اخبار

بی‌بی‌سی: اگرچه در هر دوره انتخابات موضوع تحریم مطرح بوده اما در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ دامنه آن افزایش زیادی داشته و احتمالا ادامه همان روندی است که اسفند ۹۸ در سردترین انتخابات مجلس در تاریخ جمهوری اسلامی رخ داد.
در این دوره انتخابات همچنین بر خلاف انتخابات گذشته برخی از اصول گرایان و حامیان رهبر جمهوری اسلامی از جمله عبدالرضا مصری، نایب رییس مجلس، به صراحت “مشارکت کم و نتیجه مطمئن” را به نفع کشور دانسته‌اند. سال ۱۳۸۱ در دور دوم انتخابات شوراها یکی از پایین‌ترین نرخ‌های مشارکت به ویژه در تهران شکل گرفت و تنها حدود ۵۶۲ هزار نفر در آن شرکت کردند که نزدیک به یک سوم مشارکت دوره قبل بود. اما به گواه بسیاری از فعالان و مقامات رسمی، کمترین رقم مشارکت برای انتخابات مجلس در کل کشور و در تهران مربوط به مجلس یازدهم است.
آمار رسمی در کل کشور ۴۲ و در تهران ۲۵ درصد اعلام شد اما عباس آخوندی، وزیر مستعفی دولت روحانی، رقم واقعی مشارکت در تهران را حتی کمتر از ۱۶ درصد اعلام کرد. موضوع تحریم انتخابات که از مجلس یازدهم مطرح شده بود از چند ماه پیش از انتخابات ریاست جمهوری شدت گرفت. هر چند پیش از تحریم انتخابات توسط گروه‌های سیاسی نیز برآورد می‌شد که به دلیل وضعیت اقتصادی و اعتراضات دی ۹۶ و آبان ۹۸ گروهی از شهروندان انتخابات را تحریم می‌کنند.
آخرین اتفاق مهم در اینباره بیانیه میرحسین موسوی از حصر خانگی بود که ساعاتی پیش از مناظره سوم نامزدهای انتخابات منتشر شد. میرحسین موسوی در ابتدای بیانیه خود آیه‌ای را به کار برد که اشاره به همدستی با “ظالمان” داشت و سپس انتخابات را “تحقیرآمیز و مهندسی شده” توصیف کرد. او دو انتخابات ریاست جمهوری سال های ۹۲ و ۹۶ را تحریم نکرده بود.

پیش از آقای موسوی نیز زهرا رهنورد، همسرش، در موضع مشابهی گفته بود که جمهوریت در جمهوری اسلامی ایران “در حال سلاخی و حذف کامل است”.اعلام تحریم یا عدم شرکت در انتخابات توسط میرحسین موسوی گروهی از هواداران مردد “جنبش سبز” را به سمت تحریم انتخابات سوق داد.

میرحسین موسوی از حصر خانگی انتخابات ۱۴۰۰ را ‘تحقیرآمیز’ خواند و تحریم کرد

یک روز پس از بیانیه میرحسین موسوی، پیام محمد خاتمی به کنگره حزب جوانان منتشر شد که علام کرده بود: “در این فضای سرد و فسرده در حاليكه جامعه ما نیاز به نشاط و اميد و اشتياق به شركت در عرصه سرنوشت دارد، اميدوارم اين حزب و همه… بتوانند در اين برهه حساس، مسئوليت خود را نسبت به ميهن و مردم، به درستی بشناسند.”

این پیام آقای خاتمی از سوی گروهی تعبیر به شرکت در انتخابات در مقابل بیانیه آقای موسوی شد، با این حال محمد علی ابطحی، عضو مجمع روحانیون مبارز، نوشت که آقای خاتمی به او گفته این بیانیه را دو هفته پیش برای این حزب فرستاده و ربطی به بیانیه میرحسین موسوی نداشته است. پیش از این اما مجمع روحانیون مبارز، به رهبری محمد خاتمی و موسوی خوئینی‌ها، رسما اعلام کرده بود که هیچ نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری ایران ندارد. این گروه سیاسی در بیانیه خود نوشته بود که دلیل این تصمیم “پرهیز از افتادن در دامی” است که “مهندسان انتخاباتی تدارک دیده‌اند”.

خاتمی و گذر از فیلسوف به سیاستمدار
انتخابات ۱۴۰۰: مجمع روحانیون مبارز از هیچ نامزدی حمایت نمی‌کند

مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم، دیگر گروه روحانیون اصلاح‌طلب، نیز پس از رد صلاحیت گسترده نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری اعلام کرده بود که انتخابات پیش رو انتخاباتی فرمایشی” خواهد بود. در این میان برخی احزاب اصلاح طلب نظر متفاوتی درباره شرکت در انتخابات دارند. موضع حزب کارگزاران سازندگی شرکت در انتخابات است اما حزب اتحاد ملت در اعتراض به رد صلاحیت نامزدها اعلام کرد که در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ نامزدی ندارد.
جبهه اصلاحات که برای هماهنگی احزاب اصلاح طلب در انتخابات تشکیل شده و بهزاد نبوی، رییس آن است نیز اعلام کرده بود که هر ۹ نامزد این جریان در روند تایید صلاحیت‌ها حذف شده‌اند و نامزدی برای معرفی به مردم ندارد. عبدالناصر همتی و محسن مهرعلیزاده نیز جزو نامزدهای معرفی شده توسط این جبهه نبودند.

انتخابات ۱۴۰۰ ایران؛ جبهه اصلاحات: نامزدی برای معرفی به مردم نداریم.

با این حال حسین مرعشی، نایب رییس این جبهه و عضو کارگزاران سازندگی، روز ۲۲ خرداد گفت اگر در نظرسنجی آقای همتی یا مهرعلیزاده با اقبال نسبی مردم روبرو شوند، فضا اینطور نیست که اصلاح طلبان نامزد نداشته باشند. جبهه اصلاحات همچنین برای انتخابات شوراها که همزمان با ریاست جمهوری برگزار می‌شود یک فهرست ۲۱ نفره معرفی کرده است. این رفتار این جبهه باعث اعتراض برخی شده و نوشته‌اند اگر بنا بر رای دادن است چرا فقط باید در انتخابات شوراها رای داد. در این میان نهضت آزادی ایران که در برخی از انتخابات اخیر از نامزدهای اصلاح طلبان حمایت کرده، با صدور بیانیه‌ای اعلام کرده که نهاد انتخابات در ایران به “مفهومی انتصابی و نمایشی” تبدیل شده و “امکان مشارکت در چنین انتخاباتی را نخواهد داشت”.
به جز احزاب رسمی برخی از کنشگران سیاسی در داخل ایران نیز انتخابات را تحریم کرده‌اند. از جمله ابوالفضل قدیانی، فعال سیاسی و از چهره‌های “جنبش سبز”. تعدادی از فعالان سیاسی داخل ایران از جمله فائزه هاشمی، هاشم خواستار و همچنین تعدادی از فعالان سیاسی جریان ملی مذهبی و اصلاح طلب در خارج از جمله آلان توفیقی، یاسر میردامادی، منصور فرهنگ،مهدی نوربخش و رضا علیجانی، نیز با انتشار بیانیه‌ای انتخابات را تحریم کرده‌اند.

بیانیه ۸۷ کنشگر و فعال سیاسی و مدنی ایران: ‘نه بلند و یکپارچه به انتخابات فرمایشی’

محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور پیشین ایران، نیز پس از رد صلاحیتش چندین بار اعلام کرده که رای نخواهد داد. افرادی از ۵۰ شهر و ۲۵ استان ایران در نامه ای تحت عنوان “هم آوا برای بایکوت انتخابات خرداد ۱۴۰۰ ” خود را نمونه ای از “رنگین کمان ملت ایران، از دگراندیشان، باورها و ادیان، تیره‌ها و تبارهای گوناگون ایرانی، از استان ها و شهرها و روستاهای گوناگون از سراسر کشور” معرفی و انتخابات را تحریم کرده‌اند.

اعتراض احمدی‌نژاد به رد صلاحیتش: کشور در ‘مسیر فروپاشی’ است
چرا فراخوان تحریم انتخابات ایران رو به افزایش است؟‏

کورش زعیم، عضو هیئت رهبری جبهۀ ملی ایران، مجتبی ابطحی، کنشگر صنفی، فاطمه اسانلو، مادر زندانی جان باخته، محمد نوری زاد، زندانی سیاسی، اکرم نقابی، از مادران پارک لاله از جملۀ امضا کنندگان این نامه هستند.
تحریم انتخابات توسط خانواده قربانیان اعتراض‌های اخیر و دهه ۶۰

گروهی از تحریم کنندگان انتخابات خانواده قربانیان اعتراضات آبان ۱۳۹۸، هواپیمای اوکراینی و اعدام‌های دهه ۱۳۶۰ ، هستند که با شرکت در نشست‌هایی در کلاب هاوس مخالفت خود را با شرکت در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ اعلام کردند. برادر نوید افکاری کشتی گیر ۲۷ ساله اعدام شده، جواد سلیمانی همسر الناز نبیئی مسافر کشته شده هواپیمای اوکراین در ۳۰ سالگی، فرزانه انصاری خواهر فرزاد انصاری کارگر ۲۷ ساله جان باخته در آبان ماه، لاله بازرگان خواهر بیژن بازرگان اعدام شده در شهریور ۱۳۶۷ در سن ۲۹ سالگی و محبوبه رمضانی مادر پژمان قلی پور جوان ۱۸ ساله کشته شده در آبان ۱۳۹۸ از جمله این افراد هستند.

