اخبار

رادیوفردا: يک مقام وزارت فرهنگ و اشاد اسلامی روز سه شنبه خواستار توجه مديران کل اين وزارت خانه به مسئله اقوام و تلاش برای ممانعت از گسترش تفکر گروه داعش در غرب ايران شد.

به گزارش خبرگزاری مهر، محمدرضا وصفی، مديرکل دفتر مجامع و تشکل‌های فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، با اشاره به تحولات عراق گفت که در اين شرايط، نگرانی‌ها نسبت به شرايطی که ممکن است برای اهل سنت در مناطق مرزی غرب کشور به وجود بيايد، بيشتر شده است.

او از اداره های کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خواست با اتخاذ يک رويه واحد و توجه جدی به مسائل اهل سنت، مانع بروز برخی آسيب‌های احتمالی ناشی از گسترش تفکر گروه‌هايی مانند داعش در جدار مرزی ايران شوند.

تدبیر: اختلاف میان قدرت های منطقه، پول و اسلحه زیادی که در اختیار نیروهای شبه نظامی وابسته به داعش است و هم چنین طرح مفهوم خلافت که در مقابل “دولت – ملت” از سوی داعشی ها مطرح شده همگی نشان می دهند که این مقابله با این گروه سخت تر از آن چیزی است که پیش از این تحلیلگران سیاسی تصور می کردند
چرا مقابله با داعش دشوار است؟

گروه جهان تدبیر: اختلاف میان قدرت های منطقه، پول و اسلحه زیادی که در اختیار نیروهای شبه نظامی وابسته به داعش است و هم چنین طرح مفهوم خلافت که در مقابل “دولت – ملت” از سوی داعشی ها مطرح شده همگی نشان می دهند که این مقابله با این گروه سخت تر از آن چیزی است که پیش از این تحلیلگران سیاسی تصور می کردند.

به گزارش “تدبیر”، روزنامه “نیویورک تایمز” با اشاره به مواضع در اختیار گروه داعش و دشواری تصمیم گیری دولت امریکا برای مقابله با این گروه می نویسد:”جنگجویان وابسته به گروه “دولت اسلامی شام و عراق” توانسته اند توپخانه ها و مراکز تصفیه آبی را که امریکایی ها پس از پایان جنگ عراق به دولت مالکی ارائه کرده بودند را اشغال کردند.

در پنج روز گذشته نیز نیروهای داعشی با سربازان لبنانی در مرز لبنان درگیر شده اند.

گروه موسوم به “دولت اسلامی شام و عراق” (داعش) توانسته تعداد زیادی از جنگجویان را از سرتاسر نقاط جهان جذب کند. اکنون سازمان ملل متحد نام این گروه را در فهرست گروه های تحت تحریم قرار داده است.”

“مایکل استفنز” معاون مدیر گروه تحلیل دفاعی انستیتو رویال یونایتد سرویس در لندن این پرسش را مطرح می کند که “شما می گویید داعش را دوست ندارید، شما در این باره چه کرده اید؟” برای امریکا و اروپا “استفنز” معتقد است که حمایت از دولت تحت تسلط شیعیان در عراق اقدامی حیله کارانه است چرا که پیام نادرستی را به کشورهای سنی حاشیه خلیج فارس می فرستد.

حمایت از کردها نیز اقدامی فریبکارانه است چرا که نه دولت مرکزی عراق و نه دولت ترکیه خواستار خودمختاری کردها نیستند. حمایت از دولت سوریه در مقابله با شورشیان داعش نیز ناممکن است. واقعیت آن است که در این میان متغیرهای بسیاری وجود دارند. اتخاذ هرگونه تصمیمی درباره داعش تبعات پیش بینی نشده ای را به دنبال خواهد داشت.”

این روزنامه امریکایی در ادامه اشاره می کند که اختلاف نظر میان قدرت های بین المللی با یکدیگر از جمله امریکا و روسیه و هم چنین قدرت های منطقه ای عامل اصلی عدم امکان تشکیل ائتلاف بین المللی بزرگ برای مقابله با داعش بوده است.

به گزارش تدبیر، “نیویورک تایمز” در این باره می افزاید:”دولت امریکا در هفته های اخیر اقداماتی را برای مقابله با داعش در پیش گرفته است. روز چهارشنبه، وزارت خزانه داری امریکا اعلام کرد که تحریم های هدفمندی را علیه گروه ها و افرادی که با داعش در ارتباط هستند را وضع می کند.

در ماه جون کاخ سفید اعلام کرد که 500 میلیون دلار کمک اضافی به شورشیان میانه رو در سوریه ارائه خواهد کرد علیرغم آن که هشدار داد احتمال آن که این تسلیحات به نادرست به دست جنگ سالاران در سوریه بیفتد نیز وجود دارد.

اواخر سال گذشته، این سلاح ها به دست داعشی ها در عراق افتاد و در ماه جون پس از آن که شورشیان کنترل “موصل” دومین شهر بزرگ عراق را در اختیار گرفتند “باراک اوباما” رییس جمهوری امریکا اعلام کرد که بیش از 300 مشاور نظامی را برای کمک به ارتش عراق روانه آن کشور خواهد کرد.

هفته گذشته در شورای امنیت سازمان ملل متحد بیانیه علیه داعش مطرح شد. دولت روسیه در پیش نویسی که آماده کرده بود خواستار آن شد تا کشورهای مختلف از گروه داعش نفت خریداری نکنند. روز سه شنبه شورای امنیت بیانیه دوم خود را مطرح کرد. امریکا پیش نویس این بیانیه را آماده کرده بود و از تمام گروه ها و فرقه های عراقی می خواست تا علیه “خشونتی که وحدت، هویت و آینده عراق” را تهدید می کند متحد شوند. با این حال در این بیانیه سخنی از لزوم حمایت از دولت سوریه در راه مقابله با نیروهای داعش به میان نیامده بود این در حالیست که کرملین همواره تاکید کرده که حمایت از دولت “اسد” در سوریه باید ادامه یابد.

