اخبار

تقاطع: درحالی‌که با شکایت دولت ایران از دولت ایالات متحده به سازمان ملل متحد و تاکید دوباره‌ی وزارت خارجه آمریکا مبنی بر عدم صدور ویزای این کشور برای حمید ابوطالبی به دلیل نقش وی در ماجرای اشغال سفارت این کشور در تهران در سال ۱۹۷۹، چالش میان دو کشور بر سر این موضوع وارد مرحله‌ی تازه‌ای شده است، اطلاعات رسیده به “تقاطع” از نقش رقابت‌های درونی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در پشت پرده‌ی این ماجرا حکایت دارد.

بر اساس اطلاعاتی که یک “منبع آگاه” در اختیار “تقاطع” قرار داده، ماجرای عضویت حمید ابوطالبی در “گروه دانشجویان پیرو خط امام” و نقش داشتن وی در اشغال سفارت آمریکا در تهران در آبان ۱۳۵۸، نخستین بار از درون وزارت خارجه‌ی جمهوری اسلامی در اختیار مقامات آمریکایی قرار گرفت.

به گفته‌ی این منبع که به دلایل امنیتی نخواسته نامش فاش شود، عباس عراقچی، معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت‌ خارجه که چهره‌ی مورد اعتماد رهبر جمهوری اسلامی و شماری از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران به شمار می‌رود، از آغاز با انتصاب حمید ابوطالبی به سمت سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد مخالف بوده و به دنبال آن است که خود به این ماموریت حساس فرستاده شود.

این منبع، اضافه کرده که آقای ابوطالبی علی‌رغم سابقه‌ی تندروی در دوران جوانی و دانشجویی، اکنون چهره‌ای میانه‌رو و نزدیک به هاشمی رفسنجانی و حسن روحانی به شمار می‌رود و جناح مورد اعتماد رهبر جمهوری اسلامی در وزارت خارجه که عباس عراقچی، هدایت آن را بر عهده دارد، حاضر نیست سمت پراهمیتی چون نمایندگی حکومت در سازمان ملل را به گروه رقیب واگذار کند. به ویژه که با توجه به فصل جدید روابط تهران و واشنگتن، نمایندگی سازمان ملل، بیش از همیشه می‌تواند در سرنوشت رابطه‌ی دو کشور تاثیر داشته باشد.

منبع “تقاطع”، با اشاره به این‌که ابوطالبی در زمان ماموریت‌های اروپایی‌اش، چند بار به عنوان عضو هیات‌های ایرانی به آمریکا سفر کرده و طبعا ویزای ورود به این کشور را نیز دریافت کرده بود، خاطرنشان می‌کند که تصمیم تازه‌ی آمریکا برای عدم صدور ویزا برای وی بر اساس اطلاعات تازه‌ای صورت گرفته که پیش‌تر در اختیار آمریکایی‌ها قرار نداشته و از طریق عباس عراقچی به آن‌ها داده شده است.

عباس عراقچی تا سال ۱۳۶۸ عضو سپاه پاسداران بود و گفته می‌شود که در مذاکرات هسته‌ای به عنوان «چشم» رهبر جمهوری اسلامی حضور دارد و گزارش مذاکرات را مستقیما در اختیار او قرار می‌دهد.

در همین ارتباط، محسن سازگارا، فعال سیاسی مقیم آمریکا که مسایل مربوط به روابط ایران و آمریکا را از نزدیک دنبال می‌کند، در گفتگویی کوتاه با “تقاطع”، فاش شدن نقش حمید ابوطالبی در گروگان‌گیری سفارت آمریکا در تهران از داخل وزارت خارجه‌ی جمهوری اسلامی را محتمل دانست و گفت: «این نکته که آقای ابوطالبی قبلا یک بار ویزای آمریکا گرفته و به این کشور سفر کرده است به این معنی است که مقامات آمریکایی نمی‌دانسته‌اند که او در ماجرای اشغال سفارت آمریکا در تهران با گروگان‌گیر‌ها هم‌کاری می‌کرده است.»

او با بیان این‌که «احتمالا خیلی هم‌کاران دیگر گروگان‌گیر‌ها هم هستند که هنوز ناشناخته‌اند» افزود: «خبر دادن به آمریکایی‌ها می‌تواند به دلیل رقابت‌های کاری در داخل وزارت خارجه، یا رقابت‌های سیاسی میان جناح‌ها در خارج از وزارت‌خانه هم باشد.»

