اخبار

دویچه‌وله: به رغم انتقادهای آمریکا و اروپا از برنامه‌های موشکی ایران، یک دیپلمات روس می‌گوید مانعی برای این فعالیت‌ها وجود ندارد. معاون وزیر خارجه روسیه نیز گفته که برنامه‌های موشکی ایران هیچ یک از ضوابط بین‌المللی را نقض نمی‌کند.

ولادیمیر یرماکوف، رئیس بخش عدم گسترش و کنترل تسلیحات وزارت خارجه روسیه می‌گوید این کشور فناوری موشکی به جمهوری اسلامی ارسال نمی‌کند اما ایران حق دارد برنامه‌های خود برای تولید و آزمایش موشک را داشته باشد.

به گزارش خبرگزاری اسپوتنیک این دیپلمات روس سه‌شنبه ۲۳ بهمن (۱۲ فوریه) با اشاره به انتقادهای آمریکا و شماری از کشورهای اروپایی از آزمایش‌های موشکی اخیر ایران، تلاش‌های جمهوری اسلامی در این حوزه را اقدامی جهت ایجاد توازن در منطقه خواند و یادآور شد که همسایگان ایران موشک‌های بالستیک “کامل‌تری” دارند.

جمهوری اسلامی به تازگی برای پرتاب دو ماهواره به فضا تلاش کرده که دست‌کم ناکام ماندن یک مورد آن تایید شده است. درباره آزمایش دوم مقامات ایران و منابع غربی ارزیابی‌های متفاوتی دارند.

به نوشته وب‌سایت فارسی اسپوتنیک یرماکوف گفته است: «از آنجا که تحریم‌های اجرا شده شورای امنیت سازمان ملل متحد پس از برجام در سال ۲۰۱۵ لغو شدند برای ایران اکنون ممنوعیت داشتن و پرتاب حامل‌های موشک فضایی و موشک‌های بالستیک وجود ندارد.»

آمریکا و برخی کشورهای اروپایی نظیر فرانسه تلاش ایران برای فرستادن ماهواره به فضا را به شدت محکوم کرده‌اند. کاخ سفید می‌گوید آزمایش موشک‌های بالستیک ناقص قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل است که پس از توافق هسته‌ای تصویب شد.

در این قطعنامه به ایران توصیه شده که از آزمایش موشک‌های با قابلیت حمل کلاهک اتمی خودداری کند. تهران می‌گوید هیچ یک از موشک‌های آزمایش شده این کشور چنین قابلیتی ندارند.

مقام ارشد وزارت خارجه روسیه به اسپوتنیک گفت: «آمریکا و متحدینش تهران را متهم می‌کنند که تحت پوشش برنامه فضایی صلح‌آمیز سعی دارند موشک‌های بالستیک نظامی‌شان را تکمیل نمایند که به عقیده آنها به عنوان ابزار رساندن تسلیحات کشتار جمعی به فاصله‌ی دور است.»

فشار حداکثری برای مذاکره مجدد

سه کشور اروپایی طرف توافق هسته‌ای با ایران (بریتانیا، فرانسه و آلمان) حدود دو هفته پیش از ثبت رسمی سامانه موسوم به “اینس‌تکس” (ابزار حمایت از مبادلات تجاری) برای تسهیل مبادلات با ایران خبر دادند. اتحادیه اروپا در بیانیه‌ای به این مناسبت نگرانی شدید خود را نسبت به برنامه‌های موشکی و فعالیت‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی اعلام کرد.

سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه، روز دوشنبه در جمع خبرنگاران درخواست کشورهای اروپایی برای توقف آزمایش موشک‌های بالستیک ایران و مذاکره بر سر این فعالیت‌ها را اقدامی در جهت جلب رضایت آمریکا خواند و تاکید کرد که هدف غرب تضعیف جمهوری اسلامی است.

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، بارها توافق هسته‌ای را “بدترین توافق ممکن” خوانده و هشتم ماه مه فرمان خروج آمریکا از برجام و اعمال مجدد تحریم‌های این کشور علیه جمهوری اسلامی را صادر کرد. واشنگتن می‌گوید هدف از تحریم‌ها افزایش فشار حداکثری بر تهران برای کشاندن این کشور پای میز مذاکرات است.

