اخبار

رادیوفردا: با تصویب جدید مجلس شورای اسلامی، از این پس هر کس بخواهد در ایران رسماً حزبی تاسیس کند یا عضو احزاب قانونی شود، باید به «ولایت مطلقه فقیه» التزام عملی داشته باشد.

به گزارش خبرگزاری مجلس شورای اسلامی، براساس تصمیم روز دوشنبه ۲۳ تیر مجلس، «التزام عملی به ولایت فقیه» و عدم سوء‌پیشینه کیفری شرط عضویت در احزاب است.

نمایندگان مجلس ایران در جریان بررسی طرح چگونگی فعالیت احزاب و گروه‌های سیاسی شرایط متقاضیان تاسیس حزب و عضویت در آن را تعیین کردند.

در خبرهای مجلس شورای اسلامی اما، جزئیاتی درباره نحوه تشخیص «التزام عملی به ولایت فقیه» درج نشده‌است.

در نشست علنی روز دوشنبه و در ادامه بررسی طرح نحوه فعالیت احزاب و گروه‌های سیاسی شرایط متقاضیان تاسیس حزب و عضویت بدین گونه تعیین شد: «اعتقاد و التزام عملی به قانون اساسی و ولایت مطلقه فقیه، داشتن تابعیت ایرانی، داشتن حداقل مدرک کارشناسی یا معادل آن و نداشتن سوء پیشینه کیفری موثر.»

این بند از طرح نحوه فعالیت احزاب با ۱۶۰ رای موافق و ۱۰ رای مخالف به تصویب رسید.

همچنین نمایندگان مجلس با پیشنهادی مبنی بر حذف نداشتن سوءپیشینه کیفری موثر سایر اعضای حزب موافقت نکردند.

بند مربوط به التزام عملی به ولایت فقیه در آیین‌نامه اجرایی تاسیس احزاب بندی جدید است و تاکنون در کنار برخی شروط دیگر تنها التزام به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در این آیین‌نامه ذکر شده‌بود.

یدالله طاهرنژاد، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی، روز دوشنبه در گفت‌وگو با ایرنا، درباره طرح نحوه فعالیت احزاب در مجلس گفت: «جهت‌گیری مجلس در ارایه طرح و تعجیل در طرح زودهنگام در صحن علنی مجلس و مجموعه بندهایی که در این طرح آمده است به نوعی بیانگر حرکت انقباضی مجلس در راستای فعالیت سیاسی مردم و محدود کردن آن است.»

عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی در ادامه به بندهایی از این طرح اشاره کرد و گفت: «مواردی مانند انگشت‌نگاری و ارایه گواهی نداشتن سوءپیشینه اعضای احزاب همچنین تصمیم گیری کمیسیون ماده ۱۰ احزاب درباره انحلال احزاب و التزام عملی به ولایت فقیه با توجه به اینکه احصا آن کار آسانی نیست رویکرد تحدیدی دارد.»

حق فعالیت احزاب منوط به دریافت پروانه فعالیت نهایی شد

در همین حال در ادامه بررسی ماده ۳ این طرح، مجلس شورای اسلامی مصوب کرد که حق فعالیت احزاب هم‌چنین منوط به دریافت پروانه فعالیت نهایی می‌شود.

در تبصره یک این ماده، نمایندگان، هیئت موسس را موظف کردند در ۶ ماه از تاریخ صدور مجوز اولیه نسبت به تشکیل مجمع عمومی موسس برای تصویب مرام‌نامه و اساسنامه اقدام کنند، در غیر این صورت مجوز اولیه تاسیس باطل می‌شود.

نمایندگان در تبصره ۳ این ماده مصوب کردند تا زمانی که احزاب پروانه فعالیت نهایی را دریافت نکرده باشند، حق فعالیت حزبی ندارند.

پس از انقلاب ۱۳۵۷ جز دوره کوتاه دو ساله که فعالیت اغلب احزاب در ایران به جز هواداران نظام پادشاهی آزاد بود، همواره احزاب منتقد و مخالف ارکان نظام جمهوری اسلامی به ویژه منتقد به ولایت فقیه در تنگنا به سر برده و اغلب آنان از فعالیت آزاد در ایران منع شدند و اعضای آنان با تعقیب قضایی به زندان افتادند.

این در شرایطی است که از میانه‌های دهه ۷۰ و به دنبال روی کار آمدن دولت محمد خاتمی فعالیت احزاب در چارچوب قانون اساسی ایران تا حدودی آزادتر شد، اما همچنان برخی نهادها از جمله قوه قضائیه یا سپاه پاسداران از فعالیت آزادانه حزب‌های منتقد درون نظام جمهوری اسلامی نیز جلوگیری می‌کردند.

تا اینکه پس از اعتراض‌های گسترده سال ۸۸ در واکنش به نتیجه انتخابات بحث‌برانگیز ریاست جمهوری آن سال، برخی از حزب‌های منتقد درون نظام همچون جبهه مشارکت ایران و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی نیز از فعالیت منع شدند.

دیگربان: علی خامنه‌ای در دیداری غیرمنتظره با حسن روحانی و اعضای هیات دولت توصیه‌های معناداری به آن‌ها کرده و درباره «خطا‌های فرهنگی» هشدارهایی داده است.

این دیدار عصر روز دوشنبه (۲۳ تیر) و با حضور برخی اعضای دفتر آقای خامنه‌ای و روحانی به همراه معاونین و وزرای کابینه برگزار شده است.

آقای خامنه‌ای در این دیدار درباره «مراقبت از بیت‌المال»٬ پرهیز از «اقدام شتابزده به هنگام عصبانیت، تندی اخلاق، تیزی زبان و نخوت و غرور» توصیه‌هایی کرده است.

