اخبار

دویچه‌وله: خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام پیشین ایران گزارش داد، سپاه پاسداران در جاجرم اقدام به تولید سوخت جامد موشک از پودرآلومینیوم کرده است. نماینده ایران در سازمان ملل گفته است که از چنین پروژه‌ای اطلاع ندارد.

رویترز در گزارش اختصاصی خود که روز چهارشنبه، چهارم خرداد (۲۴ ژوئن) منتشر شد نوشت، از پودر آلومنیومی که در کارخانه متعلق به شرکت آلومینا در جاجرم خراسان شمالی به‌دست می‌آید برای تولید سوخت جامد موشک استفاده شده است.

به گفته این خبرگزاری، “پروژه مخفی” جاجرم توسط سپاه پاسداران جمهوری اسلامی برنامه‌ریزی شده است.

رویترز نوشت، اسناد مربوط به این پروژه را از امیر مقدم، که در سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۸ مسئول روابط عمومی و رابط پارلمانی حوزه معاونت اجرایی رئیس جمهور ایران بوده، دریافت کرده است.

در این گزارش آمده است که مقدم سال ۹۷ ایران را ترک کرده و هم‌اکنون در پاریس به سر می‌برد. او در باره علت افشاگری در این زمینه گفته است، اعتقاد دارد که “جاه‌طلبی‌های موشکی” جمهوری اسلامی در راستای منافع ملت ایران نیست.

به گفته مقدم، ایران تولید سوخت جامد موشکی در این کارخانه را بیش از پنج سال پیش آغاز کرده و و هنگام خروج او از ایران در سال ۲۰۱۸، تولید همچنان ادامه داشته است.

نامه به خامنه‌ای

یکی از اسنادی که رویترز در اختیار دارد، نامه‌ای به رهبر ایران علی خامنه‌ای است. به گفته این خبرگزاری، نامه را سردار سپاه محمد تهرانی مقدم که برادرش لقب “پدر برنامه موشکی ایران” را یدک می‌کشد نوشته است.

در این نامه تاکید شده که پودر آلومینیوم جاجرم نقش مهمی در “بهبود خودکفایی کشور در تولید سوخت جامد موشک‌ها” دارد.

دفاتر خامنه‌ای و رئیس جمهور روحانی، روابط عمومی سپاه و سردار تهرانی مقدم به پرسش‌های رویترز در این باره پاسخ نداده‌اند.

تنها علیرضا میریوسفی ، سخنگوی نمایندگی ایران در سازمان ملل به این خبرگزاری گفته است: «هیچ گونه اطلاعاتی درباره این ادعاها و اصالت اسناد نداریم.»

آلومینا جاجرم سالیانه ۲۴۰ تا ۲۶۰ هزار تن پودر آلومینیوم تولید می‌کند

واکنش سازمان ملل و آمریکا

سازمان ملل متحد برای جمهوری اسلامی محدودیت‌هایی در زمینه موشک‌های بالستیک که قادر به حمل جنگ‌افزار هسته‌ای هستند، در نظر گرفته است. خوزه لوئیز دیاز، سخنگوی این سازمان گفته است، هنوز نمی‌توان در باره فعالیت‌های مورد اشاره رویترز اظهار نظر کرد.

سخنگوی وزارت خزانه‌داری ایالات متحده هم در این رابطه گفته است، این وزراتخانه گزارش‌های مربوط به “رفتارهای قابل مجازات” ایران را جدی می‌گیرد.

در اسنادی که رویترز بررسی کرده، شرکت آلومینا برای دستیابی به تجهیزات مورد نیازش در زمینه سوخت جامد با یک شرکت چینی، یک شرکت آلمانی و یک شرکت ژاپنی گفت‌وگو کرده است.

این خبرگزاری نتوانسته است شرکت‌های آلمانی و ژاپنی را شناسایی کند. شرکت چینی هم گفته است که “به تعهدات بینالمللی در زمینه منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای و تصمیمات شورای امنیت سازمان ملل” پایبند است.

بزرگ‌ترین ذخایر بوکسیت

بیشترین میزان آلومینیوم دنیا از سنگ بوکسیت به دست می‌آید. بزرگ‌ترین ذخایر این سنگ در ایران، در حاشیه کویر استان خراسان شمالی وجود دارد.

شرکت آلومینا در این منطقه دارای ۱۹ معدن روباز است. مساحت کلی این مجتمع ۴۰۰هکتار و مساحت بخش صنعتی آن ۷۵هکتار گزارش شده است.

گفته می‌شود که در این کارخانه “به‌طور مستقیم دو هزار نفر و به‌طور غیرمستقیم سه هزار نفر” مشغول کار هستند.