درگیری میان نیروهای نظامی وابسته به اسد و نیروهای داعش در ماه های اخیر افزایش یافته است. در اوایل ماه جولای، نیروهای ارتش سوریه شهر “رقاع” را بمباران کردند جایی که مقر اصلی نیروهای وابسته به داعش محسوب می شود و در جریان این درگیری به گزارش گروه ناظران حقوق بشر در سوریه 20 تن از نیروهای مخالف دولت سوریه کشته شدند.

“نوح بونسی” کارشناس مسائل سوریه در گروه بین المللی “بحران” با اشاره به اختلاف نظر و رقابت میان قدرت های منطقه ای به عنوان مانع اساسی در مسیر اتحاد دولت ها برای مقابله با داعش می افزاید:”رقابت ایران و عربستان سعودی در سوریه در جریان است. هم چنین، عربستان سعودی با قطر و ترکیه نیز برای افزایش دامنه تاثیرگذاری خود در منطقه مواجه است. در چنین وضعیتی غیر واقع بینانه است که انتظار داشته باشیم دولت های منطقه برای مقابله با داعش توان متحد شدن با یکدیگر را داشته باشند. امریکا توان لازم برای مقابله با داعش و کمک رسانی به مخالفان آنان را دارد با این حال، به نظر نمی رسد که اشتیاق و چشم انداز روشنی در این باره مقابل امریکایی ها قرار داشته باشد.”

به گزارش تدبیر این روزنامه در ادامه به توان تسلیحاتی و بالای “داعش” به عنوان دو عامل مهم برای بقای آن گروه اشاره کرده و در این باره می نویسد:”داعش نه تنها تهدیدی برای عراق و سوریه که خطری عمده علیه هندوستان و چین، بلژیک و انگلیس محسوب می شود. کارشناسان سازمان ملل اظهار داشته اند که اعضای گروه های تروریستی از جمله جبهه “النصره” و سایر نیروهای وابسته به القاعده در حال پیوستن به “داعش” هستند چرا که داعشی ها پول و اسلحه بیش تری در مقایسه با دیگر گروه های شورشی در اختیار دارند. تحلیلگران نظامی اظهار می دارند که داعشی ها موفق شده اند کنترل بخش عمده ای از میدان های نفتی در سوریه و عراق را در اختیار گیرند و آزاد کردن این مناطق از دست آنان کار آسانی نیست.”

طرح مفهوم “خلافت” در برابر مفهوم “دولت – ملت” از سوی داعشی ها نیز آخرین موردی که از دید روزنامه “نیویورک تایمز” به تقویت داعش و دشوارتر شدن وضعیت مقابله با آن گروه کمک کرده است.

به گزارش تدبیر، “نیویورک تایمز” در این باره می افزاید:”مقام های امریکایی اظهار داشته اند که فقدان توان نظامی عراق برای در بازپس گیری مناطق اشغال شده توسط داعش سبب شده تا کنترل این مناطق در اختیار آنان باقی بماند. فقدان نیروی زمینی کافی سبب شده تا “نوری مالکی” نخست وزیر عراق از نیروی هوایی آن کشور برای کمک رسانی به شهروندان عراقی و مقابله با شورشیان کمک گیرد.

گروه ناظران حقوق بشر در گزارش اخیر خود اظهار داشته که از اوایل ماه جون گذشته در جریان حملات هوایی انجام شده در مناطق تحت کنترل تروریست ها در شهر “فلوجه” دست کم 75 شهروند عراقی کشته و صدها نفر مجروح شده اند. امریکایی ها دلایل بسیاری برای نگرانی درباره وضعیت عراق دارند. “جولیا مک کوید” یکی از تحالیلگران مرکز ارزیابی هوایی و دریایی معتقد است که یکی از اصلی ترین دلایل نگرانی امکان بازگشت نیروهای تروریست به شهرهای اروپایی و امریکایی است. داعشی ها مفهوم “خلیفه” را بار دیگر مطرح کرده اند. این موضوع می تواند تهدیدی علیه مفهوم “دولت – ملت” در کشورهای منطقه باشد.

“مک کوئید” در ادامه مطلب خود در وبلاگش می نویسد:”با این وجود، نگرانی اندکی وجود دارد که نیروهای وابسته به داعش بتواند به آن میزانی قدرت خود را افزایش دهند که بتوانند خلافتی جهانی را تاسیس کنند.”

کلمه: چکیده : حال با توجه به پرسش های مورد بحث، سئوال اینجاست که اگر بنا بود زن و مرد در محیط اجتماعی، در محیط هائی به دور از همدیگر زندگی کنند آیا در کنار خانه خدا، نباید میان زن و مرد پرده می کشیدند و آیا نباید در طواف، میان جنسیتهای مختلف جدائی می اندختند؟ آیا محیط دانشگاهها مقدس تر از حرمین شریفین است؟…

کلمه – گروه خبر: پس از آن که تفکیک جنسیتی از دانشگاه و رشته های تحصیلی به محیط های کار کشیده شد، اظهار نظرهای متفاوتی عنوان شد.
بسیاری از کسانی که از این تفکر حمایت می کردند مسایل شرعی راعنوان می کردند. در ان میان آیت الله العظمی بیات زنجانی به استفتائی پیرامون بحث جداسازی دختران و پسران در محیط های آموزشی پاسخ داده است.

متن کامل سوال و جواب آیت الله بیات زنجانی را در زیر می خوانید:

سؤال:

با توجه به بحث ها و پیشنهادهایی که طی مدت اخیر در مورد جدا سازی دختران و پسران در دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی کشور مطرح شده است، حضرت عالی این اقدام را چقدر ضروری می دانید؟ آیا درس خواندن دختران و پسران به طور همزمان و در یک کلاس درس دارای اشکال شرعی است؟ همچنین در تکمیل بحث لطفا نظر شخصی خود را در مورد مزایا و مضرات جداسازی جنسیتی در دانشگاه ها بفرمایید؟

پاسخ:

با سلام و تحیت؛

به اعتقاد اینجانب، مطرح کردن جداسازی جنسیتی در دانشگاهها و دیگر مراکز علمی، تکیه بر موضوعاتی خاص، جزئی و غفلت از یک سری مسائل اساسی و محوری است.

