اخبار

رادیوفردا: در حالی که تنها شش روز به پایان ضرب‌الاجل توافق موقت ژنو در روز ۲۰ ژوئیه باقی مانده است، جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا می‌گوید که اختلافات میان ایران و گروه ۱+۵ بر سر برنامه هسته‌ای تهران به قوت خود باقی است و وی قصد دارد روز دوشنبه «بحثی دقیق و مفصل» در این ارتباط با همتای ایرانی خود داشته باشد.

هانا کاویانی، خبرنگار اعزامی رادیو فردا به وین از آخرین تحولات این مذاکرات می‌گوید:

«سوال اصلی خبرنگاران و ناظران اینجا در وین این است که سه دیدار کلیدی و حساس محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران و همتای آمریکایی‌اش جان کری، چه نتیجه‌ای خواهد داشت. آیا به یک توافق جامع و نهایی در ۲۹ تیر منتهی می‌شود، یا اینکه همگی باید شاهد ادامه مذاکرات پس از این روز باشیم.

۲۹ تیر ماه مهلت توافق شش ماه ژنو به پایان می‌رسد. در این توافق مقرر شده‌است که در صورت اجماع طرفین می‌توانند شش ماه دیگر هم گفتگو کنند. اما سوال دیگر این است که اگر تمدیدی در کار باشد، تحت چه شرایطی خواهد بود. آیا ۱+۵ و ایران این مذاکرات را برای چند روز و هفته ادامه می‌دهند، یا اینکه باید توافق دوباره انجام دهند چرا که در صورتیکه ایران مجبور به ادامه محدودیت‌ها بر برنامه هسته‌ای اش بنا بر توافق ژنو باشد، احتمال می‌رود که خواستار اقداماتی تازه از سوی طرف مقابل باشد.

حضور وزرای خارجه ۴ کشور و از شش کشور مذاکره‌کننده با ایران، آمریکا بریتانیا، آلمان و فرانسه و باقی ماندن جان کری در وین برای آنچه که یک مقام وزارت خارجه آمریکا» انجام بحث‌هایی دقیق با ظریف، به منظور سنجش آمادگی ایران برای اتخاذ تصمیم‌های اساسی» خوانده، بار دیگر این تحلیل را تقویت کرده‌است که این مذاکراتی است که دو کشور ایران و آمریکا تعیین‌کننده نتیجه آن هستند.

با انتشار عکس‌هایی از دیدارهای دوجانبه طرفین ایرانی و آمریکایی، غیبت کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به عنوان هماهنگ‌کننده گروه ۱+۵ نیز می‌تواند این تحلیل را تقویت کند.

غیبت مقام بلندپایه دیپلماسی اتحادیه اروپا در این دیدار، موضوعی بوده که با او هماهنگ شده و طرفین تصمیم گرفته‌اند ایران و آمریکا این بار برخلاف عموم اوقات دیدار دوجانبه و مستقیم داشته باشند و نتایج را به خانم اشتون اعلام کنند.

محمدجواد ظریف که بامداد یکشنبه و پیش از آغاز این گفت‌وگوها با همتای آمریکایی‌اش از وجود فرصت برای رسیدن به توافقی تاریخی خبر داده بود، شامگاه یکشنبه پس از پایان دیدارهای این روز به میان برخی از خبرنگاران آمد و راه برون‌رفت را نوآوری در پیشنهادات از سوی دو طرف عنوان کرد. برون‌رفت از وضعیتی که ۱+۵ و ایران، آن را «باقی ماندن اختلافات اساسی» توصیف کرده‌اند.

پیشنهاد دیگری که وزیر امور خارجه ایران تنها در گفته‌های خود به زبان فارسی از آن سخن گفت این بود که «اگر با همدیگر فکر کنیم به جای این که خطوط قرمز را نشان دهیم، می‌توانیم به یک نتیجه برسیم.»

به هر حال راه سخت و پیچیده مذاکرات هسته‌ای ایران با قدرت‌های جهانی، به حساس‌ترین مرحله خود رسیده‌است و به نظر نمی‌آید که هیچکدام از کشورهایی که در این مذاکرات شرکت دارند، آماده از دست رفتن فرصت و بازگشت به روزهای پیش از توافق اولیه ژنو باشند. روزهایی که خطر حمله نظامی و اعمال تحریم‌های بیشتر تهران را تهدید می‌کرد.»

رادیوفردا: دیدار محمد جواد ظریف و جان کری، وزیران امور خارجه ایران و آمریکا برای شکست بن‌بست مذاکرات هسته‌ای تهران و گروه ۱+۵ که ساعاتی پیش آغاز شده بود پایان یافته ولی هنوز خبری از نتیجه آن منتشر نشده است. همزمان وزیر خارجه آلمان گفته که ایران یا باید با جامعه جهانی همراهی کند یا همچنان در انزوا باقی بماند.

به گزارش خبرنگار رادیو فردا در وین، ساعاتی پیش از نشست ظریف و کری، جلسه وزیران امور خارجه ایران، آمریکا، آلمان، فرانسه، بریتانیا و کا‌ترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا برگزار شده بود که آنها نتوانستند به توافقی برای نحوه برخورد با پرونده هسته ای ایران دست یابند.

جان کری روز یکشنبه هنگام ورود به وین تاکید کرد که اختلافات عمده‌ بین طرفین همچنان باقی است و گفت در صورت لزوم احتمال تمدید مذاکرات می‌رود.