به گزارش خبرگزاری‌ها ایران، آلومینا جاجرم سالیانه ۲۴۰ تا ۲۶۰ هزار تن پودر آلومینیوم تولید می‌کند که خوراک تولید ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار تن شمش آلومینیومی است.

وزارت صمت جمهوری اسلامی در خرداد ۱۳۸۲ ضمن پخش این خبر که کارخانه آلومینا جاجرم به‌دست رئیس جمهوری افتتاح شده است اعلام کرد، این تاسیسات ۸۰ درصد از نیاز صنایع آلومینیوم داخلی را تامین خواهد کرد و از این طریق سالانه۸۰ میلیون دلار صرفه‌جویی ارزی صورت می‌گیرد.

چهارده سال بعد، در آذر ۱۳۹۸ خبرگزاری ایلنا نوشت، این کارخانه “در آستانه افتتاح است”. در گزارش این خبرگاری آمده است: «این پروژه از سال ۱۳۸۴ در انتظار شروع عملیات اجرایی بوده و بعد از قریب به ۱۴ سال و به دنبال تغییرات متعدد مدیریتی، تکنولوژیکی، اجرایی و تصمیمات متعدد، در نهایت روز گذشته نهایی شد.»

ارونیوز: آژانس بین المللی انرژی اتمی روز جمعه در گزارشی که در اختیار کشورهای عضو شورای حکام قرار گرفته اعلام کرده که ذخیره اورانیوم غنی شده ایران تقریبا به هشت برابر حد مجاز در برجام رسیده است.

در این گزارش همچنین آمده است که ذخیره اورانیوم غنی شده ایران تا روز ۲۰ مه (۳۱ اردیبهشت) به ۱۵۷۱.۶ کیلوگرم رسیده بود. آژانس بین المللی انرژی اتمی پیش از این میزان ذخیره اورانیوم غنی شده ایران تا روز ۱۹ فوریه (۳۰ بهمن) را ۱۰۲۰.۹ کیلوگرم گزارش کرده بود.

ایران بنا به توافق هسته ای سال ۲۰۱۵ با قدرت های جهانی تنها اجازه ذخیره ۲۰۲.۸ کیلوگرم اورانیوم غنی شده را دارد. از سوی دیگر در برجام پیش بینی شده بود که ایران اجازه غنی سازی اورانیوم با غلظت بیش از ۳.۶۷ درصد را ندارد. این در حالی است که در گزارش روز جمعه آژانس بین المللی انرژی اتمی آمده است که ایران اکنون به غنی سازی اورانیوم تا سطح ۴.۵ درصد ادامه می دهد.

به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید

ذخایر آب سنگین ایران نیز به گفته کارشناسان آژانس انرژی اتمی اکنون از محدودیت تعیین شده در برجام فراتر رفته است. در گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی همچنین آمده است که ایران ماهها است که به کارشناسان این نهاد اجازه بازدید از «دو سایت قدیمی» را نمی دهد. آژانس بین المللی انرژی اتمی احتمال می دهد که ایران در گذشته در این دو محل فعالیت های هسته ای اعلام نشده داشته است.

انتشار جزئیات گزارش روز جمعه که به گزارش آسوشیتدپرس در اختیار کشورهای عضو آژانس بین المللی انرژی اتمی قرار گرفته بود با انتقاد میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در این سازمان روبرو شد. کاظم غریب آبادی، نماینده دائم ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز گفته است که گزارش جدید گویای «تداوم فعالیت های راستی آزمایی آژانس در خصوص برجام» و «اقدامات ایران در اجرای تصمیمات خود مبنی بر تعلیق تعهدات برجامی» است.

آمریکا دو سال پیش بنا به تصمیم دونالد ترامپ، رئیس جمهوری این کشور از توافق سال ۲۰۱۵ خارج شد. این در حالی است که ایالات متحده به همراه آلمان، فرانسه، بریتانیا، چین و روسیه یکی از امضاء کنندگان توافق وین بود. ایران یک سال پس از خروج آمریکا از برجام و پس از وضع تحریم های هسته ای از سوی واشنگتن روند کاهش سطح پایبندی خود به این توافق را آغاز کرد.

رادیوفردا: جوزپ بورل (چپ) در کنار مایک پومپئو

جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در اولین سفر رسمی خود در این مقام به پایتخت ایالات متحده روز جمعه، ۱۸ بهمن‌ماه، با مایک پومپئو، وزیر امور خارجه، دیدار و از جمله درباره ایران گفت‌وگو کرد.

آقای بورل خود گفت که در این دیدار با همتای آمریکایی‌اش «درباره همه چیز» گفت‌وگو کرده است.

