اخبار

تابناک: روزنامه جمهوری اسلامی در مقاله ای مفصل، ضمن انتقادهای شدید از آیت الله مصباح یزدی چند پرسش زیر را از وی مطرح کرد:

پرسش اول:
امام خمینی درپیام تاریخی و پر‌نکته حضرت امام خمینی به روحانیت در سوم اسفند 1367 نوشته‌اند: دیروز “حجتیه‌ای‌ها” مبارزه را حرام کرده بودند و در بحبوحه مبارزات تمام تلاش خود را نمودند تا اعتصاب چراغانی نیمه شعبان را به نفع شاه بشکنند، امروز انقلابی‌تر از انقلابیون شده‌اند!” پرسش این است که ایشان تا کنون درباره تفسیر و تحلیل این پیام تاریخی چه اقداماتی کرده‌اند و آیا در میان منابع و مواد آموزشی و یا برنامه‌های جنبی مرکز آموزشی ایشان، بخشی هر چند محدود به شناخت ویژگی‌های جریان حجتیه و مبانی فکری و تاریخ عملکرد آن اختصاص یافته است؟

پرسش دوم:
ایشان در اردیبهشت سال89 در مدرسه فیضیه در نقد موضوع “رهبری شورایی” گفته‌اند: “در طول تاریخ حکومت پیامبران و یک هزار و چهارصد سال شیعه، مسئله حکومت شورایی مطرح نبود و هیچ پیامبری را نداشتیم که با مجموعه‌ای از پیامبران حکومت کرده باشد. چنین موردی را حتی در زمان ائمه اطهار(ع) و فقهاء سنتی نیز نداشتیم و در هیچ آثاری نیز چنین چیزی نیامده است.” ایشان افزوده‌اند: “ممکن است امروز برخی افکار غربزده چیزهایی بنویسند ولی سراغ نداریم که کسی از فقهای ما احتمال این کار را داده باشد.” این در حالی است که موضوع “شورای رهبری” در هفت اصل و یک عنوان قانون اساسی در کنار عنوان “رهبر”، آمده بود و در بازنگری سال 68 نیز کاملا حذف نشده است. با وجود مبنا و اصولی که در نگاه ایشان این گونه با اسلام و فقه اسلامی و حتی تاریخ ادیان توحیدی مخالفت دارد و کسی از فقهاء احتمال درستی آن را نیز نداده است، ایشان چگونه این امر را نادیده گرفته و به قانون اساسی رای مثبت داده‌اند؟ (پیداست اینک شورای رهبری موضوع بحث نیست و نیازی به بحث ندارد و ذکر آن برای بیان منشأ پرسش است.)
پرسش سوم:
آیت‌الله مصباح که کم و بیش شاهد بودیم برای پیروزی یک نامزد آن گونه وارد میدان شدند و برخی نشریات مربوطه و نیز برخی شاگردان از تقدیم طلاهای یکی از نزدیکان ایشان به ستاد انتخاباتی آن نامزد خبر دادند ، چرا حتی یک روز خودشان و فرزندانشان در جبهه حضور نیافتند و در حد یک سخنرانی نیز برای تقویت روحیه رزمندگانی که در جبهه حضور داشتند شرکت نجستند؟ آیا در طول نزدیک به سه هزار روز جنگ حتی توفیق یک یا چند روز حضور تبلیغی یا حتی حضور “نمادین” نیز نمی‌شد حاصل گردد؟

پرسش چهارم:

آیت‌الله مصباح در این سال‌ها سخت بر مطلق بودن اختیارات ولی فقیه و ما فوق قانون بودن وی تاکید کرده و مشروعیت قوانین را نیز برخواسته از تایید ولی فقیه شمرده‌اند و به مخالفان آن تاخته‌اند. این در حالی است که ایشان در مباحث خود در زمان حضرت امام خمینی، در سال‌های 65-66 که در قالب کتاب نیز منتشر شده از جمله در استدلال بر لزوم “نظارت دقیق” بر “اعمال رهبری” و حتی تشکیل “دادگاه خبرگان” برای رسیدگی به کارهایی که به تعبیر ایشان به “زعم فقهای مجلس خبرگان صحیح و مطابق موازین شرعی و معیارهای عقلی نبود” و عزل وی در صورت اثبات عدم شایستگی، می¬نویسند: “زیرا در اسلام، غیر از معصومین علیهم‌السلام هیچ کس فوق قانون نیست، بلکه همه باید تابع قانون باشند”. و نیز افزوده¬اند: “چنین نیست که رهبر جامعه اسلامی قدرت مطلق و بی¬چون و چرا داشته باشد و کسی نتواند وی را مورد پرسش و بازخواست قرار دهد”. (حقوق و سیاست در قرآن، ص 262-263) خاستگاه تحول و مبنای تبدل نظر ایشان از آن دیدگاه به نگاه کنونی چیست؟ آیا به دلیل شرعی تازه برخورده‌اند یا برداشت تازه‌ای از دلیل قبل پیدا کرده‌اند؟