ایران و اعضای گروه پنج به علاوه یک تا روز بیستم ژوئیه فرصت دارند که توافق موقت ژنو را به قراردادی نهایی و جامع تبدیل کنند که در آن ابهامات پیرامون برنامه هسته‌ای تهران شامل ظرفیت غنی‌سازی اورانیوم و سرنوشت تاسیسات فردو و اراک باید تعیین تکلیف شود.

در مقابل، جامعه جهانی بویژه ایالات متحده آمریکا نحوه لغو تحریم‌های شدید علیه تهران را مشخص خواهند کرد.

در همین حال به گزارش خبرگزاری رویترز، ویلیام هیگ، وزیر امور خارجه بریتانیا پس از مذاکرات عصر یکشنبه به خبرنگاران گفت که ایران باید «با موضوعات واقع بینانه‌تر برخورد کند».

فرانک والتر اشتانمایر، وزیر امور خارجه آلمان که در وین حاضر است نیز روز یکشنبه به خبرنگاران گفت که ایران یا باید با خواسته‌های جامعه جهانی همراهی کند یا همچنان در انزوا باقی بماند.

وی اظهار داشت: «امروز برای نماینده ایران روشن کردیم که این کشور دو گزینه دارد: مسیر همکاری با جامعه بین المللی یا باقی ماندن در انزوا».

وزیر امور خارجه آلمان تصریح کرد که شش قدرت جهانی امروز- یکشنبه- موافقت کردند که در مذاکره با تهران موضع واحد خود را حفظ کنند.

به گفته وی، «توپ در زمین ایران است».

آقای اشتانمایر همراه با لوران فابیوس، وزیر امور خارجه فرانسه، موضع دیگر همتایان آمریکایی و بریتانیایی خود را تکرار کردند که دستیابی به توافق میان طرفین هنوز نامشخص است.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، حسین فریدون، برادر و دﺳﺘﯿﺎر ارﺷﺪ رﯾﯿﺲ جمهوری اﯾﺮان نیز در نشست روز یکشنبه حضور داشته است.

در اظهار نظر دیگری، معاون وزیر امور خارجه چین که در وین حضور دارد روز یکشنبه از قدرتهای جهانی و ایران خواست تا در دور ششم مذاکرات هسته‌ای «از خود انعطاف» نشان دهند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، لی بائودونگ اظهار داشت: «ما از همه طرف‌های می‌خواهیم که برای دستیابی به یک توافق جامع، انعطاف و خواست سیاسی خود را نشان دهند».

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، که کشورش درگیر جنگ در نوار غزه است نیز روز یکشنبه به مذاکرات وین واکنش نشان داد و گفت هر گونه توافق هسته‌ای که باعث شود ایران همچنان ظرفیت غنی سازی در اختیار داشته باشد «فاجعه بار» خواهد بود.

وی که با شبکه تلویزیونی فاکس نیوز مصاحبه می‌کرد اظهار داشت: «این مسئله هم برای ایالات متحده و هم برای سایرین یک فاجعه خواهد بود».

به گفته نخست وزیر اسرائیل، «یک توافق بد، بد‌تر از توافق نکردن است».

رادیوفردا: يک مقام ارشد دولت آمريکا حاضر در مذاکرات هسته ای با ايران روز شنبه ۲۱ تيرماه در آستانه سفر جان کری به وین با اشاره به مواضع «غیرعملی و نامناسب» ایران بر سر برخی از مسایل کلیدی در این مذاکرات، از اختلاف نظر بین ایران و گروه ۱+۵ خبر داده است.

به گزارش خبرنگار رادیو فردا این مقام ارشد آمریکایی که خواست نامش فاش نشود، گفته است: در اين مرحله از مذاکرات تا اينجا پيشرفت هايی داشته ايم، اما در خصوص برخی از مسايل کليدی، از منظر ما، ايران در مواضع غيرعملی و نامناسب خود برای ارائه تضمين های لازم درخصوص صلح آميز بودن برنامه هسته ايش تغييری نداده است.

ايران و نمايندگان آمريکا، بريتانيا، چين، روسيه، فرانسه و آلمان و نماينده اتحاديه اروپا از ده روز پیش دور تازه مذاکرات خود را در وين آغاز کرده اند. اين مذاکرات در راستای دستيابی به «توافق جامع هسته‌ای» انجام می شود و ايران اميدوار است چنين توافقی به تحريم‌های بين المللی و يکجانبه عليه این کشور پايان دهد.

اين مقام آمريکايی همچنین گفته است: ما دو خواسته در خصوص برنامه هسته ای ايران مد نظر داريم يکی اين که اين کشور به سلاح هسته ای دست نيابد و ديگری اين که به جامعه بين المللی به طور کامل اين اطمينان را بدهد که برنامه هسته ايش کاملا صلح آميز است.

وی اضافه کرده است: ايران می بايست برای برآوردن اين خواسته ها تصميم بگيرد.

وی همچنين با اشاره به اظهارات علنی رهبر ايران در خصوص اختلاف نظر ها بر سر ظرفيت غنی سازی و تعداد سانتريفيوژها گفته است: تعدادی که انها مطرح می کنند بسيار بيشتر از ظرفيت کنونی برنامه هسته ای ايران است و ما به طور شفاف اعلام کرده ايم برای دستيابی به توافقی جامع، برنامه هسته ای آنها بايد به طور قابل توجهی کاهش يابد.

به گفته این مقام آمریکایی «اين تنها اختلاف نيست بلکه يکی از مهم ترين آنها است.»