رهبر جمهوری اسلامی در شرایطی این توصیه‌ها را کرده که در ۱۱ ماه گذشته محافظه‌کاران تندرو بار‌ها از «تند‌خویی» روحانی انتقاد کرده و وی را فردی «تجملی» و بی‌اعتنا به «بیت‌المال» معرفی کرده‌اند.

علی خامنه‌ای در بخش دیگری از این دیدار خطاب به اعضای هیات دولت گفته «خطا‌ها و اشتباهات فرهنگی به راحتی قابل جبران نیست.»

رهبر جمهوری اسلامی به صراحت افزوده «ضروری است در عرصه فرهنگی سیاست‌های نظام به درستی درک و اِعمال شود.»

خامنه‌ای اضافه کرده «هرگونه تغییر مسیر فرهنگ از چارچوب نظام اسلامی، موجب برهم خوردن انتظام فکری و هویت واقعی جامعه خواهد شد.»

این دیدار از آنجایی معنادار و غیرمنتظره است که علی خامنه‌ای به طور معمول سالی یک بار و آن‌هم در «هفته دولت» با اعضای کابینه دیدار می‌کرد.

دیدار رهبر جمهوری اسلامی با حسن روحانی و اعضای هیات دولت در شرایطی صورت گرفته که هفته گذشته مسئولان نظام به طور معمول با وی دیدار کرده بودند.

این دیدار هم‌زمان با افزایش هشدار‌های نظامیان و روحانیون به دولت حسن روحانی درباره عواقب سیاست‌های فرهنگی دولت یازدهم انجام شده است.

دقیقه ۲۱: در میان افرادی که دستگیر شدند، افراد شرور، افراد جنایتکار و سابقه‌دار، افراد وابسته به گروهک‌های معاند و ورشکسته، افرادی که به نوعی از سوی دست‌های مشکوک تطمیع شده بودند، همه اینها دیده می‌شوند که سر فرصت به مردم معرفی خواهند شد و بی‌تردید آنهایی که به آشوب و تخریب اموال عمومی و تعرض به نظام در این چند روز مشغول بودند، در دادگاه‌های صالحه ما محاکمه خواهند شد و به عنوان محارب و مفسد مورد مجازات قرا خواهند گرفت.

مجتبی واحدی: معمولا ً تلاش می کنم مقالاتی که “به دستور” مقامات جمهوری اسلامی یا ” به منظور” چهره سازی غیرواقعی از آنان نوشته می شود را بخوانم. یادداشت اخیر محمد قوچانی با عنوان ” یک کارت دعوت برای دو جناح ” حداقل یکی از این دو ویژگی ها را داراست. قوچانی قطعا” یکی از یاران نزدیک روحانی در یک سال و چند ماه گذشته بوده و سلسله مقالات او در این مدت ، با هدف قهرمان سازی از روحانی نگاشته شده است. علاقه قوچانی به روحانی در حدی است که حتی وزیر خارجه دولت یازدهم را در جایگاهی بالاتر از مصدق قرار می دهد . در مورد مأموریت قوچانی ، سخن بسیار است که مجالی دیگر می طلبد. اما آخرین مقاله او در متن خود با تناقضی مواجه است که نمی توان نسبت به آن بی تفاوت بود.

قوچانی در مقاله ” یک کارت دعوت برای دو جناح ” ادعا می کند که دیدارهای روحانی با اعضای دوجناح سیاسی کشور ناشی از تلاش او برای نهادینه کردن نظام حزبی در کشور و جایگزینی اشخاص با برنامه ها وگفتمان هاست. اینکه اصولاً در ساختار قدرت جمهوری اسلامی ، رئیس جمهور تا چه حد اختیار وتوان دارد تا بتواند بر خلاف نظر رهبر ، نظام حزبی را نهادینه کند نیازمند بحث زیادی نیست .از سوی دیگر به نظر می رسد قوچانی علیرغم اطلاع از واقعیت دیدارهای روحانی ، گزارشی غیر واقعی از ضیافت های اخیر ارائه می نماید. او با آب و تاب فراوان از ضیافت رئیس دولت برای دو جناح کشور سخن گفته و این دیدار را نشانه عزم روحانی برای نهادینه کردن تحزب در کشوردانسته است . گویی ادامه فعالیت این دو جناح ،جای خالی هزاران نخبه ممنوع الفعالیت و دهها گفتمان مورد کینه حاکمیت در کشور را پر می کند . البته غفلت بزرگتری نیز در مقاله قوچانی وجود دارد که قطعاً به مذاق حاکمیت خوش خواهد آمد. این نویسنده نزدیک به روحانی ، با چشم بستن عمدی بر غیاب اصلی ترین چهره های اصلاح طلب در ضیافت رئیس دولت ، پاستوریزه سازی فضای سیاسی کشور به نفع امیال رهبر را به رسمیت شناخته است تا نشان دهد برای نسل جدید اصلاح طلبان ، سهم داشتن از قدرت مهم تر است تا حفظ گفتمان اصلی اصلاح طلبی وبهره گیری از توان و تجربه اصلاح طلبان واقعی . این ترجیح در حالی است که مدعای اصلی در مقاله ” یک کارت دعوت برای دوجناح ” تلاش روحانی برای الگو برداری از تجربه موفق در عرصه جهانی و جلوگیری از حذف عناصر مجرب و کار آزموده است.