همگان می دانند بیش از ۳۰ سال از پیروزی انقلاب اسلامی می گذرد و در این مدت طولانی، تمام امکانات اجرائی، سیاسی، فرهنگی و آموزشی دست نیروهای انقلاب اسلامی بوده است و نسل حاضر کنونی نیز، نسل دوران طاغوت نیست بلکه نسل دوران ما و انقلاب اسلامی است و انتظار همگان این بوده و هست که در سایه برنامه ریزی های دقیق، درست و اعتمادساز میان جامعه و حاکمیت، وضعیت طوری پیش برود که جامعه ما بصورت جامعه مکی و مدنی جلوه کند؛ زن و مرد، و دختر و پسر در عین اینکه روابط خود را تنظیم و تعریف کنند، طوری در جامعه و در کنار هم زندگی کنند که این نوع زیستن، هم نشان گر اخلاق باشد و هم نشان گر هنر، زیبائی، علم و فرهیختگی.

حال با توجه به پرسش های مورد بحث، سئوال اینجاست که اگر بنا بود زن و مرد در محیط اجتماعی، در محیط هائی به دور از همدیگر زندگی کنند آیا در کنار خانه خدا، نباید میان زن و مرد پرده می کشیدند و آیا نباید در طواف، میان جنسیتهای مختلف جدائی می اندختند؟ آیا محیط دانشگاهها مقدس تر از حرمین شریفین است؟

ممکن است مطرح شود که آنجا استثناء است؛ پاسخش این است که جمهوری اسلامی می خواست و می خواهد که مدل حیات اجتماعی را مانند محیط و مدل جامعه نبوی بسازد و با تقویت پایه ی ایمان و با اعتلاء مبانی معرفتی، وجود شناسی و انسان شناسی و با بروز و ظهور علائم و نشانه های صداقت، راستی و عدالت در برخوردها، فرهنگها و سیاست ها و با تامین آزادیهای فکری، فردی و اجتماعی و با رعایت حقوق مضاعف و استقلال حکومت و مردم و با رفع بی عدالتیها و تبعیضهای غیر اسلامی و غیر انسانی، اعتماد جدی مردم را بدست آورد و در ظل این اعتماد، مظاهر جامعه را در خفا و علن، مظاهر عفاف، ذکرالله، فکر و اندیشه، فرهنگ، علم و تحقیق نشان دهد و در چنین اجتماعی، دیگر احتیاجی به جداسازی مطرح امروز نیست.

البته ممکن است این نوع جداسازی بصورت محدود و در موارد خاص و جزئی و بصورت کوتاه مدت، اثرات قابل دفاعی داشته باشد ولی در دراز مدت ممکن است بدلیل عدم هماهنگی با شرایط دیگر، نوعی حالت اکراه و غیر طبیعی و قسری بودن را به همراه بیاورد و مطابق قانون عام فلسفی، قسر دوام نمی یابد و بر ضدش تبدیل خواهد شد که در این صورت تبعات ویران گرانه ای را خواهد داشت که به آسانی قابل جبران نخواهد بود.

به نظر می رسد علت اینکه آیه لزوم عفاف و پوشش در قرآن کریم در سوره نور که از سوره های مدنی است آمده است و مخاطبین این آیات مردان و زنان مومن هستند و فرمان لزوم رعایت آن با تاکیدات فراوان از طرف خدای منان توسط رسول خدا (ص) بر مومنان صادر گردیده است، به همین جهت است که مادامی که پایه های ایمان انسانها، قوی، محکم و ریشه دار نشده و مخاطبین فرامین الهی، با تمام وجود بر صداقت و حقانیت فرمان و کسی که فرمان صادر می کند، به باور حقیقی نرسیده و یا شناخت درستی از آن نداشته باشند و یا اینکه در صدق و حقانیت سخنش بنوعی دارای تردید و دو دلی شده باشند، انتظار مطلوب و متوقع از دستور بدست نخواهد آمد و دقیقاً به عکس آن اگر مخاطب با تمام وجود، صدق سخن را باور داشته و رابطه آمر و مأمور را رابطه مرید و مراد دانسته و اطاعت از او را یکنوع وظیفه و تعهد و مسؤولیت بشناسد، در این صورت آمر در حد مطلوب و شاید بیش از حد انتظار آثار و برکات فرمانش را بدست آورده و نتیجه مورد توقع خویش را خواهد دید.

با این شرح، اقدام بر جداسازی عینا مانند حجاب و لزوم ستر و عفاف برای جوامع اسلامی است؛ بدون شک و تردید حجاب، عفاف و پوشش از مصرحات کتاب الهی و از مسلمات اسلام است، اما رعایت آن در صورتی قابل تضمین است که انسان با ارائه درست مفاهیم اسلامی و با برخوردهای منطقی و تکریم آمیز و ارائه اسلام بصورت مطلوب، زیبا و صحیح، اعتماد مردم را جلب کند و با تکیه بر نصرت خداوند و ایمان مردم و اعتماد آنان بر حاکمیت، حمایت از دستورات و برنامه های آن را وظیفه ملی، اخلاقی، دینی و وجدانی خود بداند و الا موفق نخواهد بود و از همین جا بخوبی بدست می آید که اگر بدون جلب اعتماد نسل جوان جامعه، بصورتی ناپخته و با روشی اقتدارگرایانه، اعمال قدرت شود، امکان بروز نتیجه ای عکس، وجود خواهد داشت؛ بنابراین با اصلاح روش برخوردها و جلب اعتماد دانشجویان و با بها دادن به آنان و استمداد از قدر محیرالعقول نسل جوان، می توان حتی بدون مطرح نمودن سیاست های ناکارآمد، روابط میان آنان را طوری تنظیم و تعریف کرد که هم تضمین کننده سلامت روابط و نیز سلامت جامعه باشد و هم شاهد رشد فکری و علمی دانشگاهها و مراکز آموزش بود.