پرسش پنجم:
چگونه از سوی برخی حامیان دولت فعلی از جمله جناب ایشان، به نفع یک شخص(احمدی نژاد)، آن همه کرامات غیبی و فضائل معنوی به عنوان پشتوانه مطرح می‌شود، آن وقت در فاصله‌ای اندک این گونه مایه اعلام برائت آشکار و پنهان حامیان دیروز می‌شود؟ چگونه می‌شود آیت‌الله مصباح خبر دهند: وجود مقدس ولی عصر(عج) مشغول دعا برای این فرد بوده است. و نیز تاکید کنند: آیندگان به این نتیجه خواهند رسید که انتخاب وی مشحون کرامات و معجزات بوده است. و آن را نفخه الهی در این زمان و ناشی از یاری عنایات امام زمان(عج) بشمارند، اما اینک این گونه مبغوض گردد؟

دویچه‌وله: برخی از چهره‌های سرشناس اصلاح‌طلب با حسن روحانی دیدار و گفت‌وگو کردند. در این نشست بر سر مشکلات کنونی کشور و زمینه حل آن‌ها رایزنی شد. روحانی ضمن تاکید بر اعتدال، دولت آتی خود را دولتی “فراجناحی” خواند.

حسن روحانی با شماری از اعضای شورای مشورتی و هماهنگی اصلا‌ح‌طلبان در روز یک‌شنبه (۲ تیر/۲۳ ژوئن) دیدار و گفت‌وگو داشت. بنا به گزارش امور رسانه‌ای دفتر رئیس‌جمهور منتخب‌، اصلاح‌طلبان ضمن تبریک به روحانی تاکید کردند: «انتخاب دکتر روحانی به عنوان رئیس‌جمهوری، دستاوردهای مختلفی داشته که بازگشت عاطفه به جامعه و نزدیک شدن دل‌ها از جمله این دستاوردها است.»

اصلاح‌‌طلبان در این دیدار پیروزی روحانی در شهرهای کوچک و روستاها را معنادار خواندند و آن را بیانگر “ارتباط مناسب” قشرهای مختلف با روحانی دانستند. شورای مشورتی اصلاح‌طلبان در این نشست تصریح کرد که با توجه به مشکلات موجود در کشور، نباید انتظار رفع آنها را در “زمان کوتاه” داشت. پیشتر نیز محمد خاتمی، رئیس‌جمهور پیشین ایران، درباره “شتاب‌زدگی و توقعات بی‌جا” هشدار داده بود و خواهان حل تدریجی مشکلات شده بود.

آزادی موسوی، رهنورد و کروبی، درخواستی اعتدال‌گرایانه

روحانی در این دیدار بار دیگر از تلاش‌های هاشمی رفسنجانی و خاتمی برای دعوت از مردم برای شرکت گسترده در انتخابات قدردانی کرد. به گفته روحانی، جامعه ایران در شرایط کنونی نیازمند “اعتدال” است و “باید از تفاسیر متفاوت و غیرصحیح و افراط و تفریط‌ها جلوگیری” کرد. روحانی درباره “دولت امید” تصریح کرد که “فراجناحی به این معنی است که اصلاح‌طلبان و اصول‌گرایان معتدل، دولت یازدهم را از خود بدانند و به آن کمک کنند”.
محمد خاتمی، حامی حسن روحانی در انتخابات یازدهمین دوره ریاست ‌جمهوری ایران محمد خاتمی، حامی حسن روحانی در انتخابات یازدهمین دوره ریاست ‌جمهوری ایران

شاخه جوانان جبهه مشارکت ایران اسلامی بتازگی خواهان آزادی زندانیان سیاسی، بویژه رهایی موسوی، کروبی و رهنورد از حصر خانگی شد. محمد خاتمی نیز پیشتر از ادامه حصر خانگی این سه تن و دیگر مخالفان دولت انتقاد کرده بود.

خاتمی در این‌باره گفت: «باید پاسخ مطالبات اعتدال‌گرایانه مردم مانند رفع حصر موسوی، رهنورد و کروبی داده شود. اگر به این مطالبات پاسخ مناسب داده نشود، جامعه دچار یأس می‌شود.»

به گزارش ایسنا، در این دیدار احمد مسجد جامعی، محمدعلی نجفی، معصومه ابتکار، غلامحسین کرباسچی، محمدرضا خاتمی، محسن رهامی، حسن کاشفی، حمیدرضا جلایی‌پور، هادی خانیکی و مسعود ادیب حضور داشتند.

محمد خاتمی نیز در روز شنبه (۱ تیر) با روحانی دیدار و گفت‌وگو داشت. پیشتر برخی از سایت‌ها و روزنامه‌های اصول‌گرا از تاخیر تبریک علنی خاتمی به روحانی “تفسیر‌های غیرواقعی” ارائه داده و آن را نشانه‌ای از “دلخوری” خاتمی از روحانی قلمداد کرده بودند.