در بیانیه وزارت خارجه آمریکا در این باره نیز که روز جمعه در حساب توییتری سخنگوی این وزارتخانه منتشر شد آمده است که این دو مقام درباره «صلح در خاورمیانه و روابط بازرگانی و تجاری اروپا و آمریکا» و همین طور سیاست‌های جمهوری اسلامی مذاکره کرده‌اند.

.@SecPompeo welcomed #EU High Representative @JosepBorrellF to the @StateDept today. We were honored to celebrate the 30th anniversary of the U.S-EU #Fulbright-Schuman Program with one of our most distinguished alumni. pic.twitter.com/uoNuR7ojEw

— Morgan Ortagus (@statedeptspox) February 7, 2020

در این بیانیه همچنین تنها اشاره شده است که توضیح خواستن «از ایران و روسیه درباره اقدامات بی‌ثبات‌کننده‌شان» از جمله دیگر موضوعات مورد بحث بوده است.

با این همه درباره این موضوع هنوز جزئیات دیگری منتشر نشده است.

در حساب توییتری رسمی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز تنها بر روابط دوجانبه اروپا و آمریکا و اهمیت این روابط تاکید شده است.

Transatlantic bond remains vital for global stability. Full agreement with @SecPompeo that agenda built on mutual trust with strong EU and US is crucial. On core challenges we always sit on same side of the table, even if we don't agree on everything. pic.twitter.com/sI7Nb582Br

— Josep Borrell Fontelles (@JosepBorrellF) February 7, 2020

در همین حال در توییت جوزپ بورل به نکته‌ای اشاره شده که شاید نشان می‌دهد گفت‌وگوی این دو مقام عالی‌رتبه بدون فراز و نشیب نیز نبوده است: «در زمینه چالش‌های بنیادی، ما همیشه در یک سوی میز نشسته‌ایم، حتی زمانی که درباره همه چیز با هم توافق نداریم.»

جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، هفته گذشته در سفر به تهران به مقامات جمهوری اسلامی اطمینان داد که این اتحادیه مهلت حل اختلافات برجامی با ایران را تا اطلاع ثانوی تمدید می‌کند تا نیازی به ارجاع این موضوع به شورای امنیت سازمان ملل یا وضع تحریم‌های جدید علیه ایران نباشد.

این نخستین سفر آقای بورل به ایران به عنوان جانشین فدریکا موگرینی بود.

بی‌بی‌سی: دولت ایران گام‌ پنجم و آخر کاهش تعهدهای برجامی خود را اعلام کرد.

بر این اساس، دولت ایران “دیگر با هیچ محدودیتی در حوزه عملیاتی (شامل ظرفیت غنی سازی، درصد غنی سازی، میزان مواد غنی شده، و تحقیق و توسعه) مواجه نیست” و “محدودیت در تعداد سانتریفیوژها” را کنار می‌گذارد.

در این بیانیه آمده ایران همچنان همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را ادامه می‌دهد و “در صورت رفع تحریم‌‍‌ها و منتفع شدن ایران از منافع برجام”، آماده بازگشت به تعهدهای برجامی است.

تقریبا بیست ماه بعد از خروج یکطرفه آمریکا از توافق هسته‌ای و اعمال تحریم علیه ایران می‌گذرد و تلاش‌ دیگر کشورهای غربی برای نجات این توافق در عمل به جایی نرسید.

اتحادیه اروپا بارها از ایران خواست از برجام خارج نشود اما ایران اتحادیه اروپا را متهم کرد که کاری برای حفظ برجام انجام نداده و درست یکسال بعد خروج آمریکا از برجام، بتدریج شروع به کاهش تعهدهای خود کرد.

ایران در چند مرحله برخی تعهدهای برجامی خود را کنار گذاشت و بعضی فعالیت‌های هسته‌ایش را از سر گرفت؛ غنی‌سازی در تاسیسات اتمی زیرزمینی فردو دوباره شروع شد و با استفاده از سانتریفیوژهای پیشرفته‌ که برجام ممنوع کرده بود سرعت غنی‌سازی را بیشتر کرد.

کشته شدن قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس در حمله پهپادی آمریکا در روز جمعه، دو روز پیش از اعلام مرحله پنجم کاهش تعهدهای برجامی تقریبا کارشناسان را متفق‌القول کرد که برجام در عمل باطل شده است.

شانزده روز پیش، بریتانیا، آلمان و فرانسه گفته بودند به احتمال زیاد روند رسیدگی به نقض احتمالی برجام را فعال خواهند کرد اما برای اینکه برجام کاملا نابود نشود فعلا از سازمان ملل درخواست تحریم نخواهند کرد و منتظر می‌شوند ببینند اقدام بعدی ایران در کاهش تعهدهای برجامی‌اش چه خواهد بود.

