اخبار

دویچه‌وله: به گفته تلویزیون ایران در وین توافق شده تا نازنین زاغری شهروند ایرانی بریتانیایی محبوس در ایران در قبال پرداخت ۴۰۰ میلیون پوند به ایران آزاد شود. همچنین گفته شده آمریکا هفت میلیارد دلار از پول‌های ایران را آزاد می‌کند.

 صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه ۱۲ اردیبهشت (دوم ماه مه) اعلام کرد که نازنین زاغری شهروند ایرانی بریتانیایی زندانی در ایران در ازای پرداخت ۴۰۰ میلیون پوند بدهی بریتانیا به ایران آزاد خواهد شد.

این پول مبلغی است که در آخرین سال‌های حکومت محمدرضا شاه بابت خرید تانک‌های چیفتن به بریتانیا پرداخت شد اما با وقوع انقلاب اسلامی در ایران این تانک‌ها به ایران تحویل داده نشد.

این توافق در مذاکرات وین به دست آمده است. صدا و سیمای جمهوری اسلامی همچنین به گرفتن مبلغ یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار در ازای آزادی جیسون رضاییان اشاره کرده و گفته است: «قبلاً آمریکا و واسطه‌های اروپایی تلاش کرده بودند بدون امتیازدهی، ایران را وادار به تبادل کنند تا ضمن کاستن از ضربه حیثیتی ایران به سرویس جاسوسی آمریکا، از تکرار ماجرای جیسون‌گیت جلوگیری شود اما در نهایت آن ماجرا تکرار شد.»

جیسون رضاییان خبرنگار واشنگتن پست در تهران بود که پس از دستگیری مانند تمامی دوتابعیتی‌های بازداشت شده دیگر به جاسوسی متهم شد. این اتهام هیچگاه ثابت نشد.

نازنین زاغری کارمند بنیاد خیریه تامسون رویترز از فروردین ۹۵ در زندان بود. پس از پایان محکومیت پنج ساله و آزادی‌اش از زندان اما پرونده دیگری برای او تشکیل و به یک سال حبس تعزیری و یک سال ممنوعیت خروج از ایران محکوم شد.

دولت بریتانیا به محکومیت جدید نازنین زاغری به شدت اعتراض کرد و آن را غیر قابل قبول دانست.

مبادله زندانیان ایرانی و آمریکایی

هم زمان با خبر صدا و سیما سایت المیادین لبنان که طرفدار جمهوری اسلامی است از آزادی چهار ایرانی بازداشت شده در زندان‌های آمریکا در مقابل آزادی چهار زندانی آمریکایی در ایران خبر داد.

این رسانه به هویت این افراد اشاره‌ای نکرده اما نوشته است که واشنگتن هفت میلیارد دلار از پول‌های بلوکه شده ایران را نیز آزاد خواهد کرد.

صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز به نقل از یک مقام آگاه نوشت که در مذاکرات وین تیم آمریکایی حاضر شده ضمن پرداخت هفت میلیارد دلار به ایران چهار زندانی ایرانی متهم به دور زدن تحریم‌ها را نیز آزاد کند.

این اخبار در حالی منتشر شده که پیشتر یک دیپلمات غربی گفته بود پیشرفتی در مذاکرات وین حاصل نشده و کارهای زیادی در پیش است.

بی‌بی‌سی: نازنین زاغری-رتکلیف در نامه‌ای از زندان اوین، مذاکره وزرای خارجه ایران و بریتانیا را برای آزادی او در برابر پرداخت طلب حدود ۴۵۰ میلیون پوندی ایران، “حراج” توصیف کرد.

خانم زاغری شهروند ایرانی-بریتانیایی، در نامه‌ای خطاب به نگار قدس‌کنی نوشته: “کشور من هفته گذشته مرا در ازای مبلغ هنگفتی که مطالبات سیاسی خودش است به حراج گذاشت.”

خانم قدس‌کنی، که برای دور زدن تحریم‌های ایران در آمریکا مجرم شناخته شد، از آنجا که دوران محکومیتش به اندازه دوران بازداشتش بود، بتازگی به ایران بازگشته است.

