اخبار

رادیوفردا: دو سناتور جمهوری‌خواه از دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا خواسته‌اند توافق‌های هسته‌ای با ایران موسوم به برجام و توافق اقلیمی پاریس را به عنوان معاهده به سنا ارائه کند.

پیشنهاد تد کروز و لیندسی گراهام برای جلوگیری از بازگشت ایالات متحده به این توافق در دولت جو بایدن مطرح شده است.

در نامه تد کروز به دونالد ترامپ و مایک پومپئو، وزیر امور خارجه آمریکا تاکید شده است، ارائه این توافق‌ها به کنگره باعث خواهد شد که آنها نتواند حمایت دو سوم اعضا سنا را کسب کند و تصویب نخواهند شد و به این ترتیب جو بایدن، رئیس جمهوری منتخب قادر نخواهد بود آمریکا را دوباره وارد این دو توافق کند.

تد کروز نوشته است: فقط با این کار، سنا قادر خواهد نقش قانونی خود را برای ارائه مشاوره و رضایت در صورت اقدام دولت آینده برای احیای این توافق‌های خطرناک انجام دهد.

جو بایدن وعده داده است که در روز اول کاری در کاخ سفید فرمان اجرایی بازگشت به توافق پاریس را امضا خواهد کرد. او همچنین تاکید کرده است که برجام یکی از اولویت های سیاست خارجی اوست.

دولت ترامپ در سال ۱۳۹۸ اعلام کرد که از توافق اقلیمی پاریس خارج می شود و آبان ماه سال جاری به طور رسمی فرایند آن را تکمیل کرد.

آمریکا در سال ۱۳۹۷ از توافق هسته ای با ایران خارج شد و تحریم‌های علیه ایران را بازگرداند.

رادیوفردا: نماینده ویژه آمریکا در امور ایران و ونزوئلا به اسرائیل اطمینان داد که دمکرات‌ها و جمهوری‌خواهان آمریکا بر سر مقابله با اقدامات و سیاست‌های ایران در منطقه «توافق گسترده» دارند.

الیوت آبرامز شامگاه دوشنبه ۱۹ آبان در میزگردی با خبرنگاران در اورشلیم، نسبت به تداوم سیاست دولت کنونی آمریکا در قبال ایران، بعد از آغاز به کار دولت بعدی در واشینگتن، اطمینان داد.

او گفت هدف دولت دونالد ترامپ نیز رسیدن به مذاکره با ایران بود و لذا هر کسی که ده هفته دیگر در کاخ سفید باشد، به‌دنبال همین هدف است.

آقای آبرامز ابراز امیدواری کرد که اگر دولت بعدی آمریکا با جو بایدن باشد، او کماکان از تحریم‌ها به عنوان اهرم فشار اقتصادی بر ایران استفاده کند تا «توافق بهتری» با تهران به جای برجام به‌دست آید.

نماینده ویژه آمریکا در امور ایران و ونزوئلا در پاسخ به این پرسش که آیا «نرمش» احتمالی دولت بایدن در قبال ایران، ممکن است به حمله یک‌جانبه اسرائیل به ایران بینجامد؟ گفت: پرسش مهمی است اما واکنشی به آن نداریم.

زاخی هانگبی یک وزیر نزدیک به بنیامین نتانیاهو و شمار دیگری از مقامات اسرائیلی در روزهای اخیر «هشدار» داده‌اند که بازگشت جو بایدن به برجام، به جنگ اسرائیل و ایران ختم می‌شود.

آقای ابرامز در پایان سفری سه روزه به اسرائیل که در جریان آن با نخست‌وزیر، وزیران خارجه و دفاع و مشاور امنیت ملی این کشور درباره ایران دیدار و مذاکره کرد، به خبرنگاران گفت: همه در آمریکا در مورد تنش‌زا بودن سیاست‌ها و اقدامات ایران در خاورمیانه اجماع دارند.

وی اظهار داشت که کسی در آمریکا در خصوص نقش ایران در حمایت از حزب‌الله لبنان، حوثی‌های یمن، گروه‌های شیعی دیگر در منطقه تردیدی ندارد و همه با برجام مخالف هستند.

الیوت آبرامز افزود:‌ تحریم‌های گسترده‌ای که دولت دونالد ترامپ علیه ایران برقرار کرده به گونه‌ای طراحی شده که دولت بعدی واشینگتن نیز باید آن را مد نظر قرار دهد و بازگشت به برجام و رفع تحریم‌ها به سهولت عملی نخواهد شد مگر این‌که ایران گام‌های لازم و مورد انتظار را که خود به خوبی از آن آگاهی دارد، بردارد.

به گفته نماینده ویژه آمریکا، برجام «یک توافق جنجالی» و مورد مناقشه بود که در سنای آمریکا به قانون مبدل نشد زیرا دولت وقت آمریکا نیز می‌دانست که از رای موافق کافی و لازم سناتورها برای آن برخودار نیست.

او یادآوری کرد که سناتورهای ارشد دمکرات از سناتور چاک شومر رهبر وقت دمکرات‌ها در سنا تا رابرت منندز و بن کاردن هم با برجام مخالف بودند و موضع این دمکرات‌ها که در سنا مانده‌اند، تغییری نکرده است.

