اخبار

  • صحفه نخست
  • Sample Page
  • خُسن آقا

Tag Archive 'کم آبی'

Nov 20 2021

تجمع انبوه مردم اصفهان در اعتراض به خشکی زاینده‌رود

نوشته: خُسن آقا در بخش: اجتماعی,اعتراضات,اقتصادی,امنیتی,حقوق بشر,سیاسی,شورش,محیط زیست


بی‌بی‌سی: نمایی از تجمع امروز از روی پل خواجو که یکی از شهروندان اصفهان ثبت کرده است

شمار انبوهی از مردم اصفهان برای دومین جمعه متوالی به جمع کشاورزان معترض در بستر خشک زاینده‌رود پیوسته‌اند و برای نجات شریان حیاتی شهرشان شعار می‌دهند.

تصاویر و فیلم‌هایی که منتشر شده نشان می‌دهد هزاران نفر از مردم اصفهان مقابل پل خواجو که از پل‌های تاریخی و مشهور اصفهان است، تجمع کرده و شعار می‌دهند: “زاینده رود رو پس بده، به اصفهان نفس بده.”

همچنین با ریتم نوحه‌خوانی مردم با شخص پشت بلندگو می‌خوانند: “ما اهل زنده رودیم، با آب زنده بودیم، خشکیدنت غم ماست، راضی به آن نبودیم…”

جمعه گذشته هم مردم در همراهی با کشاورزان در همین نقطه از اصفهان تجمع کرده بودند اما از فیلم‌ها و تصاویر به نظر می‌آید که شمار تجمع‌کنندگان امروز، جمعه ۲۸ آبان، بسیار گسترده‌تر از جمعه قبل باشد.

در طول بیش از دو هفته گذشته کشاورزان معترض در کف خشک روزنامه زاینده‌رود در قلب شهر اصفهان، مرکز یکی از مهم‌ترین استان‌های ایران از نظر اقتصاد و کشاورزی، چادر زده بودند.

امروز جمعه ۲۸ آبان، بعد از این تجمع، معاون اول رئیس جمهور ایران گفته “دولت دنبال حل مشکل است.”

محمد مخبر در مصاحبه تلفنی با شبکه خبر به مردم اصفهان وعده داده که وزرای نیرو و جهاد کشاورزی قرار است “به سرعت مشکل آبریز زاینده‌رود در هر سه استان چهارمحال‌و بختیاری، اصفهان و یزد را مدیریت کنند تا این دوره سخت پشت سر گذاشته شود.”

تجمع کشاورزان اصفهان در بستر خشک زاینده‌رود

تصویر پل خواجو در اصفهان که جمعیت زیادی اطراف آن را گرفته‌اند

در فیلمی دیگر که تلویزیون ایران هم آن را پخش کرده، صدای زنانی شنیده می‌شود که فریاد می‌زنند: “فرونشست زمین مشکل این سرزمین.”

چگونه فرونشست زمین شهرک ۶ هزار نفری اصفهان را متروکه کرد؟

تلویزیون ایران تصاویری از بالا نشان داده که مشخص می‌کند جمعیت زیادی در بستر خشک زاینده‌رود جمع شده و در مسیر خشک‌شده رودخانه حرکت می‌کنند.

یکی از کشاورزان اصفهانی با بلندگو درباره حق‌آبه و “مافیای آب” صحبت می‌کند و مردم او را تشویق می‌کنند. او می‌گوید صنایع سنگین در اصفهان باعث آلودگی هوا و مصرف بی‌رویه آب شده است.

در دو هفته گذشته کشاورزان شرق اصفهان با چادر قرمز و کشاورزان غرب اصفهان با چادر رنگ آبی بر کف خشک رودخانه مستقر شده و با وجود سرمای هوا شب‌ و روز را آنجا سر کرده‌اند.

امروز فیلم‌هایی هم منتشر شده که نشان می‌دهد یک عده علیه حکومت شعار می‌دهند و خواهان استعفای “مدیران بی‌کفایت” هستند.

در فیلمی دیگر هم شنیده می‌شود که یکی از سخنرانان با بلندگو برای رهبر جمهوری اسلامی ایران آرزوی سلامتی می‌کند و عده زیادی که صدایشان در فیلم شنیده می‌شود، او را “هو” می‌کنند.

مردم معترض جای رودخانه خشک را گرفته‌اند. در این عکس چادر کشاورزان شرق و غرب اصفهان با دو رنگ متفاوت دیده می‌شود

کشاورزان به چه اعتراض دارند؟

کشاورزان خواهان تامین حق‌آبه کشت پاییزه خود مخصوصا برای کشت گندم هستند. آنها به ایسنا گفته‌اند: “اگر حقابه ما در شرایط فعلی داده نمی‌شود، باید سهم دیگر بخش‌ها از این رودخانه کاسته شود.”

اصفهان در کنار کشاورزی، قطب صنعتی مهمی در ایران است و کشاورزان گلایه دارند که “صرف شدن آب در صنایعی نظیر کاشی و فولاد که باید در کنار دریا ساخته شوند و نه در استانی که کیلومترها از دریا فاصله دارد، تبعیض علیه کشاورزان است.”

حدود پنج هزار نفر از کشاروزان اصفهان که سال‌هاست بر سر آب زاینده‌رود با دولت نزاع دارند، نهم مهرماه امسال تجمع کردند و در بیانیه‌شان خطاب به دولت ابراهیم رئیسی گفتند “باید میزان آب مصرفی بخش‌های مختلف از جمله صنعت کاهش یابد تا آب برای کشت پاییزه گندم تأمین شود.”

خشکی زاینده‌رود برای مردم غیرکشاورز اصفهان هم که این رودخانه را بخشی از هویت شهر خود می‌دانند، دردناک است و هر سال با جاری شدن آب در آن شادمانی می‌کنند و از خشکی آن گلایه دارند.