‘نمی‌خواهم با عکس پژمان به خانه هیچ مادری بروم’

تحریم انتخابات در گروه‌های خارج از کشور
از چند ماه پیش گروه‌ها و کنشگران سیاسی در خارج از تحریم انتخابات سخن گفته‌اند و کارزارهایی چون “رای نمی‌دهم”، “رای، بی رای” و “نه به جمهوری اسلامی” شکل گرفته است. روز ۲۱ خرداد نیز گروهی از مخالفان جمهوری اسلامی یک کنفرانس مجازی با عنوان “نه به جمهوری اسلامی؛ رای بی رای” برگزار کردند. در این نشست مجازی شاهزاده رضا پهلوی، امیرحسین اعتمادی، ناهید بهمنی، فواد پاشایی، کریم شامبیاتی، حسن شریعتمداری، مسیح علینژاد، شاهین نجفی، مسعود نقره کار، و اسماعیل نوری علا حضور داشتند. پیش از آن نیز نشست‌های مختلفی از سوی گروه‌های اپوزیسیون برای تحریم انتخابات برگزار شد. از جمله ۳۲ گروه سیاسی در قالب سه سازمان “کنگره ملیت‌های ایران فدرال”، “شورای دموکراسی خواهان ایران”، و “همبستگی برای آزادی و برابری در ایران”، از روز شنبه ۱۵ خرداد نشستی دو روزه را برگزار کردند. مرکز همکاری احزاب کردستان ایران نیز این انتخابات را تحریم کرده است.

کنفرانس مجازی تحریم کنندگان انتخابات ۱۴۰۰: ‘نه به جمهوری اسلامی؛ رای بی رای’

همچنین سه تشکل سیاسی خارج از کشور شامل اتحاد جمهوری خواهان ایران، حزب چپ ایران (فدائیان خلق) و همبستگی جمهوری خواهان ایران با انتشار بیانیه‌ای مشترک، انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ را تحریم کردند. روز ۱۷ خرداد نیز ۱۵۰ نفر از فعالان سیاسی، مدنی و صنفی در داخل و خارج از کشور طی بیانیه‌ای خواستار تحریم انتخابات “نمایشی و فرمایشی” شدند. احمد علوی، بهروز خلیق، جعفر عظیم زاده، حسن نایب هاشم، رسول بداقی، کاظم علمداری، محسن یلفانی،مهدی نوربخش، نیره توحیدی و مهرداد درویش پور از جمله امضا کنندگان این بیانیه بودند.
دو روز پیش از آن نیز بیانیه بیش از ۲۰۰ از کنشگران ایرانی مقیم خارج در تحریم انتخابات منتشر شد. عباس میلانی، رامین جهانبگلو، فریدون خاوند، کاظم علمداری، کاظم کردوانی، حسن نایب هاشم و فرشته مولوی از جمله امضا کنندگان این بیانیه بودند.

بحث موافقان و مخالفان در روزهای آخر

در روزهای مانده به انتخابات بحث درباره شرکت یا تحریم ادامه دارد. مدافعان شرکت تاکید می‌کنند که راه حل مشکلات، عدم شرکت در انتخابات نیست. آنان دولت محمود احمدی نژاد را مثال می‌زنند که به دلیل اقدامات آن گروهی از مردم ناچار به حمایت از میرحسین موسوی در سال ۸۸ شدند. آنان معتقدند که در صورت مشارکت مردم در دومین دوره انتخابات شوراها روند دولت خاتمی ادامه پیدا می‌کرد و تغییراتی در وضعیت کشور رخ می داد.
با این حال “اصلاح ناپذیر بودن جمهوری اسلامی”، ” نامشروع بودن حکومت و انتخابات آن”، “بازی دادن مردم با رقابت های مصنوعی” از جمله دلایل موافقان تحریم است. “بی اعتنایی حسن روحانی به وعده های انتخاباتی” و “اوضاع به شدت ناگوار معیشتی مردم و ناکارآمدی حکومت در رفع برخی معضلات و مشکلات معمولی” از جمله دلایل گروه دیگری از طرفداران تحریم است. برخی تحلیلگران نیز نقطه آغاز گسترده‌تر شدن تحریم را با اعتراضات ۹۶ مرتبط می‌دانند که نخستین بار شعار “اصلاح طلب اصولگرا، دیگه تمومه ماجرا” سر داده شد.

تحریم انتخابات چه سودی دارد؟‏

برجام و نقش شورانگیزی آن

برخی ناظران یکی از دلایل مهم اقبال جامعه به انتخابات و برگزیدن حسن روحانی را در سال ۹۲ امید به رفع تحریم ها و گشایش های اقتصادی متعاقب آن می‌دانند، چنانچه حتی اصولگرایان نیز جمله معروف حسن روحانی در رقابت‌ها انتخاباتی مبنی بر چرخش همزمان سانتریفیوژ و چرخ زندگی مردم علت اصلی استقبال رای دهندگان و پیروزی او در انتخابات می‌دانند. برجام و آثار اقتصادی آن در کنترل تورم و گرانی، یکی از دلایل مهم پیروزی آقای روحانی در سال ۹۶ هم بود؛ اما با خروج آمریکا از این توافق و تحریم‌هایی که در راستای فشار حداکثری اعمال شد، ورق برگشت.
از مدتی پیش برخی سایت ها احیای برجام را در تحریم یا شرکت مردم در انتخابات موثر می‌دیدند و براساس این تحلیل به نتیجه نرسیدن مذاکرات وین نیز می‌تواند در کاهش شرکت در انتخابات موثر باشد.

دویچه‌وله: اظهارات وزیر اطلاعات دولت احمدی‌نژاد در این باره که رد صلاحیت هاشمی رفسنجانی در انتخابات ۹۲ به توصیه او صورت گرفته، واکنش‌های زیادی را برانگیخته است. جهانگیری خواستار پخش ویدیو و نوارصوتی نشست شورای نگهبان با مصلحی شد.

پس از انتشار مصاحبه‌ای با حیدر مصلحی در روز یکشنبه، ۲۳ خرداد (۱۳ ژوئن) موجی از واکشن‌ها به اظهارات وزیر اطلاعات دولت دهم جمهوری اسلامی در باره رد صلاحیت علی اکبر هاشمی رفسنجانی در سال ۱۳۹۲ به‌ راه افتاده است.

مصلحی در این مصاحبه فاش ساخت که بر “اساس کف خیابان” دریافته است، ریاست جمهوری رفسنجانی به نفع حکومت نخواهد بود.

به گفته او، “یک عزیزی” در شورای نگهبان اطمینان داده است که “بچه حزب‌اللهی‌ها نخواهند گذاشت این اتفاق بیفتد”، اما مصلحی تاکید کرده که تحقیقات میدانی وزارت اطلاعات به این نتیجه رسیده است که اکثریت رأی‌دهندگان رفسنجانی را انتخاب خواهند کرد.

رفسنجانی سه روز پیش از انتخابات ۹۲ در دیدار با جمعی از فعالان دانشجویی چند استان‌ در پاسخ به پرسشی در باره دلیل رد صلاحیتش گفته بود: «از آنجا که در مسیر تایید صلاحیت بنده نیز بهانه و مشکلی نبود، یک مقام ارشد امنیتی برخلاف عرف و قانون، شخصا در جلسه بررسی صلاحیت‌ها در شورای نگهبان حضور یافت که ابتدا مورد اعتراض برخی از اعضای شورای نگهبان نیز قرار گرفت و نهایتا به اعضای شورای نگهبان گفت که حضور هاشمی در انتخابات می‌تواند موجب پیروزی قاطع و با رای بالای مردم شود که با راه و رسم آنها سازگار نیست و لذا این شورا را متقاعد کرد که به بهانه شرایط جسمی رای به عدم احراز صلاحیت بنده دهند.»

علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی

واکنش شورای نگهبان

عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان روز دوشنبه ۲۴ خرداد (۱۴ ژوئن) در واکنش به اظهارات وزیر اطلاعات دولت احمدی‌نژاد نوشت:‌ «آقای مصلحی هرگز چنین مطلبی را در جلسه شورا بیان نکرد و نسبت به دیگر مطالب کلی ایشان نیز به شدت اعتراض شد و اعضا آن‌ را قبول نداشتند. نمی‌خواهم برخورد آقایان را در جلسه با ایشان بگویم. شورا گزارش نهادهای قانونی را بررسی می‌کند و نهایتا بر اساس تشخیص و رای اعضا نتیجه اعلام می‌گردد.»