بر خلاف موضع مقامات کنونی آمریکا که دست دولت دمکرات برای بازگشت به برجام و رفع تحریم‌ها تا حد زیادی بسته شده است، جان بولتون، مشاور امنیت ملی اخراج شده کاخ سفید، دوشنبه شب به تلویزیون بی‌بی‌سی گفت که جو بایدن می‌تواند با امضای فرمان‌های اجرایی تحریم‌ها علیه ایران را برطرف کرده و آمریکا را دوباره عضوی از برجام اعلام کند.

به گفته الیوت آبرامز، بخشی از تحریم‌های آمریکا در مورد ایران اصولا ربطی به برجام ندارد؛ «برای مثال تحریم‌های آمریکا علیه ایرج مسجدی سفیر ایران در عراق بی‌ارتباط با سیاست است زیرا او عضو شاخه تروریستی قدس سپاه پاسداران است».

نماینده ویژه آمریکا در امور ایران در سخنانش به سالروز «سرکوب اندوهبار» تظاهرات مردم ایران در آبان پارسال اشاره کرد و گفت تحریم‌ها علیه بانیان و مجریان این خشونت‌ها، چیزی نیست که کسی در آمریکا با آن مخالف باشد.

اظهارات الیوت آبرامز در این میزگرد درستی بخشی از گزارش‌های انتشار یافته پیشین در مورد وجود برنامه‌ریزی در دولت دونالد ترامپ با هدف گسترش دامنه تحریم‌ها علیه ایران در ده هفته باقی‌مانده از کار این دولت را تایید کرد.

«دو منبع اسرائیلی» روز ۱۸ آبان به سایت «اکسیوس» گفته بودند که آمریکا در هماهنگی با اسرائیل و متحدینش در خلیج فارس تحریم‌های جدیدی علیه ایران طراحی کرده که قرار است تا ده هفته دیگر مانند «سیلابی» بر سر ایران آوار شود. اما آقای ابرامز گفت این تحریم‌ها تشدید نمی‌شوند بلکه تداوم پیدا می‌کنند.

به نوشته اکسیوس، تحریم‌ها در زمینه حقوق بشر، برنامه موشکی و امور غیرمرتبط با برنامه هسته‌ای ایران است.

به گزارش رسانه‌های اسرائیل، قرار است که بعد از الیوت آبرامز، مایک پومپئو وزیر خارجه آمریکا نیز روز ۲۷ آبان برای گفت‌وگو با بنیامین نتانیاهو و سایر مقامات ارشد این کشور، به اورشلیم سفر کند.

حضور آقای ابرامز در اسرائیل، با اعلام «پیروزی» جو بایدن به عنوان «رییس جمهور منتخب» در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا هم‌زمان بود.

آقای نتانیاهو به جو بایدن شادباش گفته اما در اظهارات روزهای اخیر از کاربرد عبارت «رئیس‌جمهوری منتخب آمریکا» خودداری کرده است. این احتیاط آقای نتانیاهو با انتقاد اپوزیسیون اسرائیل روبرو شده است.

یائیر لاپید رهبر اپوزیسیون گفته است که بنیامین نتانیاهو «رابطه با دمکرات‌ها را در چهار سال اخیر فراموش، و اسرائیل را به شعبه جمهوری‌خواهان مبدل کرد».

اما آقای نتانیاهو سه‌شنبه شب در مجلس اسرائیل در واکنش به این انتقادها گفت که هم با دمکرات‌ها و هم با جمهوری‌خواهان آمریکا رابطه خوبی دارد ولی در برابر هیچ‌کسی، سر خم نمی‌کند و تنها «سرخم کردن فروتنانه» او برای حفظ منافع ملی و در راه مردم اسرائیل است.

دونالد ترامپ نتیجه انتخابات اعلام شده را نپذیرفته و تکرار کرده که «خبرهای بزرگ» در مورد «پیروزی» قاطع او در راه است.