غفلت دیگر در مقاله قوچانی ، نادیده انگاشتن واقعیت ها در جناح محافظه کار است. میهمانان محافظه کار روحانی ، عمدتاً کسانی بوده اند که نقش آنان در حاکمیت روز به روز در حال کاهش است . در مقابل ، کسانی که یاران جدید رهبر و اهرم فشار او بر هر منتقد یا دولتمرد نا هماهنگ به حساب می آیند در ضیافت روحانی حضور نداشته اند در حالی که سهم اصلی قدرت در جناح محافظه کار در اختیار آنهاست . اگر چه از حق نباید گذشت که پایبندی میهمانان محافظه کار روحانی به مبانی سیاسی و عقیدتی خود بسیار قوی تر از اغلب افرادی است که به نمایندگی از اصلاح طلبان به دیدار روحانی رفتنه بودند.

اصلی ترین مدعای قوچانی در مقاله اخیر آنست که روحانی با نهادینه کردن تحزب به دنبال بهره برداری از تجربیات همه عناصری است که نظم موجود در کشور را قبول دارند. البته در شرایطی که حتی بسیاری از اصلاح طلبان حکومتی اجازه حضور در ضیافت روحانی را نمی یابند و درخواست ها برای ممنوع البیان کردن خاتمی ، در حال افزایش است این سخن قوچانی اگر تمسخر تحزب نباشد یک طنز است که” شاید سال آینده هر دوجناح کشور به جای کارت دعوت برای حضور در دو ضیافت جداگانه ، یک کارت آن هم برای حضور در جشن تکوین نظام حزبی تثبیت شده ای دریافت کنند که رقابت سیاسی را برای همیشه تثبیت می کند “.

اما در مقاله یک صد خطی قوچانی ، دو سطر وجود دارد که همه ادعای او را رد می کند. قوچانی تلاش می کند اقدامات روحانی را در راستای بهره برداری از تجربه دموکراسی های جا افتاده جهان وجدی بودن او برای رسیدن به این هدف جلوه دهد. او همچنین به دنبال القای توانمندی روحانی برای رسیدن به این هدف است . قوچانی در این زمینه می نویسد :” هیچ دموکراسی به رهبران سابق خود توهین نمی کند و خود را ازتجربه آنان محروم نمی کند.” او سپس برای آنکه روحانی را تابع این اصل و مقید به رعایت آن نشان دهد می نویسد : ” روحانی از توهین به شخصیت های ملی مانند هاشمی رفسنجانی ، خاتمی و ناطق، ابراز تأسف کرد وآنان را سرمایه اجتماعی ملت و انقلاب خواند که استوانه های ثبات جامعه اند” . نکته جالب در این میان اظهار تأسف قوچانی از عدم انتشار این بخش از سخنان روحانی در رسانه هاست. قوچانی به خوبی می داند اظهارات رئیس دولت توسط دفتر او تنظیم و در اختیار رسانه ها قرار می گیرد. سانسور این بخش از سخنان روحانی توسط دفتر رئیس جمهور یا به دلیل عدم اعتقاد واقعی روحانی به این حرف هاست و نشان می دهد دعوت از جناح های سیاسی ، به تعبیر قوچانی تنها برای دلبری از آنها و کسب حمایت است یا آنکه نشان می دهد روحانی تاب ایستادگی در برابر اراذل واوباش حکومتی و گماشتگان رهبر را ندارد و حاضر نیست هزینه ابراز تأسف از اهانت به مقامات سابق کشور را بپردازد.

در یک کلام ، محمد قوچانی مقاله یک صد خطی نوشته تا اراده روحانی برای نهادینه کردن دموکراسی از طریق نهادینه سازی تحزب و قدرت او برای رسیدن به این هدف را ثابت کند اما اظهار تأسف قوچانی از سانسور سخنان روحانی – که توسط دفتر رئیس جمهور انجام شده – بخشی از دم خروس در برابر این قسم حضرت عباس را به نمایش می گذارد.

سلام نو: «آدرس صحیح» را گم‌نکردن و داشتن «حافظه تاریخی»، برای پیشگیری از خسران مکرر ضروری است. دومی اجازه نمی‌دهد کسی که شما را گزیده است دوباره دستتان را بگیرد. اولی نمی‌گذارد به ناکجاآباد برویم. به گفته وزیر نفت، هیات دولت قرار است این هفته جلسه ویژه‌ای درباره بدهی «بابک زنجانی» تشکیل دهد. «آدرس صحیحی» که دولت باید آن را بخواند چیست؟ «حافظه تاریخی» ملت چطور می‌تواند کار کند؟

1- این‌روزها به تکرار از تسویه بدهی بابک زنجانی به‌وسیله فروش اموالش در ایران یا تهاتر آن خبر داده می‌شود! فارغ از اینکه بر اساس تحقیقات به‌عمل‌آمده، میزان قابل‌توجهی از این دارایی‌ها در رهن بانک‌هاست یا بدهی و مشکلاتی دارد و جدا از آنکه همه می‌دانند دارایی‌های بابک زنجانی کفایت بدهی‌هایش را نمی‌کند، یک «آدرس»، قابل «تابلوشدن» است. کدام آدرس؟

2- پول‌هایی که بابک زنجانی در خارج نگه داشته و مدعی بوده است که به‌دلیل تحریم‌ها نمی‌تواند به داخل منتقل کند کجاست؟! چرا کسی در مورد انتقال این پول‌ها به داخل کشور صحبتی نمی‌کند؟! میلیارددلار یا یورو‌ها می‌دانید چقدر پول است؟!و سود روزانه آن در یک‌سال گذشته چقدر می‌شود؟!