سخنان مصلحی، تکذیب شورای نگهبان و واکنش‌های سیاستمداران گوناگون به اعتراف وزیر اسبق اطلاعات جمهوری اسلامی هزاران بار در شبکه‌های اجتماعی نقد و تفسیر شده است.

اکثر کاربران طعنه‌پردازی کرده‌اند و برخی هم به “تصمیمات احمقانه” نهادهای حکومتی پرداخته‌اند و “نظام” را در کل زیر سوال برده‌اند، زیرا کارگزاران آن “مصلحت ندانسته‌اند ریاست دولت را به رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام بسپارند”.

انتقاد بسیاری از کاربران در این راستا است که مصلحی ابایی ندارد بگوید، اکثریت رای‌دهندگان خواهان هاشمی بوده‌اند اما در جمهوری اسلامی رای وزیر اطلاعات بر رای اکثریت می‌چربد.

واکنش وابستگان حکومت

اسحاق جهانگیری، معاون رئیس جمهور و رئیس ستاد رفسنجانی در انتخابات ریاست جمهوری ٩٢، ضمن توصیه به شورای نگهبان برای احترام به قانون، خواستار “انتشار فیلم و صوت کامل آن جلسه مهم” شده است.

محمود صادقی، نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی در پیامی توئیتری نوشته است:‌ «با این گزارش وزیر وقت اطلاعات درباره‌ی هزینه‌فایده‌ی تأیید و رد صلاحیت هاشمی رفسنجانی، احتمالا چند وقت دیگر شاهد گزارش هزینه‌فایده‌ی زندگی و مرگ او نیز خواهیم بود.»

مهدی نصیری، سردبیر پیشین کیهان هم ضمن بیان این که انتخابات توسط شورای نگهبان مهندسی می‌شود، نوشته است: «روزگار ما روزگار به فحشا کشانده‌شدن کلمات است: شورای نگهبان، شرع و قانون.»

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

عباس عبدی، از چهره‌های سرشناس اصلاح‌طلب معتقد است: «اگر دو دهه پیش کسی می‌گفت، روزی برسد که فردی چون هاشمی را یک روحانی درجه چند رد صلاحیت کند و به قول خودش ۱۲ مجتهد و حقوق‌دان هاج و واج نظرش را بپذیرند، حتما چنین شخص پیشگویی را به تیمارستان می‌بردند. ولی این هم رخ داده است.»

“سرمنشاء همه فسادها در جمهورى اسلامى”

علی شکوری‌راد، دبیرکل “حزب اتحاد ملت ایران اسلامی” نیز در شبکه تلگرام پیام داده است، “جایی که قانون‌گریزی از جانب شورای نگهبان قانون اساسی رایج شود، اساس حکومت بر باد است. مردم به چه دلیل باید به چنین حکومتی اعتماد کنند؟”

شکوری راد علاوه بر این، نامه‌ سرگشاده‌ای به علی خامنه‌ای نوشته و در آن از رهبر جمهوری اسلامی پرسیده است:‌ «آیا به این رویه واقف بوده و هستید و آن را تأیید می‌فرمایید و یا اکنون که این رویه فاسد برملا و مکشوف شده است در صدد چاره آن خواهید بود؟»

این سیاستمدار اصلاح‌طلب در نامه خود نوشته است، سخنان مصلحی “حقیقتی را آشکار کرد که نشان‌دهنده سرمنشاء همه فسادها در نظام جمهورى اسلامى ایران است”.

به اعتقاد او ردصلاحیت‌های اخیر برای انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ هم “بر همین رویه بوده و‌مبنای قانونی نداشته و موجب شده است اکثریت مردم در عمل نامزد مطلوب خود را در بین افراد مورد تایید شورای نگهبان نبینند”.

شکوری راد در پایان نامه خود ضمن طرح این پرسش که آیا “ملت شریف ایران استحقاق آن را دارند تا از حکمرانانی برخوردار باشند که عصاره فضائل آنها باشند و نه آلوده به رذیلت دروغ و قانون‌شکنی”، از خامنه‌ای تقاضا کرده است، در رابطه با “فسادی که حتی شورای نگهبان قانون اساسی جمهوری اسلامی را هم فرا گرفته چاره‌اندیشی کند”.

یورونیوز: حیدر مصلحی، وزیر اطلاعات دولت احمدی‌نژاد در حالی می‌گوید که به خاطر اقبال به اکبر هاشمی رفسنجانی در انتخابات سال ۱۳۹۲ تصمیم به رد صلاحیت وی گرفته شد که سخنگوی شورای نگهبان این موضوع را تکذیب می‌کند. از سوی دیگر چهره‌های سیاسی واکنش‌های زیادی به این سخنان نشان دادند.

حیدر مصلحی در یک گفت‌وگوی تصویری که بخش‌هایی از آن روز گذشته در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد گفت: «در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲، یکسری جلسات داشتیم که در این جلسات بحث‌هایی می‌شد که کف خیابان وضعیت چطور است.»

وی تاکید کرد که گزارشی را طبق همین شرایط ارائه کرده است که در این انتخابات آقای هاشمی رای می‌آورد. وی تصریح کرد در گزارشی دو صفحه‌ای «هزینه و فایده تایید یا رد صلاحیت ایشان را بر اساس حفظ نظام» نوشت. وی افزود: «بعد هم جمع بندی کردم که با توجه به موقعیت نظام ، به مصلحت نظام است که ایشان رد صلاحیت شود. »

وی به حضور خود در جلسه شورای نگهبان به این منظور اشاره کرد و افزود: «در جلسه شورای نگهبان شرکت کردم و چیزی را که به جمع‌بندی رسیده بودم خواندم. فقه‌ها و حقوق‌دانان شورای نگهبان هر چه در ذهنشان گشتند تا انقلتی به صحبت‌های من بیاورند نتوانستند.»

وی تصریح کرد: «فقط یکی از حقوق‌دان‌های شورای نگهبان سوالی را مطرح کرد که من گفتم که اینجا نظام مورد بحث است و من شخص را نمی‌گویم. برای این نظام بسیاری افراد بزرگ فدا شده‌اند. بعد آقایان تصمیم گرفتند.»
کدخدایی خطاب به مصلحی: نمی‌خواهم برخورد آقایان با شما را بگویم

با این حال عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان در توییتی که صبح امروز منتشر کرد با تکذیب سخنان وزیر سابق اطلاعات گفت: «‏آقای مصلحی هرگز چنین مطلبی را در جلسه شورا بیان نکرد و نسبت به دیگر مطالب کلی ایشان نیز به شدت اعتراض شد و اعضا آن را قبول نداشتند.»

آقای مصلحی هرگز چنین مطلبی را در جلسه شورا بیان نکرد و نسبت به دیگر مطالب کلی ایشان نیز به شدت اعتراض شد و اعضا آنرا قبول نداشتند. نمی خواهم برخورد آقایان را در جلسه با ایشان بگویم.
شورا گزارش نهادهای قانونی را بررسی می کند و نهایتا بر اساس تشخیص و رای اعضا نتیجه اعلام می گردد.

— عباسعلی کدخدایی (@Kadkhodaee_ir) June 14, 2021

وی در ادامه نوشت که «نمی‌خواهد برخورد آقایان را در جلسه با ایشان بگوید.» کدخدایی افزود: «شورا گزارش نهادهای قانونی را بررسی می کند و نهایتا بر اساس تشخیص و رای اعضا نتیجه اعلام می‌شود.»

شورای نگهبان در سال ۱۳۹۲ در تصمیمی پر سر و صدا اکبر هاشمی رفسنجانی را رد صلاحیت کرد. برخی دلیل این رد صلاحیت را «کهولت سن» عنوان کردند اما کدخدایی در آن زمان گفته بود: «اینکه [رد صلاحیت] به دلیل خاص یا الزاماً سن و کهولت بوده است، اینطور نیست.»

با این حال در خرداد ۱۳۹۲ هاشمی رفسنجانی در دیدار با جمعی از جوانان فعال دانشجویی این موضوع را بدون نام بردن از حیدر مصلحی تایید کرده بود: « يك مقام ارشد امنیتی، برخلاف عرف و قانون، شخصا در جلسه بررسی صلاحیت ها در شورای نگهبان حضور يافت كه ابتدا مورد اعتراض برخي از اعضای شورای نگهبان نيز قرار گرفت و نهايتا به اعضای شوراي نگهبان گفت: كه حضور هاشمی در انتخابات می‌تواند موجب پيروزی قاطع و با رای بالای مردم شود كه با راه و رسم آنها سازگار نيست!» وی در آن سال از نامزدی حسن روحانی در انتخابات حمایت کرد.
واکنش‌های دیگر به سخنان حیدر مصلحی

علی مطهری، نماینده سابق مجلس در واکنش به این سخنان گفت: «آقای مصلحی می‌گوید در سال ۹۲ به شورای نگهبان گفتم آقای هاشمی رفسنجانی رای می‌آورد، به‌خاطر حفظ نظام مصلحت نیست تایید صلاحیت شود و شورا پذیرفت. آقای کدخدایی می‌گوید شورای نگهبان کاری به مصلحت ندارد و مر قانون را عمل می‌کند. به راستی تکلیف عدالت و تقوا در این شورا چه می‌شود؟»

وی تاکید کرد که « معمای رد صلاحیت شخصیت‌های محبوب در این دوره نیز حل شد: چون رای داشتند، برای حفظ نظام رد شدند.»