نازنین زاغری از سال ۱۳۹۵ در ایران زندانی است. اخیرا محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران گفت فیلیپ هموند، وزیر خارجه پیشین بریتانیا، پیشنهاد آزادی خانم زاغری در قبال پرداخت طلب ایران را مطرح کرده بود اما آن را پیگیری نکرد.

این طلب به قراردادهای خرید بیش از دو هزار دستگاه تانک چیفتن (موسوم به شیر ایران) و ساخت یک مجتمع مهمات‌سازی پیش از انقلاب برمی‌گردد که پولش پرداخت شده بود اما چون ایران در آستانه انقلاب این قراردادها را لغو کرد بخش بزرگی از سفارش به ایران تحویل داده نشد.

در نامه نازنین زاغری که کانون مدافعان حقوق بشر آن را منتشر کرده، آمده: “کشور من به جای حمایت از حق من و کودکم، آزادی‌ام را در قبال مذاکره به حراج می‌گذارد و تنها من، فرزند و همسرم بهای آن را می‌پردازیم.”

“من و کودکم هنوز بازیچه دست سیاستمدارانی هستیم که در داخل و خارج از مرزهای وطنم ما را ابزاری برای رسیدن به اهداف سیاسی و سیاست های خود قرار داده و از هر آنچه در توان داشتند برای دست یافتن به مقاصد خود و بهره‌کشی از مادری بی‌گناه که به هیچ ‌چیز جز کودکش نمی‌اندیشد، فروگذار نکردند.”

خانم زاغری وضعیت خود را با خانم قدس‌کنی مقایسه کرد و نوشت: “من مادر زندانی کودکی هستم که کشورش لذت داشتنش را از من دریغ کرده است… هفته گذشته مادری از زندان آزاد شد، مادری که محکومیتش به زندانی بودن من گره خورده بود.”

“نگار مادری است که فرزندش را در زندان درکشوری غریب به دنیا آورده و باید زندان را تجربه کرده باشی تا بدانی او چه کشیده. باید کودک شیرخواره‌ات را از سینه‌ات جدا کرده باشند و تو روزها و شب ها با صدای گریه‌های او در کابوست از خواب پریده باشی، خیس عرق، و او را کنار خود نیافته باشی تا بدانی او چه رنجی را متحمل شده است.”

خانم زاغری می‌گوید بین او و خانم قدس‌کنی تفاوت بزرگی است؛ قاضی دادگاه خانم قدس کنی به دلیل شرایطش حکم به پایان حبس می‌دهد اما خانم زاغری با چنین امکانی روبرو نیست.

نازنین زاغری نوشته است: ” کشور من سنگ مادران سوری و یمنی و فلسطینی را به سینه می‌زند اما بر غم دوری مادری از فرزندش در خاک سرزمین خود چشم می‌پوشد و زجرش را با نظاره کردن رفتن کودک پنج ساله‌اش صد چندان می‌کند.”

بی‌بی‌سی: صادق خان شهردار لندن برای ابراز همبستگی با نازنین زاغری که در ایران زندانی است در کنار همسر او ریچارد رتکلیف که مقابل سفارت ایران در لندن اعتصاب کرده حاضر شده است.

صادق خان در توییتی نوشت: “اهالی لندن با نازنین زاغری رتکلیف، که مظلومانه در ایران زندانی است، اعلام همبستگی می کنند. امشب من به شوهر او ریچارد ملحق شدم که یازدهمین روز اعتصاب غذا را در مقابل سفارت ایران سپری می کند.”

یک روز پیشتر هم جرمی کوربین رهبر حزب کارگر بریتانیا به دیدار آقای رتکلیف رفته بود.

آقای کوربین هم نوشته بود: “ملاقات با ریچارد رتکلیف در مقابل سفارت ایران مایه خوشوقتی و افتخار من بود. نیرو، خوشبینی و عزم او در مقابل بی عدالتی و تلاشش برای آزادی همسرش، نازنین، مرا تحت تاثیر قرار داد.”

در عکس هایی که به تازگی منتشر شده اثری از ورقه های فلزی که سفارت ایران پیشتر مقابل این ساختمان قرار داده بود دیده نمی شود.

