایی گفته است: “ما در حمایت از مظلوم توجهی به مذهب نمی‌کنیم و همان حمایتی را که از برادران شیعه‌ خود در لبنان کردیم، از برادران اهل سنت خود در غزه نیز انجام داده‌ایم و مسئله‌ فلسطین را مسئله‌ اول جهان اسلام می‌دانیم.”

با وجود این، در ماه های اخیر، خالد مشعل پس از سفر به عربستان، نه تنها اجازه سفر به ایران نیافت، بلکه در رسانه های جمهوری اسلامی نیز با لحنی کم سابقه مورد سرزنش و انتقاد قرار گرفت.

منتقدان جمهوری اسلامی با تاکید بر حمایت ایران از اقلیت علوی حاکم بر سوریه، اکثریت شیعه حاکم در عراق و اکثریت بیرون از قدرت شیعه در بحرین و یمن، این کشور را به تلاش برای ایجاد هلال شیعی در منطقه متهم می کنند، سیاستی که به گفته برخی، دست کم یکی از عوامل اصلی شکل گیری گرایش های رادیکال سنی در منطقه نیز بوده است.

هرچند در مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ تمرکز بر پرونده اتمی ایران بود و دو طرف توانستند بر سر این موضوع به توافق برسند، اما اکنون روشن تر از پیش مشخص شده که این پرونده به بسیاری از مسایل دیگر، از جمله سیاست های منطقه ای ایران گره خورده است و بسیاری نسبت به موفقیت هر کوششی برای حل و فصل آن به تنهایی هشدار می دهند.

حسن روحانی، در آغاز به کار اجلاس مجمع جهانی اهل بیت، کوشیده بود با لحنی آشتی جویانه از شدت تنش های موجود بین ایران و کشورهای منطقه بکاهد. او در این باره گفت: “برخلاف کسانی که می‌خواهند در منطقه تفرقه ایجاد کنند، اعلام می‌کنیم که ما هلال شیعه نداریم. ما قمر و بدر اسلام داریم. همه مسلمانان یکپارچه و متحد در برابر کفر و نفاق هستند.”

با این حال، اظهارات آیت الله خامنه ای در دیدار با شرکت کنندگان در همین اجلاس، احتمالا آنان را مردد خواهد ساخت که سرانجام سیاست منطقه ای جمهوری اسلامی همان است که حسن روحانی توصیف می کند، یا آنچه آیت الله خامنه ای با صراحت از ضرورت تداوم آن سخن می گوید.

آیت الله خامنه ای می گوید: “ما براساس درس امام بزرگوار رحمه‌الله و خط مسلم جمهوری اسلامی، با استکبار سرآشتی نداریم اما با برادران مسلمان بنای دوستی و رفاقت داریم.” اما در عین حال از گوشزد کردن این نکته خودداری نمی کند که مسلمانانی که با سیاست های جمهوری اسلامی همسو نیستند، مسلمانان “ساده ‌لوح هستند که به دلیل نداشتن بصیرت، فریب توطئه و نقشه دشمن را خورده و در داخل طراحی دشمن قرار گرفته‌اند.”

رهبر جمهوری اسلامی علاوه بر اظهاراتش در باره سیاست های منطقه ای جمهوری اسلامی که می تواند از سوی مخالفان منطقه ای توافق اتمی ایران به عنوان سندی که درستی دیدگاه آنان را ثابت می کند مورد استفاده قرار گیرد، در بخشی از سخنانش به موافقان داخلی این توافق نیز هشدار می دهد و آینده آن را بیش از پیش در معرض خطر می داند.

در شرایطی که دست کم دولت های حسن روحانی و باراک اوباما در دو سال گذشته به شکلی پیوسته، پیگیر و عمیق با هم در ارتباط و مذاکره بوده و حتی پس از رسیدن به توافق اتمی، از هموار شدن مسیر برای حل دیگر مشکلات میان دو کشور سخن گفته اند، آیت الله خامنه ای بار دیگر تاکید کرده است: “نظام سلطه و در رأس آن ایالات متحده آمریکا مصداق عینی و مظهر کامل «مفهوم دشمن» است. آمریکا هیچ بهره‌ ای از اخلاقیات انسانی ندارد و بدون هیچ ابائی و در پوشش الفاظ زیبا و لبخند، دست به خباثت و جنایت می‌زند.”

رهبر جمهوری اسلامی با صراحت می گوید سیاست‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی نقطه‌ مقابل سیاست‌های منطقه‌ای آمریکا است و با این سخن، عملا نشان می دهد که مسیر حل مشکلات ایران و آمریکا اگر ناهموارتر از گذشته نشده، دست کم نشانی از همواری نیز ندارد.

برپایه چنین نگاهی است که آیت الله خامنه ای قصد آمریکا از توافق اتمی با ایران را سوء استفاده از آن برای نفوذ در ایران می داند و می گوید: “آمریکایی‌ها می‌خواهند از توافقی که هنوز نه در ایران و نه در آمریکا تکلیفش و رد یا قبول شدنش معلوم نیست، وسیله‌ای برای نفوذ در ایران بسازند، اما ما این راه را قاطعانه بسته‌ایم و با همه‌ توان بالای خود، اجازه‌ نفوذ اقتصادی، سیاسی، فرهنگی یا حضور سیاسی در ایران را به آمریکایی‌ها نمی‌دهیم.”

رهبر جمهوری اسلامی با صراحت می گوید که سیاست‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی نقطه‌ مقابل سیاست‌های منطقه‌ای آمریکا است و با این سخن، عملا نشان می دهد که مسیر حل مشکلات ایران و آمریکا اگر ناهموارتر از گذشته نشده باشد، دست کم نشانی از همواری نیز ندارد.

هرچند در مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ تمرکز بر پرونده اتمی ایران بود و دو طرف توانستند بر سر این موضوع به توافق برسند، اما اکنون روشن تر از پیش مشخص شده که این پرونده به بسیاری از مسایل دیگر، از جمله سیاست های منطقه ای ایران گره خورده است و بسیاری نسبت به موفقیت هر کوششی برای حل و فصل آن به تنهایی هشدار می دهند.

در چنین وضعیتی، سخنان رهبر جمهوری اسلامی را به دشواری می توان حمایت او دست کم به طور علنی از دولت حسن روحانی قلمداد کرد که به طور همه جانبه از توافق اتمی (برجام) دفاع می کند.

این موضع گیری در عین حال این پرسش را پررنگ تر می کند که آیا مخالفان توافق اتمی، در همسویی خواسته یا ناخواسته خود توانسته اند دست بالا را در تعیین مناسبات پیدا کنند یا دست کم بر خلاف موقعیت چند ماه اخیر خود، اکنون امیدوارانه تر به آینده ای نگاه می کنند که در آن می توانند تاثیری تعیین کننده بر سرنوشت این توافق و پیامدهای ناگزیر آن بگذارند؟