شورای مشورتی اصلاح‌طلبان حلقه‌ای نزدیک به محمد خاتمی، رئیس جمهور پیشین ایران است که در انتخابات اخیر به صورت علنی از حسن روحانی حمایت کرد.

عصرنو: دیشب خواب می‌دیدم همه توی زندان بزرگی هستیم. همه‌ی كسانی كه می‌شناختم، از دوست و آشنا تا همسایه‌ها. صبح زود بود. زندانبان همه را بیدار كرده بود اما من و بچه‌هایم هنوز توی رختخواب مانده بودیم. بچه‌هایم خواب بودند اما من بیدار بودم. انگیزه‌ای برای بیرون آمدن از رختخواب نداشتم، مثل بسیاری از روزهایی كه تمامی این سال‌ها برما گذشته است. خودم را به خواب زده بودم. خودم را به خواب زده بودم تا بغضم را توی خواب خالی كنم. اما به جز زندانبان كسی نبود. همو بود كه بالای سرم آمده بود و سعی داشت مرا بیدار كند. خود را به خواب زدم تا توی بغل او بغضم را خالی كنم. شرم داشتم در بیداری توی بغل او گریه كنم!

دیروز حس وحشتناكی داشتم اینكه این من، ما و بسیاری از این مردم به كجا رسیده‌ایم. من و ما كه آرمان‌های بزرگی داشتیم، آن‌هایی كه در مطالبتشان از خاتمی، موسوی و كروبی عبور كردند، آن‌هایی كه آرزوهایشان را در موسوی و كروبی می‌جستند، حتی كسانی كه هنوز به خاتمی امید بسته بودند و كسانی كه همین یك ماه پیش به یكباره دوباره به سوی رفسنجانی شتافتند، حالا همه از شنیدن برنده شدن روحانی شعله‌ای لرزان توی قلبشان روشن می‌شود، لبخندی تلخ می‌زنند و حتما خیلی‌هایشان دیشب خواب دیدند كه توی آغوش زندانبانشان بغض سی‌ساله‌اشان می‌تركد، چون گریزگاه دیگری نمی‌بینند!

آیا چنین بی‌چاره شده‌ایم؟ آیا راه گریزی از این زندان بزرگ نیست؟ تا سه چهار روز قبل از انتخابات آنانی كه دیگر حاضر نبودند وارد بازی «انتخابات» شوند بسیاربیشتر از این ۲۷ درصدی بودند كه امروز اعلام می‌شود. شاید ۳۰ یا حتی ۴۰ درصد. نمی‌دانم. اما آنچه كه الان مسلم است این است كه به رغم تمامی تلاش‌های فریبكارانه برای كشاندن مردم پای صندوق‌های رای هنوز ۲۷ درصد از مردم حاضر نشدند پای صندوق‌ها حاضر شوند، حتی بعد از اینكه خامنه‌ای آن‌ها را به رسمیت شناخت و اعلام كرد:«حتی اگر مخالف نظام هستید در انتخابات شركت كنید چون مخالف كشور كه نیستید.» اما باز هم ۲۷ درصد شركت نكردند. یعنی در بین تمام واجدین شرایط برای رای دادن، ما، یعنی كسانی كه دیگر حاضر نیستیم شرایط «زندگی» در این زندان بزرگ را تحمل كنیم- دوم شدیم. خیلی بیشتر از آقای قالیباف، جلیلی، رضایی و آن دیگری‌ها رای آورده‌ایم و اگر بخواهیم آرای باطله و آرای كسانی كه دو باره فریب ِ وعده و وعید‌های بی‌پایه و اساس را خورده‌اند و در انتخابات شركت كرده‌اند را با این ۲۷ درصد جمع بزنیم بسیار بیشتر از ۲۷ درصد خواهد شد. در جایی كه فقط یك درصد، یعنی آن یك درصدی كه ۵۰ را تبدیل به ۵۱ می‌كند، سرنوشت ملتی را تغییر می‌دهد، این ۲۷ درصد رقم بسیار بزرگی است. اینان و بسیاری دیگر دموكراسی‌اشان را فقط بر همان یك درصد بنا می‌كنند. تازه قبل از این نمایش ِ دموكراسی هم، امكان‌های انتخاب‌‌‌ِ مردم چنان مهندسی شده بود كه درصد بزرگی از مردم اساسا از حق رای دادن به نماینده خود محروم شده بودند و به ناچار مطالباتشان را محدود كردند و به كسی رای دادند كه آن‌ها می‌خواستند.