Londoners stand in solidarity with Nazanin Zaghari-Ratcliffe, who continues to be wrongly imprisoned in Iran.

Tonight I joined her husband Richard, on his eleventh day of hunger strike, outside the Iranian Embassy. #FreeNazanin#Hungry4Justice pic.twitter.com/vcOSfmRxLg

— Sadiq Khan (@SadiqKhan) June 25, 2019

آقای رتکلیف، همسر نازنین زاغری رتکلیف، شهروند ایرانی- بریتانیایی که توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ایران بازداشت شده، همزمان با اعتصاب غذای همسرش در زندان اوین تهران، در مقابل سفارت جمهوری اسلامی ایران در لندن، دست به اعتصاب زد.

خانم زاغری علت اعتصاب غذای خود را ادامه بازداشت “ناعادلانه” اش خوانده است. آقای رتکلیف از ۱۱ روز پیش مقابل سفارت ایران دست به اعتراض زده و خواستار آزادی همسرش شده که بیشتر از سه سال است در ایران بازداشت است.

حمید بعیدی نژاد، سفیر ایران در لندن از اعتراض جلوی ساختمان سفارت انتقاد کرده و گفته آقای رتکلیف ورود و خروج افراد را از ساختمان “غیرممکن” کرده است. در قوانین بریتانیا، اعتراض مسالمت‌آمیز شهروندان به رسمیت شناخته شده است.

مقام های امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی اتهام نازنین زاغری را “جاسوسی” عنوان کرده اند اما خانم زاغری این اتهام را قویا رد کرده است.

دولت بریتانیا در ماه مارس (اسفند) به خانم زاغری حمایت سیاسی اعطا کرد. جرمی هانت، وزیر خارجه بریتانیا گفته اعطای حمایت سیاسی به نازنین زاغری به این معناست که بازداشت او اکنون به طور رسمی مناقشه‌ای بین دو کشور بریتانیا و ایران شده است.

رسانه های بریتانیایی بازداشت نازنین زاغری را به پرونده طلب ایران از بریتانیا بابت پس دادن پول یک قرارداد نظامی بین دو کشور مرتبط می دانند که در زمان محمدرضا شاه پهلوی بسته شده بود.

مقام های دولت جمهوری اسلامی ارتباط این دو موضوع با هم را رد کرده اند اما وزیر خارجه بریتانیا تلویحا این دو موضوع را به هم مرتبط دانسته و گفته “هیچ دولتی نباید از شهروندان بی‌گناه به عنوان اهرم امتیازگیری‌های دیپلماتیک استفاده کند”.

نازنین زاغری نوروز سه سال پیش برای دیدار و آشنایی بیشتر دختر خردسالش با خانواده مادری، به ایران سفر کرده بود اما هنگام حضور در فرودگاه برای پرواز به لندن، بازداشت شد.

دختر خانم زاغری با والدین مادرش زندگی می‌کند.

بی‌بی‌سی: محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، گفته پرونده نازنین زاغری-رتکلیف مساله‌ای جدا از پیشنهاد او برای تبادل زندانیان بین ایران و آمریکا است.

جرمی هانت، همتای بریتانیایی آقای ظریف هم بحث آزادی خانم زاغری در قالب تبادل زندانیان را “یک ترفند دیپلماتیک شرم‌آور” خوانده است.

آقای ظریف روز چهارشنبه در جلسه‌ای در نیویورک گفت ایران شش ماه پیش به آمریکا پیشنهاد تبادل زندانیان را داده است. او در جریان صحبت‌هایش به نازنین زاغری هم اشاره کرد.

خانم زاغری، که شهروندی ایران و بریتانیا را دارد، سه سال پیش به ایران سفر کرد و در حالی که به بریتانیا بازمی‌گشت، بازداشت شد.

محمدجواد ظریف روز چهارشنبه گفت ایران شش ماه پیش به آمریکا پیشنهاد تبادل زندانی داده اما آمریکایی‌ها تا الان به این پیشنهاد پاسخی نداده‌اند.