علاوه بر این مردم اصفهان از تجمع صنایع آلاینده و بحران آلودگی هوا در استانشان نگران هستند.

بحران خشکسالی اما مختص اصفهان نیست و کشاورزان در سراسر کشور از کم‌آبی دهه گذشته در ایران آسیب جدی دیده‌اند و بعضی از اعتراض‌ها مانند تجمعات مردم خوزستان در این زمینه به بحران امنیتی برای دولت ایران تبدیل شده است.

No responses yet

Mar 27 2018

ایران برای حل مشکل بی آبی به کمک اسراییل نیاز دارد

نوشته: خُسن آقا در بخش: خاورمیانه,سیاسی,محیط زیست

ایران وایر: نازی معینیان کاندیدای دکترای علوم سیاسی در «دانشگاه سنت آندروز»

مشکل کم‌آبی در ایران ماجرای جدیدی نیست. این مشکل به چند دهه پیش برمی‌گردد؛ پیش تر از زمانی‌که محمدرضا پهلوی از دانشمندان اسراییلی کمک خواست. فن‏آوری که اسراییلی ها در همان زمان به ایران عرضه کردند، هم‏چنان استفاده می‌شوند. سیستم‌هایی هم که مورد استفاده قرار گرفتند، امروز فرسوده شده‌اند بدون آن‌که جایگزینی برای آن ها وجود داشته باشد. یکی از راه های نجات ایران از نابودی و خشک‎سالی، همکاری دوباره با اسراییل است.

بانک جهانی در گزارش سال ۲۰۰۷ خود اعلام کرد که کاهش سالانه منابع داخلی آب شیرین در ایران ۶/۳ برابر شاخص‌های جهانی است و کشاورزی عامل ۹۱ درصد کاهش سالانه منابع آب شیرین در ایران است. از طرف دیگر، قنات‌های مورد استفاده ایران خشک شده‌اند و بارش باران دیگر کفاف این قنات‌ها را نمی‌دهد. برای همین، بزرگ‌ترین تهدید امروز ایران، کمبود آب است.

قنات‌های ایران با فن‏آوری هزاران سال پیش، روی شیب‌ها ساخته شده اند تا با کمک جاذبه زمین، آب را به مزرعه‌های پایین خود بفرستند. اما ایران به دلیل افزایش جمعیت، مدرنیزه شدن و تغییر شرایط اقتصادی، به فن‏آوری جدیدتری نیاز پیدا کرده بود. محمدرضا پهلوی در سال ۱۹۶۰ از این مساله آگاه بود و برای همین در همان سال به سازمان ملل رفت تا درخواست کمک کند. در نتیجه این سفر، «آری ایسار»، پروفسور اسراییلی به ایران دعوت شد تا با سفر به سرتاسر کشور، ایران را از خشک‎سالی آتی نجات دهد.

در آن زمان، دانشمندان ایرانی فهم و علم نجات ایران از معضل آب را داشتند اما فن‎‎آوری آن را نه. برای همین همکاری عمیقی بین دو کشور ایجاد شد و در گام اول، ۱۲ دانشمند اسراییلی در ایران مستقر شدند تا دانشمندان ایرانی را با سیستم‌های آب و آبیاری جدیدتری آشنا کنند. سیستم آبیاری قطره‌ای که توسط «سیمخا بلاس» اختراع شده بود، همان زمان به ایران وارد شد و نه تنها در مزرعه‌های ایران به کار افتاد بلکه دانشمندان اسراییلی توانستند در همکاری با مزرعه‌داران، به آن‌ها آموزش دهند که چه محصولاتی بنا بر میزان مصرف آب می‌تواند در ایران تولید بهتر و موثرتری داشته باشد. در آن‌زمان تولید محصول در مزرعه‌های ایران دو تا چهار برابر بیش تر شد.

سیمخا بلاس که در اوایل دهه ۱۹۳۰ متوجه خشک‎سالی اسراییل شده بود، سیستم آبیاری قطره‌ای را برای حل معضل کم آبی اختراع کرد. امروزه ۱۵۰ کشور دنیا از این سیستم بهره می‌گیرند. در این سیستم، بدون انتظار باران یا باز کردن ناگهانی آب در مزارع، گیاهان یاد می‌گیرند که انرژی خود را به جای انتظار آب، در محصول به کار گیرند. ثابت شده است محصول ‌مزارعی که از این سیستم استفاده می‌کنند، دو تا چهار برابر بیش تر می‌شود. پس اگر جمهوری اسلامی بخواهد، می‌تواند در همکاری با اسراییل، چنین سیستمی را در ایران هم پیاده کند.

سال ۱۹۶۲ هنوز دانشمندان اسراییلی در ایران بودند که زلزله «بویین‌زهرا» قزوین را لرزاند و در کنار بیش از ۲۰ هزار انسان که جان باختند، نهرها و سیستم‌های قدیمی آبیاری هم از بین رفتند. مزرعه‌داران بسیاری در اثر این زلزله صدمه خوردند. همین دانشمندان اسراییلی اما توانستند کمک کنند و سیستم جدیدی برای قزوین بسازند که الگوی بقیه شهرها شد. محمدرضا پهلوی از آن سیستم در بسیاری از شهرستان‌های دیگر ایران هم استفاده کرد. حضور و همکاری دانشمندان اسراییلی در ایران تا سال ۱۹۷۹ و تا انقلاب همان سال ادامه داشت.

این همکاری‌ها به جز در زمینه آب، در نجات حیوانات رو به انقراض هم جریان داشت. «رونن برگمان» در کتاب «جنگ‌ محرمانه با ایران» که در سال ۲۰۰۷ منتشر شد، از همکاری میان اسراییلی‌ها و مقامات ایران پرده برداشته است که چه طور یک گونه گوزن در حال انقراض را نجات دادند.