مهدی جلالی تهرانی: ترامپ: می‌توان سودمندی‌ ترامپ را برای ما ایرانیان در کارزار فشار حداکثری او و کشتن قاسم سلیمانی سردار کودک‌کش دانست که اثر هر دو بیشتر در منطقه قابل ارزیابی است تا در ایران.
آن روز که به سلیمانی، سردار کودک‌کش لقب دادم و این لقب مورد توجه تعدادی از هم‌میهنان ما قرار گرفت ــ نیت آنان را نمی‌دانم ــ اما نیت من مشخصا جنایات هولناک او در سوریه بود. همچنین افزودم که به باورم هر ایرانی باشرفی تا ابد از این که با نام او چنین فاجعه‌ای صورت گرفته، شرمگین است.
کارزار فشار حداکثری را نیز باید در کشورهای منطقه ارزیابی کنیم. هدفی که برای این کارزار در منطقه توسط دولت ترامپ طرح شد، محدود کردن شرارت‌ها و نقش بی‌ثبات‌کننده حکومت ایران در منطقه بود. ترامپ در رسیدن به این هدف موفق شد.
اما در داخل ایران، هدف کارزار فشار حداکثری نه الزاما مطلوب ماست و نه تاکنون موفق شده است. دولت ترامپ بارها گفته است که هدفش کشاندن رژیم به پایه مذاکره است که تا این لحظه موفق نبوده است. همچنین می‌خواسته رژیم ایران رفتار خود را تغییر دهد که در آن هم تا این لحظه موفق نبوده است.
واقعیت این است که ملت‌های منطقه دارند به آتش ما می‌سوزند و ما به مردم منطقه خیلی بدهکار شده‌ایم. این واقعیت تلخ و شرم‌آور را هرگز نباید از وجدان خود بزداییم و فقط به خودمان نگاه کنیم. متاسفانه کارشناس و تحلیل‌گر و روزنامه‌نگار و مجری ما بجای بلند کردن این ندای وجدان، چنان در حباب خودمرکزعالم‌بینی غوطه می‌خورند که همگی صرفا درباره اثر فشار حداکثری در داخل حرف می‌زنند.
حتا اگر دچار قحطی وجدان شده باشیم، اما اندکی از سیاست سر دربیاوریم، مطمئنا خواهیم دانست که دموکراسی در ایران غیرممکن است مگر با همراهی و تعامل با ملت‌های منطقه ــ بخصوص مردم عراق.
برای زمینه‌سازی تغییر حکومت، اگر هم نخواهیم، مجبوریم نگاه منطقه‌ای داشته باشیم ــ همان طور که حکومت و بسیج و سپاه نگاه منطقه‌ای و شبکه حمایتی/مالی/نظامی منطقه‌ای دارند. نکته‌ای که اپوزیسیون عامه‌گرا و بی‌سواد و متوهم بخصوص ناسیونالیست‌ها و ایرانشهری‌ها کاملا از آن غافل هستند. البته یک دلیل دیگر هم ناتوانی این افراد از برقراری ارتباط با ملت‌های منطقه و درکی فراملی از سیاست است. به عبارت دیگر، اپوزیسیون ملی‌گرا و سنتی ما از جهت فهم سیاسی از شصت‌سال پیش آخوندها واسلام‌گرایان هنوز عقب‌افتاده‌تر فکر می‌کنند.

دویچه‌وله: چهار تانکر نفتی پس از نقض تحریم‌های آمریکا در ارتباط با حمل غیرقانونی و مخفیانه نفت خام ایران خلع پرچم شدند. شبکه “ان‌بی‌سی” با انتشار تصاویر ماهواره‌ای، از انتقال نفت توسط تانکرهای ایرانی به این تانکرها خبر داده است.

بر اساس تحقیقات صورت گرفته از سوی شبکه خبری “ان‌‌بی‌سی”، چهار نفتکش به اتهام حمل غیرقانونی نفت ایران، خلع پرچم شده‌اند. بر اساس تحریم‌های نفتی ایران از سوی ایالات متحده آمریکا، همکاری با جمهوری اسلامی ایران برای حمل نفت خام این کشور ممنوع و مشمول تحریم شده است.

تصاویر منتشر شده از سوی شرکت “تانکر ترکرز” حکایت از ورود مخفیانه این تانکرها به آب‌های ایران و انتقال نفت از طریق تانکرهای متعلق به دولت جمهوری اسلامی به این تانکرها دارد. “تانکر ترکرز” حرکت نفتکش‌ها در آب‌های جهان را رصد می‌کند.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

شرکت “تانکر ترکرز” در گزارش خود نوشته است که تعامل پیچیده بین تانکرهای ایرانی و این نفتکش‌های خارجی برای پنهان کردن رد حمل نفت ایران صورت گرفته است. بر اساس گزارش این شرکت، هدف از این اقدامات، دور زدن تحریم‌های نفتی ایران بوده است.

اطلاعات بیشتر درباره حمل نفت ایران

موضوع به گزارشی مربوط می‌شود که حدود چهار هفته پیش، توسط شبکه خبری “ان‌بی‌سی” منتشر شده بود. در آن گزارش آمده بود که چهار تانکر متعلق به دولت سنت کیتس و نویس در حمل غیرقانونی نفت خام ایران مشارکت داشته‌اند.

کشور کوچک و جزیره‌ای سنت کیتس و نویس در حوزه دریای کارائیب قرار دارد. شبکه خبری یاد شده در گزارشی که در روز ۳۱ ژوئیه منتشر کرده مدعی شده بود که ۱۵ کشتی، از جمله چهار نفتکش کشور یاد شده در حمل غیرقانونی نفت ایران مشارکت داشته‌اند.

نام این تانکرها در گزارش “ان‌بی‌سی” گیسل، اکاترینا، لرآکس و آمفیتریتی اعلام شده است. اکنون گفته می‌شود که پنج روز پس از انتشار تصاویر ماهواره‌ای و گزارش شرکت “تانکر ترکرز”، دولت سنت کیتس و نویس از این چهار تانکر خلع پرچم کرده است.