رادیوفردا: نيروهای داعش یا «خلافت اسلامی» روز پنجشنبه تصرفات خود را در شمال عراق گسترش دادند و شهر «قره قوش» يا «بخديدا» بزرگترين شهر مسيحی نشين عراق را اشغال کردند.

«قره قوش» با حدود ۵۰هزار نفر جمعيت، در فاصلهٔ ۳۲ کيلومتری جنوب شرقی موصل قرار دارد.

اسقف مسيحيان کرکوک به خبرگزاری فرانسه گفت: شهرهای قره قوش،تل کيف، برطله، و کَرِملِش که شهرهايی عمدتا مسیحی نشين هستند  به دست داعش افتاده و ده ها هزار تن از اهالی وحشت زده اين شهرها بسوی کردستان عراق گريخته اند. او وضعيت را  «فاجعه بار و غيرقابل توصيف» خواند و خواستار اقدام فوری شورای امنيت سازمان ملل شد.

شورای امنيت سازمان ملل روز سه شنبه حملات «خلافت اسلامی» در عراق را محکوم کرده و در مورد ثبات و امنيت منطقه هشدار داده است؛ همزمان  يونيسف می‌گويد گزارش‌هايی در مورد مرگ ۴۰ کودک اقليت ايزدی در شمال آن کشور، مناطقی که به تصرف اين خلافت خودخوانده درآمده، دريافت کرده است.

به گفته یونیسف، اين کودکان به دليل «اثرات مستقيم خشونت، آوارگی و تشنگی» جان خود را از دست داده‌اند.

طی دو هفته گذشته این دومین بار است که بیانیه‌ای قوی از سوی شورای امنیت ملل متحد، علیه گروه «خلافت اسلامی» (پیشتر: دولت اسلامی عراق و شام) منتشر می‌شود.

اسلام‌گرايان افراطی گروه خودخوانده «خلافت اسلامی» طی ماه گذشته و آغاز حملاتشان در عراق به پيشرفت‌هايی در خاک آن کشور دست پيدا کرده و توانسته‌اند بخش‌هايی از آن را تصرف کند.

تدبیر: هلاکت معاون سرکرده داعش در حمله هوایی به موصل، کشته شدن دهها نفر از تروریستهای تکفیری بعثی در حمله به ساختمان دادگاه شرعی داعش و تسلط ارتش بر مناطق السعیدات و الرویعیه در شمال بابل از مهمترین اخبار امنیتی عراق هستند.

به گزارش مهر به نقل پایگاه المسله، وزارت دفاع عراق با صدور بیانیه ای اعلام کرد: نیروهای امنیتی در عملیاتی ضد گروهک داعش موفق به پاکسازی منطقه صنیدیج در جرف الصخر از لوث داعش شدند.

منابع عراقی نیز از تسلط نیروهای امنیتی بر مناطق السعیدات و الرویعیه در جرف الصخر خبر دادند.

در استان نینوا یک منبع امنیتی به هلاکت دهها تروریست داعشی در موصل که در میان آنها معاون ابوبکر البغدادی سرکرده داعش نیز مشاهده می شوند اشاره کرد.

منابع عراقی از هلاکت 60 تروریست داعش از جمله ابو انس المهاجر قاضی دادگاه شرعی در حمله هوایی به ساختمان دادگاه شرعی داعش در موصل خبر دادند.

دویچه‌وله: خبرگزاری رویترز در گزارش مفصلی به شواهد و دلایلی اشاره کرده که از حضور نیروهای سپاه قدس ایران در عراق و سوریه حکایت دارد. کشته شدن سه عضو سپاه پاسداران در ماه گذشته در عراق یکی از این شواهد است.

خلبان شجاعت علمداری مورجانی، علیرضا مشجری و کمال شیرخوانی سه عضو “سپاه پاسداران انقلاب اسلامی” هستند که در سال جاری در عراق کشته شده‌اند. خبرگزاری رویترز روز دوشنبه ۱۳ مرداد (۴ اوت) در گزارش مفصلی با نام بردن از این افراد، حضور نیروهای سپاه پاسداران در عراق و سوریه را تایید کرده است.

این گزارش که به قلم بابک دهقان‌پیشه نوشته شده، کشته شدن این سه تن در خاک عراق را که ازسوی مقامات ایران نیز تایید شده، دلیلی بر این موضوع دانسته که ایران برای دفاع از دولت عراق، نیروهایش را به داخل این کشور فرستاده است.

در اواخر ماه ژوئن، ابوبکر البغدادی، رهبر گروه “دولت اسلامی” رسما در موصل اعلام “خلافت اسلامی” کرد و در فیلمی که از سخنرانی او پخش شد، شیعیان را “مرتدانی مستحق مرگ” خواند. این گروه شبه‌نظامی همچنین فیلم‌هایی از کشتار شیعیان در عراق منتشر کرد.

پخش این فیلم‌ها از سوی شیعیان ایران و عراق، تهدیدی جدی تلقی شد. ایران که هم‌پیمان دولت شیعه عراق است، همراه با گروه‌های شبه‌نظامی شیعه در عراق، تلاش خود را برای متوقف ساختن پیشروی داعش آغاز کردند.

رویترز نوشته هرچند تا کنون دولت ایران رسما هرگونه حضور نظامی در عراق را تکذیب کرده اما شواهد غیرقابل‌انکاری وجود دارد که سیاستمداران برجسته و روحانیون ایرانی به سرعت در برابر “دولت اسلامی” موضع دفاع از نه تنها عراق که ایران را هم گرفته‌اند.

این گزارش به موضع رسمی حسن روحانی اشاره کرده که گفته بود تنها در صورت درخواست دولت عراق، به این کشور کمک نظامی خواهد شد اما در عین حال فتوای آیت‌الله مکارم شیرازی را نیز نقل کرده که جهاد در عراق را واجب دانسته و کشته‌شدگان این راه را “شهیدانی” خطاب کرده بود که به “شهدای کربلا” می‌پیوندند.
مراسم تشییع جنازه خلبان شجاعت علمداری مورجانی

مراسم تشییع جنازه خلبان شجاعت علمداری مورجانی

به گزارش رسانه‌های ایران، کمال شیرخوانی در سامرا کشته شده، شهری که یکی از مراکز مذهبی شیعیان است. نیروهای عراقی موفق شده‌اند در این شهر، پیشروی “داعش” را متوقف کنند و رویترز کشته شدن شیرخوانی و دو عضو دیگر سپاه در این منطقه را دلیلی بر این دانسته که نیروهای ایرانی در این پیروزی سهم داشته‌اند.