آیا ما ۲۷ تا ۳۵ درصدی‌ها به نقش خود در این «پیروزی» واقفیم؟ آیا می‌دانیم چه چیزی باعث شد حاكمیت تصمیم بگیرد فعلا ودر شرایط فعلی كمی «عقب نشینی» كند و امتیاز كوچكی به مخالفینش و مردم بدهد؟ آیا واقعا این توهم را داریم كه نتیجه‌ی انتخابات خواست آنان نبود؟

مسلما آن‌ها می‌خواستند كه این‌گونه شود، اما این مردم، مطالبات آنان و پافشاری و مقاومت آنان در مخالفتشان با شرایط حاكم بر كشور بود كه آنان را وادار به عقب‌نشینی كرد. مسلما فاكتورهای دیگری هم دخیل بودند اما اگر مردم از شرایط موجود راضی بودند حاكیمت به هیچ‌وجه حاضر به حتی یك نیم‌قدم عقب‌نشینی هم نبود. این توافقی بود كه گفته و ناگفته برای گذر از این دوران بحرانی بین جناح‌های مختلف حاكمیت انجام شد. برای حاكمیت این یك عقب‌نشینی بود، در عین حال یك پیروزی هم بود. حاكمیت توانست در بدترین شرایط اقتصادی- سیاسی- اجتماعی- فرهنگی سی و چند ساله‌ی حاكمیتش باز ۳۷ میلیون از مردم را به پای صندوق‌های رای بكشاند؛ مطالبات اصلاح‌طلبان را آنچنان محدود و فشرده كند كه به كسی مثل روحانی رضایت دهند؛ آبروباختگانی چون رفسنجانی و خاتمی را دوباره احیا كند و چهره‌ای به مراتب رادیكال‌تر از چهره‌ی واقعی‌ آنان به نمایش بگذارد، مردم را به روزی بیاندازد كه به كسانی چون روحانی «رضایت» دهند، آرزوهای خود را در او ببینند و از «پیروزی» او شادمانی كنند و مهم‌تر از همه انتخابات را بدون سروصدا و به شكل نمایشی از دموكراسی برگزار كند و شاید بسیاری منافع دیگر كه هنوز عیان نیست. آنچه مسلم است فعلا سر به سلامت برده است، برای بعدش هم حتما فریبی دیگر خواهد ساخت، به ویژه اگر ما باز هم به امید معجزه‌ی كسانی همچون روحانی و امثالهم بنشینیم.

نه تنها اصلاح‌طلبانی كه از موسوی و كروبی عبور كرده‌بودند، حتی عده‌ای از كسانی كه آرزوهای بزرگشان را در این سی واندی سال با خود كشیده بودند نیز از سر ناچاری سربر شانه‌ی زندانبان خود گذاشتند و بغض فروخورده‌ی سه ساله‌اشان تركید.

به كجا رسیده‌ایم؟! اگر ما آرزوهای بزرگمان را فراموش كنیم، اگر ما مطالبتمان را فراموش كنیم، اگر «چپی» وجود نداشته باشد همه به «میانه»ها رضایت خواهند داد و بعد از مدتی ما را به پذیرش «راست»ها قانع خواهند كرد. آرزوها و مطالباتمان را فراموش نكنیم حتی اگر مجبورمان كرده‌اند در لحظاتی بحرانی بغض فروخورده‌امان را درآغوش زندانبان‌هایمان فرو بنشانیم. یادمان باشد كه آن‌ها از ترسشان ما را زندان كرده‌اند، از ترس ما، از ترس آرزوها و مطالباتمان. آن‌ها بدجوری از ما می‌ترسند، اگر نمی‌ترسیدند ما را به زندان نمی‌انداختند. آن‌ها می‌دانند رای ندادن ما از سرقهر كردن نیست، می‌دانند كه این نیرو، این ۳۵-۲۷ درصد نیروی عظیم، هشیار و جسوری است. آنقدر هشیار كه با هیچ ترفندی نتوانسته‌اند فریبش دهند و همواره با زندان، شكنجه و اعدام به سراغش رفته‌اند. آنقدر جسور كه به رغم تمامی تهدیدهایی كه در این سی و اندی سال شده است همچنان به دنبال آرزوها و آرمان‌هایش است و آنقدر تاثیر گذار است كه بسیاری از مطالبات و آرزوهای مردم براساس آرمان‌ ِ بزرگ آن‌ها شكل گرفته است. آرزوی بزرگ ِ عدالت و دموكراسی برای همه. آرزوهایمان را واگذار نكنیم،‌كسی آن‌ها را برایمان متحقق نخواهد كرد باید آستین‌ها را بالا بزنیم و خود دنیای خود را بسازیم.

فرزانه راجی- ۲۶/۳/۹۲

دیگربان: حسین فدایی٬ دبیرکل «جمعیت ایثارگران» با تشریح ۱۱ هدف نظام از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۲ گفته این دوره از انتخابات به گونه‌ای مهندسی شده بود که «مشارکت حداکثری» رفم بخورد.

آقای فدایی روز شنبه (اول تیر) به خبرگزاری «تسنیم» گفته است: «در آستانه انتخابات مدیریت عالی و کلان نظام گونه‌ای برنامه‌ریزی کرد که یک مشارکت حداکثری رقم بخورد تا در اثر مشارکت و حضور مردم٬ پاسخ به همه توطئه‌ها داده شود.»

وی افزوده نظام با این «مهندسی عالی» انتخابات می‌خواست نشان دهد «مردم علی‌رغم فشارها، تنگناها و سختی‌های اقتصادی پای کار نظام هستند و جریان فتنه اشتباه کرده و جریان انحراف هم اشتباه می‌کند.»