محمود صادقی، عضو سابق مجلس ایران نیز گفت: «با این گزارش وزیر وقت اطلاعات درباره‌ی هزینه-فایده‌ی تأیید و رد صلاحیت هاشمی رفسنجانی، احتمالا چند وقت دیگر شاهد گزارش هزینه-فایده‌ی زندگی و مرگ او نیز خواهیم بود.»

هاشمی رفسنجانی در تاریخ ۱۹ دی ۱۳۹۵ بر اثر آنچه «عارضه قلبی» نامیده شد درگذشت. برخی از فرزندان وی، مرگ این سیاستمدار ایرانی را مشکوک عنوان کردند.

با این گزارش وزیر وقت اطلاعات درباره‌ی هزینه-فایده‌ی تأیید و رد صلاحیت هاشمی رفسنجانی، احتمالا چند وقت دیگر شاهد گزارش هزینه-فایده‌ی زندگی و مرگ او نیز خواهیم بود.

— محمود صادقی (@mah_sadeghi) June 13, 2021

عباس عبدی، فعال سیاسی اصلاح طلب در توییتر در واکنش به سخنان مصلحی گفت: «اگر دو دهه پیش کسی می‌گفت روزی برسد که فردی چون هاشمی را یک روحانی درجه چند ردصلاحیت کند و به قول خودش ۱۲ مجتهد و حقوقدان هاج و واج نظرش را بپذیرند؛ حتما چنین شخص پیشگویی را به تیمارستان می‌بردند. ولی این هم رخ داده است.»
مهدی نصیری: برخی دیگر از مهندسی انتخابات ورق خورد

مهدی نصیری سردبیر و مدیر مسئول سابق روزنامه کیهان نیز گفت که «برگی دیگر از دفتر مهندسی انتخابات توسط شورای نگهبان را ورق زد‌.»

علی شکوری‌راد، دبیرکل حزب اتحاد ملت ایران اسلامی در نامه‌ای به رهبری جمهوری اسلامی گفت: «سخنان اخیر حیدر مصلحی حقیقتی را آشکار کرد که نشان دهنده سرمنشاء همه فسادها در نظام جمهورى اسلامى ایران است.»
جهانگیری: برای جبران حقوق پایمال شده فیلم و صوت آن جلسه را منتشر کنید

اسحاق جهانگیری، معاون اول حسن روحانی در واکنش به این موضوع گفت: «اظهارات دیرهنگام وزیر اطلاعات دولت دهم تامل برانگیز است، چه جریانی با چه رویکردی مصلحت نظام را در رد صلاحیت آیت الله هاشمی رفسنجانی که به شهادت تاریخ از استوانه‌های انقلاب و نظام بود، می‌داند؟»

جهانگیری که خود نامزد سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری بود و رد صلاحیت شد، افزود: «بر اساس چه گزارش ها و مستنداتی درباره مهم ترين مسائل كشور حتي در شورای نگهبان تصمیم سازی و تصميم گيری می شود؟»

وی افزود: «به عنوان رئيس ستاد مرحوم آيت الله هاشمی رفسنجانی در انتخابات ریاست جمهوری ٩٢، از شورای محترم نگهبان ميخواهم كه برای جبران حقوق پايمال شده و احترام به افکار عمومی به جای هرگونه پاسخگویی غير موثر، اقدام به انتشار فيلم و صوت كامل آن جلسه مهم نمايد.»

حیدر مصلحی در حال حاضر کاندیدای میان دوره‌ای مجلس خبرگان از حوزه انتخابیه تهران است. وی از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۲ وزیر اطلاعات ایران بود.

رادیوفرانسه: هفده روز مانده به انتخابات ریاست جمهوری، نیروی انتظامی و همچنین تمامی نهادهای اطلاعاتی و امنیتی کشور برای برگزاری بی‌خطر رأی‌گیری بسیج شده‌اند. رژیم جمهوری اسلامی که خواهان مشارکت هرچه بیشتر مردم است، در عین حال با تهدید و هشدار و ایجاد فضای ارعاب، بدبینی عمومی نسبت به این انتخابات را روز به‌روز افزایش می‌دهد.

روز سه‌شنبه ۱۱ خرداد، حسین رحیمی، فرماندۀ انتظامی تهران بزرگ گفت: اجازه نمی‌دهیم کوچک‌ترین خلل امنیتی و انتظامی در انتخابات ایجاد شود و با هر فرد یا گروهی که بخواهد امنیت جامعه را خدشه‌دار کند برخورد خواهیم کرد.

هرچند رحیمی تأکید کرد که “تأمین امنیت انتخابات به طور کامل بر عهدۀ پلیس است”، اما تردیدی نیست که به غیر از پلیس، سایر نهادهای امنیتی، اطلاعاتی و انتظامی نیز برای برگزاری انتخابات آماده شده‌اند.

علی خلیلی، معاون قرارگاه ثارالله (مسئول امنیت پایتخت) هشدار داده است که “دشمنان تمام نیروی خود را متمرکز کرده‌اند تا انتخابات را به یک انتخابات بدون شور و هیجان و مشارکت تبدیل کنند و با امنیتی کردن فضا، به ناآرامی و نارضایتی و جنبش‌های فراگیر دامن بزنند”.

خبرهای تأییدنشده حاکی از فشارهای قرارگاه ثارالله و سازمان اطلاعات‌ سپاه بر برخی چهره‌های سیاسی است تا از آنان تعهد بگیرند که در انتخابات، “در چارچوب قانون” عمل خواهند کرد.‎

در حال حاضر دو نگرانی بزرگ رژیم جمهوری اسلامی بی‌اعتنایی مردم نسبت به انتخابات و همچنین بالا گرفتن اعتراضات نسبت به آن است. این دو نگرانی سبب شده تا مبلغان و مسئولان نظام زبان تشویق و تهدید را به هم بیامیزند.

فتنۀ سفید

دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی کشور شدیداً مراقب‌اند که غر و لندهای برخی رد صلاحیت‌ شدگان – از جمله احمدی‌نژاد یا حسن خمینی – ایجاد آشوب و “فتنه” نکند. بخشی از اصولگرایان نیز همچنان نگران توطئه‌های اصلاح‌طلبان هستند.

خبرگزاری فارس هشدار داده است که “برخی از احزاب تندرو جریان اصلاح طلب با محوریت برخی از فعالان فتنۀ ۸۸ به دنبال راه اندازی فتنۀ جدیدی با عنوان فتنۀ سفید هستند”. فارس می‌افزاید: “احزاب تندرو اصلاح‌طلب بنا دارند با سرمایه‌گذاری بر روی ضد انقلاب و همچنین طرفداران یکی از کاندیداهای رد صلاحیت شده (؟)، تعداد آرای باطله را افزایش دهند و اسم آن را هم اعتراض مدنی سفید گذاشته‌اند”.

چهار روز قبل، سردار حسین اشتری، فرماندۀ کل نیروی انتظامی (ناجا) که در جمع مداحان سخن می‌گفت، صریحاً “هنجارشکنان” و کسانی که مردم را به عدم شرکت در انتخابات دعوت می‌کنند، به برخورد پلیسی و قضائی تهدید کرد. دادستان تهران، علی القاصی نیز به طور کلی به همۀ نامزدهای انتخابات هشدار داده که از “خطوط قرمز نظام” عبور نکنند.

با اینحال برخی شخصیت‌های سیاسی نگرانند که زبان زور و تهدید، آثار سوء داشته باشد. بعد از آن که سعید قاسمی و مرتضی آقاتهرانی – دو مبلّغ عوام‌گرای نظام – همۀ ناراضیان بالقوه و بالفعل انتخابات را علناً به برخورد خشن و خیابانی تهدید کردند، انتقادهایی علیه این نوع اظهارات بی‌پروا شنیده شد. به گفتۀ جلال میرزایی، فعال سیاسی اصلاح‌طلب، اظهارات امثال قاسمی و آقاتهرانی “تحریک‌کننده است و موجب بروز برخی اتفاقات در کشور می‌شود”.

دغدغۀ رونق‌بخشی به انتخابات

بسیاری از مسئولان نظام با چند روز تأخیر پیامدهای فاجعه‌بار سخنان عباس کدخدایی (سخنگوی شورای نگهبان) را دریافتند و برای جبران آن، با لحنی مهربانانه‌تر از مردم خواستند که حتماً در انتخابات شرکت کنند.

روز گذشته وزارت کشور در جهت تدارک روز انتخابات، همایشی را با شرکت معاونان سیاسی استانداری‌های سراسر کشور برگزار کرد. به این مناسبت جمال عرف، معاون سیاسی وزیر کشور وظیفۀ اصلی وزارتخانه‌اش را “برگزاری سالم و امن انتخابات” اعلام کرد.

