اخبار

بی‌بی‌سی: آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی، از مراجع تقلید شیعه در قم از سخنان اخیر حسن روحانی، رئیس جمهور ایران انتقاد کرده و گفته که انتخاب حاکم در اسلام به عهده مردم نیست، بلکه “خداوند باید ولی را تعیین کند”.

آقای مکارم شیرازی گفته که آقای روحانی “یک صفحه از نهج‌البلاغه را دیده و بقیه را ندیده است”.

او خطاب به حسن روحانی گفته: “آیات درباره ولایت در قرآن زیاد است، شما تنها یک جمله از نهج البلاغه (مجموعه سخنان و نامه‌های امام علی) را دیدید و بحث کردید. در حالی که یکی از مسلمات مذهب شیعه این است که امام را خدا و نه آرای مردم تعیین می‌کند”.

آقای روحانی اخیرا در یک سخنرانی گفته بود که امام علی، امام اول شیعیان نظر و انتخاب مردم را مبنای ولایت و حکومت می‌دانست.

بیشتر بخوانید:

+ رهبر ایران: نباید سال ۵۹ تکرار شود که رئیس جمهور وقت جامعه را دو قطبی کرد

او با نقل جمله‌ای از نهج‌البلاغه گفت: “انتخابات و آرای مردم که ما امروز دنبالش هستیم، پیروی از تفکر غرب نیست. رأی و نظر مردم هدیه دنیای غرب بعد از رنسانس برای ما نیست. ما دارای مذهب و مرام و دینی هستیم که امیرالمومنین مبنای حکومت و فرمانروایی را، رأی مردم می‌داند.”

اما آقای مکارم شیرازی می‌گوید که دموکراسی روشی غربی برای حکومت است.

او گفته: “نباید بگوییم که حاکم را رأی مردم تعیین می‌کند، رسول اکرم فرمود که تعیین جانشین من با خدا است و خداوند به هر کسی که خواست، ولایت می‌دهد”.

موضوع منبع مشروعیت حکومت در ایران در سال‌های اخیر مورد مناقشه بوده است.

رهبر ایران را طبق قانون اساسی اعضای مجلس خبرگان رهبری انتخاب می‌کنند که خود از طریق انتخابات برگزیده می‌شوند.

عده‌ای استدلال می‌کنند که به این ترتیب رهبر ایران به طور غیر مستقیم منتخب مردم است و از این طریق مشروعیت می‌گیرد.

اما عده‌ای دیگر می‌گویند که کار اعضای مجلس خبرگان تنها شناختن کسی است که از جانب خدا منصوب شده و چنین شخصی مشروعیت خود را از خدا می‌گیرد. البته اکثر کسانی که چنین استدلال می کنند، معتقدند که “مقبولیت” رهبر در نزد افکار عمومی هم اهمیت دارد.

دیگربان: حسین نوری‌ همدانی٬ از مراجع تقلید به افرادی که به گفته وی با بیان «سخن اختلاف‌انگیز»٬ جامعه را «دوقطبی» می‌کنند٬ هشدار داد که در حال «خیانت» هستند.

آقای نوری همدانی در دیدار تعدادی از بسیجیان گفت «کسانی که سخن اختلاف‌انگیز بزنند‌، جامعه را دوقطبی کنند و کشور را از وحدت که از ضروریات جامعه امروز ما است دور کنند، بی‌تردید در حال خیانت هستند.»

به گفته وی٬ «این کشور ولی فقیه دارد و این حکومت با نظامی که در رأس آن ولی فقیه ذکرشده با رأی ۹۸ درصدی مردم قبول شده است.»

این مرجع تقلید به عده‌ای که در سخنرانی‌ها «مکرر از امام و ولی فقیه صحبت می‌کنند، ولی در عمل خلاف فرمایش ایشان انجام می‌دهند»٬ انتقاد کرد.

وی خطاب به آنها گفت «اگر معنای ولی فقیه را نمی‌دانید حداقل به درس‌های ولایت فقیه امام راحل مراجعه کنید تا بفهمید ولی فقیه چیست و چه اختیاراتی دارد.»