بر اساس قوانین دریانوردی هر کشتی در حال حرکت در آب‌های بین‌المللی موظف به حمل پرچم کشوری مشخص است. بدون پرچم کشوری مشخص، این کشتی‌ها قادر به پهلو گرفتن در بنادر یا بهره گرفتن از بیمه‌های دریایی نخواهند بود.

سازمان ثبت بین‌المللی کشتی‌های کشور یاد شده اعلام کرده است که با هرگونه فعالیتی که با هدف نقض تحریم‌ها صورت بگیرد، قاطعانه برخورد خواهد کرد.

در گزارش این سازمان آمده است که تانکر گیسل به اتهام ورود غیرقانونی به آب‌‌های ایران خلع پرچم شده است. سخنگوی سازمان ثبت‌بین‌المللی کشتی‌ها همچنین اعلام کرده است که از سایر نفتکش‌های خاطی نیز خلع پرچم شده است.

شبکه خبری “ان‌بی‌سی” همچنین اعلام کرده است که سه تانکر از چهار تانکر یاد شده تحت قرارداد با شرکتی هندی به نام “فلورتا شیپ منیجمنت” بوده‌اند. تانکر چهارم نیز تحت قرارداد با شرکت هندی “راول شیپ منیجمنت” بوده است.

امتناع از اعلام موضع

تماس خبرنگار “ان‌بی‌سی”، راف سانچز، با مسئولین دو شرکت هندی نام برده برای تایید این خبر، بی پاسخ مانده است. از سوی دیگر، مقامات جمهوری اسلامی ایران نیز به درخواست این خبرنگار پاسخ مثبت نداده‌اند.

همین گزارش در ادامه می‌افزاید که جمهوری اسلامی حمل و فروش غیرقانونی نفت خام خود را پنهان و تکذیب نمی‌کند.

“ان‌بی‌سی” در همین رابطه به اظهارات غلامرضا انصاری، معاون وزارت امور خارجه ایران اشاره کرده است.

به کانال اینستاگرام دویچه وله فارسی بپیوندید

گزارش یاد شده به نقل از غلامرضا انصاری چنین نوشته است: «چین تنها کشوری است که رسما از ایران نفت خریداری می‌کند. گرچه ما راه‌های خودمان را برای برای صدور نفت به دیگر کشورها داریم.»

“تانکر ترکرز” از حمل غیرقانونی میلیون‌ها بشکه نفت خام توسط ایران خبر داده است. فروش نفت ایران بر روی آب، یکی از شیوه‌هایی است که جمهوری اسلامی برای دور زدن تحریم‌ها دنبال می‌کند.

بی‌بی‌سی: مایک پومپئو، وزیر امور خارجه آمریکا، با سفر به نیویورک رسما شکایت کشورش مبنی بر «تخلف» ایران از توافق هسته‌ای (برجام) را به ریاست دوره‌ای شورای امنیت که بر عهده اندونزیست تسلیم کرده است. با این حال سایر اعضای دایم شورا گفته اند اقدام آمریکا اعتباری ندارد.

کلی کرافت، نماینده دائم آمریکا در سازمان ملل متحد روز پنجشنبه (۲۰ اوت)‌ گفت با ارائه سند مذکور روند فعال شدن مکانیسم موسوم به ماشه برای بازگرداندن همه تحریم‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای سازمان ملل متحد علیه ایران رسما فعال شده است.

بریتانیا، فرانسه و آلمان در واکنش گفتند نمی توانند از اقدام آمریکا حمایت کنند چون با تلاش ها برای حفظ توافق هسته ای ایران، برجام، ناسازگار است.

آنها در بیانیه مشترکی خطاب به رئیس شورا نوشتند: “آلمان، فرانسه و بریتانیا دیگر آمریکا را براساس قطعنامه ۲۲۳۱عضو برجام نمی دانند و بنابراین اعلامیه آمریکا (برای فعال کردن مکانیسم ماشه) را موثر نمی دانند”.

آنها جای دیگری توضیح دادند که با توجه به خروج آمریکا از برجام اقدام آمریکا در فعال کردن این مکانیسم “تاثیر حقوقی” ندارد و این کشور عملا نمی تواند مکانیسم را فعال کند.

این سه کشور در پایان نامه به رئیس شورای امنیت نوشتند: “ما به عنوان طرف های متعهد برجام معتقدیم که باید به تلاش برای رسیدگی به مسائل جاری ناشی از عدم تعهد سیستماتیک ایران به تعهداتش در برجام ادامه دهیم.”

آنها پیشتر ایران را ترغیب کردند “کلیه تدابیر ناسازگار با تعهدات هسته ای را کنار بگذارد و بدون تاخیر تعهداتش را به طور کامل اجرا کند.”

براساس برجام اگر کشوری از مکانیسم ماشه استفاده کند شورای امنیت ۳۰ روز وقت خواهد داشت قطعنامه‌ای را برای تمدید تحریم‌های هسته ای تصویب کند، در غیر این صورت، تحریم‌ها خود به خود بازخواهد گشت.

در واکنش آقای پومپئو متحدان اروپایی آمریکا را به “جانبداری از آیت الله ها” متهم کرده است.