3- «من تاکنون 12کشتی نفت برده‌ام و فروخته‌ام می‌شود حدود 24میلیون‌بشکه.» این گفته بابک زنجانی پیش از دستگیری است. قیمت نفت بر اساس دلار محاسبه و پولش با ارزهای رایج بین‌المللی پرداخت می‌شود. بنابراین وزارت نفت باید در جلسه ویژه هیات دولت به‌روشنی و با ذکر آدرس دقیق اعلام کند که چقدر از پول نفت فروخته‌شده به بابک زنجانی به خزانه دولت برگشته و چه مقدار از آن باقی مانده است. وزارت نفت، هم باید آمار دقیق نفت‌خام فروخته‌شده به او را به دولت گزارش کند هم میزان میعانات گازی واگذارشده را مشخص کند. خسارت ناشی از بازگرداندن برخی میعانات آلوده را هم ضمیمه کند. آن وقت میزان بدهی بابک زنجانی را به دلار یا یورو اعلام کند. اعلام بدهی بابک زنجانی به تومان «آدرس غلط» است و تسویه آن با اموالش آدرس دقیقی نیست. او پول نفت ایران را به دلار یا ارزهای معتبر خارجی گرفته است و حساب آن نزد خزانه هم باید با ارزهای معتبر خارجی تسویه شود. با سود تام و تمامش.

4- وقتی آدرس دقیق باشد رسیدن به مقصد راحت‌تر است. اینکه گفته شود پولی از بابک زنجانی در خارج کشور نیست شاید از سر کامل‌نخواندن آدرس باشد! بابک زنجانی پول نفت را گرفته و آن را در خارج نگه داشته است. «همین فردا یک حساب معرفی کنند تا یک‌میلیاردیورو پول قبول کند این کار را انجام بدهم.» این را بابک زنجانی پیش از دستگیری‌اش گفته است. پس به اذعان صریح او پول ایران به یورو در بانک‌های خارجی است. خزانه این ملت پول نفت و میعانات گازی‌اش را همراه با سود متعارف همه این‌روزها از بابک زنجانی طلبکار است. حالا چه اصل این بدهی رقم دومیلیاردو800میلیون‌دلاری باشد که وزارت نفت مدعی آن است چه رقم دیگری که پس از تمیزشدن حساب‌ها حاصل می‌شود.

5- «اموال بابک زنجانی شامل خودرو، هواپیما، زمین و هتل است که به درد وزارت نفت نمی‌خورد. تمام اموال او نیز، حتی ۴۰درصد از بدهی وزارت نفت نمی‌شود.»3 این را وزیر نفت گفته است. نگارنده معتقد است خزانه دولت نباید به هیچ‌چیز جز دریافت «پول نقد نفت تحویلی» از بابک زنجانی آن هم با ارزهای معتبر و با احتساب سود بانکی‌اش راضی باشد. چه، وقتی وارد دریافت اموال شد ممکن است بخشی از این اموال پیچیدگی داشته باشد بخشی به رد دیون اختصاص یابد، بخشی وارد مناسبات بانکی شود و بخشی هم احتمالا کارشناسی دقیقش امکانپذیر نباشد. پس دولت بدون دریافت هیچ فشاری فقط باید اصل و سود پول نفت و میعانات گازی فروخته‌شده به بابک زنجانی را دریافت کند. آن‌هم با ارزهای معتبر. تا نرخ برابری‌اش با ریال هم لحاظ شده باشد. غیر این باشد نباید پرونده بابک زنجانی را بست. این «آدرس صحیح» است.

6- مذاکرات ایران با 1+5 بالاخره تمام می‌شود. تحریم‌ها در همه تاریخ ادامه نخواهد داشت. اما «کاسبان تحریم» هیچ‌گاه از ذهن مردم پاک نخواهند شد. «حافظه تاریخی»مان باید اینطور کار کند. چه بستری باعث تولد بابک زنجانی‌ها شد. مه‌آفرید خسروی‌ها در کدام سیستم ارتزاق کردند و رشد یافتند و ارقام نجومی را وارد تاریخ اختلاس‌ها و «مِیل‌ها»ی این کشور کردند. آن سیستم و آن بستر را هم باید در نظر داشت و کمر به اصلاحش بست تا بابک زنجانی دومی سر بر نیاورد. از وقتی فراموشکار شویم دوباره دستمان را خواهند گرفت، آنان‌که آدرس غلط جلو رویمان می‌گذارند، آنانکه به آدرس غلط برده بودند!

بی‌بی‌سی: مشخص نیست که درخواست هیات ایرانی، با دلایل صرفا مذهبی صورت گرفته، یا اقدامی ناگزیر برای رایزنی بیشتر با تهران در خصوص اختلافات ایجاد شده در مسیر مذاکرات هسته‌ای است

یکی از اعضای تیم مذاکره کننده هسته‌ای ایران خبر تلویزیون دولتی این کشور را مبنی بر درخواست این هیات برای توقف مذاکرات هسته ای در شب های قدر تکذیب کرد و گفت هیات ایرانی چنین درخواستی را در مذاکرات وین ۶ مطرح نکرده است.

این عضو تیم مذاکره کننده ایران به خبرگزاری ایرنا گفت تیم مذاکره کننده هسته‌ای “در شرایط دشوار و در ایام و مناسبت های مختلف” ماموریت خود را پیگیری کرده و “در ایام و لیالی پربرکت قدر” نیز برای یافتن “راه حلی پایدار” مذاکرات را پیگیری خواهد کرد.

او اضافه کرد مراسم احیای شبهای قدر “هیچگونه تعارضی با زمان تشکیل جلسات سیاسی، فنی و کارشناسی هیات ندارد.”