کشته شدن سومین نیروی سپاه پاسداران در عراق به نام علیرضا مشاجری نیز اواسط ماه ژوئن در رسانه‌های ایران منتشر شد. بر اساس گزارش این رسانه‌ها وی در کربلا کشته شده است.

شواهد غیرقابل انکار از حضور نیروهای سپاه قدس در عراق

رویترز در گزارش خود نظرات محسن سازگارا از موسسان سپاه پاسداران ایران را که هم‌اکنون در آمریکا زندگی می‌کند نیز منتشر کرده است. سازگارا به رویترز گفته: «به محض اینکه نیروهای داعش به مناطق شیعه‌نشین عراق نزدیک شدند، نیروهای سپاه پاسداران علیه آنان وارد جنگ شده و تعدادی از آنان نیز کشته شدند».

رویترز سپس به سفر قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس به بغداد اشاره کرده و نوشته است که اواسط ماه ژوئن یکی از نمایندگان مجلس عراق عکسی از خود با قاسم سلیمانی در عراق را در فضای اینترنت منتشر کرد.

بر اساس این گزارش، سپاه پاسداران ایران در هفته‌های اخیر حمایت‌های مالی و نیز ارسال اسلحه به گروه‌های شبه‌نظامی شیعه در عراق را افزایش داده است.

رضا مرعشی، مسئول سابق میز ایران در وزارت خارجه آمریکا و مدیر فعلی شورای ملی ایرانی-آمریکایی، یکی دیگر از کسانی است که رویترز درباره حضور نیروهای ایران در عراق با وی گفت‌وگو کرده است.

مرعشی تلویحا به رویترز گفته که جمهوری اسلامی با ایستادن در کنار دولت مالکی و تضعیف سنی‌ها در عراق، عملا به افزایش قدرت داعش کمک کرده و بدین ترتیب موفق شده به بهانه مقابله با “دولت اسلامی”، حوزه نفوذ خود در عراق را بیش از حد گسترش دهد.

منتقدان دولت مالکی معتقدند که وی با نادیده گرفتن سنی‌ها در عراق و تضعیف آنها، به آتش اختلافات قومی و مذهبی دامن زده است.

بیست هزار جنگنده عراقی زیر نظر سپاه پاسداران

بعد از خروج نیروهای آمریکایی از عراق در سال ۲۰۱۱، ایران همواره از سوی ایالات متحده متهم شده که شبه‌نظامیان شیعه عراق را تجهیز می‌کند و به آنها آموزش و سلاح می‌دهد تا با نیروهای آمریکایی و نیز سنی‌ها بجنگند.

یک مقام عالیرتبه امنیتی در عراق که نخواسته نامش فاش شود به رویترز گفته است که ایران در حال حاضر بیش از ۲۰ هزار تن از شبه‌نظامیان عراقی را از نظر مالی و نیز آموزش‌های نظامی تامین می‌کند.

این گروه در جنوب عراق از سامرا تا بغداد مستقر هستند و به میان مناطق کشاورزی جنوب بغداد نیز نفوذ کرده‌اند.

این مقام امنیتی همچنین اضافه کرده که هزاران جنگجوی عراقی که به منظور کمک به دولت بشار اسد به سوریه فرستاده شده بودند، از این کشور به عراق بازگردانده شده‌اند. برخی از این جنگجویان به نیروهای امنیتی و برخی دیگر به وزارت کشور و وزارت دفاع عراق پیوسته‌اند.

بر اساس گفته‌های این مقام امنیتی عراق، دهها تن از اعضای حزب‌الله لبنان نیز هم اکنون درعراق هستند. حزب‌الله لبنان بیش از دو سال است که در سوریه و در کنار نیروهای بشار اسد با مخالفان او در حال جنگ است. اخیرا یکی از فرماندهان حزب‌الله به نام ابراهیم الحاج که در سال ۲۰۰۶ در لبنان علیه اسرائیل می‌جنگید، در نزدیکی موصل کشته شد. رویترز جمع شدن این نیروها در عراق را نشانه‌ای از یک جنگ بین مسلمانان شیعه و سنی دانسته است.

نیروهای سپاه قدس قبل از عراق در سوریه نیز حضور داشتند. هرچند مقامات دولت ایران حضور نیروهای نظامی این کشور در سوریه را تکذیب می‌کردند اما سایت‌های وابسته به سپاه، فیلم‌هایی از حضور این نیروها در داخل خاک سوریه را منتشر کردند.

کشته شدن سه عضو سپاه در دو ماه گذشته در عراق نشان می‌دهد که نیروهای سپاه قدس در عراق سریعتر از سوریه وارد عمل شده‌اند. چند روز قبل از آنکه پیکر خلبان شجاعت علمداری مورجانی در شیراز تشییع شود، موسسه بین‌المللی تحقیقات استراتژیک در لندن گزارشی منتشر کرد که حاکی از ارسال جت جنگنده سوخو ۲۵ از سوی ایران به عراق بود.

بر اساس این گزارش، این نوع جنگنده تنها در اختیار ایران است و ایران این جت‌ها را همراه با خلبانانش به عراق داده است.

دولت آمریکا و سایر دولت‌های غربی که به شدت با حمایت ایران از بشار اسد مخالفند، امیدوار هستند که ایران بتواند از نفوذش در عراق برای شکست دادن “دولت اسلامی” یا داعش استفاده کند. کریم سجادپور، تحلیلگر سیاسی به رویترز گفته است که دولت ایران ظاهرا به این نتیجه رسیده که نمی‌تواند منافعش را در سوریه بدون بشار اسد حفظ کند. اما در مورد نوری مالکی و عراق به این نتیجه نرسیده‌اند.