فدایی در بخش دیگری از این گفتگو به ۱۱ هدف جمهوری اسلامی از برگزاری یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری اشاره کرده است.

«تحقق مشارکت گسترده»٬ «تضعیف نشدن جایگاه نظام در جهان»٬ «کنترل جریان انحراف» و «سوءاستفاده نکردن جریان فتنه» از انتخابات چهار هدف نخست نظام در این دوره از انتخابات بوده است.

فدایی دیگر اهداف نظام در انتخابات ۹۲ را «تثبیت امنیت٬ انسداد توطئه دشمن٬ حفظ امید مردم٬ تقویت خط خدمات٬ آشنا شدن فریب خوردگان فتنه و انحراف به مسائل و ریزش در بدنه فتنه و انحراف» اعلام کرده است.

یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری روز ۲۴ خرداد در ایران برگزار شد که بر اساس نتایج آن حسن روحانی به عنوان نامزد پیروز این دوره از انتخابات معرفی شد.

گروهی از تحلیل‌گران سیاسی معتقدند جمهوری اسلامی برخلاف سال ۱۳۸۸ در این دوره از انتخابات دست به تقلب نزد٬ اما این انتخابات را به صورتی هوشمندانه مدیریت کرد.

دیگربان: محمدرضا باهنر٬ نایب رئیس مجلس گفته که «در زمان انتخابات خیلی استرس داشتیم که آرای روحانی بیش از ۵۰ درصد شود و در عددی مانند ۴۹ درصد نماند تا انتخابات به دور دوم کشیده شود و شائبه تقلب در انتخابات به وجود آید.»

به گزارش خبرگزاری «تسنیم»٬ آقای باهنر این مطلب را طی سخنانی در جلسه روز شنبه (اول تیر) جامعه اسلامی مهندسین بیان کرده است.

وی گفته که روشن شدن تکلیف انتخابات در دور اول و «امانتداری نظام جمهوری اسلامی که حتی چند درصد را هم به خوبی حساب کرد» شائبه تفلب در این دوره از انتخابات را از بین برد.

باهنر یکی از چهره‌های شناخته شده محافظه‌کاران است و به نظر می‌رسد استرس محافظه‌کارانی که نگران کشیده شدن انتخابات به دور دوم بوده‌اند٬ نمی‌تواند تنها موضوع «تقلب» بوده باشد.

این نماینده مجلس در بخش دیگری از سخنان خود گفته حسن روحانی یک هفته پیش از برگزاری انتخابات در نامه‌ای به علی خامنه‌ای خود را «همراه نظام» معرفی کرده و نوشته بود: «همیشه همراه نظام بوده و در حال حاضر نیز همراه نظام است.»

حسن روحانی در یازدهمین دور انتخابات ریاست جمهوری با غلبه بر رقبای انتخاباتی خود٬ توانست ریاست قوه مجریه را بر عهده بگیرد.

گروهی از محافظه‌کاران هم با استقبال از این پیروزی٬ حسن روحانی را یکی از اصول‌گرایان قدیمی معرفی کرده‌اند.

باهنر در این زمینه نیز گفته است: «روحانی آدمی نیست که از سیاست‌های اساسی نظام تخطی کند، قطعا وی کسی نیست که به دنبال حاشیه‌ها و حرف‌های تند باشد.»

وی همچنین اظهار کرده است: «حماسه‌ای که مقام معظم رهبری انتظار آن را داشتند، محقق شد و مردم نیز با حضور چشمگیر خود تمام تحلیل‌های دشمن را نفی کردند.»

دویچه‌وله: محمد رضا باهنر می‌گوید، حسن روحانی “۷-۸ روز پیش از انتخابات” در نامه‌ای به خامنه‌ای بر “مطیع و همراه بودن” خود تأکید کرده بود. احمد خاتمی نیز پیش‌بینی کرده که حسن روحانی “اصول‌گرایانه عمل” خواهد کرد.

یکی از نایبان رئیس مجلس شورای اسلامی شامگاه شنبه (۲۲ ژوئن / اول تیر) از نامه‌ای سخن رانده که به ادعای او حسن روحانی پیش از شرکت در انتخابات به رهبر جمهوری اسلامی نوشته است.

محمدرضا باهنر در “نشست ماهانه جامعه اسلامی مهندسین” گفته است: «آقای روحانی ۸-۷ روز قبل از برگزاری انتخابات نامه‌ای خطاب به مقام معظم رهبری نوشته بودند و تکرار کرده بودند که ما همواره مطیع و همراه بوده‌ایم و اکنون نیز همراه هستیم.»

خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) به نقل از باهنر می‌نویسد: «حسن روحانی فردی نیست که از سیاست‌های کلی نظام عدول کند و در این زمینه نگرانی وجود ندارد». باهنر بر پایه شناخت خود از روحانی، نگران نیست که رئیس دولت یازدهم جمهوری اسلامی “تحت تاثیر برخی از افراد رادیکال از سوی هر دو جناح [اصولگرایان و اصلاح‌طلبان] قرار بگیرد”.