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در ۱۶ تیر یکی از موارد اختلافی بین ایران و شش قدرت جهانی را «ظرفیت غنی‌سازی» بیان کرده بود.

این مقام آمریکایی همچنین گفته است:جامعه بين المللی در خصوص ماهيت برنامه هسته ای ايران نگرانی هايی دارد و ايران در خصوص مسايل کليدی همچنان در مواضع قبلی خود ايستاده است و آن را تغيير نداده است.

وی با اشاره اظهارات مقام های ایرانی در خصوص فتوای رهبر ايران درباره حرام بودن به کارگيری سلاح هسته ای گفت: ما نياز به اقدام های مشخص و واقعی در اين خصوص داريم که قابل راستی آزمايی باشند.

این مقام ارشد آمریکایی اضافه کرده است:ما در خصوص نگرانی ها جامعه بين المللی و درباره يک دهه نقض تعهدات صحبت می کنيم و شورای امنيت چهار قطعنامه تحريمی عليه ايران تصويب کرده است.

حضور وزرای خارجه در وین

وی همچنين در خصوص حضور وزرای خارجه چهار کشور عضو گروه ۱+۵ گفته است که وزرای خارجه برای تمديد مدت توافق موقت ژنو به وين نخواهند آمد بلکه هدف انها ارزيابی مذاکرات و اين که آيا پيشرفت قابل توجهی در زمان حضورشان در اين مرحله حاصل می شود يا نه.

قراراست وزرای خارجه کشورهای آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان در این مذاکرات حاضر شوند، ولی وزرای خارجه روسیه و چین حضور نخواهند داشت.

این مقام آمریکایی گفته است که گروه ۱+۵ همچنان در قبال ایران موضعی واحد دارد و وزرای خارجه روسیه و چین به دلیل نشست خود در برزیل نتوانسته اند در وین حاضر شوند.

وی با این حال تصریح کرده است:اگر در پايان اين پروسه ما به توافق جامع دست نيابيم ما بار ديگر به ارزيابی شريط پرداخته و وزير امور خارجه (آمريکا) پيشنهادهای خود را به رييس جمهوری برای برداشتن گام های بعدی ارائه می کند.

يکی ديگر از مقام های حاضر در اين مذاکرات در خصوص حضور جان کری، وزير امور خارجه آمريکا گفته است: وزير امور خارجه در اين مذاکرات حاضر می شود تا ببيند که در اين مذاکرات آيا پيشرفت قابل توجهی حاصل می شود يانه.

وی اضافه کرده است: اگر تا بيستم ژوئيه توافقی حاصل نشود رييس جمهوری آمريکا و کنگره (درقبال ایران) هردو هم راستا هستند، و کاملا واضح است که همه گزينه های پيش روی خود را بررسی خواهيم کرد.

این مقام آمریکایی همچنین گفته است: ولی اين خيلی سخت خواهد بود بدون پيشرفت قابل توجه در مسايل کليدی در مذاکرات چند روز آينده بخواهيم به تمديد (توافق ژنو) فکر کنيم.

در همین زمینه، عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه و مذاکره کننده ارشد هسته ایران شنبه ۲۱ تیر در گفت و گو با شبکه خبر سیمای جمهوری اسلامی، گفته است: «اگر در وضعی باشیم که تشخیص دهیم پیشرفتی نداشتیم و با مواضعی که طرف های مختلف دارند احتمالا در ماه های آینده نیز پیشرفتی حاصل نخواهد شد، شاید اصولا تمدید گفت و گوها نیز ضرورتی نداشته باشد.»

در دور جدید مذاکرات، ايران و ۱+۵ در تلاش هستند تا پيش از پايان يافتن مهلت شش‌ ماهه توافق هسته‌ای يعنی بيستم ژوئيه (۳۰ تيرماه)، به توافقی جامع و نهايی دست يابند.

صدای آمریکا: مارکو روبیو و مارک کرک، دو سناتور جمهوری خواه کنگره آمریکا روز پنجشنبه در طرحی خواستار تحریم آيت الله خامنه ای، رهبر ایران و حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران شدند.

سناتور مارک کرک گفت: «در حالی که تمرکز ما برچیدن برنامه خطرناک اتمی ایران است، ما نمی توانیم فراموش کنیم که ایران حامی دولتی تروریسم است و شهروندان خود را تحت آزار و اذیت قرار می دهد.»

او گفت: «زمان آن رسیده که مسوولان ایرانی را به خاطر نقض آشکار حقوق اساسی بشر مسوول دانست.» تارنمای رسمی این سناتور به نقل از کارشناسان می گوید که در ایران حدود ۸۰۰ زندانی سیاسی وجود دارد.

مارکو روبیو، سناتور جمهوری خواه از ایالت فلوریدا است و از او به عنوان یک کاندیدای احتمالی انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۶ آمریکا یاد می شود.

در طرح ۲۹ صفحه ایمارکو روبیو و مارک کرک، علاوه بر تحریم رهبر و رئیس جمهوری ایران به خاطر «نقض حقوق بشر»، خواسته شده از گسترش دموکراسی و اطلاع رسانی در ایران حمایت شود.

در این طرح به گزارش های نهادهای بین المللی از جمله کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد استناد شده که گفته است از زمان ریاست جمهوری حسن روحانی، رویکرد ایران به مجازات اعدام تغییری نیافته و این کشور همچنان از اعدام برای طیف گسترده ای از جرائم استفاده می کند.