نوری همدانی همچنین هشدار داد «مردم با کسی عهد و پیمان نبسته‌اند، اگر کسی بخواهد ارزش‌های اسلامی و انقلابی آنان را زیرسؤال ببرد، تحمل نمی‌کنند؛ پس به‌جای طرح مسائل اختلاف‌انگیز همه حول محور رهبری وحدت داشته باشیم و انقلاب را با تمام شاخص‌ها و آرمان‌های آن حفظ کنیم.»

به نظر می‌رسد اشاره وی به حسن روحانی است که در سخنرانی‌های اخیر خود به صورت معناداری جواب انتقادهای علی خامنه‌ای از وی و دولتش را داده است.

رادیوفردا: تعدادی از امامان جمعه ایران با تاکید بر اینکه گفته‌های رهبر جمهوری اسلامی مبنی بر «آتش به اختیار» به معنای«هرج و مرج نیست»، اعلام کردند که «آتش به اختیار یعنی منتظر کسی و جایی نباشید».

این امامان جمعه تأکید کردند که براساس سخنان آیت‌الله خامنه‌ای، اگر دستگاه‌های مسئول در حوزه‌های سیاسی و فرهنگی «وظایف خود را انجام ندهند»، هواداران رهبر ایران می‌توانند برای مبارزه با به گفته آنان «جنگ نرم» و «دشمنان» اقدام کنند.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، احمد علم الهدی امام جمعه مشهد در خطبه‌های روز ۲۶ خرداد، گفت که عبارت «آتش به اختیار» به معنای این نیست که «کسی خودسرانه عملی را انجام دهد».

به گفته آقای علم الهدی، این عبارت به این معنا است که رهبر جمهوری اسلامی به گروه مشهور به «افسران جنگ نرم» اطمینان دارد و می‌داند آنها «صف دشمن را اشتباه نمی‌گیرند و با ایمان و عقیده در خط براندازی دشمن قدم برمی‌دارند».

او تأکید کرد: «آتش به اختیار یعنی منتظر کسی و جایی نباشید. این آتش به اختیار تعیین تکلیف برای تمام دستگاه‌های مسئول اعم از اجرایی و قضایی است».

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، روز ۱۷ خرداد با استفاده از اصطلاح نظامی «آتش‌به‌اختیار» از «افسران جنگ نرم» خواسته بود تا هنگام بروز «اختلال و تعطیلی» در دستگاه‌های مرکزی فکری، فرهنگی و سیاسی کشور خود دست به کار شوند و تصمیم‌گیری و اقدام کنند.

این سخنان آیت‌الله خامنه‌ای بازتاب زیادی داشت و برخی از تحلیل‌گران آن را به معنای مجوز رهبر جمهوری اسلامی به حامیانش برای برخورد بدون مجوز با مخالفان و برنامه‌های دولت حسن روحانی تعبیر کردند و پیامد آن را ایجاد «هرج و مرج» دانستند.

از جمله محسن کدیور در یادداشتی در وب‌سایت خود نوشت: «آتش به اختیار موقعیتی است که ارتباطات نظامی در جنگ گسسته و رزمندگان پراکنده شده‌اند و فرماندهی کل هیچ امیدی به پیشبرد برنامه و نقشه‌هایش از طریق نظم سازمانی ندارد، لذا در تلاش برای بقا با اعلام موقعیت آتش به اختیار چشم امید به آتش کور و بی‌نظم افرادش بسته است».

با این حال رسانه‌های نزدیک به رهبر جمهوری اسلامی از جمله روزنامه جوان و خبرگزاری تسنیم اعلام کرده‌اند که سخنان آیت‌الله خامنه‌ای به معنای توصیه به اقدامات فکری و فرهنگی و «تلاش جدّى و همه‌جانبه براى غلبه دادن گفتمان انقلاب» بوده است.

محمدباقر نوبخت،سخنگوی دولت روز سه‌شنبه ۲۳ خرداد، تذکر داده بود که «سوء استفاده سیاسی» از این سخنان رهبر جمهوری اسلامی برای حمله به دولت «ظلم بزرگ» به او خواهد بود.