بخش خبری ساعت ۲۱ شبکه یک تلویزیون سراسری ایران دیشب (یکشنبه ۲۲ تیر، ۱۳ ژوئیه) اعلام کرده بود هیات مذاکره کننده ایرانی خواستار توقف موقت گفتگوهای هسته ای به مناسبت “شب های قدر” شده است.

مراسم شب های قدر امسال، در شب های ۲۶، ۲۸ و ۳۰ تیر ماه (۱۹، ۲۱ و ۲۳ ماه رمضان) برگزار خواهد شد.
مذاکره ظریف و کری

محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، روز یکشنبه در وین محل برگزاری ششمین دور مذاکرات هسته‌ای ایران با اعضای گروه ۱+۵ و جان کری، همتای آمریکایی‌اش دیدار کرد.

وزیر خارجه ایران در پایان گفتگوها به خبرنگاران گفت هدف این گفتگوها یافتن “راه‌حلی مبتکرانه” برای رفع موانع و “کاهش اختلافات” بوده است:

“هدفی که ما در برنامه مشترک اقدام ژنو تعیین کردیم کاملا مشخص است و آن اینکه برنامه هسته ای ایران باید ادامه پیدا کند و نگرانی ها درمورد هرگونه احتمال سوء استفاده از این برنامه نیز رفع شود.”

“در آخرین ملاقات ما سعی کردیم راه‌های جدیدی را در نظر بگیریم اما هنوز نتوانسته‌ایم به توافقی دست پیدا کنیم” اما همه طرف‌ها علاقه‌مند به دنبال کردن “راه‌های جدید” هستند:

“ما تا حدودی پیشرفت کردیم. فردا (۱۴ ژوییه)‌ به گفتگوها با جان کری ادامه خواهیم داد. تیم ما آماده کار با قدم های سریع در هفت روز باقی مانده برای رسیدن به توافقی است که همه ما آرزویش را داریم.”

وزیر خارجه ایران تاکید کرد دو طرف هفته دشواری پیش رو دارند و باید به جای تعیین خط قرمزها برای توافق بکوشند.

آقای ظریف روز یکشنبه همچنین در توییتر خود نوشت: “می‌توانیم تا یکشنبه آینده همین موقع تاریخ‌ساز شویم. اعتماد مسیری دوطرفه است. برای رسیدن به توافق، نگرانی همه طرف‌ها باید لحاظ شود.”

آقای کری روز یکشنبه، ۲۲ تیر در بدو ورود به وین از وجود ‘شکاف عمیق’ در گفت‌وگوهای ایران و ۱+۵ خبرداده بود.

او به خبرنگاران گفت: “ما اختلاف‌های بسیار عمیقی داریم. باید ببینیم آیا می‌توانیم پیشرفتی داشته باشیم… آنچه برای ما حیاتی است این است که مطمئن شویم ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا نخواهد کرد و برنامه اتمی‌شان صلح‌آمیز خواهد بود.”

وزیر امور خارجه ایران پیش از دیدار با همتای آمریکایی‌اش با وزرای امور خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان دیدار کرده بود.

این دیدار با حضور کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و با هدف حل اختلاف‌های موجود برای رسیدن به توافق نهایی در پرونده هسته‌ای ایران صورت گرفت.

عکس‌های منتشرشده از این جلسه نشان می‌دهد که حسین فریدون، دستیار ویژه و برادر رئیس جمهور ایران و مشاور وزیر امور خارجه هم در این جلسه حضور داشته است.

به گفته یکی از اعضای تیم مذاکره کننده ایران آقای فریدون به درخواست آقای ظریف به وین سفر کرده تا “گزارش تفضیلی” این دور از مذاکرات را به اطلاع حسن روحانی برساند چون با توجه به فشردگی مذاکرات، آقای ظریف امکان سفر به تهران و ارائه گزارش به رییس جمهوری را نداشته است.

اما به نوشته روزنامه جمهوری اسلامی سفر آقای فریدون نشان دهنده “پيچيدگی” مذاكرات است و او حامل راهكارهایی است كه رییس جمهور ایران برای رفع موانع در نظر گرفته است.

وزرای خارجه فرانسه و آلمان بعد از این نشست وین را ترک کردند اما جان کری برای مذاکرات بیشتر در وین مانده است.

لوران فابیوس، وزیر امور خارجه فرانسه این دیدار را ‘مفید’ خواند اما گفت که هنوز توافقی حاصل نشده است.

فرانک والتر اشتاین‌مایر، وزیر امور خارجه آلمان هم گفت اکنون “توپ در زمین ایران است” و افزود ایران باید درباره انتخاب مسیر همکاری با جامعه بین‌الملل تصمیم‌گیری کند.

در همین حال کمیته روابط خارجی پارلمان بریتانیا گفته است باید به حسن روحانی رییس جمهور ایران اعتماد کرد چون او متعهد به رسیدن به توافقی در مورد برنامه هسته‌ای ایران است.

با این حال این کمیته تاکید کرد قضاوت در مورد آقای روحانی باید بر مبنای عملکرد او باشد نه صرفا بر اساس گفته‌ها.

دور ششم مذاکرات هسته‌ای ایران و کشورهای ۱+۵ از روز ۲ ژوئیه (۱۱ تیر) آغاز شده و انتظار می‌رود دست کم تا ۲۰ ژوئیه، مهلت تعیین‌شده در نشست ژنو برای رسیدن به توافق جامع هسته‌ای ادامه داشته باشد.

وزیران خارجه چین و روسیه در این گفت‌وگوها شرکت نخواهند کرد. چین خواهان انعطاف‌پذیری طرفین در این مذاکرات شده است.