حالا پرسش اینجاست که آیا جانشین مناسبی برای مالکی در عراق وجود دارد که هم‌زمان بتواند هم منافع ایران را تامین کند و هم با کردها وسنی‌ها سازگار باشد.

با اینکه این برنامه افق قدیمی است ولی بسیار مفید برای اینکه ببینید چگونه گروهای فریبکار در ایران از ضعف فکری مردم بیچاره سوء استفاده می‌کنند و خرافه پروری می‌کنند. بعضی گروه‌های خرافه پرور چنان بزرگ شده‌اند که حتی رژیم جن پرور آخوندی هم به وحشت افتاده.

علی‌اصغر فریدی / رادیو کوچه:
فایل را از این جا دانلود کنید

سوریه کشوری که امروز به دلیل جنگ داخلی طولانی مدتی که دامنگیر آن شده برای همه شناخته شده است، این کشور جمعیتی حدود ٢١ میلیون دارد که ١٨ درصد آن را کردها تشکیل می‌دهند. مناطق کردنشین که امروز به آن روژآوا می‌گویند، در شمال شرقی و شمال سوریه قرار گرفته که بخشی از استان‌های حسکه، رقه و حلب را در بر می‌گیرد.

نقل و انتقال تسلیحات جنگی ارتش عراق که به دست داعش افتاده به کردستان سوریه، با همکاری ترکیه انجام گرفته است

شیوه برخورد خشن و سخت‌گیرانه نظام حاکم بر سوریه هیچ‌گاه اجازه فعالیت سیاسی به کردها را نداده و در هیچ مقطعی کردهای سوریه حق داشتن رادیو و تلویزیون و روزنامه به زبان کردی را نداشته‌اند و قادر به تحصیل به زبان مادری خود نبوده‌اند.

در رابطه با ستم‌های حکومت سوریه به کردها، می‌توان به گزارش اولیویه دو شوته، بازرس ویژه سازمان ملل متحد، در سال ٢٠١٠ اشاره کرد، که وی در گزارشی پس از بازدید از سوریه، وضعیت این کشور را از لحاظ رعایت حقوق بشر، اضطراری توصیف کرده بود.

آقای دو شوته که ملیت بلژیکی دارد و بازرس ویژه در امور غذایی بود و برای بازدید از وضعیت خشکسالی در شرق سوریه به این کشور سفر کرد، اما در این سفر شاهد وضعیت زندگی کردهای سوریه بوده و بخش مهمی از گزارش خود را به مشکلات آنان اختصاص داد.

گزارش آقای دو شوته آمده بود، ۳۰۰ هزار کرد در سوریه زندگی می‌کنند که فاقد ملیت هستند، یعنی دولت سوریه از اعطای تابعیت به آنان خودداری کرده و تابعیت دولت دیگری را هم ندارند و بنابراین از حقوق شهروندی محرومند؛ حق مالکیت اراضی، تحصیل رایگان، استفاده از خدمات بهداشت عمومی، داشتن گذرنامه برای سفر به خارج، استخدام در بخش‌های دولتی و عمومی را ندارند.

شیوه برخورد خشن و سخت‌گیرانه نظام حاکم بر سوریه هیچ‌گاه اجازه فعالیت سیاسی به کردها را نداد

پس از آغاز درگیری‌های داخلی سوریه در ژانویه ٢٠١١ بشار اسد که در مناطق دیگر سوریه به‌شدت تحت فشار بود، به دو دلیل نیروهایش را از کردستان سوریه خارج کرد ابتدا به این دلیل که بتواند تمام نیروهایش را در جنگ با ارتش آزاد سوریه و جبهه النصره شرکت بدهد و دوم این‌که می‌دانست با خروج از کردستان و کنترل آن مناطق توسط نیروهای مدافع خلق، که ارتباط نزدیکی با حزب کارگران کردستان دارد، مرزهای ترکیه را که از سرنگونی بشار اسد حمایت می‌کرد به دست دشمنان آن کشور خواهد سپرد.

احزاب کردستان سوریه و در راس آن‌ها،حزب اتحاد دموکراتیک خلا به وجود آمده را پر کردند و به مرور هم نیروهای نظامی خود را سازمان دادند و هم سیستم سیاسی جدیدی برای کردستان سوریه ایجاد کردند. این سیستم سیاسی «خودمدیریتی دموکراتیک» نام گرفت و در عمل سه کانتون یا ایالت کنفدرال در کردستان سوریه شکل گرفتند.

کوبانی مرکز یکی از سه کانتون کردستان سوریه استکه در بهمن ماه سال ۱۳۹۰به‌عنوان کانونی مستقل اعلام موجودیت کرد و این روزها در سکوت رسانه‌ها به محاصره گروه اسلام‌گرای داعش درآمده و از هر طرف، مورد هجوم قرار گرفته است.جمعیت این شهر، با در نظر گرفتن روستاهای اطراف حدود پانصد هزار نفر است.

نه کمک‌های انسان دوستانه، نه حمایت رسانه‌ای و نه هیچ نوع کمک دیگری به این شهر نمی‌شود و تنها به همت ساکنان آن است که توانسته تا کنون مقاومت کند.

کردستان سوریه که کردها آن را روژآوا می‌نامند، از دو سال پیش مورد حملات اسلام‌گراهای رادیکال بوده است و علاوه بر نیروهای نظامی شمار زیادی از غیرنظامیان این منطقه در جریان همین حمله‌ها جان خود را از دست داده‌اند.

کوبانی مرکز یکی از سه کانتون کردستان سوریه استکه در بهمن ماه سال ۱۳۹۰به‌عنوان کانونی مستقل اعلام موجودیت کرد

اما آن‌چه حملات همه جانبه این روزهای داعش به کوبانی نسبت به قبل و در مقایسه با حمله دیگر گروه‌های سلفی-جهادی مانند جبهه النصره متفاوت می‌کند این است که پس از تصرف موصل و چند شهر دیگر در عراق توسط داعش، میزان قابل‌توجهی تسلیحات جنگی ارتش عراق به دست نیروهای این گروه افتاده است و بخشی از این تجهیزات و سلاح‌ها به سوریه منتقل‌ شد که هم اکنون در جنگ علیه مردم کوبانی به کار برده می‌شود.