باهنر همچنین در “تحلیلی ابتدایی” مدعی شده که «روحانی ظاهرا نقاط قوت تعدادی از دولت‌های گذشته را دارد و نقاط ضعف کمتری را داراست». این ویژگی‌ای بود که رهبر جمهوری اسلامی چندی پیش از انتخابات آن را برای رئیس دولت جدید ضروری دانسته بود.

“عمل اصول‌گرایانه” حسن روحانی

احمد خاتمی، عضو مجلس خبرگان رهبری، روز یکشنبه (۳ تیر) نخستین کنفرانس مطبوعاتی حسن روحانی را معیار پیش‌بینی رفتار آینده او قرار داده است.

خاتمی سخنان رئیس جمهوری آینده ایران در کنفرانس خبری ۲۷ خرداد را “مصاحبه‌ای اصول‌گرایانه” خوانده و در مورد “شکست اصول‌گرایان در انتخابات” گفته است: «برای ما اصول‌گرایی مهم است که روحانی نیز در عمل اصول‌گرایانه عمل و در انتخاب کابینه نیز از افراد ولایتمدار، قانونمدار و لایق و خدمتگذار استفاده می‌کند».

محمدرضا باهنر، نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی و دبیرکل “جامعه اسلامی مهندسین”، در سخنان شامگاه شنبه حسن روحانی را نه اصلاح‌طلب دانسته بود و نه “صد درصد اصول‌گرا”.

در روزهای پس از انتخابات جریان‌های مختلف سیاسی در ایران پیروزی حسن روحانی را متفاوت ارزیابی می‌کنند. مخالفان و منتقدان سیاست‌های جمهوری اسلامی روحانی را پیروز اصلاح‌طلبان و نیروهای معتدل می‌دانند و حمایت‌های محمد خاتمی و اکبر هاشمی رفسنجانی را در این راه کارساز ارزیابی می‌کنند.

جریان موسوم به اصول‌گرایی تلاش می‌کند از محمود احمدی‌نژاد فاصله بگیرد و مشکلات جاری را به حساب “افراط و تفریط”‌های او و اطرافیانش بنویسد. برخی از موضع‌گیری‌های چهره‌های شاخص این جریان به “تلاش برای مصادره روحانی به سود اصول‌گرایان” تعبیر می‌شود.

گروهی دیگر نیز فارغ از نتیجه نهایی، شرکت در انتخابات را مهم‌ترین هدف می‌دانند و آن را تحقق “حماسه سیاسی” مورد نظر رهبر جمهوری اسلامی برمی‌شمرند.

قدردانی محمد خاتمی از رهبر جمهوری اسلامی

محمد خاتمی، رئیس‌جمهور دوران موسوم به اصلاحات در ایران، نیز شامگاه شنبه به “خلق حماسه سیاسی” اشاره کرده است. به نوشته خبرگزاری کار ایران (ایلنا) وی در دیدار با حسن روحانی از “حضور پرشور ملت ایران در یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری و خلق حماسه سیاسی” یاد کرده و افزوده است: «حقاً و انصافاً باید از آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب که زمینه تحقق این حماسه را فراهم نمودند، قدردانی کرد».

طبق این گزارش، در این دیدار حسن روحانی نیز “نقش بی‌بدیل” رهبر جمهوری اسلامی در تحقق این “حماسه” را ستوده است.

محمد خاتمی پیش از این پیروزی حسن روحانی را به وی تبریک گفته بود. وی که خود هشت سال ریاست قوه مجریه جمهوری اسلامی را بر عهده داشته، چندی پیش از مردم خواسته بود که “صبور و واقع‌بین” باشند. خاتمی تأکید کرده بود که رئیس جمهور باید “با رهبری هماهنگ باشد” و “رهبری هم به او کمک کند”.

محمد خاتمی در پایان ریاست بر دولت جمهوری اسلامی و در واکنش به انتظارات بی‌پاسخ گفته بود که به‌عنوان رئیس جمهور تنها یک “تدارکاتچی” بوده است؛ موضعی که البته وی بعدها منکر بیان آن از سوی خود شد و تنها گفت که معتقد بوده اختیارات رئیس جمهوری در ایران کافی نیست.

دیگربان: حسین الله‌کرم٬ رئیس شورای هماهنگی نیروهای حزب‌الله و مصطفی میرلوحی٬ مسئول دفتر محمدرضا مهدوی کنی جزئیات تازه‌ای از بی‌اعتنایی سعید جلیلی و علی‌اکبر ولایتی به درخواست‌ها برای کناره‌گیری به نفع محمدباقر قالیباف در انتخابات را فاش کردند.به گزارش سایت محافظه‌کار «جهادی آنلاین»٬ آقای الله‌کرم روز چهارشنبه (۲۹ خرداد) طی سخنانی در مسجد ارک تهران گفته دو روز پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری به سعید جلیلی برای کناره‌گیری به نفع قالیباف پیام داده شده بود.