چهار وزیر خارجه کشورهای غربی گروه ۱+۵ در حالی به وین آمدند که پیشتر دیپلمات‌ها از ادامه اختلاف بر سر مسائل اصلی خبر داده بودند.
اختلاف ‘در همه موارد مهم’

عباس عراقچی، مذاکره‌کننده ارشد ایران در وین به شبکه العالم گفته است که تقریبا در همه موضوعات مهم اختلاف نظر وجود دارد و دو طرف نتوانسته‌اند در ‘هیچ موضوعی’ اختلاف را کم کنند.

آقای عراقچی ابراز امیدواری کرده که این اختلافات کاهش پیدا کند، اما گفته نمی‌توان به صورت قطع گفت که نتیجه‌ای حاصل خواهد شد.

واحد مرکزی خبر هم از آقای عراقچی نقل کرده است که در صورت نرسیدن به توافق تا مهلت تعیین‌شده “تمایل چندانی به تمدید شش ماهه دوم نیست”.

آقای عراقچی گفته که گزینه‌های مورد اختلاف مشخص شده و بحث‌ها برای تصمیم‌گیران سیاسی آماده شده است.

او سفر وزرای خارجه کشورهای ۱+۵ به وین را در همین راستا ارزیابی کرده و گفته که اگر با حضور آنها توافقی حاصل شود، “دوباره از روز دوشنبه دو طرف به جلسات فشرده خود در سطح سیاسی باز خواهند گشت تا این توافقات در سطح بالا در قالب متن توافق نگارش شود”.

هر چند آقای عراقچی گفته است که مذاکره شش‌جانبه یا رسمی با حضور وزرای خارجه در وین برگزار نخواهد شد و دیدارها به صورت دوجانبه خواهد بود.

پیشتر مقام‌های آمریکایی موضع ایران در مذاکرات هسته‌ای وین را “نامناسب” و “غیرعملی” توصیف کرده و از شکاف عمیق بین مواضع ایران و گروه ۱+۵ خبر داده بودند.

یک مقام آمریکایی که خواسته نامش فاش نشود با تایید اختلاف عمیق با هیات ایرانی به خبرگزاری رویترز گفت: “مواضع ما در برخی موضوعات از جمله غنی‌سازی اورانیوم فاصله زیادی دارد.”

هفته گذشته آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران هم از وجود اختلاف جدی میان ایران و غربی‌ها بر سر میزان ظرفیت غنی‌سازی اورانیوم خبر داده بود.

بهار: گروه سياسي: مهدی خزعلی، فرزند آیت الله خزعلی، که 8 روز پس از بازداشت، به بیمارستان منتقل شده بود، يكشنبه شب پس از دو هفته حضور در بیمارستان، به منزل رفت.
مهدی خزعلی از بیمارستان مرخص شد
رحمت الله بيگدلی، عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی، به انصاف نیوز گفت: هم اکنون فرزند دکتر مهدی خزعلی در تماسی تلفنی به این جانب خبر داد که پدرش آزاد شده و در خانه تحت مراقبت خانواده ی خود است. وی گفت: یکی از اعضای پزشکی قانونی از طرف دادستان تهران به بیمارستان امام خمینی اعزام شد و ضمن مطالعه ی پرونده، دکتر خزعلی را معاینه کرد و توسط کادر درمانی بیمارستان امام از عوارض قلبی، گوارشی، کبدی و کلیوی مطلع شد. کادر درمانی، وضعیت بحرانی حال عمومی او را به استحضار آن عضو پزشکی قانونی رساندند. مهدی خزعلی پس از 8 روز از بازداشت، به بیمارستان منتقل شد. به گفته ی نزدیکان مهدی خزعلی، در روز انتقال به بیمارستان، وزن وی کاهش پیدا کرده و دچار مشکل قلبی شده بود. در دو هفته ای که در بیمارستان بود، وی تحت مراقبت درمانی و دارویی بود.

خودنویس: خامنه‌ای طی دیداری با چند «شاعر» نزدیک به حکومت، یک شعر را «خیلی خوب» دانست و گفت «در گینس باید ثبت شود». وی توضیح نداد که چگونه میزان کیفیت یک شعر اندازه‌گیری شده و در رکوردهای گینس گنجانده خواهد شد؟

صبح یک‌شنبه ۲۲ تیرماه، با وجود روی‌دادهای مهمی برای ایرانیان چون مذاکرات هسته‌ای در وین و رخ‌دادهای بین‌المللی مانند جنگ در غزه، تیتر خبر اول بسیاری از سایت‌های جمهوری اسلامی، به دیدار علی خامنه‌ای با جمعی از شعرا اختصاص یافته بود.

چنین دیدارهایی هرساله ترتیب داده می‌شوند و این بار نیز به مناسبت روز تولد امام دوم شیعیان، شاعران نزدیک به حکومت با خامنه‌ای دیدار کردند. به گزارش خبرگزاری فارس فردی به نام سعید طلابیش شعری خواند و علی خامنه‌ای گفت که این شعر باید در گینس ثبت شود.

فارس چنین نوشته است: «این ابیات و امور بیان شده در این شعر باعث شد رهبر انقلاب خطاب به شاعر بگویند: در گینس باید ثبت شود. خیلی خوب بود، خدا انشاءالله این نماز را از شما قبول کند».

گفتنی است که کتاب مرجع گینس در معرفی رکوردهای جهان که هر ساله منتشر می‌شود، کلکسیونی از «ترین‌ها» درباره دستاوردها انسانی و پدیده‌های طبیعی است و کیفیت یا میزان «خوب بودن» یک شعر که امری قابل اندازه‌گیری نیست، اصولاً در آن راه ندارد.