گفتنی است در تازه‌ترین اظهارنظر رسمی دولت امریکا در این خصوص، روز سه‌شنبه (۱۵ اپریل-۲۶ فروردین)، “جن ساکی”، سخن‌گوی وزارت امور خارجه این کشور، صریحا از نقش حمید ابوطالبی در ماجرای اشغال سفارت آمریکا در تهران در آبان ۱۳۵۸ (نوامبر ۱۹۷۹) سخن گفت و با بیان این‌که آن حوادث، «مسأله‌ای تکان‌دهنده برای مردم آمریکا بوده» تاکید کرد که «دادن ویزا به او غیرقابل قبول است».

پیش‌تر در روز جمعه (۱۱ اپریل-۲۲ فروردین) جی کارنی، سخن‌گوی کاخ سفید، گفته بود که دولت امریکا قصد ندارد برای حمید ابوطالبی ویزای ورود به این کشور را صادر کند و این موضوع را به اطلاع دولت ایران و سازمان ملل رسانده است. او از دولت ایران خواسته بود تا گزینه‌ی دیگری را به جای وی معرفی کند.

درخواستی که با واکنش وزارت خارجه جمهوری اسلامی روبه‌رو شد. این وزارت‌خانه روز دوشنبه و از طریق دفتر نمایندگی خود در سازمان ملل متحد، شکایت‌نامه‌ای را به کمیته «روابط با کشور میزبان» ملل متحد ارایه کرد و در آن عدم صدور ویزا برای حمید ابوطالبی را «نقض تعهدات قانونی کشور میزبان بر اساس قوانین بین‌المللی» دانست.

اعلام صریح دولت آمریکا برای غیرقابل قبول خواندن معرفی حمید ابوطالبی به سمت نماینده‌ی جمهوری اسلامی در سازمان ملل، پس از آن صورت گرفته که هفته‌ی گذشته، کنگره آمریکا متشکل از سنا و مجلس نمایندگان، در دو رای‌گیری جداگانه با اکثریت قاطع آرا به طرحی رای دادند که دولت آمریکا را موظف می‌کند تا درخواست صدور ویزا برای افرادی را که نقش آن‌ها در «جاسوسی، تروریسم، و یا تهدید علیه امنیت ملی» این کشور روشن شده باشد، رد کند.

این طرح با هدف جلوگیری از ورود حمید ابوطالبی به خاک آمریکا ارایه شد و به تصویب سناتورها و نمایندگان کنگره رسید.

رادیوفردا: کاخ سفید روز جمعه ۲۲ فروردین ماه اعلام کرد که برای حمید ابوطالبی به عنوان سفیر ایران در سازمان ملل ویزای ورود به خاک آمریکا صادر نخواهد شد.

جی کارنی، سخنگوی کاخ سفید گفته است که به سازمان ملل و ایران اعلام شده است که برای حمید ابوطالبی ویزا صادر نخواهد شد.

در حالی کاخ سفید می گوید برای حمید ابوطالبی ویزا صادر نخواهد شد که پیشتر مجلس نمايندگان آمريکا طرح مخالفت با ورود حميد ابوطالبی به خاک آمريکا به عنوان سفير ايران در سازمان ملل را با يک رای قاطع تصويب کرد.

مجلس نمایندگان آمریکا روز پنجشنبه٬ ۲۱ فروردين‌ماه به اتفاق آراء این طرح را تصویب کرد.اين طرح که چهار روز پيشتر از سوی سنای آمريکا نيز تصويب شده بود٬ از سوی کنگره برای تصويب نهايی تحويل دفتر رياست جمهوری شده است.

جی کارنی،‌سخنگوی کاخ سفید روز جمعه به طور مشخص نگفت که آیا باراک اوباما،‌رییس جمهوری آمریکا ، طرح کنگره را امضا خواهد کرد یا نه. ولی او با این حال تصریح کرد که موضع دولت آمریکا درقبال مساله حمید ابوطالبی با کنگره همراستا است.

حمید ابوطالبی متهم به دست داشتن در گروگان‌گیری کارکنان سفارت آمریکا در تهران است که آبان ۱۳۵۸ رخ داد و منجر به قطع روابط سیاسی دو کشور شد. با این‌حال آقای ابوطالبی این اتهام را رد کرده و گفته است که پس از گروگان‌گیری تنها به عنوان مترجم نماینده پاپ در سفارتخانه آمریکا حضور یافته است.

پیشتر کاخ سفید اعلام کرده بود که سفیر پیشنهادی ایران برای سازمان ملل متحد «گزینه مناسبی نیست»، اما وزارت خارجه ایران گفته است که «به پی‌گیری‌های خود از مجاری دیپلماتیک ادامه می‌دهد».

مقام های جمهوری اسلامی ایران هنوز به اظهارات سخنگوی کاخ سفید واکنش نشان نداده اند.