ترامپ هدف از مذاکرات مجدد با جمهوری اسلامی را رسیدن به توافق جدیدی عنوان کرده که خطر دست یافتن ایران به سلاح اتمی را برای همیشه برطرف کند و به نگرانی‌های جامعه جهانی درباره برنامه موشکی و اقدام‌های “بی‌ثبات کننده” این کشور در منطقه خاتمه دهد.

احمد خاتمی و فرمول ساخت بمب اتمی

ولادیمیر یرماکوف ایران را “کنترل ‌شده‌ترین” کشور جهان از سوی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواند و گفت: «آژانس به طور مرتب در گزارش‌های خود ارزیابی عادلانه‌ای را در خصوص نبود هر گونه برنامه هسته‌ای در ایران ارائه می‌دهد. طبیعتا اگر کشور تسلیحات کشتار جمعی ندارد پس موشک‌هایش به هیچ وجه نمی‌توانند به عنوان ابزار ارسال آنها استفاده شوند.»

جمهوری اسلامی ادعا می‌کند که هیچگاه در پی دست یافتن به سلاح هسته‌ای نبوده است. با این همه احمد خاتمی، امام جمعه موقت تهران و عضو مجلس خبرگان، شامگاه شنبه در سخنان غیرمنتظره‌ای اعلام کرد که ایران “فرمول” ساخت بمب اتمی را در اختیار دارد اما قصد ساخت چنین بمبی را ندارد.

همچنین بسیاری از مقامات ارشد جمهوری اسلامی، از جمله محمد باقر نوبخت، معاون رئیس جمهوری، علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی، و شماری از فرماندهان ارشد سپاه بارها تهدید کرده‌اند که در صورت بر هم خوردن برجام، ایران در کوتاه‌ترین زمان ممکن “غنی‌سازی ۲۰ درصدی و بالاتر” اورانیوم را از سر خواهد گرفت.

دویچه‌وله: بحث وجود تاسیسات موشکی ایران در صحرای شاهرود دستکم ۵ سال پیش به رسانه‌ها راه یافت. حالا یک کارآموز آلمانی که اولین نشانه‌های وجود این تاسیسات را در اینترنت یافت از نحوه کار خود با هفته‌نامه اشپیگل سخن گفته است.

هفته‌نامه آلمانی اشپیگل در شماره جدید خود گزارشی دارد از چند و چون فعالیت‌های فابیان هینتس، شهروند ۲۹ ساله آلمانی که در حین کارآموزی در یک موسسه آمریکایی به کشف تاسیسات موشکی شاهرود رسید. هینتس قرار بود در دوره کارآموزی‌اش در انستیتوی میدل‌بری کالیفرنیا صرفا در یک پروژه ساده شرکت کند، ولی کنجکاوی او به کشف یک برنامه موشکی مخفی ایران انجامید. پنج دانشمند و کارشناس مستقل یافته‌های هینتس را تا کنون بررسی و آن را تایید کرده‌اند.

یافته‌های هاینتس و موسسه محل کار او اولین بار سال ۲۰۱۳ در نیویورک تایمز منتشر شدند و به لحاظ سیاسی بحث‌های متفاوتی برانگیختند چرا که این یافته‌ها از کار ایران بر روی یک موشک ماهواره‌بر با سوخت جامد پرده برمی‌داشتند، پروژه‌ای که شاید حالا نهایی هم شده باشد. جنبه نگرانی‌آور در این موشک‌ها به گفته هاینتس این است که می‌توان آنها را به موشک‌های قاره‌پیما تبدیل کرد. به عبارتی ایران به جای این که با این موشک‌ها ماهواره به فضا بفرستد می‌تواند روزی آنها را به کلاهک‌های هسته‌ای مجهز کند و به سوی آمریکا شلیک کند.