گزارش‌ها حاکی از آن است که نقل و انتقال تسلیحات جنگی ارتش عراق که به دست داعش افتاده به کردستان سوریه، با همکاری ترکیه انجام گرفته است، در این رابطه، «صالح مسلم»، رهبر مشترک اتحادیه دموکراتیک (پ.ی.د)، با تاکید بر این‌که نیروهای داعش از مرزهای ترکیه وارد شده‌اند گفته است: «کار چندان آسانی نیست که آن همه تسلیحات نظامی برای حمله به کوبانی نقل و انتقال داده شود. در مسیر منتهی به منطقه جنگی، یک پل وجود دارد که تنها راه عبور است، اما صدها عضو داعش با تسلیحات سنگین از سمت پشت وارد منطقه کوبان می‌‌شوند… آن تبهکاران نخست به خاک ترکیه وارد شده و از آن‌جا خود را به کوبان می‌رسانند. زیرا راه دیگری وجود ندارد. ما بر این باوریم که برخی سازمان‌های دولتی ترکیه از آن تبهکاران پشتیبانی می‌کنند.»

قطعن جنگ و کشتار انسان‌های بی‌گناه در هر جایی و در هر شرایطی محکوم است و سکوت جامعه جهانی مایه سرافکندگی، اما سوال اینجاست که یورش داعش و دیگر گروه‌های اسلام‌گرا به کوبانی قبل از درگیری‌های اخیر اسراییل و فلسطین روی داد، اما تمام رسانه‌های دنیا چه مخالف و چه موافق در سطحی بسیار وسیع به پوشش آن پرداختند و در اکثر پایتخت‌های اروپایی تظاهرات‌هایی برپا کردند که در فرانسه حتا به تخریب اموال عمومی و آتش زدن ماشین‌های پلیس از سوی طرفداران حماس انجامید.

این سکوت مرگ بار جامعه روشن‌فکری به ویژه چپ‌ها در مورد کوبانی چه معنایی می‌تواند داشته باشد، در حالی که در مقابل مسئله غزه و اسراییل، چپ و راست در کنار جمهوری اسلامی قرار می‌گیرند

این در حالی است که سیاست‌مداران در حد یک موضع‌گیری هرچند جزیی و دنیای رسانه در حد حتا یک خبر کوتاه به مسئله کوبانی نپرداختند.

این سکوت معنادار جامعه جهانی چه معنایی می‌تواند داشته باشد در حالی که در کوبانی برخلاف بقیه خاورمیانه که به غیر از رایج بودن تعدد زوجات دختربچه‌های هشت و نه ساله را شرعن به عقد مردان درمی‌آورند، در این منطقه، ازدواج دختران زیر ۱۸سال ممنوع است.

این سکوت معنادار جامعه جهانی چه معنایی می‌تواند داشته باشد در حالی که در کوبانی برخلاف بقیه خاورمیانه که از کودکان سپر انسانی برای جنگ می‌سازند، در این منطقه، زیر ۱۸ساله‌ها نمی‌توانند سرباز باشند و حمل سلاح برای‌شان ممنوع است.

در حالی که قتل‌های ناموسی آمار بسیار بالایی را در خاورمیانه به خود اختصاص داده است، در این منطقه، اکنون زنان دست به اسلحه برده‌اند و دوشادوش مردان می‌جنگند.

البته سیاست‌مداران نان به نرخ روز می‌خورند و از آن‌ها انتظاری بیش از این نمی‌توان داشت، اما این سکوت مرگ بار جامعه روشن‌فکری به ویژه چپ‌ها در مورد کوبانی چه معنایی می‌تواند داشته باشد، در حالی که در مقابل مسئله غزه و اسراییل، چپ و راست در کنار جمهوری اسلامی قرار می‌گیرند.

اگر سکوت و بی‌اعتنایی و عدم کمک به کوبانی ادامه پیدا کند، و کوبانی، شهری که اگر زنان و مردانش جلوی داعش تاب نیاورند، آبستن فاجعه‌ای انسانی خواهد بود

اگر سکوت و بی‌اعتنایی و عدم کمک به کوبانی ادامه پیدا کند، و کوبانی، شهری که اگر زنان و مردانش جلوی داعش تاب نیاورند، آبستن فاجعه‌ای انسانی خواهد بود. داعش مدت‌ها است که در مقابل مقاومت مردم کوبانی، برخلاف ارتش عراق که با تسلیحات پیشرفته نظامی، بخشی از خاک عراق را به آن‌ها واگذار کردند، به زانو درآمده و اگر به کمک تسلیحاتی که پس از تصرف موصل به دست آورده، به این شهر دست یابد، قطعن دست به جنایتی هولناک خواهد زد، و تمام ساکنین آن حتا کودکان را از دم تیغ خواهد گذراند.

و در پایان این‌که چرا دنیا هم‌چنان در قبال کوبانی ساکت است، سوالی است که در آینده و پس از این‌که بسیاری از اسناد از طبقه‌بندی خارج شد، شاید بتوان جوابش را یافت.

برنامه‌های قبلی صدای ممنوع را می‌توانید از اینجا دنبال کنید

دیگربان: غلامعلی نعیم‌آبادی٬ نماینده علی خامنه‌ای در هرمزگان گفته «دخالت داعش در امور اعتقادی مردم به شدت منطقه را تهدید می‌کند.»

آقای نعیم‌آبادی افزوده «دنیا باید با گروه تکفیری داعش به شدت برخورد کند و نگذارد که این گروه هرطور که دلش خواست رفتار کند.»

وی اضافه کرده «امروز منطقه خاورمیانه اسیر خباثت‌های عده‌ای است که از روی نادانی کمر به کشتن مسلمانان بسته‌ است که دلسوزان اسلام باید با اتحاد خود در برابر این لکه‌های ننگ متحد شوند.»