این طرح در بخش دیگری به گزارش ۲۰۱۴ «آزادی مطبوعات» سازمان غیردولتی «خانه آزادی» اشاره کرده که ایران را به خاطر نبود نشر مستقل اطلاعات و جلوگیری از فعالیت آزادانه مطبوعات، رسانه های دیداری – شنیداری و اینترنتی، بدون داشتن ترس از عواقب اطلاع رسانی، یک کشور «غیر آزاد» توصیف کرده است.

طرح دو سناتور همچنین به اظهارات چند ماه پیش (مارس ۲۰۱۴) بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل متحد اشاره کرده که گفته است دولت جدید ایران، بهبود چندانی در ترویج و حفظ آزادی بیان و عقیده به وجود نیاورده است، در حالی که عمل به این موارد در کمپین انتخاباتی حسن روحانی مطرح شده بود.

این طرح همچنین می گوید به گفته «خانه آزادی» هیچ یک از انتخاباتی که پس از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران برگزار شده، آزاد و منصفانه نبوده است. این طرح با استناد به یک گزارش سال ۲۰۱۳ کمیته حمایت از روزنامه نگاران گفته ایران پس از ترکیه، بدترین زندانی کننده روزنامه نگاران در جهان بوده است و بین سال های ۲۰۰۹ (۱۳۸۸) تا ۲۰۱۴ رتبه اول فرار روزنامه نگاران از کشور را به خود اختصاص داده است.

این طرح با استناد به گزارش سازمان های گوناگون حقوق بشری در مورد بالا بودن نرخ اعدام در ایران، عدم برخورداری بهاییان ایران از آزادی اجرای آداب دینی و آزار و اذیت آنها توسط حکومت، به شرایط رابرت لوینسون، شهروند ناپدید شده آمریکایی در ایران و همچنین امیر حکمتی، و کشیش سعید عابدینی، دو شهروند آمریکایی زندانی در ایران اشاره کرده است.

این دو سناتور علاوه بر تحریم آیت الله خامنه ای و حسن روحانی از رئیس جمهوری آمریکا خواسته اند که طی ۹۰ روز پس از تبدیل طرح به قانون فهرستی از اسامی افرادی را که به تشخیص او به نوعی از جانب حکومت ایران پس از تاریخ ۱۲ ژوئن ۲۰۰۹ در نقض حقوق بشر در ایران دست داشته اند، به کمیته های مربوطه در کنگره تحویل دهد.

رئیس جمهوری آمریکا همچنین موظف می شود طی ۹۰ روز پس از تبدیل طرح به قانون و هر ۱۸۰ روز پس از آن اسامی چندین مقام ارشد دیگر جمهوری اسلامی از جمله مسوولان مهم فعلی و قبلی شورای نگهبان، دفتر رهبری، دفتر ریاست جمهوری، وزارت اطلاعات، سپاه پاسداران، سازمان بسیج، سازمان انرژی اتمی، مجلس خبرگان، سازمان زندان ها، و چند سازمان دیگر که نامشان در طرح آمده را برای تحریم به کمیته های مربوطه در کنگره آمریکا تحویل دهد.

این طرح می گوید سیاست آمریکا حمایت از تلاش های مردم ایران برای استقرار آزادی های اساسی در ایران و پایه ریزی برای ظهور یک سیستم سیاسی آزاد و دموکراتیک است که به دنبال انتخاباتی آزاد مستقر شود و برای همسایگانش و آمریکا تهدیدی نباشد. در بخش دیگری از این طرح آمده است سیاست آمریکا همکاری با مردم ایران برای استقرار چنین ساختاری خواهد بود و اینکه مردم ایران بتوانند از طریق اینترنت و دیگر رسانه ها توانایی تولید و دسترسی به اطلاعات آزاد را باشند و تلاش های ایران برای اخلال در امواج شبکه های ماهواره ای را شکست دهند.

این طرح از رئیس جمهوری آمریکا می خواهد که در وزارت امورخارجه یک هماهنگ کننده ویژه در امور «حقوق بشر و دموکراسی در ایران» را تعیین کند که از جمله وظایف او هماهنگی تلاش ها برای ترویج حقوق بشر، آزادی سیاسی، دموکراسی و آزادی مذاهب در ایران خواهد بود.

این مقام جدید همچنین وظیفه خواهد داشت سازمان ملل متحد و دیگر سازمان های بین المللی را تشویق کند که قوی تر از گذشته در مورد نقض حقوق بشر در ایران تحقیق و گزارش تهیه کنند و کشورهای دیگر را تشویق کنند که به خاطر نقض حقوق بشر در ایران روابط سیاسی خود را با این کشور کاهش دهند و تحریم هایی را اعمال کنند.

طرح این دو سناتور می خواهد که بودجه ای که کمتر از ۳۲ میلیون دلار نباشد، برای اقدامات ترویج دموکراسی در ایران در نظر گرفته شود و مدیریت این منابع به «هماهنگ کننده ویژه در امور حقوق بشر و دموکراسی در ایران» سپرده شود. دو سناتور کنگره همچنین خواستار گسترش برنامه های «صدای آمریکا» و رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی برای ایران شده اند و تا ۱۰ میلیون دلار برای این هدف و همچنین دور زدن پارازیت های ارسالی روی امواج این رسانه ها در نظر گرفته اند.