البته ایران برای ساخت این گونه موشک ممنوعیتی ندارد، ولی معلوم نیست که چرا چنین پروژه‌ای را، آن هم مخفیانه، دنبال می‌کند، به خصوص که برای فرستادن ماهواره به فضا موشک‌های کنونی ایران کفایت می‌کنند. این ابهام، ماهیت صلح‌آمیز برنامه موشکی یادشده را با علامت سوال بزرگی رو به رو می‌کند، آن هم در دوره‌ای که به نوشته اشپیگل مناسبات ایران با جهان خارج بحرانی است. دو ماه پیش دونالد ترامپ از خروج آمریکا از توافق هسته‌ای برجام خبر داد. از جمله استدلال‌های او این بود که ایران از محدودسازی برنامه موشکی خود سرباز می‌زند.

فیلم‌هایی که ناخواسته لودهنده شدند

اشپیگل در گزارش خود آورده که فابیان هاینتس به زبان فارسی مسلط است و دو ترم در دانشگاه اصفهان درس خوانده است. او که دانش‌آموخته علوم سیاسی از دانشگاه‌های برلین و فرایبورگ در آلمان است در سن سیزده سالگی در جریان حمله عراق به آمریکا به مسائل مربوط به سلاح‌های کشتار جمعی علاقه‌مند می‌شود. او به آثار و علائم برنامه موشکی ایران را هم در فیلم‌های یوتیوب دست یافته است.

هاینتس به اشپیگل گفته است که اولین نشانه‌ها را در یکی از فیلم‌های یوتیوب که جنبه تبلیغی برای حسن تهرانی، پدر برنامه موشکی ایران، دارد کشف کرده است. او می‌گوید که مقدم در غرب زیاد شناخته شده نیست، ولی در ایران یک قهرمان ملی به شمار می‌رود.

مقدم تحقیقات موشکی ایران را در دهه هشتاد با شماری از پاسداران و با کمک سوریه و کسب قطعات موشکی از لیبی و کره شمالی آغاز کرد. دختر مقدم در همین فیلم به یاد می‌آورد که “کره شمالی برای پدرش یک الگو و سرمشق بود”، چرا که به قول پدر “این کشور زیر فشارهای آمریکا به قدرتی اتمی بدل شد و از آن پس آمریکا دیگر نتوانست کاری علیه‌اش انجام دهد”.

هینتس به نوشته اشپیگل به کندوکاو بیشتر در یوتیوب دست زد و به مواد و داده‌های بیشتری در باره مقدم رسید. در این فیلم‌ها و مصاحبه‌ها متخصصان موشکی ایران، دوستان و خویشاوندان مقدم ناخواسته اسراری مهم را در باره کارهای او افشا می‌کنند. از جمله یک محقق موشکی ایران به کار مقدم بر روی یک موشک ماهواره‌بر با سوخت جامد اشاره می‌کند. محمدعلی جعفری، فرمانده کل سپاه پاسداران نیز سال ۲۰۱۲ تایید کرد که مقدم بر روی چنین موشکی کار می‌کرده است. شاید نکته شگفت‌آور در جستجوی هاینتس این باشد که همه یافته‌های او حی و حاضر در اینترنت موجود بوده‌اند. تنها لازم بوده که کسی به این ایده برسد که آنها را دنبال و جمع و جور کند.

معمای رنگ آبی

اشپیگل می‌نویسد که هاینتس ابتدا خود هم از یافته خویش در حیرت بود و باورش نمی‌کرد. او ولی این یافته‌ها را به همکارانش در انستیتوی میدل‌بری که از سال‌ها پیش روی سلاح‌های کشتار جمعی کار می‌کنند نشان داد و جمعا تحقیقات را ادامه دادند، از جمله با مقایسه تصاویر ماهواره‌ای و پی‌بردن به تاسیسات آزمایش‌های موشکی در صحرای شاهرود و رشد و توسعه آن درطول چند سال. و نیز پی‌بردن به این که چگونه یک سکوی بزرگ پرتاب موشک، احتمالا برای شلیک موشک‌های با سوخت جامد، در این تاسیسات نصب شد.

بعداَ یک انبار متحرک آبی رنگ نیز به جزیی از این تاسیسات بدل شد. ولی این سوال مطرح بود که رنگ آبی معنایش چیست.

