Oct 25 2020
راهکارهای نشریه سپاه برای مقابله با جریانهای براندازانه
ایران وایر: فصلنامه «آفاق امنیت» وابسته به «دانشگاه امام حسین» سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، با انتشار یک مقاله، روشهای «کنترل کنشهای جمعی برانداز» را بررسی کرده است. برخی روشهای سرکوب مندرج در این مقاله، در واکنش خونین نیروهای امنیتی به اعتراضهای آبان ۱۳۹۸ نیز به کار رفتهاند.
سال گذشته در همین ماه آبان، به روایتی ۲۵۰ و به روایتی دیگر ۱۵۰۰ نفر در جریان اعتراضها به گران شدن بنزین در شهرهای مختلف ایران به دست نیروهای انتظامی، امنیتی و اطلاعاتی کشته شدند.
حالا نخستین سالگرد این سرکوب خونین است؛ سرکوبی که صدر تا ذیل مقامهای جمهوری اسلامی، نهتنها مسئولیت آن و کشتههایش را به گردن نمیگیرند، بلکه برای گروهی از معترضان بازداشتشده احکام سنگینی همچون اعدام صادر کرده و میکنند.
در یک سال گذشته همچنین هیچ نشانه و اثری از پشیمانی از این نحوه برخورد خشونتبار در میان مقامهای جمهوری اسلامی دیده نشده است و خبری از محاکمه عوامل اصلی سرکوب نیست. شرایط نیز در ایران به شدت پلیسی و امنیتی شده است.
طی این مدت کمتر تجمعی اعتراضی اجازه ظهور و بروز داشته، با کوچکترین حرکت اعتراضی به شدت برخورد شده و رفتار مجموعه نظام با معترضان به شدت عصبیتر و خشنتر شده است.
افزایش سطح تهدید امنیتی در ایران، با توجه به افزایش نارضایتیهای ناشی از مشکلات عمیق اقتصادی، نشان از سیاست جدید مجموعه نظام در سرکوب شدید اعتراضها در بدو شکلگیری دارد.
این سیاست اگرچه تا حدودی موفق بوده، اما از سویی دیگر منجر به انباشت و متراکم شدن اعتراضها و فشارهای اجتماعی در زیر لایههای پنهان جامعه شده است که معلوم نیست همچون آتشفشانی خاموش چه زمانی بیدار شود؟
ردپای یکی از دلایل این سرکوب و در نطفه خفه کردن اعتراضها در ایران را میتوان در تحقیقی دید که فصلنامه آفاق امنیت دانشگاه امام حسین وابسته به سپاه پاسداران آن را منتشر کرده است.
این فصلنامه در آخرین شماره خود مطلبی با عنوان «آیندهپژوهی کنترل کنشهای جمعی برانداز با تاکید بر ناآرامیهای شهری» منتشر کرده است.
هدف از انتشار این تحقیق، شناخت شیوههای کنترل کنشهای اجتماعی از جمله اعتصابات، تجمع، طومارنویسی، کشف حجاب، ناآرامیهای اجتماعی، مخالفت مدنی و موجسازیهایی اعلام شده است که «ارزشها و هنجارهای نظام جمهوری اسلامی را هدف قرار دادهاند.»
این تحقیق پس از مقدمهای طولانی در تعریف و تشریح شکل و شمایل و ریشههای کنشهای جمعی براندازانه، نوشته است که روحانیت، اساتید و شخصیتهای نامآشنا در ایران دیگر همچون دهه ۱۳۶۰ «مرجعیتی» برای مردم ندارند.
تحقیق مذکور پس از این اعتراف، از قدرت بالای شبکههای اجتماعی به منظور بسیج عمومی در ایران سخن به میان آورده و به طور تلویحی اعتراضهای آبان ماه سال گذشته را نیز عملکرد این شبکهها دانسته است.