در همین حال اسدالله ایمانی، امام جمعه شیراز، گفت:« آتش به اختیار نه تضعیف نهادهای حکومتی و نه تضعیف دولت، بلکه کار کردن در آنجایی است که دیگران از کار کردن در آن طفره می‌روند».

به گفته آقای ایمانی، سخنان آیت‌الله خامنه‌ای به این معنا بوده که وقتی دستگاه‌های فرهنگی و سیاسی، نتوانستند کار خودشان را انجام بدهند، «نباید دست روی دست گذاشت» بلکه باید «همه عکس‌العمل خودشان را داشته باشند».

او اضافه کرد: «این معنایش هرج و مرج نیست، شناخت موضوع است … وقتی وظیفه را تشخیص داد و موضوع را شناخت، حکم را اجرا بکند. وقتی دشمن را شناخت روی دشمن آتش بریزد نه اینکه آتشش را روی دوست بریزد».

تعدادی از امامان جمعه نیز سخنان مشابهی را درباره این گفته‌های رهبر جمهوری اسلامی بیان کرده‌اند.

از جمله عبدالعلی ابراهیمی امام جمعه موقت شهرری، گفت که سخنان رهبر جمهوری اسلامی به معنای«رخ دادن آشوب نیست» بلکه به معنای« امر به معروف و نهی از منکر» در مقابل «جنگ نرم» است.

علی مطهری نایب رئیس مجلس، اما تعریف متفاوتی از سخنان رهبر جمهوری اسلامی ارائه کرده است.

آقای مطهری ضمن دو طرفه خواندن «آتش به اختیار» گفته که این موضوع شامل مواردی چون «ممنوعیت اظهار نظر منقدان حکومت»، «بازداشت خبرنگاران و دانشجویان» و «بازداشت و حصر بدون حکم قضایی و برخلاف قانون اساسی» نیز می‌شود.

نایب رئیس مجلس تاکید کرده که دانشجویان و مردم برای برخورد با این موضوعات نیز «آتش به اختیارند»، چون «مسئولان به وظیفه خود عمل نکرده‌اند».

دویچه‌وله: کاپیتان تیم ملی فوتبال ایران در دیدار با حسن روحانی از وی خواست تا زمینه و مقدمات حضور زنان ایران در ورزشگاه‌ها را فراهم کند. رئیس جمهور در این دیدار از اعضای تیم ملی فوتبال به عنوان “سفیران قدرت نرم ایران” یاد کرد.

بازیکنان و اعضای کادر فنی تیم ملی فوتبال ایران به همراه مسعود سلطانی‌فر، وزیر ورزش و جوانان و مدیران فدراسیون فوتبال کشور روز چهارشنبه (۲۴ خرداد/ ۱۴ ژوئن) با حسن روحانی، رئیس جمهور دیدار کردند.

در این دیدار مسعود شجاعی، کاپیتان تیم ملی فوتبال ایران، از حسن روحانی خواست تا “زمینه و مقدمات حضور بانوان در ورزشگاه‌ها را هموار کند”.

کاپیتان تیم ملی ایران در سخنانش به اهمیت ورزش در افزایش نشاط جامعه اشاره کرد و گفت: «فوتبال از جمله رشته‌های پرمخاطب در دنیا است و پیروزی‌های تیم ملی فوتبال ایران در افزایش غرور ملی و القا حس نشاط و شادی در جامعه نقش موثری دارد.»

بیشتر بخوانید:صعود ایران به جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه

به گزارش خبرگزاری دولتی ایرنا، حسن روحانی در این دیدار بازیکنان تیم ملی را “قهرمانان محبوب ملت ایران” توصیف کرد و گفت: «امروز جدای از مسئولیتی که در زمینه ورزش قهرمانی در راستای کسب پیروزی برعهده شماست، عهده‌دار مسئولیت اخلاقی سنگینی نیز در جامعه هستید.»