پاسخ این سوال را نیز هاینتس در یوتیوب و از خلال مصاحبه‌های همکاران و خویشان مقدم به دست آورد. بر اساس گفته‌های مطرح در این فیلم‌ها آبی رنگ تیم استقلال تهران و مورد علاقه مقدم بود. یکی از همکاران مقدم در این مصاحبه‌ها می‌گوید که به خواست او حتی کپسول‌های آتش‌نشانی در تاسیسات شاهرود را هم رنگ آبی زده‌اند. ولی به گفته هینتس، او با همین رنگ آبی ناخواسته نشانه‌ای لودهنده به جا گذاشت.

آیت‌الله خامنه‌ای در کنار حسن تهرانی مقدم، پدر برنامه موشکی جمهوری اسلامی: بعضی موقع‌ها می‌بایست او را مهار کنم

سرنوشت برنامه شاهرود بعد از کشته‌شدن مقدم

حسن تهرانی روز۱۲ نوامبر ۲۰۱۲ (۲۱ آبان ۱۳۹۰) در جریان یک انفجار مهیب در تاسیسات موشکی ایران در ملارد کرج کشته شد، انفجاری که در تهران هم شنیده شد. در مورد این انفجار شایعات متفاوتی مطرح شد، و شاید هم صرفا یک اتفاق بود. به گفته هینتس “مقدم به برنامه‌های ریسک‌‌آمیز زیادی وارد شده بود و دیر یا زود بالاخره حادثه‌ای در یکی از این برنامه‌ها روی می‌داد”.

مقدم بعد از مرگ به شهید جمهوری اسلامی بدل شد. علی خامنه‌ای رهبر ایران شخصا به دیدار خانواده او رفت. برادر مقدم در یکی از مصاحبه‌های یوتیوبی جمله خامنه‌ای خطاب به خانواده او نقل کرده است که “برخی مواقع من می‌بایست جلوش را بگیرم و مهارش کنم”.

به گفته هینتس رویه سپاه پاسداران در پیشبرد برنامه موشکی شبیه کار آنها بر روی برنامه اتمی است: «آنها ابتدا ظرفیت‌های غیرنظامی چنین تکنیکی را گسترش می‌دهند، به گونه‌ای که وقتی که وضعیت حساس و بحرانی شد به راحتی بتوانند آن را به ظرفیت‌های نظامی برسانند.» او با این همه برجام حائز اهمیت می‌داند، “چرا که “معلق‌شدن این توافق باعث می‌شود که ایران بدون هیچ مانعی کار بر روی جنبه نظامی برنامه اتمی خود را از سر گیرد.”

ولی بعد از کشته‌شدن حسن مقدم بر سر برنامه موشکی ایران چه آمد. محمدعلی جعفری، فرمانده کل سپاه در اولین سالگرد کشته‌شدن مقدم گفت که ماموریت و رسالت او ادامه دارد. تصاویر ماهواره‌ای از تاسیسات شاهرود نیز این سخن جعفری راتایید می‌کنند.

این تاسیسات به گفته هینتس همچنان فعال است و در طول دو سال گذشته به شدت توسعه یافته است. برادر حسن مقدم شش ماه پیش در اظهاراتی گفت که “مستکبرین منطقه بدانند که پروژههای این شهید بزرگوار یکی پس از دیگری در حال رو نمایی است و هنوز آن پروژه اصلی وی رونمایی نشده است… پروژه‌ای را شهید تهرانی مقدم برای رهبرانقلاب افتتاح کردند که اگر یک روز برای همگان پرده برداری شود لرزه بر اندام تمام مستکبرین حاضر در منطقه و عوامل آنها خواهد انداخت.”

فابیان هاینتس هم به نوشته اشپیگل در تعقیب همین برنامه‌هاست. انستیتوی میدل‌بری هم به او پیشنهاد داده که بعد از دوره کارآموزی رسما در این انستیتو مشغول به کار شود.