مقامات ایران گفته‌ بودند امروز ششم ژانویه (١٦ دی) گامی دیگر در کنار گذاشتن تعهدهای برجامی خود خواهند برداشت؛ در آن زمان برخی تحلیلگران این را هشدار ایران دانسته بودند در قبال تلاش برای اعمال تحریم‌ در سازمان ملل.

حسن روحانی، رئیس جمهور ایران در سفر اخیرش به ژاپن گفته بود اگر منافع برجامی تامین نشوند، ایران ممکن است از برجام خارج شود.

آقای روحانی گفت ایران به تعهداتش در برجام عمل کرده و حتی پس از خروج آمریکا “صبر” به خرج داده و اگر منافع ایران در چهارچوب توافق هسته‌ای تامین نشود تصمیم بعدی “ممکن است ادامه این تعهد نباشد.”

با این حال در بیانیه امروز دولت ایران به خروج از برجام اشاره‌ای نشده است.

ایران وایر: سرلشکر پاسدار «محسن رضایی» دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در ایران در توییتر خود شکست توافق هسته‌ای ایران و گروه 1+5 را قطعی دانستپشت صحنه یک توییت
فرامرز داور

سرلشکر پاسدار «محسن رضایی»، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در ایران در توییتر خود شکست توافق هسته‌ای ایران و گروه۵+۱ را قطعی دانسته اما نوشته است مسوولیت این شکست فقط متوجه دولت «حسن روحانی» نیست.

محسن رضایی نوشته است: «نباید شکست در برجام را صرفا در کارنامه یک دولت ثبت کرد بلکه می‌باید شکست برجام را، شکست یک اندیشه و تفکر غلط در اداره کشور به حساب آورد.»

برخلاف آن‌چه سرلشکر رضایی می‌گوید، توافق برجام هنوز برقرار است و به جز ایران، پنج کشور بریتانیا، فرانسه، روسیه و چین به همراه آلمان می‌گویند که به آن پایبند هستند. روزی که این توافق شکست بخورد، به معنای آن است که تحریم‌های «شورای امنیت» سازمان ملل متحد دوباره علیه جمهوری اسلامی ایران برقرار و تحریم‌های اتحادیه اروپا هم از سرگرفته شده‌اند.

جمهوری اسلامی ایران بازگشت تحریم‌های شورای امنیت را خط قرمز خوانده و تهدید کرده است که در صورت بازگشت تحریم‌های بین‌المللی، از توافق خارج می‌شود و در دکترین اتمی ‌خود بازنگری می‌کند.

اگر تحریم‌های سازمان ملل دوباره از سرگرفته شوند، وضعیت بحران‌زده فعلی اقتصاد ایران با محدودیت‌های بسیار بیشتری مواجه خواهد شد.

یکی از قطع‌نامه‌های شورای امنیت که در صورت شکست برجام دوباره علیه ایران اعمال می‌شود، به اعضای سازمان ملل اجازه می‌دهد برای اجرای تحریم‌ها، از ابزاری که استفاده از زور و اقدام نظامی از آن مستثنی نشده را علیه ایران به کار گیرند.

قاعدتا از خطر چنین قطع‌نامه‌ای سرلشکر دوستاره جمهوری اسلامی درک وسیع‌تری نسبت به سیاستمداران دور از کانون قدرت دارد. رضایی دبیر نهادی در ایران است که «مصلحت» جمهوری اسلامی را تشخیص می‌دهد. با چنین ذهنیتی، دور از انتظار نیست که رای و نظر او، خروج ایران از توافق برجام باشد.

اما یک نکته پرهزینه در فضای سیاسی ایران در توییت سرلشکر رضایی وجود دارد، آن‌جا که گفته است: «شکست برجام را نباید صرفا در کارنامه یک دولت ثبت کرد.»
صرفا چرا به تعبیر او، این شکست، «شکست یک اندیشه و تفکر غلط» است؟

برجام شاید از مهم‌ترین پروژه‌های دوران ۳۰ ساله رهبری آیت‌الله «علی خامنه‌ای» است که تمام جزییات آن‌چه دولت حسن روحانی در مذاکرات آن پیش برد، با تایید او تصویب شده بود. آیت‌الله خامنه‌ای چند هفته پیش از انتخابات ریاست جمهوری که به پیروزی روحانی منجر شد، زمزمه مذاکره علنی با امریکا را پیش گرفت و زمانی که دوره ریاست جمهور حسن روحانی آغاز شد، برای اولین بار جزییات مذاکرات پنهانی نمایندگانش را با امریکایی‌ها در عمان در اختیار رییس‌جمهوری منتخب قرار داد.