پیش‌تر نیز اظهار نظرهای رهبر جمهوری اسلامی که تلاش می‌شود از وی به عنوان یک چهره صاحب‌نظر در ادبیات یاد شود، در مناسبت‌های مشابه خبرساز شده بود. وی در یکی از شعرخوانی‌ها، به غلام‌علی حداد عادل گفته بود که یک کلمه در شعرش را عوض کند

دیگربان: محمد یزدی٬ رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم می‌گوید بی‌اعتنایی دولت به فساد و فحشا مصداق «دین دولتی» است٬ یهودی‌ها و مسیحیان با مسلمانان فرق می‌کنند٬ استادان دانشگاه نمی‌توانند درباره دین اظهارنظر کنند و فیلسوف‌ها و دانشمندان «غلط» می‌کنند درباره حلال و حرام بودن موسیقی نظر می‌دهند.

آقای یزدی این اظهارات را در گفتگو با نشریه «حریم‌ امام» بیان کرده است.

مهم‌ترین گزاره‌های این گفتگو:
● زن‌ها که نمی‌توانند به معدن زغال سنگ بروند. رشته‌های معادن سنگین ربطی به زن‌ها ندارد. منتها این دختر بنده خدا از همه رشته‌ها رد می‌شود و چون جای دیگری ندارد رشته معدن‌شناسی را انتخاب می‌کند. بعد هم می‌خواهد برای معدن‌شناسی با استادش به بیابان برود. بعد آن استاد زمین‌شناس و آن دانشجوی زمین‌شناسی و معدن‌شناسی با هم رفیق می‌شوند. حالا دیگر چطوری است خودشان می‌دانند.

● دولت موظف به تامین دین و دنیای مردم است. نه این‌که بگوید دین ربطی به ما ندارد، این غلط است.

● اما دین دولتی یعنی دولت از خودش یک چیزی را به اسم دین قرار دهد و نسبت به این مسائل بگوید خیلی مهم نیست. یا اگر جایی فساد و فحشایی هست تساهل و تسامح کند و بگوید خیلی مهم نیست، در دنیا خیلی از این چیز‌ها هست. یا کم‌کم نسبت به بدحجابی و بی‌حجابی و مسائل دینی بی‌مبالات شود.

● دین دولتی می‌تواند به این معنا هم باشد که خدای نکرده حضرات روحانیون بدعتگذار باشند. یعنی چیزی که از دین نیست را به اسم دین به مردم بدهد و بگوید این امر دینی است و باید به آن عمل کنید. در حالی که امر دینی نیست.

● این اصطلاح معروفی است که دین علیه دین است. دین دولتی معنایش دین علیه دین است. یعنی از دین علیه دین استفاده می‌کنند. مثلاً می‌گویند یهودی‌ها و مسیحی‌ها با مسلمان‌ها فرقی نمی‌کنند.

● در اسلام برای یهودیت، مسیحیت، اقلیت‌های دینی و مذاهب مختلف اسلام مرزهای خاصی معین شده است. زمان پیغمبر هم یهودی‌های و مسیحی‌ها در مدینه و در حکومت اسلامی بودند و اختلاف نظر و سلیقه و عقیده هم وجود داشت.

● یک استاد دانشگاه نمی‌تواند در مسائل دینی بگوید عقیده من این است یا به عقیده من باید این کار را کنند. حق ندارد در برابر اسلام اظهار عقیده کند. اگر در برابر اسلام اظهار عقیده کند این می‌شود دین دولتی.

● خوشبختانه دین دولتی در جمهوری اسلامی نیست. البته اگر در گوشه و کنار یک فیلسوف یا دانشمندی برای خودش اظهار نظر می‌کند و می‌گوید مثلاً موسیقی اشکالی ندارد، باید گفت تو غلط می‌کنی می‌گویی موسیقی اشکال ندارد.

● فلان هنرمند و کسی که اسمش را گذاشته هنرمند می‌گوید آن‌هایی که گفتند موسیقی حرام است، نمی‌دانند موسیقی چیست. خیلی بهتر از تو می‌دانند موسیقی چیست اما حرام و حلال ربطی به تو ندارد.

● نمی‌شود کسی را با زور بهشتی کرد و جلوی این‌که کسی به جهنم برود را گرفت. کسی که می‌خواهد برود جهنم، برود. اما اگر بخواهد دیگران را جهنمی کند باید جلویش را بگیریم. حق ندارد.

● مثلاً یک خانم در خانه‌اش بی‌حجاب کامل است و دارد گناه می‌کند. مثلاً جلوی برادرشوهرش بی‌حجاب راه می‌رود. اصلاً جلوی برادرشوهرش حجاب ندارد. با این‌که نامحرمش است. به جهنم می‌رود. خب به جهنم که جهنم می‌رود! به ما چه ربطی دارد! اما اگر همین خانم از خانه‌اش آمد بیرون یعنی دارد حقوق عامه را پامال می‌کند.

● حرام اسلامی تا همیشه حرام است. هیچ جابجا نمی‌شود. حلال اسلامی هم تا همیشه حلال است و هیچ جابجا نمی‌شود. واجب اسلامی هم همیشه واجب است و هیچ وقت جابجا نمی‌شود.