روحانی گل نخوردن تیم ملی برای هزار دقیقه، صعود قطعی و زودهنگام پیش از پایان رقابت‌های گروهی به جام جهانی و برای دو دوره متوالی را از رکوردهای تیم ملی فوتبال ایران در سال‌های اخیر دانست. او گفت: «مطمئناً تیم ملی فوتبال ایران می‌تواند باز هم در رقابت‌های جام جهانی مسکو با صعود از مرحله گروهی رکورد جدیدی را به نام خود ثبت کند که باید خود را برای این ثبت تاریخی آماده کنیم و این برای تیم بزرگی که در قاره آسیا حرف اول را می‌زند، شدنی است.»

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

آقای روحانی گفت، ورزش به دلیل آنکه برای مردم نشاط و سلامتی آورده و آنها را از معضلات اجتماعی به ویژه اعتیاد، دور می‌کند، حائز اهمیت است. امروز فوتبال به ورزش عمومی تبدیل شده و همه مردم اعم از زن و مرد و دختر و پسر به این ورزش علاقه دارند.

روحانی خطاب به ورزشکاران اضافه کرد‌ هیجانی که هنگام مسابقه فوتبال در میان مردم وجود دارد، نشان می‌دهد که نگاه مردم به تصمیم و حرکت دقیق بازیکنان است و شما نقش مهمی در شادی و نشاط ملت ایران ایفا می‌کنید.

رئیس‌ جمهور تقارن صعود تیم ملی به جام جهانی برزیل در سال ۹۲ پس از انتخابات ریاست جمهوری و نیز صعود به جام جهانی روسیه پس از انتخابات اردیبهشت ۹۶ را زیبا و جالب توجه دانست و گفت: «ملت ایران همان طور که پس از انتخابات اردیبهشت‌ماه به خیابان‌ها آمده و خوشحالی کردند، هنگام پیروزی فوتبالیست‌های کشور نیز شاد بودند.»

ملت استحقاق شاد بودن را دارند

حسن روحانی در ادامه سخنانش در دیدار با اعضای تیم ملی و مسئولان ورزش کشور گفت، ملت ایران در طول تاریخ سختی‌ها و زحمات فراوانی را برای کشور تحمل کرده و استحقاق شادی و شاد بودن را دارند.

بیشتر بخوانید: بازتاب صعود ایران به جام‌جهانی؛ شادی به اختیار

رئیس جمهور همچنین گفت: باید تمام تلاش خود را برای شاد کردن ملت ایران به کار بگیریم چرا که این ملت موجب رسیدن به استقلال و آزادی شدند و حق بزرگی بر گردن ما دارند و کوچکترین کار این است که لبخند را به لب‌های آنها بیاوریم تا آنها نیز به ایرانی بودن خود افتخار کنند.

او بازیکنان و اعضای تیم ملی در رقابت‌های جام جهانی را “سفیران قدرت نرم ایران” خواند، چرا که به گفته او: «در آن میدان حرکات و رفتار بازیکنان تیم ملی ایران در پیشگاه و نگاه مردم جهان قرار دارد و زمانی که موفقیت در ورزش توأم با اخلاق اسلامی و ایرانی می‌شود، افتخارش دو چندان است».

در این دیدار مسعود سلطانی‌فر وزیر ورزش و جوانان از آمادگی تیم ملی برای جام جهانی مسکو  خبر داد و گفت: «تیم ملی کنونی فوتبال ایران یکی از بهترین و آماده‌ترین تیم‌های تاریخ فوتبال کشور است که در بازی‌های مقدماتی جام جهانی روسیه، توانسته بیش از هزار دقیقه از دروازه خود محافظت کرده و گل دریافت نکند.»

همچنین کارلوس کی‌روش سرمربی موفق تیم ملی فوتبال ایران در سخنانی ضمن ابراز خرسندی از دیدار با روحانی گفت: «فرزندان ایران در تیم ملی فوتبال به خاطر مردم ایران بار دیگر افتخار راهیابی به جام جهانی آن هم درست بعد از پیروزی جنابعالی در انتخابات ریاست جمهوری را کسب کردند و من به عنوان عضوی از این خانواده در کنار آنها بودم.»