«علی اکبر صالحی»، وزیر وقت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران گفته بود روحانی که نماینده آیت‌الله خامنه‌ای در «شورای عالی امنیت ملی» بود، وقتی در جریان ماه‌ها مذاکرات مخفیانه با دولت «باراک اوباما» با هدایت رهبر جمهوری اسلامی ایران و واسطه‌گری «سلطان قابوس»، پادشاه عمان قرار گرفت، باورش نمی‌شد.

سرلشکر رضایی بخش مهمی از کارنامه آیت‌الله خامنه‌ای را زیر سوال برده و آن را شکست یک اندیشه و تفکرغلط در اداره کشور خوانده است.

دویچه‌وله: شش کشور اروپایی‌ در بیانیه‌‌ای خواهان بازگشت ایران به تعهدات برجامی شده‌ و از گام‌های اخیر تهران ابراز نگرانی کرده‌اند. هم‌زمان رویترز از توافق تروئیکای اروپا برای “ساز و کار حل اختلافات” در ژانویه ۲۰۲۰ خبر داد.

خبرگزاری رویترز با استناد به گفته‌ دیپلمات‌های غربی، اعلام کرده که شرکای اروپایی توافق اتمی، ژانویه سال ۲۰۲۰ به مکانیسم حل اختلافات برجام رجوع خواهند کرد. این خبرگزاری روز جمعه ۲۰ دسامبر نوشت، آلمان، فرانسه و بریتانیا توافق کرده‌اند که این روند را شروع کنند اما در عین حال منتظر بمانند تا ببینند پیش از رفتن پرونده به شورای امنیت، گام‌های ایران در راستای بازگشت از تعهدات برجامی‌اش چه خواهد بود.

طبق ساز و کار پیش‌بینی شده در بند ۳۷ برجام که به “مکانیسم بازگشت خودکار” یا “مکانیسم ماشه” موسوم است، چنانچه ایران توافق هسته‌ای را نقض کند، تحریم‌های بین‌المللی که پیش از آن وجود داشتند، با ارجاع پرونده به سازمان ملل، مجددا به جریان خواهند افتاد.

اروپایی‌ها پیش‌تر گفته‌‌ بودند تا زمانی که تعهدات ایران از خط قرمز عبور نکرده باشد، ایران را به رعایت برجام و تنش‌زدایی ترغیب خواهند کرد.

رویترز خبر یاد شده را از قول شش منبع دیپلماتیک منتشر کرده که نام‌شان محفوظ مانده است. پیش‌تر نیز آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام اروپایی نوشته بود که اگر چیزی تغییر نکند نمی‌توان جلوی کلید خوردن مکانیسم ماشه را گرفت.

یک منبع اروپایی قبلا گفته که هدف از فرایند مکانیسم ماشه، حفظ توافق و حل مشکلات است؛ وگرنه اگر اروپا در صدد احیای تحریم‌های سازمان ملل باشد، میخ آخر به تابوت برجام کوبیده می‌شود.

رویترز می‌نویسد یک مقام ارشد ایرانی در واکنش به تصمیم تروئیکای اروپا برای فعال کردن مکانیسم ماشه گفته است: «اگر چنین شود، ایران هم اقدام متناسب را انجام خواهد داد… اگر آنها قصد حفظ توافق اتمی را دارند باید به وعده‌هایشان عمل کنند وگرنه تهران گام‌های بعدی را بر می‌دارد.»

گزارش رویترز در حالی منتشر شده که دو هفته قبل، نشست کمیسیون مشترک کشورهای باقیمانده در توافق هسته‌ای بدون تصمیم‌گیری درباره فعال شدن مکانیسم حل اختلاف خاتمه یافته بود.

بیانیه مشترک خطاب به ایران

هم‌زمان، شش کشور اروپایی در بیانیه مشترکی از گام‌های جدید ایران ابراز نگرانی کرده و خواستار حفظ برجام شدند.

در بیانیه صادره از سوی لهستان، بلژیک، استونی، فرانسه، آلمان و بریتانیا آمده است: «ما از گام‌های نگران کننده‌ای که ایران در ماه‌های اخیر برای کاستن از تعهدات هسته‌ای خود ذیل توافق برداشته نگرانیم… از ایران می‌خواهیم بدون فوت وقت این گام‌ها رابه عقب برگرداند و از اقدام‌های تنش آمیز بیشتر خودداری کند.»

طرح‌های موشکی و آزمایش موشک‌‌های بالستیک از جمله نکاتی است که این بیانیه به آن اشاره کرده است.