به نوشته برگمان،  رییس «سازمان پارک‌های ملی اسراییل»، ژنرال «آوراهام یوفه» همیشه این رویا را در سر داشته است تا حیواناتی که از آن ها در «تورات» نام برده شده بود را به اسراییل بازگرداند. ولی مشکل این‌جا بود که گونه بسیاری از این حیوانات منقرض شده بودند. ژنرال یوفه در جست وجوی خود برای پیدا کردن گوزن زرد، با دو زیست‌گاه طبیعی در ایران آشنا شد که جمعیت گوزن‌ها در آن‌ها در حال کم شدن بود.

برنامه آوراهام یوفه برای وارد کردن حیوانات به اسراییل، با پروژه حیات‌وحش دربار سلطنتی ایران هم‌مسیر شد و به این ترتیب قراردادی بین دولت «مناخم بگین» و برادرمحمدرضا پهلوی برای بازگرداندن دو جفت گوزن به اسراییل به امضا رسید. در آن زمان، روابط دیپلماتیک ایران و اسراییل در موقعیت بسیار خوبی قرارداشت و نزدیک به یک هزار و ۷۰۰ اسراییلی در ایران با آرامش و در امنیت زندگی می‌کردند. اما انقلاب روزگار دیگری برای روابط میان دو کشور رقم زده بود. معترضان که سالن‌های سینما، رستوران‌ها و بانک‌ها را به آتش می کشیدند حتی به حیات وحش سلطنتی هم قدم گذاشتند و ببرها و نیز شیر آن جا را که نماد سلطنت بود، کشتند.

در نهایت با تلاش اسراییلی‌ها، دو جفت گوزن با شرکت هواپیمایی «ال عال» به حیات وحش «یوت‌واتا» تل‌آویو رسیدند. به مسافران این پرواز گفته شده بود بار کمی با خود ببرند تا مسافران چهارپا جا داشته باشند. گوزن‌ها به شکل معجزه‌آسایی توانستند نجات یابند و در حال‌حاضر آزادانه در اسراییل زندگی می‌کنند. گمان می‌رود که جمعیت آن‌ها اکنون بالغ بر ۶۵۰ راس باشد. ماجرای این گوزن‌ها نشان می‌دهد که اسراییل چه مهارت کم‌نظیری در پیش‌بینی آینده و ارایه راه‌حل‌های کارآمد برای پیش‌گیری از مشکلات طبیعی دارد.

اسراییل در حال حاضر در تمام دنیا مقام اول را در محافظت از محیط زیست دارد. بسیاری از کشورهای دنیا با یک شرکت اسراییلی به نام «نتافیم» (Netafim) قرارداد دارند که دانشمندان آن هر روز در تلاش‌ هستند تا روش‌های بهتری برای محافظت از منابع طبیعی ابداع کنند. امروزه اسراییل ۴۵۰ میلیون مترمکعب آب آشامیدنی در سال تولید می‌کند. ممکن است برخی از این کشورهای طرف قرارداد با اسراییل اختلاف‌ ایدئولوژیک هم داشته باشند اما بهبود شرایط زندگی مردم و حفاظت از منابع طبیعی‌ چنان دارای اهمیت است که این اختلاف‌ها را کنار گذاشته‌اند.

در سال ۲۰۰۷، دانشمندی ایرانی که نامش هنوز فاش نشده است، در نشست همه‌گانی دانشمندان، «فردی لوکیک»، دانشمند اسراییلی را به کناری کشید و به او گفت که ایران هنوز از اقدامات دانشمندان اسراییلی در سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۹ بهره می‌گیرد اما سیستم‌های آبیاری فرسوده شده‌اند و ایران قطعات آن ها را نمی‌تواند تهیه کند. صحبت این دو دانشمند در همین‌جا پایان می‌یابد؛ مثل همکاری‌های دو دولت که بعد از انقلاب ۵۷ متوقف شد.

ایران هیچ رابطه دیپلماتیکی با اسراییل ندارد و هم‏چنان به شعار «مرگ بر اسراییل» خود ادامه می‌دهد. ایران کشوری است که به دلیل افزایش درجه حرارت، با بی‌ثباتی‌های سیاسی هم روبه‌رو شده است.  در واقع، به دلیل کمبود بارندگی در ایران، زمین‌های قابل‌ کشت و زراعت کوچک‌تر می‌شوند و در نتیجه کشاورزان بیش از پیش تحت فشار قرار می‌گیرند تا برای امرار معاش، راه‌های دیگری را در پیش بگیرند. این کمبود آب و سوءمدیریت منابع آبی یکی از دلایل خشم این قشر محروم از حکومت شده است.

در زمستان سال ۱۳۹۶ مردم بسیاری قدم به خیابان‌های ایران گذاشتند تا اعتراض خود را از وضعیت نامناسب اقتصادی به گوش مقامات مسوول برسانند. این خشم حامیان سنتی جمهوری اسلامی، یعنی روستاییان و کشاورزان برای حکومت ایران خبر خوبی نیست. اما جمهوری اسلامی به جای حل مشکل، بر معضلات خود می‌افزاید. در ماه‌های گذشته به جای توجه بیش تر به مسایل محیط زیستی، دانشمندان و متخصصان این حوزه دستگیر شدند و حتی «کاووس سیدامامی»، بنیان‌گذار و مدیرعامل «موسسه حیات‌وحش میراث پارسیان» در زندان جان سپرد. این در حالی‌ است که زندگی بخش بزرگی از مردم ایران هم‏چنان از کشاورزی و زراعت سپری می‌شود.