این در حالی است که وزارت خارجه ایران پیشتر گفته بود که «به پی‌گیری‌های خود از مجاری دیپلماتیک ادامه می‌دهد».

محمدجواد ظریف٬ وزیر خارجه ایران نیز با تاکید بر «مناسب بودن» انتخاب آقای ابوطالبی به عنوان سفیر ایران در سازمان ملل گفته بود که تهران اجازه نمی‌دهد «تندروها» دستور کار ایران در سازمان ملل را تعیین کنند.

خودنویس: در حالی که مجلس نمایندگان آمریکا طرح مخالفت با ورود حمید ابوطالبی به خاک آمریکا را به اتفاق آرا تصویب کرد، نشریه بریتانیایی «تلگراف» هم فاش کرد که ابوطالبی سال ۱۹۹۳ که به عنوان سفیر ایران در ایتالیا مشغول به فعالیت بود در ماجرای قتل یکی از مخالفان ایران «نقشی کلیدی» داشته است.

نشریه بریتانیایی «تلگراف [2]» نوشته است، آقای ابوطالبی سال ۱۹۹۳ که به عنوان سفیر ایران در ایتالیا مشغول به فعالیت بود در ماجرای قتل یکی از مخالفان جمهوری اسلامی به نام محمدحسین نقدی «نقشی کلیدی» داشته است.

«تلگراف» در ادامه نوشته است: اسناد دادگاه از جمله رونوشت گفتگوهایی که پلیس ایتالیا در خلال تحقیقات خود درباره مرگ آقای نقدی انجام داده است، چنین اتهامی را اثبات می‌کند.

محمدحسین نقدی دیپلمات ایران در ایتالیا بود که دهه ۱۳۶۰ به عضویت سازمان مجاهدین خلق درمی‌آید و در نهایت نیز در شهر رم ترور می‌شود.

تلگراف می‌نویسد: «ابوالقاسم مصباحی، یکی از ماموران امنیتی سابق ایران، در جریان تحقیقات پلیس ادعا کرده که او به عنوان مامور قتل آقای نقدی از تهران عازم ایتالیا شده و در آنجا تحت نظارت حمید ابوطالبی بوده است.»

به نوشته‌ی این نشریه، آقای مصباحی همچنین مدعی شده است که سفیر وقت ایران در ایتالیا سابقه آشنایی با محمدحسین نقدی داشته و در ماموریت ترور او دخیل بوده است.

تلگراف در نهایت می‌نویسد که پلیس ایتالیا آن زمان نتوانست ثابت کند که مظنونین پرونده به منظور این اقدام تروریستی وارد ایتالیا شده‌اند و به همین خاطر پرونده را مفتوح باقی

رای قاطع مجلس نمایندگان آمریکا

در همین راستا مجلس نمایندگان آمریکا طرح مخالفت با ورود حمید ابوطالبی به خاک آمریکا به عنوان سفیر ایران در سازمان ملل را با یک رای قاطع تصویب کرد.

این مصوبه روز ۲۱ فروردین‌ماه به اتفاق آراء در مجلس نمایندگان به تصویب رسید.

این طرح که چهار روز پیشتر از سوی سنای آمریکا نیز تصویب شده بود٬ اکنون از سوی کنگره برای تصویب نهایی تحویل دفتر ریاست جمهوری شده است.

براساس این مصوبه، افرادی که در کارهای تروریستی و گروگان‌گیری، جاسوسی یا تهدید امنیت ملی آمریکا دست داشته‌اند ورودشان به آمریکا ممنوع می‌شود.

گفتنی است تصویب این طرح در شرایطی است که روز گذشته محمدجواد ظریف٬ وزیر خارجه ایران با تاکید بر «مناسب بودن» انتخاب آقای ابوطالبی به عنوان سفیر ایران در سازمان ملل گفته بود که تهران اجازه نمی‌دهد «تندروها» دستور کار ایران در سازمان ملل را تعیین کنند.

آقای ظریف حمید ابوطالبی را «یکی از مجرب‌ترین و منطقی‌ترین دیپلمات‌های ایران» و گزینه‌ای «مناسب» برای این منصب نامیده و گفته بود: «سازوکارهای بین‌المللی برای پی‌گیری چنین موردی مشخص است و ما حسب مورد تصمیم می‌گیریم از چه روشی در این زمینه استفاده کنیم.»

در همین حال سازمان ملل در این خصوص سکوت کرده است. استفان دوجاریک روز چهارشنبه در نشستی خبری با پرسشی درباره مخالفت آمریکا با تصمیم ایران برای انتخاب حمید ابوطالبی به عنوان سفیر سازمان ملل مواجه شده و در پاسخ گفته است: «این سازمان ترجیح می‌دهد حل این موضوع را به مسئولان دو کشور واگذار کند.»