رادیوفردا: براساس حکم یک دادگاه تجدیدنظر در نیویورک ،ایران، باید یک میلیارد و ۷۵۰ میلیون دلار به خانواده‌هایِ آمریکایی هایی بپردازد که در جریان بمب‌گذاری سال ۱۹۸۳ در بیروت کشته شدند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، این مبلغ قرار است از محل دارایی های ایران در سیتی‌بانکِ نیویورک به شاکیان پرونده پرداخت شود.

وکلای بانک مرکزی ایران با این حکم مخالفند و می گویند انتقال این وجه مغایر با تعهدات ایالات متحده و عهدنامه ای است که با ایران در سال 1955 امضا کرده است.

بمب‌گذاری سال ۱۹۸۳ در مقر تفنگداران آمریکایی به مرگ ۲۴۱ آمریکایی منجر شد که آمریکا معتقد است گروه حزب‌الله لبنان با پشتیبانی ایران آن را انجام داده است.

ایران این اتهام را نپذیرفته است.

صدای آمریکا: هشام هاشمی: ایران با فرستادن نیرو به عراق به سود داعش کار خواهد کرد. زیرا سیل مردان، از سراسر جهان اسلام، برای جهاد علیه شیعیان به عراق سرازیر خواهد شد

نشریه فایننشال تایمز، در مقاله ای به قلم برزو درآگاهی از بغداد، و ریچارد مک گرگور در واشنگتن، به بررسی وضعیت متحدان احتمالی عراق و آمریکا در جنگ با داعش پرداخته است. ترجمه این مقاله را درزیر می خوانید:

روزنامه فایننشال تایمز در این مقاله تحلیلی می نویسد، سیاست گذاران آمریکا در بررسی حمله هشدار دهنده نظامی داعش به عراق پی برده اند که در منطقه، متحدان نیرومندی هستند که در شکست دادن این گروه جهادی با آمریکا اشتراک منافع دارند.

با این حال گزینه های آمریکا برای این کار- یعنی سوریه و ایران- نمی توانند واشنگتن را به همکاری با هریک از آن دو برانگیزند.

باراک اوباما که سه سال است خواستار برکناری بشار اسد، به خاطر سرکوبی وحشیانه مخالفان داخلی خود بوده است، روز پنجشنبه ۵۰۰ میلیون دلار بودجه برای شورشیان میانه رو که با رژیم اسد می جنگند، اختصاص داد.

واشنگتن به صراحت سوریه را مسئول دامن زدن به ظهور داعش می داند. داعش ریشه در القاعده ی مرتبط با گروه های جهادی دارد که سال ها مورد حمایت دولت دمشق بودند. حتی، برخی، تهران هم پیمان اصلی اسد را هم متهم به زمینه چینی برای برآمدن داعش می کنند.

اما حال که داعش بخش های وسیعی از سوریه و عراق را در تصرف دارد و بیم آن می رود که بخش هایی از منطقه را به یک دژ جهادی سنی تبدیل کند، آقای اوباما غفلتا خود را با بشار اسدی هم پیمان می یابد، که تحت فشار عراق نیروی هوایی خود را، که به سوی شهروندان و شورشیان میانه روی سوریه گرفته بود، گیریم با تاخیر، علیه داعش به کار می برد.

ایران که خود را رهبر شیعیان جهان می داند، به عراق وعده همکاری نظامی در جنگ با داعش داده است. احتمال می رود که مشاورانی هم برای کمک به ارتش عراق راهی کرده باشد تا به این کشور در گردآوری اطلاعات از شورشیان، مسدود کردن ارتباطات آنها، و دفاع از حرم های مقدس شیعیان کمک کند.

با این حال کمتر تحلیل گری می تواند تصور کند که آمریکا با ایران یا با سوریه شیعه علوی همکاری عملیاتی مستقیم داشته باشد. گفته می شود که سوریه برای آن که چهره ای جهادی از سنی های مخالف خود نشان دهد، تا هم جلوی کمک کردن به آنان را بگیرد و هم برای حکومت غیردینی خود حامیانی دست و پا کند، به داعش امکان نضج گرفتن داد.

رابرت اینهورن، از کارکنان پیشین وزارت خارجه آمریکا، که اکنون در موسسه بروکینگز کار می کند، به فایننشال تایمز می گوید: «آمریکا می خواهد بدون کار کردن با اسد به هدف های خود در سوریه دست بیاید. اما برحسب این که حکومت سوریه دست چه کسی باشد منافع این دو کشور چنان ریشه ای از هم جدا می شود که نمی شود گفت اصلا چطور می توانند با هم کار کنند.»

در هرحال، سوریه، باوجود تلاشی که برای حراست از مرزهای خود از خطر داعش می کند، اما از قدرت نظامی لازم برای کاستن از قدرت جنگاوری این سازمان مسلح برخوردار نیست.

هشام هاشمی، کارشناس عراقی در امر داعش، و نویسنده کتابی درباره این گروه که بزودی منتشر می شود، می گوید: «سوری ها همان کمبود قدرت سوخت گیری را دارند که عراق دارد. تنها نیروی هوایی که می تواند جلوی داعش رابگیرد آمریکاست. »

می ماند ایران، دولتی که آمریکا بیش از سه دهه است با آن رابطه دیپلماتیک ندارد، و اکنون دست درکار مذاکره است تا بلندپروازی های هسته ای حکومت تهران را فرونشاند.