بسیاری از دانشمندان اسراییلی که با آن ها گفت‌وگو کرده ام، در صحبت‌هایشان به سال‌هایی برمی‌گردند که در ایران زندگی می‌کردند یا به آن سفر کرده بودند. به گفته آن‌ها، همه گروه‌ها و اقشار مردمی ایران همواره به آن‌ها خوش‌آمد می‌گفتند و میهمان‌نواز بودند؛ به جز روحانیون سنتی. حتی زمانی ‌که مهندسان اسراییلی به همراه خانواده‌های‌ خود در قزوین زندگی می‌کردند، شهروندان ایرانی، اعم از معلم‌ها و مغازه‌داران این شهر زبان عبری یاد گرفته بودند. اما تنها روحانیون سنتی در ایران بودند که از همان سال‌ها در را بر روی پیشرفت و همکاری با یهودیان بسته بودند. برای همین، تا وقتی این گروه بر ایران حکومت می‌کند، آینده‌ای را نمی‌توان برای همکاری میان دو کشور متصور بود. مگر آن‌ که مسئولین جمهوری اسلامی ایران متوجه شوند که تخاصم با اسراییل به ضرر آن‌ها است. چرا که آینده کشور صرفا به نفت وابسته نیست و اسراییل می‌تواند و می‌خواهد که به نجات ایران کمک کند. منابع آب است که پایداری را تضمین می‌کند. اگر وضعیت محیط زیست به همین شکل پیش برود، گرمایش زمین افزایش یابد و مقامات هم هیچ اقدامی نکنند، ایران صدمه خواهد خورد.  و این مردم ایران هستند که در تنگنا قرار می‌گیرند. اگر جمهوری اسلامی می‌خواهد به حکومت خود ادامه دهد، به کمک اسراییل نیاز دارد و باید این اختلاف ایدئولوژیک را کنار بگذارد

No responses yet

Jul 18 2017

شهرستان جغتای: درگیری مردم و نیروی انتظامی بر سر آب

نوشته: خُسن آقا در بخش: امنیتی,سیاسی,محیط زیست

دویچه‌وله: یک کشته و ۱۲ مجروح حاصل درگیری ساکنان روستای شهرستانک جغتای در سبزوار با ماموران نیروی انتظامی است. مناقشه بر سر حفر چاه و انتقال آب این روستا به روستاهای دیگر روی داد.

روستای شهرستانک جغتای از توابع سبزوار در خراسان رضوی، شامگاه یکشنبه ۲۶ تیر صحنه منازعه مردم و نیروهای دولتی بود. دلیل این درگیری که یک کشته و ۱۲ مصدوم به جای گذاشت، حفر چاه و عملیات آب‌رسانی به برخی روستاهای این شهرستان عنوان شده است. به نوشته رسانه‌ها، نیروی انتظامی از سلاح گرم و مردم از سلاح سرد استفاده کرده‌اند.

قدس آنلاین می‌نویسد بر اساس تصمیم‌گیری اداره آب و فاضلاب جهت حل مشکلات آب شرب منطقه قرار بود چاه آبرسانی در روستای شهرستانک حفر شود اما این اقدام با اعتراض اهالی روستا همراه شد: «پس از حضور ماموران آب و فاضلاب در روستای شهرستانک برای حفر چاه آب شرب، اعتراض ساکنان روستا به تیراندازی منجر شد و مردم با سلاح سرد به سمت ماموران نیروی انتظامی حمله کردند.»

قدس آنلاین به نقل از محمود کریمی، مدیرکل دفتر امور امنیتی و انتظامی استانداری خراسان رضوی می‌نویسد که کمیته‌‌ای متشکل از نمایندگان شورای تامین و دستگاه‌های مسئول در حال بررسی و رسیدگی این درگیری هستند.

کریمی ادعا کرده که عده‌ای به ماموران انتظامی و وسایل نقلیه در محل تعرض کرده و خساراتی به تجهیزات حفاری و ادوات مستقر وارد کردند: «در این ماجرا پنج نفر از ماموران انتظامی مجروح و به مرکز درمانی منتقل شدند که هم اینک برای مداوا بستری هستند.»

او گفته که هفت تن از معترضان مجروح شدند که یکی از آنها به خاطر شدت مصدومیت جان باخته است. کریمی افزوده که با وساطت مسئولان امنیتی و انتظامی و همکاری معتمدان و ریش‌سفیدان محلی، اوضاع در شهرستانک مدیریت و عادی شده است.

خبرگزاری ایلنا فرد درگذشته را یک کشاورز معرفی کرده و آمار متفاوتی به نسبت قدس آنلاین از مصدومان داده است. ایلنا به نقل از روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی سبزوار می‌نویسد، تعداد مصدومین انتقال‌یافته به سبزوار ۱۱ نفر بوده که سه نفر به صورت سرپایی مداوا شده‌اند و هشت نفر بستری شده‌اند که دو نفرشان مامور انتظامی و باقی اهالی روستا بوده‌اند.

خطر خشکسالی و جنگ بر سر آب

منازعه بر سر آب در روستاها و استان‌های ایران از چند سال قبل شروع شده زیرا دوره خشکسالی در اغلب استان‌های ایران از میانگین معمول در دهه‌های گذشته طولانی‌تر شده و از مرز ۱۵ سال گذشته است.

محسن رنانی، اقتصاددان و استاد دانشگاه اصفهان در اردیبهشت ۹۴ پیش‌بینی کرده بود که ایران تا پایان دهه ۹۰ شاهد جنگ فراگیر آب خواهد بود. رنانی در یک نشست تخصصی، دولتمداران ایران را به کتمان بحران آب متهم کرد و هشدار داد که اگر این بحران به طور جدی و آشکار به بحث گذاشته نشود نزاع و درگیری پراکنده بر سر آب، فراگیر خواهد شد. او در هشدار نسبت به افزایش درگیری‌ها بر سر آب گفته بود: «در آینده، این نه آمریکا و عربستان و فرقه‌های مذهبی تندرو و…، بلکه آب خواهد بود که بیشترین ضربه را به این نظام وارد خواهد کرد.»