آقای پومپئو گفت: “هیچ کشوری به جز ایالات متحده جرات و باور لازم را برای طرح یک قطعنامه نداشت. آنها در عوض تصمیم گرفتند از آیت الله ها جانبداری کنند.”

در پی خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ ایران چند تعهد از جمله در زمینه حجم اورانیوم غنی شده را زیر پا گذاشته است.

آقای پومپئو ساعتی بعد گفت تمدید نکردن تحریم تسلیحاتی علیه ایران “اشتباه خیلی بزرگی” خواهد بود و افزود که آمریکا هرگز اجازه نخواهد داد ایران آزادانه اقدام به خرید و فروش سلاح های متعارف مثل تانک کند.

آمریکا هفته پیش در تصویب پیش‌نویس قطعنامه تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ایران ناکام ماند. تحریم تسلیحاتی ایران قرار است براساس قطعنامه ۲۲۳۱ که در تایید برجام تایید شد در ماه اکتبر منقضی شود.

روسیه و چین هم در نامه های جداگانه ای به رئیس شورای امنیت اقدام آمریکا را “نامشروع” خوانده اند.

خبرگزاری رویترز به نقل از دیپلمات ها گزارش می دهد روسیه خواستار تشکیل جلسه ای در روز جمعه در این باره شده است.

نماینده روسیه پیشتر قصد آمریکا برای فعال کردن این سازوکار را رد کرد و گفت فقط کشورهایی می توانند چنین کنند که همچنان بخشی از توافق سال ۲۰۱۵ باشند.

واسیلی نبنزیا سفیر روسیه در سازمان ملل گفت: “ما این را به عنوان مکانیسم ماشه قبول نمی کنیم. او (پومپئو) مکانیسم ماشه را فعال نمی کند. این مکانیسم را فقط کشورهای مشارکت کننده در برجام می توانند فعال کنند، اما آمریکا دیگر جزو برجام نیست.”

در واکنشی دیگر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، اقدام آمریکا را ستایش کرده و از جهان خواسته در این زمینه از آمریکا حمایت کنند. اسرائیل از ابتدا با توافق هسته ای ایران مخالف بود.

آقای نتانیاهو گفت: “کشورهایی که احساس مسئولیت می کنند باید از تلاش آمریکا در زمینه یافتن یک راه حل واقعی حمایت کنند، راه حلی که مانع ساختن سلاح های اتمی توسط ایران خواهد شد.”

ایران تلاش برای ساخت بمب اتمی را رد می کند.

در آستانه اقدام آمریکا، محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، با ارسال نامه‌ای به دیان دجانی نماینده دائم اندونزی در سازمان ملل متحد که رئیس دوره ای شورای امنیت است «اقدام غیرقانونی ایالات متحده برای سو استفاده از ساز و کارهای مندرج در توافق هسته‌ای برای احیای تحریم ها» را رد کرد.

به گزارش خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی (ایرنا)، آقای ظریف در نامه خود گفته جمهوری اسلامی بر این عقیده است که «ایالات متحده از هیچ حقی برای اعمال دوباره بندهای قطعنامه‌های لغو شده برخوردار نیست.»

در ادامه این نامه آمده است: «مقام‌های آمریکایی در موارد متعددی به پایان مشارکت این کشور در برجام اشاره کردند که از جمله آن رئیس جمهوری ایالات متحده در فرمان اجرایی خود بارها به تحریم‌های مرتبط با هسته‌ای ایران اشاره کرده است که این کشور در هشت مه ۲۰۱۸ مشارکت ایالات متحده در برجام را متوقف کرده است.»

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز چهارشنبه گفت مکانیسم ماشه را فعال خواهد کرد.

چین و روسیه در کنار ایران می گویند آمریکا به خاطر آن که برجام را ترک کرده است اجازه استناد به آن برای توسل به مکانیسم ماشه را ندارد اما آمریکا این استدلال را رد می کند.

دیپلمات ها در سازمان ملل متحد گفته اند که با توجه به خروج آمریکا از برجام بازگرداندن تحریم ها براساس مکانیسم ماشه دشوار و پرهرج و مرج خواهد بود چون روسیه، چین و سایر کشورها قانونی بودن اقدام آمریکا را زیر سوال می برند.

جان بولتون، مشاور سابق امنیت ملی دولت ترامپ، اخیرا در مصاحبه ای با بی بی سی فارسی گفت که براساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت اگر کشوری بخواهد مکانیز ماشه را فعال کند باید “درحال حاضر” عضو شرکت کننده در برجام باشد. آن قطعنامه در سال ۲۰۱۵ برای تایید برجام تصویب شد.

اتحادیه اروپا هم گفته است که آمریکا را فاقد حق فعال کردن مکانیسم ماشه برای بازگرداندن تحریم های بین المللی علیه ایران می داند. یکی از سخنگویان جوسپ بورل، رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، روز ۱۶ اوت گفت “آمریکا به خاطر خروج از توافق هسته ای از چنین حقی برخوردار نیست.”

اما آمریکا به عنوان یکی از کشورهایی که قطعنامه ۲۲۳۱ را تایید کرده اند می گوید حق استفاده از مکانیزم ماشه را دارد.