به گفتۀ جمال عرف یکی دیگر از وظایف وزارت کشور، “رونق‌بخشی” به انتخابات است. او نرخ مشارکت را بر اساس “آخرین گزارش‌های موثق”، در حدود ۴۰ درصد دانست، اما اضافه کرد: “باید تلاش کنیم که این نرخ مشارکت به درجه بالایی ارتقا یابد”.

رئیسی باید بیش از ۱۶ میلیون رأی بیاورد

اصولگرایان می‌پندارند که تنها راه برای تضمین رأی بالای ابراهیم رئیسی، انصراف سایر نامزدهاست. در انتخابات چهار سال قبل، شمار آراء وی ۱۶ میلیون اعلام شد. اصولگرایان نگرانند که اگر این بار میزان آراء وی کمتر شود، موجب آبروریزی خواهد بود. به همین دلیل “فشارهای دوستانه” را بر سعید جلیلی افزوده‌اند تا او به نفع رئیسی کنار بکشد. مهدی چمران گفته است: “آرزوی من این است که جلیلی به نفع رئیسی کنار برود”…

اما سعید محمد، نامزد رد صلاحیت‌شده که حالا با پیگیری و اصرار و احتمالاً به امید مقامی مهم در دولت آینده خود را به ابراهیم رئیسی نزدیک می‌کند در کانال تلگرامش نوشته است که تکرار عبارت “رئیسی رأی می‌آورد”، توطئه‌ای برای “تولید انفعال” است. سعید محمد می‌افزاید: “این انفعال ظاهراً به تیم رسانه‌ای ابراهیم رئیسی هم کشیده شده و گویی خیالشان راحت است. اما اوضاع اصلاً به نفع رئیسی نیست و برای کسب رأی معقول نیازمند یک جنگ تمام عیار است”…

در حالی که امام جمعۀ اصفهان انتخابات سوریه را الگو دانسته و آرزوی مشارکت ۹۵ درصدی به نفع یک نامزد یگانه کرده است(مثل بشار اسد)، غلامرضا مصباحی‌مقدم، سخنگوی جامعۀ روحانیت مبارز گفته است که “شورای ائتلاف اصولگرایان فقط یک نفر را به مردم معرفی می‌کند (رئیسی) اما مردم حق دارند به هرکس که مایل بودند رأی دهند”… او می‌افزاید: “این که سایر نامزدهای اصولگرا به نفع رئیسی از انتخابات کناره‌گیری کنند یا در صحنه بمانند به نظر شخصی خود آنها بستگی دارد”…

چند روز قبل، مرتضی آقاتهرانی که عضو جبهۀ پایداری است “کنار کشیدن” سعید جلیلی را عاقلانه دانسته و گفته بود: “از پیامبر اسلام آمده که می فرمایند اگر دو نفر کاندیدا شوند و یکی ببیند که دیگری از او بهتر است ولی در صحنه بماند، او یک خائن است”…

خُسن آقا: بعد از برق مجانی حالا نوبت حقوق مجانی شد
دویچه‌وله: فرمانده سابق سپاه و نامزد انتخابات ریاست جمهوری می‌گوید اگر پیروز شود حتما در هیات دولت دو زن را وزیر می‌کند و به زنان خانه‌دار هم حقوق می‌دهد. او قبلا اعلام کرده که یارانه ۴۰ میلیون ایرانی را می‌توان ۴۵۰هزار تومان کرد.

محسن رضایی در تازه‌ترین وعده به رای‌دهندگان گفته که خانه‌داری در دولت او شغل محسوب خواهد شد و دستکم دو وزیر زن را نیز وارد کابینه می‌کند.

دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام و کاندیدای انتخابات ۱۴۰۰ روز شنبه هشتم خرداد در جمع خبرنگاران گفت: «در دولت ما از هیات دولت گرفته تا خانه‌های ملت ایران، برای بانوان برنامه خواهیم داشت. حتما و حداقل دو تن از اعضای هیات دولت من از بانوان خواهند بود… در کسب و کارهای کشور، تجارت و در کسب و کارهای خانگی، به بانوان امکانات لازم را می‌دهیم تا توان تولید و کسب درآمد داشته باشند. بار معیشت خانه را کاهش داده و رفاه بیشتری داشته باشند.»

او یک روز قبل نیز در مصاحبه‌ای رادیویی گفته بود اولویت اول دولتش آن است که از چند نقطه به گرانی‌ها حمله کند: «ما در زمینه کسب و کار، کاهش نرخ سود بانکی، تجارت و صادرات با ۱۵ کشور همسایه برنامه داریم. مثل مهار اژدهایی که چند سر دارد، از چند ناحیه به گرانی حمله می‌کنیم تا بتوانیم آن را کنترل کنیم وگرنه با هیچ اقدام یک‌بُعدی، گرانی در ایران تحت کنترل درنخواهد آمد.»

سرلشگر رضایی در آن گفت‌وگو یادآور شد که اقتصاددان است و حرف‌های بدون مبنا نزده و نخواهد زد. او در توضیح امکان پرداخت یارانه ۴۵۰هزار تومانی در اینستاگرام نوشته است: «سریعاً با تعیین نرخ و قیمت ترجیحی، معادل چهار میلیارد دلار از محل فروش محصولات نفتی به ثروتمندان و معادل همین مقدار از خرید نهاده‌های دامی، صرفه‌جویی خواهیم کرد و با جلوگیری از اتلاف ثروت عمومی و قطع دست ویژه‌خواران، یارانه را به مبلغ چهارصد و پنجاه هزار تومان ماهانه برای هر فرد، به چهل میلیون نفر از ملت ایران (که درآمد کمتری دارند) واریز خواهیم کرد.»

رضایی در آن مصاحبه‌ رادیویی گفته بود : «چهار میلیارد دلار یارانه گاز و بنزین و گازوییل و برق و آب به دهک بالای جامعه اختصاص یافته و خانه‌هایی هستند که برق مصرفی یک لوسترشان کل برق مصرفی کوچه‌های جنوب شهر تهران است.»

رضایی در توضیح برنامه‌هایش برای زنان گفته است: «دو وظیفه بر عهده زنان می‌گذاریم؛ یکی تربیت فرزند و دیگری مسئله بهداشت و سلامت.»

از جمله برنامه‌های دیگر او، جرم‌انگاری “توهین به اقوام ایرانی” است. رضایی در صدا و سیما تاکید کرده که اگر رئیس جمهور شود لایحه‌ای در این زمینه به مجلس می‌فرستد و امکان تدریس زبان مادری اقوام در مدارس را نیز فراهم خواهد کرد.

محسن رضایی نام کابینه فرضی خود را “دولت اقدام و تحول” گذاشته است. او به دلیل چهار مرتبه کاندیداتوری در انتخابات ۱۶ سال گذشته، رکورددار نامزدی شناخته می‌شود.

ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضاییه و قاضی احکام اعدام در دادگاه‌های تابستان ۶۷ دومین خیز برای رفتن به پاستور را برداشته است. او در انتخابات دوره قبل رقیب روحانی بود و ۱۷ میلیون رای آورد. خبرگزاری فارس پیشاپیش با انتشار تصویری ترکیبی از هفت نامزد، به استقبال ریاست جمهوری رئیسی رفت؛ پوستری که عکس رئیسی متمایزتر و بزرگتر از سایرین است.
استصواب جنجالی؛ هفت کاندیدای مورد تایید کیستند؟

ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضاییه و قاضی احکام اعدام در دادگاه‌های تابستان ۶۷ دومین خیز برای رفتن به پاستور را برداشته است. او در انتخابات دوره قبل رقیب روحانی بود و ۱۷ میلیون رای آورد. خبرگزاری فارس پیشاپیش با انتشار تصویری ترکیبی از هفت نامزد، به استقبال ریاست جمهوری رئیسی رفت؛ پوستری که عکس رئیسی متمایزتر و بزرگتر از سایرین است.

رادیوفرانسه: عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان، درپاسخ به این سئوال که آیا این شورا در احراز صلاحیت نامزدهای انتخابات مسألۀ مشارکت رأی‌دهندگان را در نظر می‌گیرد، گفت : نرخ مشارکت در انتخابات مسئلۀ شورای نگهبان نیست و پائین بودن مشارکت مردم در انتخابات مشکل قانونی نیست.

عباسعلی کدخدایی تصریح کرد : “مشارکت پائین از جهت قانونی و حقوقی مشکلی ندارد و در قانون هم تحت این عنوان مسأله‌ای وجود ندارد.” سخنگوی شورای نگهبان سپس افزود که “شورای نگهبان طبق قانون عمل می‌کند و ممکن است در یک جا مشارکت بالا باشد و در یک جا پائین” و در هر حال به گمان او “باید یک مکانیزم دیگری برای این امر در نظر گرفته شود.”

رهبر حکومت اسلامی ایران، علی خامنه‌ای، در آخرین سخنرانی تصویری خود در مقابل نمایندگان مجلس شورای اسلامی گفت که به گمان او مشارکت مردم در انتخابات ربطی به نامزدها و اسامی ندارد و در صورتی که نامزدها مردم را قانع کنند رأی‌دهندگان پای صندوق‌های رأی وسیعاً حضور می‌یابند.