آقای ظریف ضمن صحبت‌هایش به نازنین زاغری هم اشاره کرد و گفت از وضعیت او متاسف شده و پیشنهاد کمک هم داده است.

اما وزیر خارجه ایران کمی بعد در مصاحبه‌ای با خبرگزاری رویترز گفت: “پیشنهادی که مطرح کردم در ارتباط با افراد زندانی در آمریکا و کسانی بود که به خواست آمریکا در نقاط دیگر جهان زندانی شده‌اند، اما زن ایرانی-بریتانیایی مساله‌ای جدا است.”

آقای ظریف در صحبت‌هایش به زنی ایرانی هم اشاره کرد که در استرالیا زندانی است و مجبور به زایمان در زندان شده است. رسانه‌ها این شخص را نگار قدس کنی دانسته‌اند.
حق نشر عکس PA

جرمی هانت، وزیر خارجه بریتانیا احتمال آزادی نازنین زاغری در جریان تبادل زندانیان را رد کرده و این بحث را “یک ترفند دیپلماتیک شرم‌آور” دانست.

آقای هانت گفت “تفاوت بزرگی” میان خانم‌ها زاغری و قدس کنی وجود دارد.

او نازنین زاغری را “بی‌گناه” خواند، اما گفت که نگار قدس کنی مرتکب یک “جرم جدی” شده است.

نازنین زاغری، کارمند بنیاد تامسون رویترز، در ایران به جرم جاسوسی به حبس محکوم شده است، اتهامی که او، نزدیکانش و مقام‌های بریتانیایی رد می‌کنند.

خانم قدس‌کنی به تلاش برای انتقال تکنولوژی‌های حساس به ایران متهم است. ایران از استرالیا خواسته است که او را به آمریکا مسترد نکند.

بی‌بی‌سی: خانم زاغری در نوروز ۱۳۹۵ هنگام بازگشت از تعطیلات و دیدار خانواده در فرودگاه امام خمینی بازداشت شد

دیلی تلگراف چاپ لندن به نقل از منابع خود می‌گوید بریتانیا آماده انتقال بیش از ۵۰۰ میلیون دلار به ایران برای تسریع آزادی نازنین زاغری-راتکلیف، شهروند ایرانی-بریتانیایی زندانی در ایران است.

نازنین زاغری در حال گذراندن دوره محکومیت پنج ساله خود در زندان اوین تهران است.

به نوشته تلگراف، دولت بریتانیا برای انتقال این پول که مربوط به بدهی پرونده فروش سلاح در زمان شاه سابق ایران می‌شود، مشورت‌های حقوقی دریافت کرده است.

منابعی در دولت بریتانیا به روزنامه تلگراف گفته‌اند دولت مایل نیست پرداخت این پول بالغ بر ۴۰۰ میلیون پوند (۵۲۷ میلیون دلار) را به آزادی خانم زاغری ارتباط دهد.

این مبلغ به دلیل تحریم‌های آمریکا و سازمان ملل متحد تا کنون در صندوقی ویژه مسدود مانده است.

وزارت امور خارجه بریتانیا هنوز در این باره اظهارنظری نکرده است.

خانم زاغری در نوروز ۱۳۹۵ هنگام بازگشت از تعطیلات و دیدار خانواده در فرودگاه امام خمینی بازداشت شد.

خانم زاغری با فرزند خود به ایران سفر کرده بود. فرزندش به خانواده خانم زاغری در تهران تحویل داده شد و نازنین زاغری ابتدا به بازداشتگاهی در کرمان و سپس به اوین برده شد.

بوریس جانسون قرار است به زودی به تهران سفر کند.

روزنامه گاردین هفته پیش گزارش داد بوریس جانسون، وزیر امور خارجه بریتانیا، “مشغول تهیه بسته پیشنهادی با هدف بهبود روابط با جمهوری اسلامی ایران است.”

روزنامه گاردین نوشته بود ایران می‌خواهد که پیشنهادهای بریتانیا پیش از سفر بوریس جانسون به تهران اعلام شود تا اینطور برداشت نشود که بسته پیشنهادی در ازای آزادی نازنین زاغری ارائه شده است.