گفتنی است حمید ابوطالبی متهم به دست داشتن در گروگان‌گیری کارکنان سفارت آمریکا در تهران است که آبان ۱۳۵۸ رخ داد و منجر به قطع روابط سیاسی دو کشور شد.

رادیوفردا​​سنای ایالات متحده، دوشنبه ۱۸ فروردین، طرحی را تصویب کرد که بر اساس آن حمید ابوطالبی، سفیری که ایران برای نمایندگی این کشور در سازمان ملل متحد پیشنهاد کرده است، اجازه ورود به خاک آمریکا را نخواهد داشت.

طبق این لایحه کسانی که «تروریست‌های شناخته‌شده» توصیف شده‌اند، از ورود به خاک آمریکا و خدمت در سازمان ملل متحد که مقر آن در نیویورک است، منع می‌شوند.

تد کروز، سناتور ایالت تگزاس، کسی است که این قانون را پیشنهاد کرد.

این طرح باید به تائید مجلس نمایندگان و برای لازم‌الاجرا شدن به امضای رئیس‌جمهوری آمریکا برسد.

خبرگزاری رویترز از قول چارلز شومر، نماینده دمکرات در مجلس سنا گفته است که «ما باید در را به روی او و کسانی مانند او پیش از آنکه حتی وارد آمریکا شوند ببندیم؛ و این دقیقا همان چیزی است که این لایحه آن را شدنی می‌کند».

بنا بر گزارش‌ها، ایران برای آقای ابوطالبی به عنوان نماینده خود در سازمان ملل متحد، درخواست روادید کرده است.

پس از انتشار نام این دیپلمات، خبرگزاری بلومبرگ در گزارشی گفته بود که او در گروه «دانشجویان پیرو خط امام» که در ۱۳ آبان سال ۵۸ سفارت آمریکا را در تهران اشغال کرده و کارکنان آن را ۴۴۴ روز به گروگان گرفتند ، دست داشته است.

حمید ابوطالبی خود در اسفند سال گذشته در مصاحبه‌ای با وب‌سایت خبرآن‌لاین دست داشتن در گروگان‌گیری سفارت آمریکا در ۱۳ آبان ۵۸ را رد کرد.

او گفت «واقعیت این است که من در سیزده آبان آن سال و زمان اشغال اصلا در تهران نبودم که از این امر مطلع و یا در آن مشارکت و یا حضور داشته و یا نامم مطرح باشد. بلکه من در اهواز از ماوقع مطلع شدم.»

گفته‌های آقای ابوطالب مانع از اعتراض‌های گروهی از سیاستمداران در آمریکایی به گزارش‌ها در مورد درخواست برای ورود او نشد؛ به‌طوری‌که در ۱۴ فروردین ماه ۲۹ سناتور جمهوری‌خواه در نامه‌ای خطاب به رئیس‌جمهوری آمریکا، از او خواستند تا به آقای ابوطالبی، روادید ورود به خاک آمریکا ندهد.

نمایندگی ایران در سازمان ملل تنها هیئت دیپلماتیک در خاک ایالات متحده است. دیپلمات‌های ایرانی مانند هیئت‌های کره شمالی و سوریه، نمی‌توانند از شعاع ۴۰ کیلومتری مرکز منهتن در نیویورک خارج شوند.

رادیوفردا: بنا بر گزارش‌هایی که روز شنبه نهم فروردین از سوی خبرگزاری رویترز منتشر شده حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران، حمید ابوطالبی را به عنوان نماینده دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد به عنوان جانشین محمد خزاعی برگزیده‌است.

یک روز پس از انتشار این خبر، وب‌سایت بلومبرگ نوشت که حمید ابوطالبی در گروه «دانشجویان پیرو خط امام» عضویت داشته‌است؛ همان گروهی که در سیزده آبان ۵۸ سفارت آمریکا در تهران را به اشغال خود درآوردند.

حمید ابوطالبی از دیپلمات‌های پرسابقه است که پیش از این سفیر ایران در ایتالیا، بلژیک، و استرالیا و مدیرکل سیاسی وزارت امور خارجه بوده است.

وی کار خود در وزارت امور خارجه را کمی پس از انقلاب ۵۷ آغاز کرده و عضو شورای استراتژیک وزارت امور خارجه نیز بوده‌است.