عباسعلی کدخدایی در جای دیگری از سخنان امروز خود دربارۀ اظهارات آیت الله آملی لاریجانی پس از اعلام فهرست هفت نامزد تأئید شده از سوی شورای نگهبان گفت که وی مسئول صحبت‌های آملی لاریجانی نیست هر چند نکاتی را به او متذکر شده است.

در پی رد صلاحیت نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری از جمله علی لاریجانی، آیت الله صادق آملی لاریجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و عضو فقهای شورای نگهبان تصمیم‌های اخیر این شورا را غیرقابل دفاع و ناشی از دخالت‌های فزایندۀ دستگاه‌های امنیتی دانست، هر چند او ساعاتی بعد اعلام کرد که هرگز نخواهد گذاشت که “ضد انقلاب و رسانه‌های معاند” از گفته‌های او سوءاستفاده کنند و سخنان انتقادی او دربارۀ شورای نگهبان و روند غیرقابل قبول احراز صلاحیت‌ها از سر دلسوزی ایراد شده اند.

بی‌بی‌سی: روزنامه جمهوری اسلامی: کسی در اینکه برنده نهایی این انتخابات کیست ابهامی ندارد

روزنامه جمهوری اسلامی، از رسانه‌های محافظه کار چاپ تهران در سر مقاله امروز شنبه ۸ خرداد خود، “تکلیف” انتخابات ریاست جمهوری را “از هم‌اکنون روشن” دانسته و گفته است “کسی در اینکه برنده نهایی این انتخابات کیست ابهامی ندارد.”

این روزنامه که به مدیرمسئولی مسیح مهاجری منتشر می‌شود گفته است با سخنان آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، تکلیف افرادی که امید به حکم حکومتی برای تغییر در بررسی صلاحیت‌ها داشتند، “روشن شده است.”

شورای نگهبان در اقدامی که با انتقادهای فراوانی مواجه شد، صلاحیت هفت نامزد را تایید کرد و چهره‌هایی چون علی لاریجانی، اسحاق جهانگیری، محمود احمدی نژاد، عزت‌الله ضرغامی و مسعود پزشکیان رد صلاحیت شدند. آقای خامنه‌ای از این اقدام شورا که فقه‌های آن منصوب او هستند، حمایت کرد.

سرمقاله جمهوری اسلامی می‌گوید ایران با بحران‌ اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی رو به‌رو است و هیچ یک از کاندیداهای انتخابات، “در اندازه‌ای” نیستند که بتوانند مشکلات کشور را حل کنند.

سرمقاله روزنامه روزنامه جمهوری اسلامی نوشته است، رویکرد موجود، “نشاندهنده گرایش به یکدست شدن کامل” حکومت است و علاوه بر دولت و مجلس شورای اسلامی، شورای شهر آینده هم در “همین چارچوب” خواهد بود.

انتخابات۱۴۰۰؛ همه برای یکی؟
عضو سابق خبرگان: رهبر رئیسی را به عنوان رئیس‌جمهور منصوب کند

روزنامه جمهوری اسلامی ارگان مطبوعاتی حزب جمهوری اسلامی است که پس از انحلال این حزب همچنان منتشر می‌شود و از آن به عنوان روزنامه‌ای با نفوذ یاد شده است.

این روزنامه می‌گوید چون هیچکس در این که برنده این انتخابات که خواهد بود، “ابهامی” ندارد، بهتر است سایر داوطلبان “به جای معارضه با همدیگر درصدد هم‌افزائی برآیند” و بگویند برای اداره کشور با فرد برنده “همراهی” خواهند کرد.

روزنامه جمهوری اسلامی شرایط کشور را “نامطلوب” خوانده و آن را “محصول تضادهای درونی” حکمرانی در جمهوری اسلامی خوانده و گفته است ادامه یافتن این وضعیت در سیاست داخلی و خارجی، کشور را “فلج” خواهد کرد.

متین زیر برگفته از رشتوی مجید توکلی است: پیش‌تر درباره علل رای‌ندادن مطلبی نوشته بودم که نیاز بود در قسمتی تکمیلی به نتایج آن هم پرداخته شود. البته با توجه به تحولات اخیر نیاز کمتری به چنین مطلبی است. باوجوداین با برخی ملاحظات و تغییرات در رشته‌توییت زیر به برخی نکته‌ها پرداخته شده است./۱

علاوه‌بر علت‌های رای‌ندادن نیاز است که به معنا و نتیجه‌ی رای‌ندادن هم پرداخته شود. البته به‌ازای هر علت برای رای‌ندادن، می‌توان یک معنا و نتیجه را هم در نظر گرفت. اما مشروعیت‌زدایی از قدرت و تغییر مرجعیتِ سیاسی و اجتماعی از مهمترین پیامدهای رای‌ندادن است/۲ https://t.co/QacaUrNxpU
رای‌دادن و مشارکت در انتخابات مانع اصلی تغییرات فرهنگی در جامعه است و فاصله‌ی عرف و باورهای مردم با قانون را زیاد کرده است. رای‌دادن در این چند دهه در ساختار سیاسی ج.ا منجر به تثبیت و تقویتِ خودی‌ها و درنتیجه طرد و حذفِ غیرخودی‌ها و فرودستان شده است./۲

همچنین رای‌ندادن یک کنشِ اخلاقی و مسئولیت شخصی است و می‌تواند بی‌نیاز از نتیجه‌های دیگر باشد. رای‌ندادن دربردارنده‌ی مجموعه‌ای از پیام‌ها و مجموعه‌ای از امکان‌هاست که با تمرکز بر هریک از این پیام‌ها یا بهره‌گیری از هریک از امکان‌ها هم می‌توان معنا و نتیجه‌ی رای‌ندادن را فهمید./۳

پیامِ رای‌ندادن می‌تواند بیانِ نارضایتی عمومی و تأکید بر گسترش و شدتِ این نارضایتی، معرفی یا تثبیتِ یک آگاهیِ جدید مانند تأکید بر آگاهیِ دردمندانه‌ی پس از آبان و پیشرفتِ گفتمانِ دادخواهی در جامعه، شکل‌گیری یک همبستگی بین مخالفانِ وضع موجود، تن‌ندادن به انتخاباتِ غیرآزاد،…/۴

… تاثیرنپذیرفتنِ مردم از رسانه‌های رسمی و پروپاگاندای مسلط، رویگردانی از همه عاملان مصیبت امروز (اصلاح‌طلب+اصولگرا) و ناامیدی از همه‌ی کسانی که در خدمتِ این سیستم بوده‌اند و حتی تنبیه و رسواسازی آن‌ها باشد. البته امکا‌ن‌هایی که این رای‌ندادن ایجاد می‌کند، اهمیت بیشتری دارد./۵

مشروعیت‌زدایی و مرجعیت‌زدایی که مهمترین نتایج رای‌ندادن است نیز در چارچوبِ امکان‌ها قرار دارد و بسیاری امکان‌های دیگر مانند دلگرم‌شدنِ کسانی که می‌توانند نارضایتی را به اعتراض واقعی و سراسری تبدیل کنند و جلوگیری از چهره‌سازی و گفتمان‌سازی حداقل‌خواهیِ استمرارطلبانه و …/۶

… همچنین تقویت جنبش‌های اجتماعی و توسعه‌ی آن به صورت‌های جدیدی چون جنبش‌های فراخوان‌محور (ناجنبش‌ها) و جنبش‌های برنامه‌گرای شبکه‌ای و بهره‌گیری از تدریج‌گرایی برای استفاده از نتایج کوچک برای پیشرفتِ جنبش و سیاستِ مردم‌گرا (خیابانی)؛ از دیگر موارد است./۷ https://t.co/gCzQ63OFMt

… همچنین تقویت جنبش‌های اجتماعی و توسعه‌ی آن به صورت‌های جدیدی چون جنبش‌های فراخوان‌محور (ناجنبش‌ها) و جنبش‌های برنامه‌گرای شبکه‌ای و بهره‌گیری از تدریج‌گرایی برای استفاده از نتایج کوچک برای پیشرفتِ جنبش و سیاستِ مردم‌گرا (خیابانی)؛ از دیگر موارد است./۷https://t.co/gCzQ63OFMt

— Majid Tavakoli (@MajidTavakolii) May 28, 2021

هریک از این پیام‌های رای‌ندان هم می‌تواند به یک امکان تبدیل شود؛ مثلاً فراوانی کسانی که فعالانه رای نمی‌دهند، می‌تواند این حرکت سلبی را به حرکتی ایجابی (همبستگی) تبدیل کند. اگر این رای‌ندادن در کمپین‌های اراده‌گرایانه و هدفمند باشد، این همبستگی و ایجابی‌بودن ملموس‌تر خواهد بود./۸