رادیوفرانسه: ژان ایو لودریان، وزیر امور خارجۀ فرانسه که برای گفتگو با مقامات ایران روز دوشنبه ١٤ اسفند به تهران سفر کرده بود، در پایان دیدارهای خود با اشاره به اهداف این سفر به خبرنگاران گفت «هنوز کار زیادی در پیش است». وی که برای حفظ توافق اتمی با ایران و جلوگیری از خروج آمریکا از آن خواستار محدود ساختن برنامۀ موشکی ایران و نیز بررسی نقش این کشور در بحران‌های منطقه است، با مقاومت مقامات تهران روبرو شد. بگفتۀ وی گفتگوها «صریح و قاطع» صورت گرفت.

ژان ایو لودریان، وزیر امور خارجه فرانسه، ظهر دوشنبه با همتای ایرانی خود محمدجواد ظریف دیدار و گفتگو کرد. در این دیدار، چنانکه از پیش اعلام شده بود، دو طرف دربارۀ طرفین در بارۀ مناسبات دو جانبه، اجرای برجام و سیاست رئیس جمهوری ایالات متحده آمریکا در این زمینه و مسائل منطقه‌ای، بویژه موقعیت سوریه و یمن و نقش ایران در این بحران ها گفتگو و تبادل نظر کردند.

وزیر امور خارجۀ فرانسه در این دیدار بر پایبندی کشور خود بر برجام تاکید کرد و در همان حال برای حفظ و تحکیم آن خواستار آغاز مذاکره برای محدود ساختن برنامۀ موشکی ایران شد. ژان ایو لودریان همچنین نسبت به حضور ایران در نبردهای منطقه بویژه در سوریه و یمن ابراز نگرانی کرد.

محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجۀ جمهوری اسلامی ایران در این دیدار اطمینان داد که توان نظامی ایران برای دفاع از کشور و بازدارندگی است. وی گفت «آمریکا و دیگر کشورها با فروش سلاح منطقه ما را به انبار باروت تبدیل کرده‌اند» و تهران «با توجه به تجربه تلخ جنگ هشت ساله با عراق آموخته است که برای دفاع از خود تنها می تواند به توان بازدارندگی خود متکی باشد».

محمدجواد ظریف با تاکید بر تلاشها و پیشنهادهای ایران برای حل و رفع بحران‌های منطقه گفت «متاسفانه برخی از طرفین خواستار حل و فصل سیاسی بحران‌های منطقه نیستند». وی از اروپا خواست دوستان منطقه‌ای خود را به در پیش گرفتن راه حلهای سیاسی برای رفع این مشکلات و بحران‌ها متقاعد کند. وی خواستار تبادل نظر و همکاری میان اروپا و ایران برای پایان دادن به فاجعه‌های انسانی در منطقه شد.

وزیر امور خارجۀ جمهوری اسلامی ایران با یادآوری اینکه برجام یک توافق چند جانبه است، تاکید کرد که، به گواهی ۱۰ گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ایران کاملا به آن پایبند بوده است. وی با ابراز تاسف از اینکه این توافق «اینک دستخوش خواست‌های غیرمنطقی و سیاسی آمریکا شده» از اروپا خواست نقش سازنده‌ تری در حفظ آن ایفا کند و پیش از هر چیز آمریکا را برای اجرای تعهدات خود در برجام تحت فشار قرار دهد.

ژان ایو لودریان، وزیر امور خارجه فرانسه، در این دیدار یادآوری کرد که پاریس عمیقاً خواستار حفظ و اجرای برجام است و به این منظور اقدامات عملی متعدد و گسترده ای به اجرا گذاشته است که از آن جملۀ آن‌ها حمایت از بخش خصوصی فرانسه برای سرمایه ‌گذاری در صنایع خودرو و انرژی ایران و نیز ایجاد اعتبار ویژه برای دیگر همکاری‌های تجاری و صنعتی در پروژه‌های مشترک در ایران است.

وزیر أمور خارجۀ فرانسه با اشاره بر ارادۀ کشور خود در پیگیری‌ مناسبات عمیق و دوستانه با ایران، تاکید کرد که گفتگوها و رایزنی‌ها باید دنبال شود. وی با تاکید براینکه «کار بسیاری در پیش است» تلویحاً به عدم حصول دستاوردهائی دراین موارد اعتراف کرد.