آمریکا هفته پیش در تصویب پیش‌نویس قطعنامه تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ایران ناکام ماند.

وزارت خارجه آمریکا در بیانیه روز چهارشنبه خود نوشت گام تازه در پی “ناکامی غیرقابل توجیه” هفته پیش در تمدید تحریم های ایران که آن را “بزرگترین دولت حامی تروریسم و یهودستیز” خواند صورت می گیرد.

آمریکا در سال ۲۰۱۸ از برجام خارج شد و تحریم‌های شدید و وسیعی را در راستای سیاست “فشار حداکثری” به اجرا گذاشت.

ایران یک سال بعد از خروج آمریکا، تعهدهای برجامی خود را در پنج مرحله کنار گذاشت و فعالیت‌های هسته‌ای خود را از سر گرفت.

آمریکا بیش از یک سال است در صدد تمدید این تحریم هاست و می‌گوید لغو تحریم تسلیحاتی ایران باعث افزایش درگیری در خاورمیانه می‌شود.

رادیوفرانسه: علی مطهری، نمایندۀ پیشین مجلس شورای اسلامی ایران، از حسن روحانی خواسته است که با استفاده از فرصت طرح سئوال از رئیس جمهوری در مجلس شورای اسلامی، بگوید که “مذاکرات برجام با نظر رهبری شروع شد و توافق [برجام] نیز با نظر ایشان امضا شد.”

علی مطهری گفته است که برجام “توافق خوبی بود و کار درستی انجام شد” منتهی به گفتۀ او “بخشی از نظام [اسلامی] قدر آن را ندانست و همگام با اسرائیل و آمریکا تصمیم گرفت آنها را منهدم کند که منتهی به خروج آمریکا از برجام منجر شد.”

مطهری تأکید کرده است که برجام ثمرۀ “تصمیم کل نظام بوده” است.

دست کم ۱۳۰ تن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی ایران خواستار طرح سئوال از رئیس جمهوری دربارۀ اوضاع بد اقتصادی کشور شده اند که می تواند احتمالاً به استیضاح روحانی نیز منجر شود.

افزایش تورم و بیکاری، سقوط بی وقفۀ ارزش ریال در مقابل دلار و بحران ناشی از بیماری کرونا همگی نمایندگان مجلس را که اکثریت کرسی های آن در انحصار “اصولگرایان” است واداشته تا طرح سئوال از رئیس جمهوری را در دستور کار قرار دهند.

امضا کنندگان این طرح گفته اند که می خواهند از حسن روحانی بپرسند :

علت افزایش قیمت ارزهای خارجی و کاهش ارزش پولی ملی چیست؟
علت از هم گسیختگی وضعیت مسکن و خودرو، تورم چند صد درصدی بازار مسکن چیست؟
چه اشتباه راهبردی در امضای برجام صورت گرفته که آمریکا بدون پرداخت هزینه ای از آن به طور یکجانبه خارج شد، در حالی که اروپایی ها، به گفتۀ مجلس، “با پررویی تمام همچنان خواستار اجرای کامل برجام از سوی ایران هستند، بی آنکه خود به تعهدات شان عمل کنند؟”

نمایندگان مجلس همچنین می خواهند بدانند که تاکنون حسن روحانی چند میلیارد دلار به قیمت دولتی و به چه کسانی پرداخت کرده و این دلارها به چه سرنوشتی دچار شده و “چه تاثیری بر کنترل تورم داشته است.”

رادیوفردا: وزیر خارجه ایالات متحده می‌گوید که آمریکا به ایران اجازه نخواهد داد با پایان یافتن تحریم‌های تسلیحاتی سازمان ملل، اقدام به خرید سلاح کند.

مایک پومپئو روز چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت در یک کنفرانسی خبری گفت: «ما اجازه نمی‌دهیم که این اتفاق رخ دهد. ما با شورای امنیت سازمان ملل همکاری می‌کنیم تا تحریم فروش سلاح [به ایران] تمدید شود».

او افزود: «ما به هیچ کسی اجازه نخواهیم داد که چنین اقدامی بکند. ایالات متحده در حال ارزیابی همه گزینه‌هاست تا به نتیجه برسد چگونه می‌تواند این کار را بکند».

ممنوعیت دادوستد تسلیحاتی با ایران طبق قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل اکتبر امسال پایان خواهد یافت. این تحریم پنج ساله جزو شروط توافق هسته‌ای قدرت‌های جهانی با ایران بود که سال ۲۰۱۴ به‌دست آمد.

ایالات متحده اردیبهشت سال ۹۷ از این توافق خارج شد و اکنون نیز در صدد پیدا کردن راهی برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران است.

خبرگزاری رویترز می‌نویسد که ایالات متحده پیش‌نویس قطعنامه‌ای برای تمدید تحریم‌ها علیه ایران را به بریتانیا، فرانسه و آلمان داده که هر سه آنها از طرف‌های توافق هسته‌ای با تهران هستند.