خودنویس: مقایسه خاطرات هاشمی رفسنجانی با رخداد‌های تاریخی می‌تواند بسیار آموزنده باشد؛ از جمله وقتی۶ اوت ۱۹۹۱ از مرگ بختیار مطلع شد…پیش از آنکه پلیس و پزشکی قانونی و نزدیکان بختیار مطلع بشوند.
اکبر هاشمی رفسنجانی به طور مرتب خاطرات روزگار پیشین را منتشر می‌کند. مقایسه بخشی از خاطرات رئیس جمهوری اسبق ایران، سوال‌هایی در باره قتل مخالفان سیاسی در خارج از کشور را به نظر اهل تحقیق می‌آورد.بنا به مدارک و منابع موجود، خبر قتل شاپور بختیار و دستیارش سروش کتیبه، دو روز بعد از ترورشان به اطلاع دستگاه‌های امنیتی و خبری می‌رسد. عبدالکریم لاهیجی در گزارش ماجراهای مربوط به قتل دکتر بختیار می‌نویسد:

«روز ۷ اوت نگهبان ها عوض می شوند. فردای آن روز گیو بختیار مراجعه می کند و می گوید که تلفن دائم بوق اشغال می زند. پس از ورود به منزل مشاهده شد که گوشی تلفن را روی زمین گذاشته‌اند. جنازه سروش کتیبه جلو سالن افتاده بود و جنازه شاپور بختیار روی کاناپه در انتهای سالن. پزشک قانونی علت مرگ را خفگی و ضربات کارد اعلام کرد. در گردن بختیار جای ۱۳ ضربه کارد بود. ضربه ها را با کارد آشپزخانه زده بودند. کتیبه ۵ زخم بزرگ در ناحیه جگر و قلب و ستون فقرات داشته و مقدار زیادی زخم های کوچک که با کارد نان بری ایجاد شده بودند. تکه شکسته کارد زیر جسد به دست آمد. حمله به قدری سریع بوده که قربانیان هیچ گونه دفاعی نکرده‌اند.

پیش از آغاز تحقیقات از پزشک قانونی، رئیس دادگاه از همسر و فرزندان شاپور بختیار خواست که جلسه دادگاه را تا ختم تحقیقات ترک کنند. شنیدن آن اظهارات نه تنها برای بازماندگان که برای ما وکلای دادگستری هم جانگذاز بود.»

هاشمی رفسنجانی در خاطراتش چنین آورده است:

سه شنبه ۱۵ مرداد ۱۳۷۰
آقای علی فلاحیان ، وزیر اطلاعات آمد. درباره ضدانقلاب در خارج ، «گزارش اطلاعاتی» داد.
کتاب خاطرات هاشمی رفسنجانی سال ۱۳۷۰-صفحه ۲۵۸

چهارشنبه ۱۶ مرداد ۱۳۷۰
آقای علی فلاحیان اطلاع داد که در فرانسه شاپور بختیار [آخرین نخست وزیر رژیم پهلوی] و یکی از کارکنانش در محل اقامت خود در پاریس کشته شده است. تا شب خبری در این جهت در گزارش های جهانی «نیامد».
کتاب خاطرات هاشمی رفسنجانی سال ۱۳۷۰-صفحه ۲۵۹

پنجشنبه ۱۷ مرداد ۱۳۷۰
مدیران وزارت اطلاعات آمدند. آقای علی فلاحیان گزارش داد و من در صحبت مفصلی ، آنها را به مسایل اساسی «توجیه» نمودم. «بعدازظهر» خبر کشته شدن شاپور بختیار و دستیارش منتشر شد و بازتاب وسیعی یافت. خبر آزادی مک کارتنی، گروگان انگلیسی – در لبنان- بازتاب «وسیعتری» دارد.
کتاب خاطرات هاشمی رفسنجانی سال ۱۳۷۰-صفحه ۲۶۱ و ۲۶۲

جمعه ۱۸ مرداد ۱۳۷۰
در اخبار و گزارش ها ، مساله گروگان های لبنان و مرگ بختیار، با تفسیرهای گوناگون درباره آن ، در صدر است. به وزارت امورخارجه گفتم که برای کمک به آزادی دیگر گروگان غربی «فشار» بیاورند و توجهی به تهدیدها «نشود».
کتاب خاطرات هاشمی رفسنجانی سال ۱۳۷۰-صفحه ۲۶۲ و ۲۶۳

به عبارت بهتر، اکبر هاشمی رفسنجانی یکی دو روز پیش از مطلع شدن نزیکان شاپور بختیار و بعد از آن هم دستگاه‌های انتظامی و امنیتی فرانسه، از مرگ بختیار به واسطه زیر دستش، یعنی علی فلاحیان آگاه بوده است.

این در حالی است که جمهوری اسلامی هیچگاه مسوولیت قتل آخرین نخست‌وزیر شاه را بر عهده نگرفت. جمهوری اسلامی همچنین سال‌ها مدعی بود که ترور مخالفان در خارج از کشور از سوی «نظام» هدایت نشده است.

بی‌بی‌سی فارسی در مطلبی به این نکته اشاره کرده است، اما ماجرا چندان مورد توجه قرار نمی‌گیرد. سایت پارس نیوز هم اشاره‌ای به این عدم تطابق کرده است.

بعید است عماد هاشمی رفسنجانی به عنوان ویراستار این بخش از خاطرات هاشمی رفسنجانی تاریخ‌ها را اشتباه کرده باشد، اما به نظر می‌رسد که برای بررسی وقایعی از جمله «میکونوس» و انفجار «آمیا» در آرژانتین، نیاز به مطالعه خاطرات دست‌کاری نشده هاشمی رفسنجانی باشد، چه، لو رفتن این گاف، باعث توجه بیشتر نزدیکان هاشمی رفسنجانی و حذف احتمالی نکاتی شود که دانستن‌شان را حق همه نمی‌دانند.

ــــ
*با تشکر از کیانوش ایرانی