رحیم میدانی، معاون وزیر نیرو نیز زمانی با اشاره به احتمال بروز “مناقشه و منازعات و حتی جنگ” بر سر آب، یکی از پیامدهای وضعیت تنش آبی را درگیری و “تعارضات اجتماعی” دانست که “می‌تواند بین دو استان و یا داخل یک استان بین شهرستان‌ها و روستاها اتفاق بیفتد.”

افزایش جمعیت، فرسایش خاک و از بین رفتن بخش بزرگی ار مراتع و جنگل‌ها در کنار مصرف بی‌رویه و استفاده بیش از حد از منابع آب تجدیدشونده از مهم‌ترین عواملی هستند که بحران کم‌آبی در ایران را رقم زده‌اند.

علی شمخانی، دبیر شورایعالی امنیت ملی ایران در پاییز ۹۵ گفته بود: «رفع مشکلات موجود در چهار محور آب شرب شهرهای پرجمعیت، آب شرب تهران، آب‌های مرزی و آب‌های زیرزمینی در دستور کار شورای امنیت ملی قرار گرفته است.»

No responses yet

Mar 15 2017

ادامه خشک‌سالی در ایران، به رغم بارندگی‌های شدید

نوشته: خُسن آقا در بخش: اجتماعی,سیاسی,محیط زیست

دویچه‌وله: در ماه‌های پایانی سال ۹۵ بارش شدید باران باعث جاری شدن سیل در برخی از استان‌های ایران شد اما خشک‌سالی همچنان ادامه دارد. میزان بارندگی در کل سال در شماری از استان‌ها بسیار کمتر از سال قبل بوده است.

میانگین بارندگی در مناطق مختلف ایران از ابتدای سال آبی جاری تا روزهای پایانی اسفند ماه ۱۵۰ میلی‌متر بر مترمربع بوده که در مقایسه با دوره مشابه سال آبی گذشته چهار درصد کاهش داشته است.

سال آبی یک دوره دوازده ماهه است که ابتدای پائیز هر سال آغاز و تا پایان تابستان سال بعد ادامه دارد. مقام‌های وزارت نیرو میانگین بارندگی در سرتاسر یک سال آبی در ایران را بین ۲۴۰ تا ۲۵۰ میلی‌متر اعلام کرده‌اند که بخش اصلی آن به دو فصل پایانی سال مربوط است.

به‌گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو، رحیم میدانی معاون آب و آبفای این وزارت‌خانه روز گذشته (دوشنبه ۲۳ اسفند) با استناد به آمار بارش‌های سراسر ایران نوشت: «از شش حوضه اصلی کشور چهار حوضه در مقایسه با دوره درازمدت با کاهش بارش‌ها روبرو بوده و تنها دو حوضه بارش‌هایی بیشتر از متوسط بلندمدت را تجربه کرده‌اند.»

بیشتر بخوانید: هشدار معاون وزیر نیرو درباره جنگ و درگیری بر سر آب

حوضه آبریز دریای خزر یکی از مناطقی است که با پنج درصد کاهش بارندگی در دو فصل گذشته نسبت به میانگین درازمدت روبرو بوده و بیشترین کاهش به میزان ۲۷ درصد در حوضه مرزی شرق ایران رخ داده است.

خوزستان در صدر استان‌های کم باران

در نیمه نخست سال آبی جاری تنها حوضه‌های آبریز فلات مرکزی و قره قوم ۴ و ۱۱ درصد افزایش بارندگی داشته‌اند. حوزه قره قوم در شمال شرقی ایران قرار دارد و شامل مناطقی در مرزهای مشترک با افغانستان و ترکمنستان می‌شود.

بررسی آمار ارائه شده از میزان بارندگی در بخش‌های مختلف کشور حاکی است که از ۳۱ استان ایران ۲۱ استان در دو فصل گذشته در قیاس با دراز مدت به لحاظ کم‌آبی در وضعیت نامناسبی قرار دارند.

بیشتر بخوانید: یازده استان ایران در معرض سیل و سرما

بیشترین کاهش بارندگی در شش ماه گذشته با ۵۰ درصد به استان بحران‌زده خوزستان تعلق دارد که مدت‌هاست با معضلاتی چون آلودگی آب و افزایش شدید ریزگردها دست به گریبان است. استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، کرمانشاه و ایلام با ۳۷ درصد کاهش بارندگی در ردیف بعدی قرار دارند.

در حالی که میانگین بارندگی در شش ماه گذشته افت داشته، در بسیاری از مناطق بخش بزرگی از بارش‌ها در چند روز رخ داده و به جاری شدن سیل در استان‌هایی مانند فارس، بوشهر، کهکیلویه، لرستان، خوزستان، هرمزگان و کرمان در پایان بهمن ماه منجر شده است.

کاهش آب ورودی به سدها

به گفته‌ معاون وزیر نیرو به دلیل کاهش بارندگی در پائیز و زمستان که فصل‌های اصلی بارش محسوب می‌شوند حجم آب ورودی به دخیره‌گاه سدها نیز دچار افت محسوسی شده و آب ورودی به سدی مانند سد درودزن شیراز که تأمین کننده اصلی آب شرب این شهر است نسبت به سال گذشته ۴۴ درصد و به سد سفیدرود ۵۲ درصد کاهش داشته است.

رضا انصاری رئیس مجمع نمایندگان استان فارس گفت که برآورد اولیه میزان خسارت ناشی از سیل تخریب ۵ هزار واحد مسکونی در استان فارس است.

رحیم میدانی می‌گوید به دلیل “مدیریت آب خروجی از سدها”، به رغم کاهش شدید بارندگی حجم آب ذخیره شده در پشت اغلب سدها در وضعیتی مشابه سال گذشته قرار دارد. این “مدیریت” به طور معمول با کاهش جریان آب در پائین‌دست رودخانه‌ها انجام می‌شود که یکی از علت‌های مهم کم‌آبی و خشک شدن بسیاری از تالاب‌ها و دریاچه‌ها به شمار می‌رود.