سرمربی تیم ملی فوتبال ایران اضافه کرد: «عشق و شور مردم به فوتبال و وجود استعدادهای فراوان در این کشور، استحقاق حمایت‌های بیشتر را دارد چرا که اگر این استعدادها را با تعهد ایرانی در هم‌آمیزیم می‌توانیم فوتبال ایران را به جایگاه‌های بالاتر در سطح جهانی برسانیم.»

رادیوفردا: علی مطهری، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی، می‌گوید «آتش به اختیار» شامل همه حوزه‌های فرهنگی، سیاسی و اقتصادی می‌شود و موضوعی «دوطرفه است».

آقای مطهری روز چهارشنبه ۲۴ خرداد در گفت‌وگو با خبرگزاری «خانه ملت»، در تبیین «مقصود» رهبر جمهوری اسلامی از تعبیر «آتش به اختیار» گفت: «اگر مسئولان به وظایف خود عمل نکردند، دانشجویان و سایر اقشار موظف‌اند که خود اقدام کنند».

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران روز ۱۷ خرداد با استفاده از اصطلاح نظامی «آتش‌به‌اختیار» از «افسران جنگ نرم» خواست تا هنگام بروز «اختلال و تعطیلی» در دستگاه‌های مرکزی فکری، فرهنگی و سیاسی کشور خود دست به کار شوند و تصمیم‌گیری و اقدام کنند.

این سخنان آیت‌الله خامنه‌ای بازتاب زیادی داشت و برخی از تحلیل‌گران آن را به معنای مجوز رهبر جمهوری اسلامی به حامیانش برای برخورد بدون مجوز با مخالفان و برنامه‌های دولت حسن روحانی تعبیر کردند و پیامد آن را ایجاد «هرج و مرج» دانستند.

علی مطهری در واکنش به این سخنان ضمن دو طرفه خواندن «آتش به اختیار»، مثال‌هایی از «مخدوش کردن آزادی بیان» «ممنوعیت اظهارنظر منقدان حکومت» «بازداشت بدون توضیح مدیران کانال‌های تلگرامی» «بازداشت و ستاره‌دار کردن خبرنگاران و دانشجویان» و «بازداشت و حصر بدون حکم قضایی و برخلاف قانون اساسی» را از مواردی خواند که به گفته او «دانشجویان و بلکه سایر اقشار مردم آتش به اختیارند چون مسئولان به وظیفه خود عمل نکرده‌اند».

نایب رییس مجلس ایران همچنین، سخنان رهبر جمهوری اسلامی را برای «حراست از احکام دین و استقلال فرهنگی و احترام به آزادی‌ها» تعبیر کرد و آثار آن را «هم متوجه دولت و هم متوجه همه نهادهای حکومتی» دانست و نتیجه گرفت: «در واقع دو طرف آتش به اختیارند».

این سخنان علی مطهری پس از آن مطرح می‌شود که رسانه‌های نزدیک به اصول‌گرایان به تحلیل و تفسیر سخنان آیت‌الله خامنه‌ای پرداختند و آن را «مقابله با هر پدیده­‌ای که از مقبولیت نظام بکاهد» تفسیر کردند. خبرگزاری تسنیم در تحلیلی که روز ۲۳ خرداد منتشر کرد نوشت: «هرکسی که مشروعیت نظام را کاهش دهد به نحوی وارد جنگ علیه نظام شده است و باید با آن تقابل نمود».

«کاسبان آتش‌به اختیار»

رسانه‌های نزدیک به اصول‌گرایان در حالی این سخنان رهبر جمهوری اسلامی را به نفع «گروه‌های خودی» تفسیر کردند که برخی از جناح‌های نزدیک به آنها چنین تفسیری را مورد حمله قرار داده‌اند.

سایت «دولت بهار» نزدیک به محمود احمدی‌نژاد رییس‌جمهوری پیشین ایران نوشته است: «به نظر می رسد رهبر انقلاب از خواص جامعه (اعم از اصلاح‌طلبان و اصولگرایان) ناامید گردیده و تغییر مدیران را نیز بی‌فایده می‌دانند و در چنین شرایطی که در میان افسران دچار قحط الرجال گردیده‌ایم، ایشان مستقیم به سربازان خطاب کرده و اختیار آتش گشودن را به آنان سپرده‌اند».