مرجعیت‌زدایی و تغییرِ نمایندگان گروه‌های اجتماعی و نمایندگی آگاهی و خودآگاهی (وجدان) جمعی و ملی از مهمترین پیامدهای رای‌ندادن است که در فرآیندِ پرسش و طرد (دادخواهیِ بی‌قدرتان) و براساس منطقِ شکست و شرایطِ امتناع؛ رسانه‌های رانتی و احزاب محفلیِ مدعی نمایندگی مردم را پس می‌زند./۹

مشروعیت‌زدایی در گروی غلبه‌ی خوانشِ (روایتِ) رادیکال از رای‌ندادن است و می‌تواند با تأکید بر فریب‌خوردگی پیشین، شرمنده‌سازی گروه‌های انتخابات‌گرا، اعتراض به عادی‌سازیِ نادرستی‌ها، و بی‌معناییِ تحمل‌پذیربودنِ وضعیتِ فاجعه‌بار کنونی؛ هم قدرت و هم مشارکت‌کنندگان را هدف بگیرد./۱۰

منطقِ شکست، شرایط امتناع را نشان می‌دهد و هرچه امور بد، کمتر ممکن باشد؛ امید بیشتری برای رسیدن به روزهای بهتر وجود دارد. مشروعیت‌زدایی، سازوکارِ ارعاب و سرکوب را تضعیف می‌کند و همزمان حساسیت داخلی و حساسیت خارجی نسبت به رفتارهای قدرت را افزایش می‌دهد./۱۱ https://t.co/svL4YCGyeI

مرجعیت‌زدایی از عرصه رسمی سیاست، بازشدن عرصه‌ی مردمی است. خیابان روشن می‌شود و چراغ‌های احزاب محفلی و رسانه‌های رانتی خاموش می‌شود. برای‌همین شکست‌خوردگانِ رای‌جمع‌کنی و تبلیغِ انتخابات، این‌روزها به تکاپو افتاده‌اند و به مردم حمله می‌کنند تا از اقرار به اشتباه‌شان طفره بروند./۱۲

آن‌ها خیابان را زمین بازی خودشان نمی‌دانستند و معتقد بودند که خیابان به ویرانی و خرابی می‌رسد و برای حمله به خیابان همیشه دوگانه‌ی آشوب و اعتراض می‌ساختند و معترضان را آشوب‌طلب، کرکس و فاشیست می‌نامیدند. ولی اکنون مردد و با ترس‌لرز درپیِ مصادره‌اند./۱۳ https://t.co/Y1HWbGIYf3

اصلاح‌طلب‌ها از ۸۸ فهمیدند که خیابان زمین بازی‌شان نیست و باید به انتخابات بچسبند. حلقه‌ی اصلی اصلاحات می‌داند که رای‌ندادن هم زمین بازی‌شان نیست (چون به خیابان می‌رسد). آن‌ها فقط انتظار نداشتند که زبانِ نخ‌نما و گفتمانِ رسواشان درنهایت به نفع رقیب‌های خودی‌ترشان باشد و حذف شوند

— Majid Tavakoli (@MajidTavakolii) May 25, 2021

آن‌ها همیشه می‌گفتند که باید به انتخابات با همه بدی‌هایش امید بست و فکر می‌کردند از دموکراسی همین صندوق رای را دارند. اما اینبار می‌گویند که رای نمی‌دهند. البته حاضر نیستند که رسواییِ تحلیل‌هایِ نادرستشان را بپذیرند و به‌خاطر مشارکت در فریب‌های چندساله شرمسار و عذرخواه شوند./۱۴

فرصت‌طلبان شکست خورده‌اند و مرجعیتشان را از دست داده‌اند. آن‌ها برای مصادره‌ی صدای بی‌قدرتان و جلوگیری از مرجع‌شدنِ صدای مردمِ دادخواه، سرکوب‌شده، تحقیرشده و حذف‌شده، به هر منتقد و مخالف حمله خواهند کرد. آن‌ها از توجه به صداهای دیگر هراس دارند و دست به هر اقدامی می‌زنند./۱۵

به بحث اصلی برگردیم. چالش اصلی برای رای‌گیری۱۴۰۰، جنبش دادخواهی است. مسئله‌ی اصلی در مناظره‌ها، کارنامه‌ی فاجعه‌بار دولت‌های پیشین خواهد بود و مسئله‌ی اصلی فعالان سیاسی و مخالفان، ارائه یک روایت و تفسیرِ قدرتمند از کاهش مشارکت مردم./۱۶

مثلاً در مورد تفسیر و روایت پذیرفته‌شده از کاهش مشارکت ممکن است که حتی کاهش بیش از ۳۰ درصدی آرا در وضعیتی از ضعف و سردرگمیِ مخالفان، صرفاً به کرونا یا کارنامه‌ی فاجعه‌بار دولت اصلاحی-اعتدالی یا رد صلاحیت چند نفر که حتی شانس کسب ۳-۴ میلیون رای هم ندارند، نسبت داده شود./۱۷

ولی در شرایطی دیگر و با یک تفسیر قدرتمند ممکن است که حتی کاهش ۱۰ درصدی آرا به مشروعیت‌زدایی از قدرت و شکل‌گیری یک آگاهی و نظمِ اجتماعیِ جدید منتهی شود. نظمی که به فهم درست از دموکراسی و زمینه‌سازی برای تغییر سیاسی منتهی می‌شود./۱۸ https://t.co/AswnLw0ti8

در مورد جنبش دادخواهی که بزرگترین و گسترده‌ترین علت کاهش مشارکت در این انتخابات است نیز باید توجه داشت که مسئله فقط استفاده از آگاهیِ دردمندانه مردم نیست. بلکه فراتر از آن تغییرِ حدودِ “نادرستی‌های مداراناپذیر” است. مردم خشمگین از فریبکاران بیش از جنایتکاران بیزارند./۱۹

به‌نظر می‌رسد با لیست نهاییِ کاندیداها، بهشتِ اصلاح‌طلبان قائم نمی‌شود و بد و بدتری وجود ندارد. اما در مناظره‌ها به کارنامه‌ی سراسر تباهی آن‌ها اشاره می‌شود (هرچه که می‌گویند، درست است و البته سراسر نادرستی است). اصلاح‌طلبان پس از برجاگذاشتن یک میراث شوم از قدرت “اخراج” شدند./۲۰

اصلاح‌طلبان رفتند ولی اصلاح‌طلبی و زبانِ رسوایش باقی خواهد ماند؛ حداقل‌خواهی، تدریجی‌گرایی، مقایسه با بدترین‌ها، فرار از پاسخگویی، ترساندن از سرنوشتِ عراق، سوریه، کره‌شمالی و ونزوئلا و انداختن مشکلات به گردن دشمنان و تحریم. پروپاگاندا بزرگ و فربه شده/۲۱ https://t.co/pJR0S8QoJB

آن‌ها که حتی به‌اندازه احمدی‌نژاد کارآمد نبودند تنها زبانِ توجیه‌گرانه‌شان را به اصولگرایان آموختند و شبکه‌ی پروپاگاندای ساخته‌شده‌شان را از این به بعد در خدمت کل سیستم قرار دادند./۲۲ درباره شکست اصلاح‌طلبان به این رشته‌توییت و مطالب پیوست‌شده‌اش توجه شود: https://t.co/1rpoiOx3qM

رادیوفردا: رهبر جمهوری اسلامی روز پنج‌شنبه با حمایت از رویه شورای نگهبان در رد صلاحیت‌ گسترده، از مردم خواست به افرادی که تحریم انتخابات را «ترویج» می‌کنند، «اعتنا» نکنند.

به گزارش وب‌سایت رسمی رهبر جمهوری اسلامی، وی این اظهارات را روز پنج‌شنبه،‌ ششم خردادماه، در ارتباط تصویری با نمایندگان مجلس در نخستین سالروز فعالیت مجلس یازدهم بیان کرد.

حمایت «قاطع» وی از عملکرد شورای نگهبان در شرایطی صورت می‌گیرد که حسن روحانی اعلام کرده به «ناچار» درباره رد صلاحیت‌ها به علی خامنه‌ای نامه نوشته و برخی نیز در انتظار صدور حکم حکومتی وی برای تائید چهره‌هایی چون علی لاریجانی، رئیس پیشین مجلس و اسحاق جهانگیری، معاون اول حسن روحانی هستند.

آیت‌الله خامنه‌ای در سخنان خود همچنین از نامزدهایی که رد صلاحیت شدند، اما به تصمیم شورای نگهبان «احترام گذاشتند» تشکر کرد.

آقای خامنه‌‌ای بدون اعتنا به انتقادات گسترده از عملکرد شورای نگهبان و بی‌توجه به نامه روحانی به وی در این زمینه گفت: «به حرف این کسانی که ترویج می‌کنند که فایده‌ای ندارد، نرویم، نمی‌رویم پای صندوق رأی اعتنا نکنید. این‌ها دلسوز مردم نیستند. کسی که دلسوز مردم است مردم را از رفتن پای صندوق منع نمی‌کند.»

محمود احمدی‌نژاد، رئیس دولت‌های نهم و دهم که پیش از این گفته بود در صورت رد صلاحیت، در انتخابات شرکت نمی‌کند، چهارشنبه شب، پنجم خرداد، در ویدئویی به صراحت از تحریم انتخابات سخن گفت.