ایران تا کنون در چهار مرحله، تعهدات خود در توافق هسته‌ای را کاهش داده است. در نخستین گام که ماه مه ۲۰۱۹ و در اولین سالگرد خروج یک جانبه آمریکا از برجام صورت گرفت، ایران خبر داد که فروش اورانیوم غنی‌شده و آب سنگین را متوقف می‌کند. دو ماه بعد، ایران از مرز تعیین شده ۳/۶۷درصد برای غنی‌سازی اورانیوم فراتر رفت و در سومین گام، تحقیق و توسعه انواع سانتریفوژه را شروع کرد. در آخرین گام، تهران اعلام کرد که تزریق گاز به سانریفوژهای نصب شده در تاسیسات زیرزمینی فردو را شروع می‌کند. قرار بود طبق برجام، این تاسیسات به مرکز تحقیق و توسعه و تولید ایزوتوپ‌های پایدار مبدل شوند.

یک ماه قبل، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به شورای حکام گزارش داد که ایران یکی دیگر از محدودیت‌های مندرج در برجام را زیر پا گذاشته و ذخایر آب سنگین این کشور از ۱۳۰ تن عبور کرده است.

رادیوفرانسه: حسن روحانی، آمادگی جمهوری اسلامی ایران را برای مذاکره با آمریکا در چارچوب گروه پنج به علاوه یک اعلام کرد و افزود : اگر آمریکا تحریم هایش را علیه ایران لغو کند، رژیم ایران آماده است در سطح سران و در چارچوبی چند جانبه یعنی در قالب شش کشور امضاکنندۀ برجام با واشنگتن مذاکره کند.

حسن روحانی بار دیگر تحریم های آمریکا را “غیرقانونی، بیرحمانه، ناعادلانه و تروریستی” توصیف کرد و افزود که جمهوری اسلامی ایران هرگز باب مذاکرات را نبسته است.

اظهارات حسن روحانی همزمان است با هشدارهای اخیر آلمان و فرانسه که گفته اند در صورت خروج ایران از برجام سازوکار بازگرداندن پروندۀ این کشور به شورای امنیت سازمان ملل و برقراری مجدد تحریم ها علیه این کشور را به راه خواهند انداخت.

اظهارات حسن روحانی همچنین همزمان است با موج اعتراض ها و سرکوب گستردۀ معترضان در ایران که، به گفتۀ سازمان عفو بین الملل، دست کم ۲٠٨ کشته و هزاران زخمی و زندانی به بار آورده است.

اگر چه مقامات ایران ارقام قربانیان سرکوب اعتراض های اخیر در ایران را انکار می کنند، اما، رئیس جمهوری آمریکا، دونالد ترامپ، ضمن اعلام پشتیبانی از “تظاهرات و اعتراض های شجاعانۀ مردم ایران برای دستیابی به آزادی”، اظهار داشت که جمهوری اسلامی ایران بسیاری را صرفاً به خاطر برپایی تظاهرات اعتراضی کشته است.

جمهوری اسلامی ارقام اعلام شدۀ قربانیان سرکوب در ایران را “کذب محض” خوانده و سخنگوی قوۀ قضاییه مدعی شده که خود معترضان تظاهرکنندگان را کشته اند.

رادیوفردا: سازمان انرژی اتمی ایران روز چهارشنبه ۱۵ آبان در واکنش به گزارش‌های منتشر شده درباره بازداشت موقت یکی از بازرسان آژانس انرژی اتمی اعلام کرد که مجوز پذیرش این بازرس لغو شده و وی ایران را به مقصد وین ترک کرده است.

پیشتر رویترز به نقل از منابع دیپلماتیک گزارش داده بود که یکی از بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای مدت کوتاهی توسط نیروهای امنیتی ایران بازداشت و مدارک سفر وی توقیف شده است.

به گفته سازمان انرژی اتمی ایران٬ هفته گذشته از ورود این بازرس آژانس به دلیل «نگرانی از احتمال همراه داشتن مواد مشکوک» به سایت غنی‌سازی نطنز جلوگیری شد.

سازمان انرژی اتمی ایران در بیانیه خود گفته است: «بر اساس اعلام بخش حفاظت سایت، هنگام ورود این خانم بازرس، تجهیزات کنترلی علامت هشدار را نشان داده است و به همین دلیل ضمن کنترل وسایل همراه بازرس، از ورود او به سایت جلوگیری شده و مراتب امر به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی منعکس شد و از طرف جمهوری اسلامی ایران به آژانس اعلام می‌شود که پذیرش قبلی این بازرس لغو شده تلقی می‌ شود.»