اگر میانگین بارندگی در ایران را بالاترین حد اعلام شده یعنی ۲۵۰ میلی‌متر در نظر بگیریم باز هم کمتر از یک سوم متوسط جهانی خواهد بود. مطابق داده‌های وزارت نیرو بین ۸۰ تا ۹۰ درصد مساحت ایران را مناطق فراخشک، خشک و نیمه‌خشک تشکیل می‌دهند.

خشک‌سالی انباشته و ادامه کم‌آبی

در کنار کم آبی و طولانی‌تر شدن دوره‌های خشک‌سالی، تغییرات اقلیمی و آب و هوایی نیز از عواملی هستند که تهدیدی جدی برای ساکنان مناطق خشک و نیمه‌خشک به حساب می‌آیند.

شاهرخ فاتح، رئیس مرکز ملی خشک‌سالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی ابتدای امسال به خبرگزاری ایسنا گفته بود: «همه ۳۱ استان کشور در ماه گذشته (اسفند ۹۴) از حدود یک تا چهار و نیم درجه سلسیوس گرم‌تر از شرایط طبیعی و مورد انتظار این ماه خود بوده‌اند.»

بیشتر بخوانید: خشک‌سالی و آلودگی هوا؛ دو دشمن اصلی سلامت مردم ایران

فاتح خاطر نشان کرد که عمده مناطق مرکزی، نیمه جنوبی و شرقی ایران و حتی بخش‌هایی از مازندران، البرز و قزوین درگیر “خشک‌سالی بلندمدت و انباشته” هستند و این شرایط با بارندگی‌های مقطعی بهبود پیدا نمی‌کند.

به نظر می‌رسد که با کاهش بارندگی در پائیز و زمستان تامین آب شرب کلان‌شهری مانند تهران بزرگ که بیش از یک هفتم جمعیت ایران را در خود جا داده در سال آینده با مشکل جدی روبرو شود. مطابق آمار وزارت نیرو میزان آب ورودی به پنج سد اصلی اطراف تهران در دو فصل گذشته ۲۸ درصد کمتر از مدت مشابه در سال قبل بوده است.

No responses yet

Mar 01 2017

نماینده فائو: ایران در مرحله تنش آبی قرار دارد

نوشته: خُسن آقا در بخش: اجتماعی,سیاسی,محیط زیست

دویچه‌وله: به گفته‌ی نماینده سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، میزان منابع آب تجدیدپذیر ایران در ۱۵ سال گذشته به یک سوم متوسط جهانی نزول پیدا کرده است. او می‌گوید مدیریت منابع آب مستلزم همکاری منطقه‌ای است.
بسیاری از کشاورزان استان سیستان و بلوچستان، به عنوان یکی از محروم‌ترین مناطق ایران به دلیل کم‌آبی با مشکلات جدی روبرو هستند

یکی از برنامه‌های سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، به ویژه در برخی کشورهای آسیایی و آفریقایی، طراحی و یاری رساندن به پیشبرد پروژه‌هایی است که هدف آنها تعدیل مشکلات ناشی از خشک‌سالی و کم آبی تعریف می‌شود.

سرج ناکوزی، نماینده فائو در ایران، می‌گوید این سازمان و جمهوری اسلامی از دهه‌ها پیش با هدف مدیریت پایدار منابع طبیعی با یکدیگر همکاری داشته‌اند.

او سه‌شنبه (۱۰ اسفند/ ۲۸ فوریه) در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر به تشریح جنبه‌هایی از بحران کم‌آبی در ایران و برخی دیگر از کشورهای آسیایی پرداخت و گفت: «افزایش جمعیت، عوامل محرک افزایش خودکفایی غذایی، شهری شدن، توسعه اقتصادی – اجتماعی، در ترکیب با اثرات منفی تغییر اقلیم و کاهش قابل توجه کیفیت منابع آب، مهم‌ترین عوامل تشدید کننده کمیابی آب در منطقه خاورمیانه هستند.»

تنش شدید آبی در نیمی از منطقه

به گفته‌ی ناکوزی براساس پیش بینی‌های موسسه منابع آب، نیمی از کشورهای منطقه تا سال ۲۰۴۰ میلادی، تنش‌های آبی بسیار شدیدی را تجربه خواهند کرد.

مطابق بررسی‌های سازمان ملل متحد مناطقی که بیش از ۴۰ درصد آب‌های تجدیدشونده آنها مصرف شود دچار تنش آبی هستند و اگر این میزان به ۶۰ درصد برسد وضعیت بحرانی تلقی می‌شود.

بیشتر بخوانید: بحران کم‌آبی؛ چالش بزرگ ایران و نگرانی‌های جهانی

نماینده‌ی فائو در تهران می‌گوید ایران در شمار کشورهایی است که با تنش آبی روبرو هستند و میزان منابع آب تجدید‌پذیر ایران در ۱۵ سال گذشته به یک سوم متوسط جهانی نزول پیدا کرده است.

به گزارش خبرگزاری ایرنا، وزیر نیرو، حمید چیت‌چیان، پنجم مرداد ماه در نخستین همایش ملی اقتصاد آب، میزان مصرف آب‌های تجدیدشونده در ایران را ۸۶ درصد اعلام کرد.

خطر بروز تنش و جنگ بر سر آب

بر این اساس ایران مدت‌هاست مرز بحران را پشت سر گذاشته و چنان که رحیم میدانی، معاون آب و آبفای وزارت نیرو، به تازگی گفته این معضل می‌تواند به بروز “مناقشه و منازعات و حتی جنگ” بر سر آب و “تعارضات اجتماعی” منجر شود.

سرج ناکوزی خاطرنشان کرده که فائو، به عنوان یک نهاد تخصصی برای رسیدگی به این گونه چالش‌ها، در سال ۲۰۱۳ میلادی اجرای برنامه‌ای را آغاز کرده که اولین خروجی آن، راهبردهای مشارکتی منطقه‌ای برای مدیریت پایدار آب در بخش کشاورزی در منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا بوده است.