الکس وطن خواه، تحلیل گر در موسسه خاورمیانه نیز می گوید: «ایران ترجیح می دهد به طور آشکار در همکاری با آمریکا دیده نشود. اما در خفا و به طور خصوصی هردو کشور از این که به سود منافع ژئو پلیتیک خود با یکدیگر همکاری کنند، ابایی ندارند». او می گوید البته هرگونه همکاری این دوکشور با یکدیگر تحت رهبری سازمان های اطلاعاتی شان خواهد بود.

متحدان سنتی آمریکا در منطقه، مانند عربستان سعودی، از هم اکنون بیم آن دارند که واشنگتن آن ها را به تهران فروخته باشد.

کریم سجادپور، از بنیاد کارنگی برای صلح بین المللی می گوید: «در چشم دولت های خلیج فارس، از هم اکنون این تصور وجود دارد که آمریکا و ایران با هم تبانی کرده اند. شما را در مقام تبانی با ایران می بینند. چه تکذیب کنید و چه نکنید.»

آمریکا می کوشد در فضای عمومی درمورد ایران راهی باثبات در پیش گیرد. جان کری، وزیر خارجه در همان روزی که پنتاگون گفته است: «واشنگتن مطلقا هیچ قصد یا برنامه ای برای هم اهنگ سازی عملیات نظامی با تهران ندارد»، دم ازآن می زند که وی: «هیچ راه حل سازنده ای» را از نظر دور نخواهد داشت.

اتحاد ایران با حزب الله، دشمن دیرین آمریکا و اسرائیل و حامی جدی رژیم اسد در جنگ داخلی سوریه، و نیز حمایت آن از حمله های انتقام جویانه شبه نظامیان شیعه علیه شهروندان سنی در عراق، از دیگر موانع عبور ناپذیر بر سر راه همکاری رسمی دو کشور است.

هشام هاشمی می گوید: در صورت تعمیق دخالت سوریه یا ایران در عراق، خطر فرقه ای یا منطقه ای شدن جنگ افزایش می یابد. «ایران با فرستادن نیرو به عراق به سود داعش کار خواهد کرد. زیرا سیل مردان، از سراسر جهان اسلام، برای جهاد علیه شیعیان به عراق سرازیر خواهد شد».

دویچه‌وله: علی خامنه‌ای گفت که ایران با دخالت آمریکا در مسایل داخلی عراق مخالف است. او بحران عراق را نه نتیجه جنگ شیعه و سنی بلکه ناشی از دعوای میان موافقان و مخالفان استقلال عراق دانست. داعش سه شهر دیگر عراق را اشغال کرده است.

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه (۱ تیر / ۲۲ ژوئن) در دیدار با رئیس و مسئولان دستگاه قضایی در تهران به موضوع عراق نیز پرداخت.

خامنه‌ای گفت که پشت پرده “فتنه‌انگیزی” در عراق “قدرت‌های غربی سلطه‌گر و در رأس آنها رژیم آمریکا” قرار دارند.

او ضمن اشاره به “خصومت جدی نظام سلطه غرب با نظام اسلامی” و از جمله با جمهوری اسلامی ایران، بحران کنونی عراق را نتیجه تلاش قدرت‌های غربی، بخصوص آمریکا، برای “محروم کردن مردم عراق از دستاوردهایی چون حاکمیت نظام مردم‌سالاری” دانست.

رهبر جمهوری اسلامی گفت: «آمریکا از روال کنونی در عراق یعنی برگزاری انتخاباتی با مشارکت خوب مردم و تعیین گزینه‌های مورد اعتماد مردم، راضی نیست زیرا آمریکا به دنبال آن است که عراق تحت سلطه قرار گیرد و افراد گوش به فرمان آمریکا حاکم باشند.»

خامنه‌ای ضمن رد گفته کسانی که رویدادهای عراق را نتیجه جنگ شیعه و سنی می‌دانند، گفت که دعوای اصلی در عراق “میان کسانی است که میخواهند عراق به اردوگاه آمریکا ملحق شود و کسانی که خواهان استقلال عراق هستند”.

او تاکید کرد که جمهوری اسلامی با هر گونه دحالت آمریکا در مسايل داخلی عراق مخالف است و معتقد است که “مردم و دولت و مرجعیت دینی این کشور” می‌توانند خود بر این بحران غلبه کنند.

آمریکا در روزهای اخیر از جمله با اعزام ۳۰۰ مشاور نظامی آمریکایی به عراق موافقت کرده بود.

خامنه‌ای این سخنان را در حالی ابراز می‌دارد که از خود جمهوری اسلامی همواره به دلیل دخالت در مسايل عراق با پشتیبانی از گروه‌های شیعی انتقاد شده است.

همچنین رسانه‌های داخلی و بین‌المللی در هفته‌های اخیر از فعالیت‌های ایران در دو سطح گردآوری نیروهای داوطلب برای اعزام به عراق و نیز دادن مشاوره و ارسال تجهیزات نظامی به این کشور خبر داده‌اند.

بحث درباره مسئول هرج و مرج در عراق

اینکه چه کسی مسئول وضعیت پرخشونت و بحرانی عراق و پیشروی نیروهای “دولت اسلامی عراق و شام” است این روزها موضوع مهم بحث رسانه‌های جهان است. در بسیاری از رسانه‌ها بیش از هرچیز مسئولیت دولت جورج دبلیو بوش، معاون او، دیک چینی، و وزیر دفاع وقت، دونالد رامسفلد، مطرح می‌شود. اما همچنین بسیاری از تحلیلگران دولت نوری مالکی را مسئول می‌شمرند که “به جای تلاش برای حفظ وحدت عراق، با سیاستی فرقه‌گرایانه کشور را به سمت تجزیه هدایت کرده است”.