این گزارش به نقل از یک مقام آمریکایی می‌افزاید اما این پیش‌نویس هنوز در اختیار ۱۱ عضو دیگر شورای امنیت از جمله روسیه و چین قرار نگرفته است.

روسیه و چین نیز که هر دو جزو طرف‌های توافق هسته‌ای با ایران هستند در شورای امنیت حق وتو دارند. در عین حال گزارش‌هایی مبنی بر تمایل این دو کشور برای فروش سلاح به ایران منتشر شده است.

مایک پومپئو اظهار داشت: «کاستی‌های توافق هسته‌ای با ایران بسیار است. یکی از آنها نیز همین مورد است… که چین، روسیه و دیگر کشورها در سراسر جهان، همگی می‌توانند از ماه اکتبر به ایران سلاح‌های متعارف بفروشند».

او افزود: «ما از سه کشور اروپایی می‌خواهیم که در این زمینه اقدام کنند. آنها توانایی چنین کاری را دارند».

وزیر خارجه آمریکا دو روز پیش نیز گفته بود که «بزرگ‌ترین کشور ضدیهود و حامی تروریسم نباید اجازه خرید و فروش سلاح‌های متعارف را داشته باشد».

واشینگتن پیش از این نیز بارها از شورای امنیت سازمان ملل خواسته بود که ممنوعیت خرید و فروش سلاح را برای ایران تمدید کند، اما پرسش این است که آیا روسیه و چین با این درخواست همراهی می‌کنند یا نه.
با استفاده از گزارش‌های رویترز و رادیو فردا/ س.ن/ک.ر

بی‌بی‌سی: دولت ایران گام‌ پنجم و آخر کاهش تعهدهای برجامی خود را اعلام کرد.

بر این اساس، دولت ایران “دیگر با هیچ محدودیتی در حوزه عملیاتی (شامل ظرفیت غنی سازی، درصد غنی سازی، میزان مواد غنی شده، و تحقیق و توسعه) مواجه نیست” و “محدودیت در تعداد سانتریفیوژها” را کنار می‌گذارد.

در این بیانیه آمده ایران همچنان همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را ادامه می‌دهد و “در صورت رفع تحریم‌‍‌ها و منتفع شدن ایران از منافع برجام”، آماده بازگشت به تعهدهای برجامی است.

تقریبا بیست ماه بعد از خروج یکطرفه آمریکا از توافق هسته‌ای و اعمال تحریم علیه ایران می‌گذرد و تلاش‌ دیگر کشورهای غربی برای نجات این توافق در عمل به جایی نرسید.

اتحادیه اروپا بارها از ایران خواست از برجام خارج نشود اما ایران اتحادیه اروپا را متهم کرد که کاری برای حفظ برجام انجام نداده و درست یکسال بعد خروج آمریکا از برجام، بتدریج شروع به کاهش تعهدهای خود کرد.

ایران در چند مرحله برخی تعهدهای برجامی خود را کنار گذاشت و بعضی فعالیت‌های هسته‌ایش را از سر گرفت؛ غنی‌سازی در تاسیسات اتمی زیرزمینی فردو دوباره شروع شد و با استفاده از سانتریفیوژهای پیشرفته‌ که برجام ممنوع کرده بود سرعت غنی‌سازی را بیشتر کرد.

کشته شدن قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس در حمله پهپادی آمریکا در روز جمعه، دو روز پیش از اعلام مرحله پنجم کاهش تعهدهای برجامی تقریبا کارشناسان را متفق‌القول کرد که برجام در عمل باطل شده است.

شانزده روز پیش، بریتانیا، آلمان و فرانسه گفته بودند به احتمال زیاد روند رسیدگی به نقض احتمالی برجام را فعال خواهند کرد اما برای اینکه برجام کاملا نابود نشود فعلا از سازمان ملل درخواست تحریم نخواهند کرد و منتظر می‌شوند ببینند اقدام بعدی ایران در کاهش تعهدهای برجامی‌اش چه خواهد بود.

مقامات ایران گفته‌ بودند امروز ششم ژانویه (١٦ دی) گامی دیگر در کنار گذاشتن تعهدهای برجامی خود خواهند برداشت؛ در آن زمان برخی تحلیلگران این را هشدار ایران دانسته بودند در قبال تلاش برای اعمال تحریم‌ در سازمان ملل.

حسن روحانی، رئیس جمهور ایران در سفر اخیرش به ژاپن گفته بود اگر منافع برجامی تامین نشوند، ایران ممکن است از برجام خارج شود.

آقای روحانی گفت ایران به تعهداتش در برجام عمل کرده و حتی پس از خروج آمریکا “صبر” به خرج داده و اگر منافع ایران در چهارچوب توافق هسته‌ای تامین نشود تصمیم بعدی “ممکن است ادامه این تعهد نباشد.”

با این حال در بیانیه امروز دولت ایران به خروج از برجام اشاره‌ای نشده است.

رادیوفرانسه: حسن روحانی، آمادگی جمهوری اسلامی ایران را برای مذاکره با آمریکا در چارچوب گروه پنج به علاوه یک اعلام کرد و افزود : اگر آمریکا تحریم هایش را علیه ایران لغو کند، رژیم ایران آماده است در سطح سران و در چارچوبی چند جانبه یعنی در قالب شش کشور امضاکنندۀ برجام با واشنگتن مذاکره کند.