سازمان انرژی اتمی ایران اضافه کرده است:« ایران همچنین خواستار همکاری آژانس برای ادامه تحقیقات در این خصوص شده است که آژانس نیز در پاسخی کتبی این موضوع را می‌پذیرد. در نتیجه‌ی لغو پذیرش بازرس، وی با ناتمام گذاشتن ماموریت خود ایران را به مقصد وین ترک کرده است.»

بر اساس توافق هسته‌ای ایران با قدرت‌های جهانی موسوم به برجام، هم‌اکنون ۱۳۰ تا ۱۵۰ بازرس آژانس بین المللی انرژی اتمی برای نظارت بر فعالیت‌های ایران در این کشور حضور دارند.

سازمان انرژی اتمی ایران می‌گوید، «به‌طور معمول کلیه بازرسان، وسائل همراه آنان در بدو ورود به هر یک از سایت‌های هسته‌ای مورد تفتیش و کنترل قرار می‌گیرد.»

پیشتر چندین مقام آژانس بین المللی انرژی اتمی به رویترز گفته بودند توقیف یکی از بازرسان آژانس با هدف ایجاد «ارعاب» صورت گرفته است.

رویترز می‌گوید، از زمان توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵، موسوم به برجام، این نخستین باری است که مقام‌های ایرانی دست به چنین اقدامی می‌زنند.

قرار است موضوع توقیف مدارک سفر این بازرس در اجلاس شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مذاکره شود.

یک دیپلمات اروپایی به رویترز گفته بود، برخورد با این بازرس آژانس باعث نگرانی درباره آینده ماموریت بازرسان در ایران شده است.

اخراج این بازرس آژانس بین المللی انرژی اتمی در حالی صورت گرفته است که ایران در واکنش به تحریم‌های آمریکا در چندین مرحله از تعهدات برجامی خود عدول کرده است.
با استفاده ار ایسنا، رویترز و رادیو فردا٬ خ/ت

دویچه‌وله: در نشست شورای حکام آژانس انرژی اتمی که در وین برگزار می‌شود گزارش بازرسان از فعالیت‌های ایران مورد بحث قرار می‌گیرد. ایران دلیل بازداشت موقت بازرس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را “احتمال همراه داشتن مواد مشکوک” اعلام کرد.

در سایت رسمی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی آمده است که نشست شورای حکام برای رسیدگی به موضوعات پادمانی (حفاظتی) مرتبط با ایران در روز پنج‌شنبه (۱۶ آبان) در وین برگزار می‌شود. این نشست در ساعت ده و نیم صبح و به صورت غیرعلنی خواهد بود.

یکی از مقامات آژانس اتمی گفت که بازرسان آژانس که در روزهای اخیر در ایران بوده‌اند گزارشی نیز از فعالیت‌های خود ارائه خواهند کرد.

بازداشت موقت بازرس آژانس اتمی در مرکز غنی‌سازی نطنز

یک بازرس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به مدت کوتاهی در مرکز غنی‌سازی نظنز بازداشت شد. به گزارش رویترز مدارک مسافرتی این بازرس نیز توقیف شده است. یک منابع آگاه که نخواست نامش فاش شود این اقدام ایران را “نوعی آزار” توصیف کرده است.

به گفته سه دیپلمات مطلع، بازرس بازداشتی یک زن است که مجبور به تحویل مدارک مسافرتی خود به ماموران ایرانی شده است. زمان بازداشت این بازرس نیز هفته پیش عنوان شده که البته خبر آن امروز رسانه‌ای شده است. نماینده ایران در آژانس اتمی از اظهار نظر در این باره خودداری کرده است. گفته می‌شود که در نشست آتی آژانس در باره دو موضوع پادمانی به بازداشت موقت این بازرس نیز رسیدگی شود.

پاسخ سازمان انرژی اتمی به بازداشت موقت بازرس آژانس

سازمان انرژی اتمی ایران دلیل بازداشت موقت بازرس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را “احتمال همراه داشتن مواد مشکوک” اعلام کرد.

به گفته مقامات ایرانی وسایل همراه بازرسان در بدو ورود به هر سایت اتمی مورد “تفتیش و کنترل” قرار می‌گیرد. مقامات ایرانی پذیرس قبلی این بازرس را لغو کرده‌اند. به گفته مقامات ایرانی آژانس انرژی اتمی نیز در جریان این تصمیم ایران قرار داده شده است.

سازمان انرژی اتمی ایران تصریح کرده است که تحقیقات در این زمینه ادامه دارد و نماینده ایران گزارش کاملی در این باره را به شورای حکام ارائه خواهد کرد.