خبرگزاری رویترز روز شنبه با درج خبر این انتخاب جدید نوشته‌است که یک سخنگوی هیئت نمایندگی ایران در سازمان ملل از اظهارنظر در مورد انتخاب آقای ابوطالبی به جای محمد خزاعی خودداری کرده‌است.

شبکه خبری بلومبرگ روز یک‌شنبه سی‌ام مارس در وب‌سایت خود نوشت که حمید ابوطالبی در گروه «دانشجویان پیرو خط امام» عضو بوده و به این خاطر انتخاب حمید ابوطالبی برای این سمت جدید و مسئله صدور روادید برای او جهت ورود به ایالات متحده را «مناقشه‌برانگیز» دانسته‌است.

در این خصوص یکی از دیپلمات‌های آمریکایی که از گروگان‌های پیشین سفارت آمریکا در تهران بوده در واکنش به خبر انتخاب حمید ابوطالبی به بلومبرگ گفته‌است که «هرکس که با گروگان‌گیران مرتبط بوده نباید ویزای آمریکا دریافت کند.»

بلومبرگ در این رابطه به عکسی از حمید ابوطالبی اشاره می‌کند که در وب‌سایت «تسخیر»، وب‌سایت دانشجویان پیرو خط امام، از او منتشر شده‌است.

در همین رابطه اما، حمید ابوطالبی در تاریخ ۱۸ اسفند سال گذشته در مصاحبه با خبرآن‌لاین دست داشتن در گروگان‌گیری سفارت آمریکا در ۱۳ آبان ۵۸ را رد کرد.

وی در پاسخ به پرسشی در این مورد گفت: «واقعیت این است که من در سیزده آبان آن سال و زمان اشغال اصلاً در تهران نبودم که از این امر مطلع و یا در آن مشارکت و یا حضور داشته و یا نامم مطرح باشد؛ بلکه من در اهواز از ماوقع مطلع شدم.»

وی افزود که مدتی بعد که به تهران آمده‌بود به او پیغام داده شد که برای ترجمه به زبان فرانسه به کسی نیاز دارند و افزود که: «یکی دو بار دیگر هم وقتی که در ارتباط با خارج، کار ترجمه لازم بود آنرا به زبان انگلیسی و یا فرانسوی انجام دادم، مانند ترجمه در زمان آزادی کارکنان زن و سیاه‌پوستان در کنفرانس مطبوعاتی؛ که جنبه‌ای کاملاً انسان‌دوستانه داشت.»

اشاره وی به آزادی برخی از کارکنان سفارت آمریکا در هفته‌های نخست گروگان‌گیری سال ۵۸ در تهران است.

بلومبرگ در خصوص مسئله عضویت حمید ابوطالبی در گروه «دانشجویان پیرو خط امام» و مسئله صدور روادید برای او با مری هرف، سخنگوی وزارت خارجه آمريکا، تماس گرفته‌است اما وی از اظهارنظر در این باره خودداری کرده‌است.

نظر یک دیپلمات غربی در مورد حمید ابوطالبی

یک دیپلمات غربی در سازمان ملل متحد که نخواسته نامش فاش شود به رویترز گفته‌است که حمید ابوطالبی به محافل نزدیک به حسن روحانی و هاشمی رفسنجانی، رئیس‌جمهور اسبق ایران، مرتبط است.

حمید ابوطالبی در زمان ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد نیز دیپلمات بود اما به گفته این دیپلمات غربی وی از دیپلمات‌های نزدیک به محمود احمدی‌نژاد به‌شمار نمی‌آمد.

این دیپلمات غربی افزود که آقای ابوطالبی در گفت‌وگوهای هسته‌ای ایران با ۱+۵ که به امضای توافق موقت سوم آذر منجر شد نیز نقشی نداشته‌است.

به گفته این دیپلمات غربی، محمد خزاعی، نماینده دائم پیشین جمهوری اسلامی در سازمان ملل از سوی هیئت‌های نمایندگی کشورهای غربی در سازمان ملل به عنوان «دیپلماتی نسبتاً میانه‌رو» شناخته شده‌بود.

نمایندگی ایران در سازمان ملل تنها هیئت دیپلماتیک ایرانی فعال در خاک ایالات متحده است و به گفته دیپلمات غربی یادشده، این نمایندگی تاکنون به عنوان مجرایی برای تبادل پیام‌های غیررسمی میان واشنگتن و تهران درخصوص موضوعات هسته‌ای و شهروندان آمریکایی زندانی در ایران عمل کرده‌است.

دیپلمات‌های ایرانی مانند هیئت‌های کره شمالی و سوریه، حق خارج شدن از شعاع ۲۵ مایلی میدان کلمبوس در مرکز شهر منهتن نیویورک را ندارند.