حسن روحانی بار دیگر تحریم های آمریکا را “غیرقانونی، بیرحمانه، ناعادلانه و تروریستی” توصیف کرد و افزود که جمهوری اسلامی ایران هرگز باب مذاکرات را نبسته است.

اظهارات حسن روحانی همزمان است با هشدارهای اخیر آلمان و فرانسه که گفته اند در صورت خروج ایران از برجام سازوکار بازگرداندن پروندۀ این کشور به شورای امنیت سازمان ملل و برقراری مجدد تحریم ها علیه این کشور را به راه خواهند انداخت.

اظهارات حسن روحانی همچنین همزمان است با موج اعتراض ها و سرکوب گستردۀ معترضان در ایران که، به گفتۀ سازمان عفو بین الملل، دست کم ۲٠٨ کشته و هزاران زخمی و زندانی به بار آورده است.

اگر چه مقامات ایران ارقام قربانیان سرکوب اعتراض های اخیر در ایران را انکار می کنند، اما، رئیس جمهوری آمریکا، دونالد ترامپ، ضمن اعلام پشتیبانی از “تظاهرات و اعتراض های شجاعانۀ مردم ایران برای دستیابی به آزادی”، اظهار داشت که جمهوری اسلامی ایران بسیاری را صرفاً به خاطر برپایی تظاهرات اعتراضی کشته است.

جمهوری اسلامی ارقام اعلام شدۀ قربانیان سرکوب در ایران را “کذب محض” خوانده و سخنگوی قوۀ قضاییه مدعی شده که خود معترضان تظاهرکنندگان را کشته اند.

رادیو فردا: وزارت خارجه ایران روز سه‌شنبه، دوم مهرماه، بیانیه سه کشور اروپایی درباره مذاکرات جدید درباره برنامه اتمی و موشکی جمهوری اسلامی را «تکرار طوطی‌وار ادعاها و درخواست‌های» آمریکا خواند و تاکید کرد که ایران وارد مذاکرات جدید نخواهد شد.

رهبران فرانسه و آلمان و بریتانیا روز دوشنبه در بیانیه مشترکی اعلام کردند که ایران مسئول حمله به تاسیسات نفتی عربستان سعودی است و از ایران خواستند «مذاکرات درازمدت برای برنامه اتمی و امنیت منطقه از جمله برنامه موشکی خود را بپذیرد».

وزارت خارجه ایران در واکنش به این بیانیه در توییتر خود نوشت: «فلج بودن سه کشور اروپایی در عمل به تعهدات خود بدون اجازه ایالات متحده، از ماه مه ۲۰۱۸ عیان بوده است. راه حل این نقیصه، عزم خود را جزم کردن برای شکل دادن مسیری مستقل است؛ و نه تکرار طوطی‌وار ادعاها و درخواست‌های ایالات متحده که با برجام همخوانی ندارد.»

این وزارتخانه سخنان محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران را تکرار کرد که گفته بود که ایران پیش از اجرای کامل توافق هسته‌ای موسوم به برجام، وارد هیچ توافق جدید نخواهد شد.

مقامات جمهوری اسلامی اتحادیه اروپا را متهم می‌کنند که به تعهدات خود در قبال باقی ماندن ایران در برجام متعهد نبوده و تحت تاثیر فشارهای آمریکا برای نجات این توافق دست از تلاش کشیده است.

کشورهای غربی اخیرا بر ضرورت دستیابی به توافقی جدید با ایران تاکید کرده‌اند.

در همین زمینه، نخست‌وزیر بریتانیا روز دوشنبه گفت زمان آن فرا رسیده که به جلو برویم و به توافق جدیدی با ایران دست یابیم.

این اظهارات با واکنش مثبت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روبه‌رو شد. دونالد ترامپ گفت که برای بوریس جانسون احترام قائل است و از پیشنهادش شگفت‌زده نشده است.

امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه ابراز امیدواری کرده که تلاش دیپلماتیکش منجر به دیدار حسن روحانی و دونالد ترامپ شود.

آقای مکرون روز دوشنبه نیز گفته بود: «ایرانی‌ها در زمینه شرط و شروط انعطاف دارند، اما در مورد زمان‌بندی نه. آنها معتقدند که [مذاکره] تنها باید بعد از این روند [لغو تحریم‌ها] انجام شود. این در حالی است که هدف ایالات متحده این است که جلسه [مذاکره] در آینده نزدیک برگزار شود.»

در همین حال کریستین امانپور، مجری شبکه خبری سی‌ان‌ان، روز شنبه به نقل از محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، نوشت که حسن روحانی مایل به دیدار با دونالد ترامپ است، به شرطی که «در قبال برداشتن تحریم‌ها ‘نظارت دائمی بر تاسیسات اتمی ایران [انجام گیرد]».

منابع: شبکه‌های اجتماعی، سی‌ان‌ان، رادیوفردا/ ا. م./ ف. دو.