در برخی رسانه‌ها مسئولیت اوباما نیز برای هرج و مرج کنونی در عراق مطرح شده است. در پاسخ به این انتقاد روزنامه فرانسوی “لوموند” در شماره روز یکشنبه خود می‌نویسد برای آنکه بتوان اوباما را مسئول وضعیت حاضر در عراق دانست باید بسیار “بی‌شرم” بود.

این روزنامه نیز به جز خود عراقی‌ها، جورج دبلیو بوش را که دستور حمله نظامی به عراق را داده بود مسئول اصلی ناملایمات و بحران کنونی در عراق می‌داند، چون حمله نظامی به فرمان بوش بود که موجب “از هم گسیختن دولت در عراق، از هم پاشیدن ارتش این کشور و تشدید اختلاف‌های مذهبی و انفجار افراط‌گرایان شد”.
[خواست داعش برپایی دولتی اسلامی از عراق تا دریای میانه است]

خواست داعش برپایی دولتی اسلامی از عراق تا دریای میانه است

“داعش” سه شهر دیگر استان انبار را اشغال کرد

پیکارگران گروه اسلام‌گرای افراطی “دولت اسلامی عراق و شام” (داعش) کنترل خود بر منطقه شمال غربی عراق را تحکیم می‌بخشند. به گفته محافل نظامی عراق، “داعش” روز یکشنبه سه شهر دیگر در استان انبار را اشغال کرد.

بدین ترتیب شبه‌نظامیان سنی مناطق وسیعی در مرز سوریه و عراق را در دست کنترل دارند. نیروی هوایی عراق به چند پایگاه نیروهای داعش در خاک سوریه حمله کردند.

در این میان شمار گزارش‌ها درباره درگیری میان گروه‌های رقیب سنی در عراق افزایش یافته است.

دولت عراق هم در حال بسیج نیروهای داوطلب شیعی برای مبارزه علیه داعش است.

به گزارش رویترز، یک همکار سازمان اطلاعاتی ارتش عراق که نمی‌خواست نامش فاش شود، گفت که اندک زمانی پس از عقب‌نشینی نیروهای ارتش عراق در بامداد یکشنبه از راوه، عانا و رطبه در استان انبار، نیروهای داعش شروع به پیشروی کردند.

داعش در روز جمعه گذشته شهر قائم در استان انبار و در نزدیکی مرز سوریه را به تصرف خود درآوردند. تصرف شهرهای مرزی به داعش امکان می‌دهد که با دردسر کمتر به رزمندگان خود در عراق و سوریه اسلحه برساند.

به گفته اپوزیسیون سوریه، داعش که در پی بنای دولتی اسلامی از عراق تا دریای میانه است، سه شهر مهم استراتژیک سوریه در منطقه مرزی را نیز اشغال کرده است.

تلاش جان کری برای کمک به رفع بحران عراق

وزیر امور خارجه آمریکا، جان کری، روز یکشنبه سفری شش روزه را به منظور تلاش برای رفع هرج و مرج در عراق آغاز کرده است. او پس از سفری چندساعته به مصر، با همتای اردنی خود در امان دیدار خواهد کرد تا با او درباره وضعیت عراق به رایزنی بپردازد.

کری سپس در نشست وزیران امور خارجه ناتو در بروکسل شرکت خواهد جست و پس از آن در پاریس با نمایندگان کشورهای متحد با آمریکا در منطقه خلیج فارس دیدار و گفتگو خواهد کرد.

رادیوفردا: عربستان سعودی روز چهارشنبه در نشست وزرای خارجه سازمان همکاری کشورهای اسلامی در جده به ايران اخطار داد که در بحران عراق مداخله نکند و گفت که اين‌مساله می‌تواند به جنگ داخلی کاملی در عراق و فراتر از مرزهای عراق بينجامد.

از سوی ديگر هوشيار زيباری، وزير خارجه عراق روز چهارشنبه پس از نشست وزرای خارجه سازمان همکاری کشورهای اسلامی در جده، پايتخت عربستان سعودی به خبرنگاران گفت ايرانی‌ها از همان ابتدای حمله داعش گفته‌اند که آماده هر نوع حمايت و همکاری امنيتی و نظامی هستند و او نمی‌تواند اسم اين کار ايران را مداخله بگذارد.

راديو فردا در اين باره با تئودور کاراسيک، مدير انستيتو تحليل مسائل نظامی خاورنزديک و خليج فارس در دبی گفت‌وگو کرده است.

آقای کاراسيک تحليل شما درباره اختلاف ايران و عربستان سعودی بر سر عراق چيست؟

اين نزاع مشخصا به‌دليل تقسيم‌بندی شيعه و سنی و در نتيجه پيشرفت‌های داعش در عراق پيش آمده. ايران با اينکه به همکاری در عراق دعوت شده و از اين همکاری با نامی غير از مداخله نام برده شده، مشخصا درحال آماده کردن صحنه برای مداخله در خاک عراق است. از نظر عربستان سعودی، مداخله ايران در عراق موجب افزايش تنش‌ بين رياض و تهران خواهد شد. اين درست در زمانی است که ايران و عربستان تلاش کرده‌اند روابط تيره خود را که به‌دليل اختلاف بر سر يمن و سوريه پيش آمده بود، بهبود ببخشند. حالا اين روابط تغيير می‌کند زيرا اختلاف‌های قومی بيشتر و بيشتر می‌شوند.
تئودور کاراسیک: رياض دوست ندارد يک دولت سنی افراطی، بغداد را بگيرد و از طرف ديگر مداخله ايران در عراق را هم برنمی‌تابد زيرا ايران به گفته عربستان ممکن است تا مرزهای کويت پيش‌رود.
​​

