اخبار

رادیوفردا: یک مقام سازمان محیط زیست ایران روز شنبه از «ادامه» قاچاق خاک مراتع و مزارع ایران به خارج از کشور خبر داد، گرچه اشاره کرد که این نوع قاچاق «تا حدی کنترل شده» است.

علی مریدی، مدیرکل دفتر آب و خاک سازمان حفاظت محیط زیست، به خبرگزاری ایسنا گفت: «قاچاق خاک‌های ایران از دهه ۸۰ شروع شده و همچنان ادامه‌دار است.»

این مقام توضیح نداد که این نوع قاچاق چگونه و توسط چه کسانی انجام می‌شود.

آقای مریدی در ادامه گفت: «قاچاق خاک‌های مراتع و مزارع بیشتر از استان‌های جنوبی از جمله استان فارس صورت می‌گیرد.»

به گفته این مقام سازمان محیط زیست، مقصد اصلی خاک ایران «کشورهای حاشیه خلیج فارس به‌ویژه امارات و قطر است که در امارات برای ساخت جزایر مصنوعی و در قطر برای خشک کردن دریا استفاده می‌شود».

در فروردین‌ماه سال جاری یک عضو کمیسیون کشاورزی مجلس از سازمان حفاظت محیط زیست خواست تا موضوع صادرات و قاچاق خاک را به طور جدی پیگیری کند و از کسانی که مستنداتی درباره «خرید و فروش یا قاچاق خاک» دارند، خواست مدارک مربوطه را به مجلس ارائه کنند.

از فروردین‌ماه تاکنون خبر دیگری درباره پیگیری این موضوع در مجلس منتشر نشده است.

تداوم قاچاق خاک مراتع ایران به خارج از کشور در حالی است که هفته گذشته رئيس انجمن علوم خاک ايران از فرسایش سالانه «دو ميليارد تن» از خاک کشور خبر داده و برآورد کرد که خسارت ناشی از فرسایش «معادل ۵۶ میلیارد دلار» در سال است.

رادیوفردا: در حالی که بر طبق قانون، صادرات خاک حاصلخیز از ایران ممنوع است، معاون دریایی سازمان حفاظت محیط زیست ایران از برداشت و صدور خاک «بسیار غنی» جزیره هرمز توسط شرکت‌های خصوصی به کشورهای حاشیه خلیج فارس خبر می‌دهد.

به گزارش خبرگزاری کار ایران، ایلنا، پروین فرشچی روز ۳۱ فروردین در یک نشست خبری با ذکر این مطلب گفت: «یکی از چالش‌هایی که در منطقه خلیج فارس با آن مواجهیم برداشت خاک از جزیره هرمز است، خاکی که از نظر مواد معدنی بسیار حائز اهمیت است.»

وی ادامه داد: «ما معتقدیم باید مطالعات جداگانه‌ای برای بررسی ارزش واقعی این خاک انجام شود و این در حالی است که در حال حاضر شاهد برداشت خاک از این جزیره ارزشمند هستیم.»

پروین فرشچی در ادامه این‌گونه توضیح داد که «این اقدام توسط شرکت‌های خصوصی انجام می‌شود و نهادهای دولتی در انجام آن دخالتی ندارند ولی ما معتقدیم مسئولیت استانداران برای جلوگیری و نظارت بر این اقدام سنگین‌تر از سازمان حفاظت محیط زیست است.»

انتشار این خبر در حالی است که رحیم سجادی، معاون آب، خاک و صنایع وزارت جهاد کشاورزی، روز ۵ خرداد ۹۲ به خبرگزاری ایسنا گفته‌بود: «برای حفظ منابع پایه کشاورزی، خروج خاک‌های زراعی و مرتعی از کشور از دو سال گذشته ممنوع شده است.»

بر پایه قوانین موجود، صادرات خاک صنعتی از ایران نیز تنها با اخذ مجوز از وزارت صنعت، معدن و تجارت امکان‌پذیر است.