این تحقیق از «روند افزایش فرقهها و عرفانهای کاذب»، «افزایش مطالبات هویتی و قومیتی»، «افزایش آسیبهای نوپدید» و «روند فزاینده فرصتها و چالشهای شبکههای اجتماعی در بسیج منابع و نیروهای کنشگر» از دیگر عوامل مهم تقویتکننده کنشهای جمعی براندازانه در ایران نام برده است.
این اعتراف که «تغییر هویت و سبک زندگی مردم، بیاعتمادی به نظام سیاسی را افزایش داده» را باید یکی از شاهبیتهای این گزارش تحقیقی سپاه پاسداران دانست.
این تحقیق همچنین این فرضیه را مطرح کرده است که «رشد شتابان، ناموزون و غیر قابل کنترل شبکههای اجتماعی… منجر به ظهور عرصههای جدید کنشهای جمعی شهری در آینده [آرام، نیمهآرام و ناآرام] خواهد شد؛ که این امر موجب تسریع فرایند تبدیل کنشهای جمعی، از صنفی به جمعی و جمعی به امنیتی و به تبع آن پیچیدهتر شدن کنترل آنها میشود.»
فرضیه دوم این تحقیق بر این مبنا مطرح شده است که «اطلاعات و مطالبات مردم روند فزاینده خواهد داشت و دولت و نظام با وجود افزایش سطح خدمات و رفاه، توان پاسخگویی کافی را نخواهند داشت. کنترل این کنشها در آینده صرفا محدود به حوزه یگان ضد شورش نخواهد بود، بلکه کنترل آنها باید از راهبردهای سخت به راهبردهای نرم و هوشمند تغییر یابد.»
این تحقیق در فرضیه سوم خود آورده است که «حضور اثرگذار برخی چهرههای خاص (ورزشی و هنری و…) داخل و خارج کشور در عرصههای سیاسیـاجتماعی جامعه نقش بسیار مهمی در هدایت یا کنترل کنشهای جمعی خواهد داشت. زمانی که شاهد موجسازی و جریانسازی فکری و رفتاری مشاهیر در سطح جامعه هستیم، باید به فکر یک الگو یا مکانیسم کنترل و هدایت جمعی جدید نیز باشیم.»
پس از طرح این فرضیهها، نتیجه گرفته شده است که «مدیریت و کنترل ناآرامیهای شهری در برهە کنونی متفاوتتر از گذشته شده است. به نظر میرسد کنشهای جمعی از حالت فیزیکی و خشونتآمیز خارج شده و به سوی موجی شدن، نرم، مجازی و غیر قابل مشاهده بودن حرکت میکند.»
سپاه در جمعبندی این گزارش همچنین آورده است: «رقابت بر سر تسلط بر افکار و ذهن مردم مهمترین عامل کنشهای جمعی آینده خواهد بود و به طور مسلم بهترین روش کنترل این کنشها نیز باید بر اساس کنترل و نفوذ نرم بر اذهان و افکار مردم شکل گیرد تا بتوان بر دشمن چیره گشت.»
این گزارش همچنین نوشته است: «برای مقابله با کنشهای جمعی برانداز خشونتآمیز، ارائە اقتدار و نمایش قدرت توام با استفاده از تجهیزات پلیسی غیر کشنده و کنترلکننده، نظیر انواع سلاحهای بازدارنده و ابزارهای نوین پلیسی نقش مهم و موثری ایفا خواهد کرد.»
تمام این روشها، سازوکارها و اقداماتی که این نشریه سپاه برای سرکوب اعتراضهای خیابانی دستهبندی و تشریح کرده است در جریان سرکوب اعتراضهای دی سال ۱۳۹۶ و آبان سال گذشته به اجرا درآمدهاند.
تردید نباید کرد که ماشین سرکوب جمهوری اسلامی بسیاری از آنچه را که به عنوان ابزار و روشهای نوین سرکوب در سه سال اخیر در دستور کار خود قرار داده، در میدان به اجرا گذاشته و کشتار خونین آبان یکی از نتایج تلخ چنین سیاست سرکوبی است.