نوری المالکی، نخست‌وزير عراق و بعضی از مقام‌های ايرانی در چند ماه اخير عربستان سعودی و چند کشور حاشيه خليج‌فارس را به حمايت از داعش متهم کرده‌اند. عربستان سعودی گفته خود از تروريسم آسيب ديده و داعش را گروهی جنايتکار می‌داند. موضع واقعی عربستان سعودی در قبال داعش چيست؟

وقتی به داعش نگاه می‌کنيم، می‌بينيم که اين گروه، گروه تروريستی و جنايتکاری است زيرا برپايه فعاليت‌های جنايتکارانه مانند قاچاق، سرقت بانک‌ها، گروگان‌گيری و باج‌خواهی بنا شده و تغذيه می‌شود.

اين گروه ثروتمندترين گروه تروريستی در تاريخ است. گزارش شده داعش بيش از يک و نيم ميليارد دلار سرمايه دارد. اين واقعيت از سوی بعضی از کارشناسان اينطور استنباط شده که بر اساس مساله رشوه که در عراق وجود دارد، داعش درحقيقت می‌تواند بغداد را بخرد. اين چيزی است که عربستان سعودی دوست ندارد اتفاق بيفتد. رياض دوست ندارد يک دولت سنی افراطی بغداد را بگيرد و از طرف ديگر مداخله ايران در عراق را هم برنمی‌تابد زيرا ايران به گفته عربستان ممکن است تا مرزهای کويت پيش‌رود.

عربستان جدا از اينکه از مداخله ايران در عراق نگران است، از همکاری آمريکا و ايران برای مقابله با داعش هم نگران است. از طرف ديگر جان کری، وزير خارجه آمريکا روز پنج‌شنبه احتمال همکاری واشنگتن و تهران در عراق را منفی دانست اما گفت ممکن است دو کشور در اين‌باره تبادل اطلاعات کنند. عربستان در مورد همکاری ايران و آمريکا چه موضعی دارد؟

مشکل اين است که اين اتفاق يعنی اينکه آمريکا و ايران درباره آنچه در عراق اتفاق می‌افتد با هم صحبت کنند، دشوارترين و بدترين سناريو را برای عربستان سعودی بوجود آورده. مساله اين است که از ديد عربستان، آمريکا و ايران به استراتژی فوق‌العاده‌ای دست پيدا خواهند کرد که امنيت ملی عربستان را تضعيف خواهد کرد و اين استراتژی ايران را در عراق قوی‌تر خواهد کرد. حتی قوی‌تر از آنچه هم‌اکنون در سوريه است.

رادیوفردا: باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا روز پنجشنبه، ۲۹ خرداد، به ایران هشدار داد که اگر سیاست‌هایش در منطقه را تنها در چارچوب فرقه‌ای تعریف کند، آنگاه باید در «بسیاری از نقاط» خاورمیانه بجنگد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، آقای اوباما گفته است که اگر دولت ایران خود را، تنها یک نیروی نظامی متعلق به شیعیان منطقه بداند، شرایط در خاورمیانه رو به وخامت خواهد گذاشت.

آقای اوباما در جریان سخنرانی‌اش به نقش «سازنده» ایران در آرام کردن شرایط بحرانی عراق اشاره کرد و گفت ایران زمانی می‌تواند این نقش را ایفا کند که از دولت عراق بخواهد بدل به دولتی «یک‌پارچه و متحد» شود و حقوق و منافع همه افراد،‌ چه شیعیان، چه سنی‌ها و چه کردها در آن مغتنم شمرده شود.

نمایندگانی از ایران و آمریکا روز ۲۶ خرداد، در حاشیه نشست پنجم وین، با هم درباره بحران عراق و هجوم شورشیان داعش تبادل نظر کردند.

رادیوفرانسه: با وجود کاهش تحریم‌های اقتصادی غربی‌ها علیه ایران، جک لو- رئیس خزانه داری ایالات متحده، گفته است که اقتصاد این کشور در حالت بدی قرار دارد.

جک لو*، که برای شرکت در یک اجلاس گروه توسعۀ اقتصادی مشترک ایالات متحده و اسرائیل به اسرائیل رفته است، طی این اجلاس گفته است که ایران هنوز هم از نظر اقتصادی در مضیقه قرار دارد و به همین دلیل حاضر شده است وارد مذاکرات اتمی شود.

او با تأکید روی این که تحریم های اقتصادی ادامه دارد، تصریح کرده است که با وجود کاهش تحریم ها، در طی شش ماه گذشته ایران مقادیر زیادی از درآمد نفتی خود را از دست داده است. او همچنان روی ماهیت موقتی کاهش تحریم ها تأکید کرده و گفته است که این فشار به ما اجازه میدهد تا با ایران به یک قراردادی برسیم که برای جامعۀ جهانی، صلح طلبانه بودن برنامۀ هسته ای ایران را تضمین کند.

طی این اجلاس، نخست وزیر اسرائیل- بنیامین نتانیاهو، با کاهش تحریم‌های غربی ها در مورد ایران ابراز مخالفت کرده و گفت که ایران میخواهد زمان کمایی کند تا برنامه‌های نظامی اتمی خود را ادامه بدهد.

Jack Lew *