ادامه انتشار خبرهایی در مورد صادرات غیرقانونی خاک ایران در حالی است که سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس ۲۴ اردیبهشت سال ۹۲ نیز از فروش غیرقانونی خاک‌های مرغوب ایران به کشورهای حاشیه خلیج فارس خبر داده و افزوده‌بود که این کار در حالی ادامه می‌یابد که بارها در مجلس درباره آن تذکر داده شده است.

بعباس پاپی‌زاده در پاسخ به این که شواهدی وجود دارد مبنی بر این که خاک کشاورزی ایران موسوم به «خاک شیرین» در استان‌های بوشهر و هرمزگان به کشورهای قطر و امارات و صادر می‌شود، گفته‌بود: «این موضوع درست است و متأسفانه اتفاق افتاده است و خاک حاصلخیز کشاورزی کشور به این کشورها صادر می‌شود.»

در مردادماه سال ۹۱ خبرگزاری فارس متن سه نامه از وزارت اقتصاد و دو نهاد دیگر را افشا کرد که در آن برای معرفی و واگذاری زمین‌های کشاورزی مناسب ایران به طرف‌های قطری دستوراتی صادر شده‌ است.

پس از آن اما بهروز علیشیری، رئیس سازمان سرمایه‌گذاری وزارت اقتصاد ایران، واگذاری زمین به اتباع قطر را تکذیب کرد.

این تکذیب در حالی بود که خبرگزاری مهر روز ۳۱ تیرماه ۹۲ از قول «یک مقام مسئول سفارت قطر در تهران» خبر داد که اجاره بخشی از زمین‌های کشاورزی ایران به قطر قطعی شده‌ و «زمین‌های مورد نیاز در حدود ۷ تا ۸ ماه پیش از ایران اجاره شده‌ است».

بازتاب امروز: فرزانه طهرانی شرق نوشت:مرغوب‌ترین خاک ایران روانه جنوب خلیج فارس می‌شود تا جزایری به مساحت ۵۰‌ کیلومتر مربع به اسم جزایر «النخیل» موسوم به «پالم آیلند» ساخته شود، که هم تهدیدی برای محیط‌زیست خلیج‌فارس است و هم خواسته یا ناخواسته تیشه بر ریشه معادن و منابع ایران می‌زند. عمق فاجعه زمانی مشخص می‌شود که بدانیم تنها جزیره نخلی جمیرا نیاز به بیش از ۵۰‌ میلیون مترمکعب خاک برای به سطح آب رساندن این سازه دارد. عرب‌ها با پول، بسیاری از خاک مرغوب ایران را خریدند! خاکی که برای تشکیل مجدد یک سانتیمتر از آن ۷۰۰‌ سال زمان نیاز است. این خاک را تریلی‌تریلی و کشتی‌کشتی تحویل و تقدیم کشورهای عربی می‌کنیم و اسمش را گذاشتیم صادرات غیرنفتی.

گزارشگر این روزنامه سپس توضیح داده قدیم‌ها خاکی بود که به آن گل سرشوی می‌گفتند و خواصی مشابه صابون داشت و برای شست‌وشو استفاده می‌شد. امروز به این خاک بنتونیت می‌گویند که اگر یک مشت از آن را داخل یک لیترآب بریزید حجیم می‌شود و بعد از خشک شدن از بتون هم محکم‌تراست. معادن خاک بنتونیت در خراسان جنوبی وجود دارد که مرغوب‌ترین خاک آن سفید رنگ است و عمری هزار ساله دارد.

گزارش شرق بدان جا می‌رسد که: عرب‌ها هر کیلو خاک بنتونیت را ۱۰‌هزار‌ تومان از ما می‌خرند اما همین خاک را پس از فناوری، هر کیلو تا ۷۰۰‌هزار‌ تومان به فروش می‌رسانند. سالانه صدها هزار تن از این خاک مرغوب چه به‌طور رسمی و چه قاچاق به کشور امارات صادر می‌شود. اگرچه این خاک مناسب برای چاه‌های نفت است اما حقیقت تلخ این است که امارات از آن برای ساخت جزایر مصنوعی استفاده می‌کند.