بیشتر بخوانید: هشدار معاون سازمان محیط‌زیست درباره سومالی شدن ایران

یکی از معضلات کشورهای کمتر توسعه یافته نظیر ایران مصرف بیش از حد و غیر بهینه آب در فعالیت‌های کشاورزی است. چنان که ناکوزی گفته در کشورهایی مانند ایران ۹۵ درصد آب مصرفی به حوزه کشاورزی اختصاص دارد در حالی که این میزان در کشورهای صنعتی کمتر از ۷۰ درصد است.

ضرورت همکاری‌های منطقه‌ای

نماینده فائو در ایران افزایش وقوع خشک‌سالی‌ها و افزایش شدت آنها در یک دهه گذشته را هشداری برای منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا خوانده و به خبرگزاری مهر گفته است: «به خطر افتادن بهره‌وری سامانه‌های کشاورزی با کاهش کیفیت منابع خاک، بیابان‌زایی، افزایش شدت طوفان‌های گرد و غبار و افت معیشتی همراه شده است.»

او با بیان این که بحران کم‌آبی مسئله‌ای فراملی و “کاملا منطقه‌ای” است ابراز امیدواری کرد که با همکاری ایران و چند کشور دیگری که در وضعیت بحرانی قرار دارند بتوان راهکارهای مدیریت این بحران را با موفقیت پیگیری کرد.

بیشتر بخوانید: خشک‌سالی و آلودگی هوا؛ دو دشمن اصلی سلامت مردم ایران

به گزارش خبرگزاری مهر ناکوزی در این باره گفته است: «راهبرد مشارکت منطقه‌ای، برای کمک به کشورهای منطقه در جهت شناسایی و تنظیم سیاست‌ها، ساختار حکمرانی، سرمایه‌گذاری‌ها و اقداماتی که به صورت پایدار منجر به بهبود بهره‌وری می‌شوند، چهارچوبی را فراهم می‌کند.»

به باور کارشناسان، بحران کم‌آبی و وضعیت نگران‌کننده تنش‌های آبی، گذشته از درگیری‌های محلی و مهاجرت‌هایی که در بخش‌هایی از ایران از جمله در استان سیستان و بلوچستان رخ داده، ممکن است به تنش میان کشورهای همسایه که رودخانه‌های مشترکی دارند نیز منجر شود.

No responses yet

Apr 30 2015

آب خلیج فارس در راه فارس؟

نوشته: خُسن آقا در بخش: اجتماعی,سیاسی,محیط زیست

خودنویس: استاندار فارس: «سد سیوند خالی است، سد تنگاب فیروزآباد صفر است، سد داراب صفر است، سد درودزن در بحران است، از سد سلمان فارسی آبی برای کشاورزی نداده‌ایم…»

استاندار فارس در گفتگویی با روزنامه «شهروند»، در آستانه سفر حسن روحانی به شیراز، با اشاره به وضعیت بحرانی آب‌های زیرزمینی و صفر شدن ذخیره سدهای این استان، چالش اصلی فارس را نه ماجرای جنجالی سفر علی مطهری به شیراز، که خشکسالی و بی‌آبی و پس از آن، بیکاری می‌داند.

محمد احمدی، با ناکافی و مشکل‌آفرین بودن طرح‌های انتقال آب از استان‌های دیگر، تنها چاره بحران آب در استان فارس را انتقال آب از خلیج فارس می‌داند. پیشنهادی که به گفته او هنوز «خام» است و برآوردهای لازم هزینه‌ای و محیط زیستی برای آن نشده، اما به نظر استاندار فارس، هزینه انتقال هر متر مکعب آب از خلیج فارس به فارس، به ۱۰ هزار تومان می‌رسد. او در عین حال می‌گوید، «یکی از خواست‌های اساسی ما از سفر رئیس‌جمهوری پیگیری همین انتقال است».

گفت‌وگوی «شهروند» با محمد احمدی استاندار فارس را می‌خوانید:

بالطبع الان تمامی اخبار فارس حول حمله به آقای مطهری می‌چرخد؟

از نظر ما که آن موضوع تمام شده است.

اما از نظر مردم نشده است، هنوز در کوچه و خیابان‌های شیراز و تهران حرف آن روز است؟

کلا قرار شده است دراین‌باره ما حرفی نزنیم و اطلاع‌رسانی‌ها را وزارت کشور انجام بدهد اما کار واقعا تمام شده است، هیأت تحقیق آمده است و نتایج تحقیقات را هم تحویل داده و یک تعدادی هم دستگیر شده‌اند و کار الان در اختیار قوه قضائیه است. یعنی الان در آستانه سفر رئیس‌جمهوری، این موضوع دیگر تمام شده است و طبعا سفر رئیس‌جمهوری هم به این موضوع، ارتباطی پیدا نخواهد کرد. این‌طور به شما بگویم که این چالش تمام شده است.

چالش اصلی‌تان پس چه خواهد بود؟

قطعا خشکسالی و آب. شاید ندانید که در استان فارس ما تنوع شغلی بسیار اندکی داریم که همان تعداد هم وابسته به کشاورزی و دامداری است که وابستگی کامل به آب دارند. روشن‌تر که بگویم در ٢٩ شهرستان استان، راه معیشتی غالب مردم کشاورزی و دامداری است.

میانگین عمق چاه در استان الان چقدر است؟

بهتر است این‌طور بگویم که عمق بعضی از چاه‌های آب در سطح استان به ۴۰۰ و حتی ۵۰۰ متر رسیده است و با این وجود، تعداد چاه‌های خشک شده‌مان نیز کم نیست.