ژان ایو لودریان در این سفر برای نخستین بار با علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران نیز دیدار کرد. علی شمخانی که پیش از این فرماندۀ نیروی دریائی ارتش بود در این دیدار با لباس نظامی حاضر شد.

ژان ایو لودریان، نسبت به بحران سوریه نیز ابراز نگرانی کرد و گفت «فرانسه برای پایان دادن به این فاجعۀ انسانی آمادگی دارد، اما ایران و روسیه که در تماس مستقیم با رژیم این کشور هستند می توانند در این زمینه بصورت قاطع عمل کنند». پاسخ مقامات ایران در این باره لزوم تقویت حکومت مرکزی سوریه بوده است.

حسن روحانی: برهم خوردن توافق اتمی، نقطه پشیمانی همگان

حسن روحانی، رییس‌جمهوری اسلامی ایران، روز دوشنبه ۱۴ اسفند، در در دیدار با ژان-ایو لودریان، وزیر امور خارجه فرانسه در تهران، گفت: پابرجا ماندن توافق جامع اتمی (برجام) به دنیا ثابت می‌کند که مذاکره و دیپلماسی بهترین گزینه برای حل مشکلات بوده است.

رییس‌جمهوری اسلامی ایران با بیان اینکه توافق جامع اتمی (برجام) “آزمایش و امتحانی برای تمامی طرف‌های مذاکره کننده” است، تصریح کرد: برهم خوردن توافق اتمی به معنای آن است که مذاکرات سیاسی اتلاف وقت است.

حسن روحانی با تاکید بر ضرورت پایبندی تمامی طرف‌های مذاکره کننده نسبت به تعهدات خود در برجام، متذکر شد: ایران هرگز آغازگر نقض برجام نخواهد بود و این توافق را در راستای افزایش اعتماد، آرامش، همکاری و ثبات منطقه‌ای و بین‌المللی موثر می‌داند.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا که از دوران مبارزات انتخاباتی بارها نواقص موجود در توافق جامع اتمی با ایران را مورد انتقاد قرار داده بود، گفته است در صورتی که این نواقض برطرف نشود، ایالات متحده آمریکا از توافق اتمی با ایران خارج خواهد شد.

حسن روحانی در دیدار با ژان-ایو لودریان هشدار داد: برهم خوردن توافق هسته‌ای نقطه پشیمانی همگان خواهد بود. رییس‌جمهوری اسلامی ایران، با بیان اینکه ایران و فرانسه در ارتباط با توافق اتمی دیدگاه مشترکی دارند، یادآور شد: امروز بواسطه توافق اتمی فضای مناسبی برای توسعه روابط و همکاری‌های طرفین بوجود آمده که باید در راستای دستیابی به اهداف مهم و مشترک و منافع دو ملت در این مسیر حرکت کنیم.

حسن روحانی: تقویت دولت مرکزی در دمشق، راه حل پایان بحران در سوریه است

موضوع بحران سوریه و بی‌ثباتی در خاورمیانه از دیگر محورهای اصلی گفتگوهای میان ژان-ایو لودریان و مقامات جمهوری اسلامی ایران بود. رییس‌جمهوری اسلامی ایران ضمن تاکید بر “مشکلات فراوان مردم سوریه”، گفت: مبارزه تا محو کامل تروریسم و کمک به مردم سوریه از اولویت‌های مهم همکاری ایران و فرانسه در منطقه است.

حسن روحانی، با بیان اینکه “جمهوری اسلامی ایران از ابتدا به خواست دولت سوریه و برای مبارزه با تروریسم در این کشور حضور داشته”، تاکید کرد: هیچ راهی جز تقویت دولت مرکزی در دمشق برای حل بحران سوریه وجود ندارد.

رییس‌جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با جنگ در یمن هم خاطرنشان کرد: این وظیفه‌ای بین‌المللی و انسانی است که در راستای آتش‌بس، پایان یافتن جنگ و کشتار مردم در یمن و ارسال کمک‌های بشردوستانه به مردم این کشور که دچار بمباران، بیماری و گرفتاری هستند، تلاش کنیم.