وی افزوده این درخواست برای جلوگیری از شکست اصول‌گرایان در انتخابات مطرح شده بود و اگر نامزدهای محافظه‌کار کناره‌گیری می‌کردند٬ بخشی از آراء آنها به سبد قالیباف ریخته می‌شد.

این رهبر حزب‌الله یکی از دلایل ناکامی محافظه‌کاران در انتخابات را «خیانت اصولگرایان به رهبری» و «عدم توجه به نقش قطب در جریان اصولگرایی» اعلام کرده است.

پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری بسیاری از محافظه‌کاران تلاش‌های فراوانی برای کناره‌گیری ولایتی و جلیلی به نفع قالیباف کردند که تلاش‌های آنها به نتیجه نرسید.

مصطفی میرلوحی٬ مسئول دفتر محمدرضا مهدوی کنی با گذشت یک هفته از برگزاری انتخابات از بی‌اعتنایی ولایتی به درخواست‌های مهدوی کنی مبنی بر برکناری به نفع قالیباف پرده برداشته است.

میرلوحی گفته که «مهدوی کنی {پیش از برگزاری انتخابات} چند بار {با ولایتی} تماس گرفته بودند و به ناچار نامه هم نوشتند٬ اما آقای ولایتی توصیه‌ها را نپذیرفتند.»

وی همچنین به طور تلویحی گفته که مهدوی کنی نظر مثبتی به ریاست جمهوری سعید جلیلی نداشته است.

یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ۲۴ خرداد در ایران برگزار شد و حسن روحانی با کسب بیش از ۵۰ درصد آرا، توانست رقبای محافظه‌کار و مستقل خود را پشت سر بگذارد.

این پیام رو پایین مطلب نوشتم
می‌توانند بدون موافقت ولی فقیه قدمی بردارند! اینها همه بازی بود تا بتوانند با 50 ممیز اندی روحانی، فرد مورد نظر خامنه‌ای(شاید هم ملکه) را به میدان بیاورند! این افشا گری همه در پی همان برنامه هاست وگرنه چماقداری مثل حسین الله کرم هم بدون دستور آقا(شاید هم ملکه) آب هم نمی‌خورد. بازی بازی امنیتی هاست و وقتی امنیتی‌ها وارد بازی شدند دیگران باید کنار بکشند.
بعید هم نیست که انگلیسی‌ها(شاید هم ملکه) با دادن یک دکترای تقلبی به این روحانی و وصل کردن حوزه و دانشگاه با این ابزار، حالا دارند نتایج آنرا برداشت می کنند. درست مثل یک کشاورزی که درخت گردو می‌کارد به این امید که 30 سال بعد بهره‌اش را برداشت کند!

دیگربان: عبدالله حاجی‌ صادقی٬ جانشین نماینده ولی فقیه در سپاه گفته محمود احمدی‌نژاد برای تائید صلاحیت اسفندیار رحیم‌مشایی٬ سه بار با علی خامنه‌ای دیدار و برای صدور حکم حکومتی «چانه‌زنی» کرد.

به گزارش خبرگزاری «رسا» آقای حاجی صادقی این اظهارات را در همایش «استادان بسیجی قم» مطرح کرده است.

وی افزوده با وجود تلاش‌های رئیس دولت دهم برای دریافت حکم حکومتی٬ خامنه‌ای «خواسته» وی را قبول نکرد و گفت: «در این انتخابات هیچ دخالتی نمی‌کنم و حکم حکومتی نمی‌دهم.»

صلاحیت اسفندیار رحیم‌مشایی که نامزد مورد حمایت احمدی‌نژاد در یازدهمین انتخابات ریاست جمهوری بود از سوی شورای نگهبان رد شد.

این برای نخستین بار است که یکی از مقام‌های جمهوری اسلامی به صراحت از تلاش رئیس دولت دهم برای دریافت حکم حکومتی خبر می‌دهد.

پیش از این گزارش‌های تائیدنشده‌ای در این زمینه منتشر شده بود.

حاجی صادقی در ادامه اظهار کرده است: «در مراحل قبلی نظام نگران حضور حداکثری مردم در انتخابات بود و با حکم حکومتی برخی را بر می‌گرداندند، اما امروز آنقدر نظام اسلامی با ثبات و مطمئن است که نیازی به حکم حکومتی ندارد.»

وی در عین حال گفته است: «این انتخابات مهر بطلانی بر همه تبلیغات گذشته زد و دروغ بودن ادعای تقلب را نمایان کرد.»

به گفته این روحانی «گاهی انتخاب شدن یک کاندیدا که در مناظره‌ها منتقد نظام است، یک لطف خفی خداوند است.»