با این وضع نگرانی از بابت آینده استان هم وجود دارد؟

صد درصد. ما نگرانیم که در صورت این سیکل خشکسالی که الان ١٠ ساله شده است به ٢٠ یا ٣٠‌ سال افزایش پیدا کند چه سرنوشتی انتظار استان را می‌کشد. در ١٣ استان مشکل‌دار، ما سومین استان هستیم و این عمق مسأله را نشان می‌دهد.

وضعیت سدها چطور است؟

سد سیوند خالی است، سد تنگاب فیروزآباد صفر است، سد داراب صفر است، سد درودزن در بحران است، از سد سلمان فارسی آبی برای کشاورزی نداده‌ایم و بیشتر برای شرب مناطق لارستان و اطراف نگه داشته‌ایم.

بنا بر این، با توجه به منابع گازی به نظر می‌رسد که به سمت استانی صنعتی برنامه‌ریزی کنید؟

طبعا این اتفاق هم یک‌شبه رخ نمی‌دهد. می‌خواهم بگویم که بله برنامه‌ریزی ما مبتنی بر یک توسعه پایدار متوازن است، اما این نباید باعث فراموشی بحرانی بشود که دچارش هستیم. ولی در حال شناسایی مزیت‌های هر منطقه هستیم و البته بخش گاز که تا همین لحظه استان فارس نزدیک به ۴۲ درصد گاز مصرفی کشور را تأمین می‌کند که با راه‌اندازی فاز دوم پالایشگاه پارسیان این سهم کامل می‌شود. کارخانه آلومینیوم‌سازی لامرد را داریم که کلنگش به زمین می‌خورد، ٧ تا پالایشگاه پتروشیمی درحال تأسیس است و بحث‌های دیگر که عرض کردم مبتنی بر توسعه پایدار متوازن است.

همان‌طور که خودتان هم اشاره کردید این کارها زمان‌بر است. تا آن روزها برای موضوع خشکسالی چه می‌کنید؟

دو برنامه داریم که یکی انتقال حوضه به حوضه است، یعنی از سرشاخه‌های کارون و از منطقه کهگیلویه آب بیاوریم، در یک نمونه در تنگه سرخ یاسوج ٧٠‌ میلیون مترمکعب را فریز کرده‌ایم که بیاوریم به سد درودزن و از آن‌جا تأمین مصارف کشاورزی بدهیم. یا از ارتفاعات سمیرم آبی که در حال رفتن به سمت دریاست را با احداث سد برای مصارف شهرستان‌های آباده و اقلید صرف کنیم که به شدت در مشکل هستند.

بهتر می‌دانید که این انتقال آب از رودخانه‌های یک استان به استان دیگر دردسرساز بوده و حتی باعث درگیری‌ها شده است؟

نه، این اصلا مشکل‌ساز نیست، چون آب در حال رفتن به سمت دریاست و این‌طور نیست که برگردد به اصفهان مجددا، حتی با این کار هم سمیرم از این آب بهره‌مند می‌شود هم شهرستان‌های ما.

برنامه دوم انتقال آب از خلیج‌فارس به استان است که این هم مقدماتش با وزارت نیرو فراهم شده است و یکی از خواست‌های اساسی ما از سفر رئیس‌جمهوری پیگیری همین انتقال است.

برآورد هزینه‌ای دارید؟

اگر منظورتان گران بودن پروژه است، بله! قطعا گران‌قیمت است اما چاره دیگری نیست، الان در برخی از نقاط استان عمق چاه به ۵۰۰ متر رسیده است که آن هم به دلیل شوری بیش از حد، دیگر قابل مصرف نیست.

برآوردتان چه عددی است؟

این کار هنوز در مرحله پیشنهاد خام است، اما بی‌شک گران خواهد شد، فکر می‌کنیم که تولیدش هر مترمکعب ۲ هزار تومان باشد و با انتقالش به ١٠‌ هزار تومان هم برسد، البته تأکید می‌کنم که این پیشنهاد خام ماست که در این سفر به رئیس‌جمهوری ارایه خواهد شد.

بنا بر این نظر محیط‌زیست هم هنوز اخذ نشده است؟

خیر، هنوز کار به آن‌جا نرسیده است که کار به کمیسیون ۲۱۵ برود، اما ما فکر می‌کنیم که محیط‌زیست هم تأیید خواهد کرد.

آیا در این سفر طرح‌های نیمه کاره هم مورد بررسی قرار می‌گیرد؟

حتما.

تعدادش چقدر است؟

طی سفرهای استانی رئیس‌جمهوری سابق حدود ۴‌ هزار طرح در استان فارس تصویب شد که تقریبا ۴۰ درصد آنها در ٨‌ سال اجرایی شده است. ما الان بیشتر دنبال این هستیم که پروژه‌هایی مصوب شود که ظرف ۲ سال امکان اتمام‌شان باشد.

خب طبق گفته خودتان ۲۴۰۰ طرح نیمه‌تمام دارید، با این وجود، باز هم می‌خواهید طرح مصوب کنید؟

نه طرح جدید نخواهد بود، بلکه مجبوریم همان‌ها را بیاوریم و مجدد بررسی و بنا به شرایط جدید تصویب کنیم.

No responses yet

  • Recent Posts

    • زیر ذره‌بین رسانه‌ها: «چراغ سبزی که اسرائیل برای اقدام علیه ایران منتظرش بود»
    • درباره تصویر معترضی که مقابل یگان ویژه وسط خیابان نشسته‌ بود، چه می‌دانیم؟
    • سومین روز اعتراضات در ایران؛ تجمع در دانشگاه‌ها، گاز اشک‌آور در کرمانشاه
    • تجمع‌های اعتراضی در اعتراض به افزایش قیمت‌ها برای دومین روز در تهران ادامه یافت
    • دنیای خیالی آخون‌ها!!
  • Recent Comments

    No comments to show.

Free WordPress Theme | Web Hosting Geeksاخبار Copyright © 2026 All Rights Reserved .