این نخستین بار است که یک نامزد سرشناس و مقام پیشین جمهوری اسلامی، به طور رسمی اعلام می‌کند که انتخابات را تحریم می‌کند.

با وجودی که بسیاری از جریان‌های سیاسی و اقشار مردمی، در انتخابات ریاست‌ جمهوری ۱۴۰۰ هیچ نماینده‌ای ندارند، آقای خامنه‌ای خطاب به مردم گفت: «در انتخابات شرکت کنید، انتخابات را متعلق به خودتان بدانید که متعلق به شماست و از خدا کمک و هدایت بخواهید که شما را هدایت کند به آنچه که درست و حق است و به کسی که شایسته است و بروید پای صندوق و رأی بدهید.»

وی در هشداری غیرمستقیم همچنین اضافه کرد: «به مردم عزیزمان عرض می‌کنم؛ انتخابات در یک روز انجام می‌گیرد، امّا اثر آن در چند سال باقی می‌ماند.»

بسیاری از فعالان سیاسی و کاربران فضای مجازی معتقدند ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضائیه ایران که هنوز از پست کنونی خود کناره‌گیری نکرده، نامزد اصلی رهبر جمهوری اسلامی برای این انتخابات است و نهادهای تحت حاکمیت علی خامنه‌ای از جمله شورای نگهبان، این بار همه شرایط را برای موفقیت وی در انتخابات ریاست‌ جمهوری آماده کرده‌اند.

علاوه بر صادق لاریجانی، رئیس پیشین قوه قضائیه ایران و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام که از دخالت نهادهای امنیتی در رد صلاحیت‌های گسترده شورای نگهبان خبر داده و آن‌ها را به «دخالت‌های فزاینده از طریق گزارش‌های خلاف واقع در تصمیم‌سازی‌های» این شورا متهم کرده، حسن روحانی، حسن خمینی و محمد خاتمی نیز نسبت به این موضوع به صراحت اعتراض کرده‌اند.

حسن خمینی، نوه روح‌الله خمینی، روز چهارشنبه گفت: «عامل اصلی چنین رد صلاحیت‌هایی توجه نداشتن به عنصر زمان و مکان در اجتهاد و ماندن در همان اندیشه بسته و ناکارآمد است.»

حسن روحانی هم در مورد وضعیت کنونی انتخابات پیش رو هشدار داد: «این مسئله برای ما بسیار مهم است چرا که ما نمی‌توانیم صندوق آرا را رها کنیم. اگر صندوق را رها کنید می‌خواهید چه چیزی را به جای آن بگذارید و این خیلی خطرناک است که صندوق دیگر کارایی نداشته باشد.»

محمد خاتمی هم در پیامی اعلام کرده که «آن چه این روزها در جریان معرفی نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری رخ داده است، ناشی از رویکرد، برداشت و اقدامی است که پیش از این هم عرصه را بر انتخاب مردم تنگ کرده و این‌بار بی‌پرده‌تر و بی‌پرواتر ظهور و بروز داشته است.»

رئیس‌ جمهوری پیشین ایران در این پیام همچنین اضافه کرده که «جمهوریت» نظام «روز به روز، کمرنگ‌تر» شده و «مورد تهدید جدی‌تر» قرار گرفته است.

با وجود درخواست رهبر جمهوری اسلامی برای مشارکت مردم در انتخابات، فضای انتخابات ریاست‌جمهوری ایران به دلیل مشکلات گسترده اقتصادی، تاثیرات کرونا، سرکوب‌های دی ۹۶ و آبان ۹۸ و همچنین آزاد و عادلانه نبودن روند انتخابات بسیار سرد و بی‌روح توصیف شده است.

این دوره از انتخابات در شرایطی برگزار می‌شود که رشته اعتراضات اخیر سراسری در ایران، از جمله در دی‌ماه ۹۶، مردادماه ۹۷ و آبان‌ماه ۹۸ کلیت نظام جمهوری اسلامی را هدف گرفته‌ و در آن‌ها شعارهایی علیه هر دو جناح اصلاح‌طلب و اصولگرا سر داده شده است.
بر اساس گزارش وب‌سایت رهبر جمهوری اسلامی و رادیوفردا/ ب. ب./ ف. دو.

ایران اینترنشان: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در بیانیه‌ای ضمن حمایت از عملکرد شورای نگهبان در رد صلاحیت‌ها، «مشارکت حداکثری برای نظام جمهوری اسلامی» را وظیفه مردم خواند. همزمان محسن اراکی، عضو مجلس خبرگان، رییس جمهور را بازوی اجرایی ولی فقیه خواند و گفت: «معنای انتخابات این است که مردم اعلام می‌کنند که ما فرمانبر این نظام و فرمانروایی ولی فقیه هستیم.»

جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در بیانیه‌ای به امضای هاشم حسینی بوشهری ضمن حمایت از شورای نگهبان گفت که در بررسی صلاحیت‌ها به «مر قانون عمل کرده است» و نقش مردم و رسانه‌ها در انتخابات برگزاری پر شور آن است.

این درحالی است که پیشتر مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم، نزدیک به جناح اصلاح‌طلب، در بیانیه‌ای تاکید کرد که «با توجه به رد صلاحیت گسترده نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰، همه می‌دانند این انتخابات فرمایشی، بی‌رونق و فاقد رقابت و با مشارکت حداقلی خواهد بود و مسئولیت آن با شورای نگهبان است.»

بیانیه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم اما ضمن حمایت از عملکرد شورای نگهبان در رد صلاحیت‌ها، افزود که رسالت شورای نگهبان عمل به مر قانون است و «ایجاد شور و هیجان‌های انتخاباتی و افزایش مشارکت وظیفه مجموعه‌های دیگر» است.

در بیانیه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم درباره نقش مردم در انتخابات آمده است که وظیفه «مردم، رسانه‌ها، احزاب، جریان‌ها و کاندیداها» نیز ایجاد «فضایی امیدبخش و شورآفرین برای رقم خوردن مشارکتی حداکثری برای نظام جمهوری اسلامی» است.

این بیانیه همچنین به طیف‌های سیاسی جمهوری اسلامی هشدار داد و افزود که انتظار آن است تا کسانی که «در شرایط حساس کنونی»، حملات و هجوم شدیدی علیه شورای نگهبان داشتند به خود آیند و با تکرار این حملات آب به آسیاب دشمنان انقلاب نریزند.

همزمان محسن اراکی، عضو مجلس خبرگان، گفت: «معنای انتخابات این است که مردم اعلام می‌کنند که ما فرمانبر این نظام تشکیلاتی هستیم و برای کمک به فرمانروای فعلی ما که ولی فقیه است یک بازوی اجرایی خوبی می‌خواهیم انتخاب کنیم.»

اراکی پیشتر نماینده خامنه‌ای در انگلیس و سپس با حکم او چندین سال دبیرکل سابق مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی بود.

او روز پنج‌شنبه ششم خرداد ماه طی سخنانی در جمع دانشجویان افسری و پاسداری سپاه علویون قم، گفت: «یکی از تفاوت‌های دولت الهی با دولت‌های غربی و سکولار این است که در نظام غیر الهی کار حاکم و فرمانروا این است که مردم را با همان وضعیت موجود اداره و مدیریت می‌کند اما در نظام الهی وظیفه مدیریت جامعه، بالا بردن جامعه است. یعنی باید جامعه را رشد و ترقی بدهد و تربیت کند و وظیفه تربیت جامعه بر عهده اوست.»

این عضو مجلس خبرگان تاکید کرد که «ما فرمانروایان الهی را هادیان به سوی پیشرفت و مقامات بالا می دانیم.»

اراکی رییس جمهور را در جمهوری اسلامی «بازوی اجرایی» ولی فقیه خواند و افزود که ما امروز در انتخابات پیش‌رو نیاز به یک بازوی اجرایی توانمند در مریت اجرایی کشور داریم و هم یک بازوی اجرایی برای رهبری می خواهیم که هادی باشد.

این عضو مجلس خبرگان، تضعیف سپاه پاسداران، بسیج، قوه قضاییه و شورای نگهبان را «خیانت و خلاف شرع» خواند و گفت کسی که می خواهد رییس جمهور باشد نباید کسی باشد که این نهادها را تضعیف کند.

اراکی همچنین با تاکید براینکه «جامعه باید از قوه قضاییه بترسد»، گفت: «اگر قوه قضائیه مقتدری نداشته باشیم عناصر فاسد جامعه را می خورند و نابود می کنند، جامعه باید از قوه قضائیه بترسد و اگر کسی قوه قضاییه را تضعیف کند این صد در صد خواسته دشمن ملت ماست.»

این عضو مجلس خبرگان، ضمن حمایت از عملکرد شورای نگهبان، افزود: «بعد از تصمیم‌گیری شورای نگهبان دیگر مخالفت با آن، مخالفت با جمهوریت و اسلامیت نظام است و یقین بدانید کسانی که قانون را تضعیف می کنند در تقویت مجرمان و تبهکاران تاثیر دارند.»