ریچارد رتکلیف٬ همسر نازنین زاغری نوامبر سال پیش گفته بود هدف ایران از نگه داشتن همسرش در زندان، گرفتن صدها میلیون دلار پولی است که با حکم دادگاه لاهه٬ وزارت دفاع بریتانیا باید به تهران پرداخت می‌کرد.

قرارداد نظامی ایران و بریتانیا چه بود؟

حکومت محمدرضا پهلوی٬ آخرین شاه ایران٬ در دهه ۱۹۷۰ میلادی مذاکراتی را با بریتانیا آغاز کرد که هدف آن خرید تانک‌های چیفتن بود. این تانک‌ها بعدا به “شیر ایران” مشهور شد.

بر اساس این قرارداد بریتانیا باید ۱۵۰۰ تانک چیفتن و ۲۵۰ خودروی زرهی به ایران تحویل می‌داد. حدود ۱۸۵ تانک به ایران تحویل داده شد. تحویل تانک‌ها حتی تا بعد از انقلاب هم ادامه داشت اما با اشغال سفارت آمریکا در تهران بقیه قرارداد به اجرا در نیامد.

در زمان مارگرت تاچر٬ نخست‌وزیر وقت بریتانیا٬ گفته شد که تعدادی از این تانک‌ها به اردن و سپس عراق فرستاده شده است که در جنگ با ایران بود.

دادگاه لاهه در هلند حکم داده که دولت بریتانیا باید چند صد میلیون دلار به ایران پرداخت کند.

دویچه‌وله: درخواست تجدیدنظر برای حکم پنج سال زندان نازنین زاغری شهروند ایرانی‌− بریتانیایی در دادگاه تجدیدنظر رد شد. این فعال مدنی به اتهام “تلاش برای براندازی نرم” از فروردین ۹۵ در زندان به سر می‌برد.

روز چهارشنبه ۶ اردیبهشت ۹۶ (۲۶ آوریل) غلامحسین اسماعیلی، رئیس کل دادگستری استان تهران به خبرگزاری تسنیم گفت که درخواست تجدیدنظر برای حکم پنج سال زندان نازنین زاغری از سوی دادگاه تجدیدنظر رد شده است.

پیش‌تر ریچارد رتکلیف، همسر خانم زاغری این خبر را به خبرگزاری رویترز اعلام کرده و گفته بود او از طریق مراجع غیررسمی از این موضوع مطلع شده است.

رئیس کل دادگستری استان تهران گفته است: «در این پرونده، دادگاه تجدیدنظر استان پس از انجام رسیدگی‌های لازم، درخواست تجدیدنظرخواه را وارد ندانست زیرا اعتقاد داشت رأی دادگاه بدوی، مستند و مستدل است و به همین خاطر رأی دادگاه بدوی تأیید شد.»

نازنین زاغری سال گذشته همراه کودک دوساله‌اش برای دیدار با خانواده و گذراندن تعطیلات نوروزی، به ایران سفر کرده بود که روز ۱۵ فروردین ۱۳۹۵ هنگام خروج از ایران در “فرودگاه امام خمینی” تهران بازداشت شد.

بیشتر بخوانید: سفری بدفرجام به ایران • گفت‌وگو با همسر نازنین زاغری

به گفته رسانه‌های ایران نازنین زاغری از سوی ارگان اطلاعاتی سپاه پاسداران به تلاش برای “براندازی نرم” متهم شده است. همسر خانم زاغری می‌گوید، اتهامات همسرش به صورت روشن و دقیق اعلام نشده است.

خانواده زاغری خواهان این هستند که دولت بریتانیا به طور رسمی و علنی خواستار آزادی او شود، اتهام‌های مقام‌های ایرانی علیه او را رد کرده و سفیر بریتانیا در تهران اجازه یابد با او در زندان دیدار کند.

نازنین زاغری یک شهروند ایرانی- بریتانیایی است که برای بنیاد تامسون رویترز، بازوی خیریه خبرگزاری رویترز، کار می‌کرده است. او در جریان زلزله بم در سال ۱۳۸۲ نیز مدتی در مناطق زلزله‌زده به عنوان نیروی امدادی کار کرده است.