این سایت سپس خطاب به کسانی که آنها را «مدعیان اصولگرایی» نامیده، گفته است: «رهبری اتفاقا با دستور جدیدشان، شما را (به مانند اصلاح‌طلبان) از حیز انتفاع ساقط کرده و سربازان را بی‌نیاز از دستورات چون شماهایی کردند. پس لطفا شما که بدهکار اصلی ماجرا هستید ژست طلبکار نگیرید، ای کاسبان آتش به اختیار!»

پیش از این محسن کدیور نویسنده و پژوهشگر دینی ساکن آمریکا در یادداشتی در وب‌سایت خود نوشته بود: «آتش به اختیار موقعیتی است که ارتباطات نظامی در جنگ گسسته و رزمندگان پراکنده شده‌اند و فرماندهی کل هیچ امیدی به پیشبرد برنامه و نقشه‌هایش از طریق نظم سازمانی ندارد، لذا در تلاش برای بقا با اعلام موقعیت آتش به اختیار چشم امید به آتش کور و بی‌نظم افرادش بسته است».

به اعتقاد آقای کدیور٬ «اعلام موقعیت آتش به اختیار٬ اعتراف به جواز هرج و مرج است، چرا که فرمانده نظم موجود را عین ضرر یافته است».

سخنگوی دولت حسن روحانی در اولین واکنش رسمی به فرمان «آتش‌به‌اختیار» آیت‌الله خامنه‌ای، تذکر داد که «سوء استفاده سیاسی» از سخنان رهبر جمهوری اسلامی «ظلم بزرگ» به او خواهد بود.

محمدباقر نوبخت روز ۲۳ خرداد در یک نشست مطبوعاتی گفته بود: «این مبحث آتش به اختیار را هم باید این طور در نظر بگیریم که هر فردی در قبال فرهنگ مسئولیت دارد و باید نسبت به ارتقاء سطح فرهنگی جامعه تلاش کند».

بی‌بی‌سی: گفته شده همه اعضای شورای انقلاب فرهنگی به مصوبه امروز رای داده‌اند

گزارش‌ها حاکی از آن است که شورای عالی انقلاب فرهنگی در ایران سند آموزشی ۲۰۳۰ یونسکو را از دستور کار خود خارج کرده و به جای آن به “سند تحول بنیادین آموزش و پرورش” پرداخته خواهد شد.

گفته شده که این تصمیم “به اتفاق آرا” و در جلسه‌ای گرفته شده که حسن روحانی، رئیس جمهور، ریاست آن را به عهده داشته است.

سند آموزشی ٢٠٣٠ یونسکو در هفته‌های اخیر به اختلافی دامنه‌دار میان دولت و رهبر ایران تبدیل شده است.

آیت‌الله علی خامنه‌ای اواسط اردیبهشت از “اجرای بی سر و صدای” این سند از طرف دولت انتقاد کرد و گفت: “به چه مناسبت یک مجموعه به اصطلاح بین‌المللی که تحت نفوذ قدرت‌های بزرگ نیز قرار دارد، به خود حق می‌دهد که برای ملت‌هایی با تاریخ و فرهنگ و تمدن گوناگون، تکلیف معین کند.”

پس از آن اجرای سند متوقف شد و حال به گفته عزت‌الله ضرغامی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با مصوبه امروز این شورا “سند تحول آموزش و پرورش برای مسائل آموزشی مورد توجه قرار می‌گیرد و سند ۲۰۳۰ محل اعتنا نیست.”

محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت، امروز اعلام کرد که بودجه وزارت آموزش و پرورش برای اجرای سند تحول بنیادین افزایش پیدا کرده است.

سند ٢٠٣٠ مجموعه‌ای از توصیه‌های یونسکو در زمینه آموزش برای رسیدن به توسعه پایدار است.

حسن روحانی پیش از این می‌گفت انتقادها از سند ٢٠٣٠ بر اساس اطلاعات غلط و با اهداف انتخاباتی بوده، و ایران این سند را با قید “تحفظ” پذیرفته که به معنی قبول اجرای بخش‌هایی از آن است که با قوانین داخلی مغایرت نداشته باشند.