جانشین نماینده ولی فقیه در سپاه با بیان این که «اصولگرایان در جریان انتخابات اشتباه کردند» ادامه داد: «کاندیداهای جریان اصولگرایی در به وجود آمدن این قضایا {شکست در انتخابات} کمک کردند، اما خبر نداشتیم خدا تدبیری می‌کند و رییس جمهوری منتقد به نظام اما محکم نسبت به اصولش را سر کار می‌آورد.»

بی‌بی‌سی: ژانت آفاری و راجر فریدلند مدرس در دانشگاه کالیفرنیا در سانتا باربارا

عملکرد جوانان ایرانی در رای‌دادن به یک روحانی دیوان‌سالار[ حسن روحانی] که تقریبا هیچ وجه مشترکی با آنان ندارد شگفت‌انگیز است. به احتمال زیاد رای به او برای پیشگیری از یک رویارویی خطرناک با جهان غرب و شاید هم حذف تحریم‌های فلج کننده آمریکا بوده است.

جوانان ایرانی به روحانی رای دادند چرا که خواستار دموکراسی بودند. به این دلیل این حرف را می‌زنیم که ما سال گذشته یک کلیک پرسشنامه بی‌نام را در فضای مجازی اینترنت فارسی منتشر کردیم و در آن نظر این جوانان را در خصوص مذهب، جنسیت و سیاست پرسیدیم.

بیش از دو هزار ایرانی که در ایران به‌دنیا آمده‌اند و در حال حاضر نیز ساکن ایران هستند، دست کم به بخش‌هایی از این پرسشنامه، پاسخ دادند؛ پرسشنامه‌ای که ما زیر نظر مرکز تحقیقات علوم اجتماعی دانشگاه کالیفرنیا در سانتاباربارا آماده کرده‌بودیم. اغلب پاسخ‌دهندگان جوانانی با تحصیلات عالی بودند. هشتاد درصد آنها زیر سی‌سال یودند و نود درصد‌شان تحصیلات دانشگاهی داشتند و به وضوح به‌وسیله اینترنت با جهان پیرامون خود در ارتباط بودند.

آنها شدیدا معتقد به جدایی دین از سیاست بودند. درست است که دو سوم آنان عقیده داشتند «قرآن کلام الهی است» اما وقتی از آنان پرسیدیم اگر بین قانون شریعت و قوانین مصوبه توسط قانون‌‌گذارانی که به شیوه دمکراتیک انتخاب شده‌اند، تضادی وجود داشته باشند چه می‌کنند؟ سه چهارم آنها از قانون دمکرات جانب‌داری کردند. تنها کمتر از چهاردرصد پاسخ دهندگان عقیده داشتند که این تضاد باید توسط کمیته‌ای متشکل از روحانیون حل شود؛ وضعیتی که در حال حاضر در ایران حاکم است.

از زمان سرنگونی شاه پس از انقلاب ۵۷، بیش از سی سال گذشته و ایرانی‌ها از آن زمان زیر نظر یک حکومت دینی زندگی می‌کنند. پاسخ ایرانیان به پرسش‌نامه ما با پاسخ‌های ساکنان ترکیه، تونس و مصر- به همان سوالات- بسیار متفاوت بود؛ کشورهایی که احزاب‌ اسلام‌گرا تازه در آنها به قدرت رسیده‌اند.

در ترکیه تنها کمی بیش از نیمی از پاسخ‌ دهندگان ( پنجاه و هشت درصد) خواهان برتری قانون دمکراتیک بر قانون اسلامی بودند. در تونس این رقم به بیست و شش درصد کاهش می‌یافت. در مصر، که اخوان‌المسلمین تازه در آن به قدرت رسیده‌، تنها ده درصد پاسخ‌دهندگان خواستار برتری دمکراسی بر مذهب بودند. در واقع یک سوم جوانان مصری باور داشتند که این تضاد باید توسط کمیته‌ای از روحانیون مذهبی حل و فصل شود؛ یعن همان مدلی که در حال حاضر در ایران اجرا می‌شود و پاسخ‌دهندگان ایرانی به شدت آن را رد کرده‌بودند.

پس از زندگی زیر لوای روحانیت و قوانین اسلامی برای چند دهه، حالا دیگر ایرانی‌ها به برتری قوانین دمکراتیک بر قوانین اسلامی، بسیار بیشتر از همتایان خویش در کشورهای دیگر خاورمیانه معتقدند. وقتی اسلام‌گرایان یک حکومت نظامی تمامیت‌‌خواه را سرنگون می‌کردند، در واقع حمایت گسترده‌ای برای خود جلب کردند.

اما با گذشت زمان جوانان ایرانی متوجه شدند که قیمتی که آنها باید برای اسلام‌گرایی والدین خود بپردازند بسیار گزاف است. تغییر در ایران می‌تواند از داخل شروع شود، از شهروندان جوانی که تحصیل‌کرده‌ترین بخش جمعیت هم هستند. برای اینکه صدای آنان شنیده شود ایران احتیاج دارد که واقعا به یک جمهوری – نه تنها در اسم- تبدیل شود.

این مقاله برای اولین بار در کلیک روزنامه نیویورک تایمز منتشر شده است.