کاهش تعهدات برجامی ایران

ایران از امروز (۱۵ آبان) چهارمین گام برای کاهش تعهدات برجامی خود را برداشت و به سانتریفیوژهای در مرکز فردو گازرسانی کرد. حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران در روز سه‌شنبه گفته بود که کاهش تعهدات اتمی ایران با نظارت آژانس صورت می‌گیرد.

خبرگزاری فارس به نقل از بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران خبر داد که ساعت ۱۲ امشب (چهارشنبه) عملا گاز به سانتریفیوژ‌ها تزریق می‌شود. به گفته کمالوندی: «چند ساعت طول می‌کشد تا وضعیت سانتریفیوژها به مرحله پایداری برسد و تا روز شنبه (۱۸ آبان) که مجددا بازرسان آژانس خواهند آمد، ما به مرحله‌ای می‌رسیم که حدود چهار و نیم درصد غنی سازی خواهیم داشت.»

سخنگوی آژانس اتمی نیز تایید کرد که در زمان تزریق گاز به سانتریفیوژها در فردو بازرسان آژانس در محل حضور داشته و گزارشی نیز تنظیم کرده‌اند.

کشورهای آلمان، روسیه، فرانسه، آمریکا، اسرائيل و بریتانیا نیز نسبت به پیامدهای “مخرب” کاهش تعهدات برجامی ایران هشدار داده‌اند. آمریکا از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواسته است تا بر فعالیت‌های هسته‌ای ایران نظارتی دقیق اعمال کرده و همه تحولات مربوطه را به مقامات آمریکا گزارش دهند.

برنا: عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفت: هیچ سندی مبنی بر اینکه ایران اقدامی علیه آرامکو انجام داه باشد، وجود ندارد و از زمانی که نیت شوم دشمن مشخص شد کشور به حالت آماده باش در آمد و همه شاهراه‌های زمینی، هوایی و دریایی تحت کنترل نیروهای نظامی در ایران است.

«حشمت‌الله فلاحت‌پیشه»، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با خبرنگار سیاسی برنا در خصوص «بیانیه‌ مشترک سه کشور اتحادیه اروپا (موسوم به تروئیکای اروپایی) با طرح این ادعا که ایران مسئول حمله به تأسیسات نفتی شرکت سعودی آرامکو بوده است» گفت: در شرایط کنونی، منطقه ما یک منطقه جنگی است؛ یعنی محل تراکم نیروهایی از کشورهای منطقه و کشورهای مختلف دنیاست. نقل و انتقال نیروها در منطقه طبیعی است و به همین دلیل دولت‌ها می‌توانند یک‌سری اسناد ادعایی و دروغین، شکل دهند و آمریکایی ها در راس شکل دادن سندهای دروغین هستند.

او در ادامه بیان کرد: هیچ سندی مبنی بر اینکه ایران اقدامی علیه آرامکو انجام داه باشد، وجود ندارد. از زمانی که نیت شوم دشمن مشخص شد کشور به حالت آماده باش در آمد و همه شاه راه های زمینی، هوایی و دریایی تحت کنترل نیروهای نظامی در ایران است. آمریکایی ها نمی توانند با ادعای واهی اسنادی را علیه ایران مطرح کنند.

نماینده مردم اسلام آباد غرب و دالاهو بیان کرد: ایران اگر به آرامکو حمله می‌کرد هیچ اثری از آرامکو نمی‌ماند. جنگ یمن به سمت توازن پیش می رود و در طول تاریخ هر جنگی که فرسایشی شده، به سمت توازن پیش رفته است. به جای فرافکنی و فرار رو به جلو، عربستان و دیگر کشورها موضوع یمن را در قالب حق حاکمیت ملی یمنی ها حل کنند و بیش از این فرافکنی نکنند.

او بیان کرد: فیلمی را که آمریکا ادعا کرده منتشر می‌کند جزو سلسله ادعای آمریکاست که در گذشته هم مطرح کرده اند، اینها همه ادعا است. اینکه سه کشور بزرگ اتحادیه اروپا (موسوم به تروئیکای اروپایی) طی بیانیه‌ای مشترک مدعی شدند که ایران مسئول حمله هفته گذشته به تأسیسات نفتی شرکت سعودی آرامکو بوده، تکرار موضع آمریکاست. این بیانیه در هماهنگی با دولت آمریکا نوشته شده و آن هم به عنوان یکی از آخرین ابزارهای فشار بر جمهوری اسلامی ایران.

فلاحت‌پیشه مطرح کرد: ایران پخته تراز ان است که در چنین شرایطی وارد فضای مذاکراتی شود و امتیاز دهد. اروپایی‌ها بجای فشار، باید تقصیر خود را در رسیدن به این شرایط، بپذیرند.

خبرنگار: رستمی