خبرگزاری فارس هم ۹ ماه پیش از داعش به خاطر اجباری کردن حجاب به شدت انتقاد کرده بود.

این خبرگزاری نوشته بود مردم سوریه از این اقدام «داعش» خشمگین هستند و آن را تلاشی برای بازگرداندن سوریه به دوران «قرون وسطی» می‌دانند.

خبرگزاری فارس هفته گذشته این خبر را بدون ارائه هیچ توضیحی حذف کرد.

این انتقادها از داعش به خاطر دخالت در امور اعتقادی مردم در شرایطی صورت می‌گیرد که جمهوری اسلامی سال‌هاست در امور شخصی و اعتقادی مردم دخالت می‌کند.

بی‌بی‌سی: اقدام آیت الله سیستانی در حذف داوطلبانه عنوان خود نیز می تواند آغازی باشد بر پایان دوره ای تاریخی از کاربرد این عنوان و نشانه ای بر اینکه عنوان آیت الله هم دیگر مفهوم اصلی خود را از دست داده است

سایت اینترنتی آیت الله سید علی سیستانی عنوان ‘آیت الله’ را از کنار نام این مرجع بزرگ شیعه حذف کرده و به جای آن او را در صفحه نخست فارسی این سایت، ‘حضرت آقای سید علی حسینی سیستانی’ معرفی کرده است. این نخستین بار است که یکی از مراجع بلندپایه شیعه داوطلبانه عنوان خود را حذف می کند.

در روحانیت شیعه هیچ نظام و ضابطه مدون و مشخصی در وضع القاب و عناوین وجود ندارد اما در حدود یک قرن اخیر عرف حوزه های علمیه این بوده است که معمولا به کسانی که تحصیلات در حد سطوح و پایین‌تر دارند ثقة الاسلام، به کسانی که در حد خارج فقه و اصول تحصیلکرده یا مجتهدان با سابقه کمتری نسبت به دیگرانند حجت الاسلام، به مجتهدان بلندپایه آیت الله و به مراجع تقلید یا کسانی که در حد مرجعیتند، آیت الله العظمی گفته می شود. هرچند همین عرف هم پیوسته نادیده گرفته شده و کم نیستند روحانیونی که عنوان آیت الله به آنان خارج از عرف روحانیت شیعه اطلاق شده است. گرچه سایت آیت الله سیستانی توضیحی در مورد حذف عنوان وی ارائه نداده اما به نظر می رسد این تصمیم واکنشی باشد به نقض سلسله مراتب عرفی عناوین روحانیت شیعه و چه بسا ابتکاری برای تصفیه روحانیت از انبوه القاب و عناوینی که در بسیاری موارد مبالغه آمیز و مورد انتقادند.

عناوینی که بر شمرده شد در روحانیت شیعه سابقه ای طولانی ندارند و عمدتاً در کمتر از یکصد سال اخیر باب شده اند. پیش‌تر برای روحانیون صرف نظر از هر رتبه ای که داشتند با عناوینی مانند شیخ، سید، میرزا، ملا و آقا یاد می شد و عناوینی مانند حجت الاسلام و آیت الله و علامه تنها به نشانه احترام در نامه نگاری‌ها و یاد کردن از روحانیون یا تعریف و تمجید از آنها در کتابها به کار می رفت نه اینکه همچون عنوانی که حاکی از شغل و رتبه داشته باشد همیشه در کنار نام آنها بنشیند.
این القاب از کجا آمدند

لقب ثقة الاسلام نخستین بار برای محمد بن یعقوب کلینی، از نخستین فقهای شیعه به کار رفت که معروفترین اثرش، اصول کافی از کتابهای چهارگانه ای است که حاوی مورد اعتمادترین مجموعه نقل قولها از امامان شیعه برای فقهای این مذهبند و اساس فقه شیعه به شمار می روند (کتب اربعه شیعه). در متون تاریخی آمده که این لقب هنگامی که شیخ کلینی به عراق رفته بود و از آنجا به او اطلاق شد که مورد اعتماد پیروان هر دو مذهب شیعه و سنی قرار گرفته بود. در مصطلحات علوم اسلامی، روایت کنندگان حدیث که مورد اعتماد و استناد باشند با صفت ثقه توصیف می شوند.

حجت الاسلام هم نخستین بار لقب امام محمد غزالی شد که در عصر خویش (قرن پنجم هجری)، امام و بزرگترین فقیه مذهب سنی شافعی بود و این لقب را پیروانش به دلیل جدلها و مخالفتهایش با فلاسفه به او دادند. بعدها نیز همین حجت بودن و برتری نظری بر دیگران، انگیزه اطلاق این لقب بر دیگر روحانیون شد. در روحانیت شیعه به نظر می رسد لقب حجت الاسلام نخستین بار در دوره قاجار باب شد و از سید باقر شفتی و میرزا اسدالله بروجردی به عنوان نخستین روحانیانی یاد می شود که این لقب برایشان به کار رفت. هر دوی آنها بزرگترین مجتهدان دو کانون اصلی علوم دینی در آن زمان،‌ اصفهان و بروجرد بودند. سید شفتی به این شهرت دارد که به عنوان مجتهد بزرگ و با نفوذ اصفهان در جایگاه حاکم شرع نیز قرار گرفت و اجرای حدود و قصاص را که پیشتر متروک شده بود دوباره باب کرد. میرزا اسدالله بروجردی نیز گویا از این جهت که خود را عالم‌تر از دیگر مجتهدان و شایسته مرجعیت می دانست به حجت الاسلام مشهور شد و خاندانش در بروجرد نیز پس از او به حجتی مشهور شدند. در زمانی که میرزا حسن شیرازی، مرجع بزرگ شیعه نیز فتوای تحریم استعمال تنباکو را صادر کرد نیز اعلامیه هایی بر دیوارهای کوچه و بازار زده شد با این عبارت: “بر حسب حکم جناب حجت الاسلام و المسلمین آقای میرزای شیرازی اگز تا ۴۸ ساعت دیگر امتیاز دخانیات لغو نشود، یوم دوشنبه آتیه جهاد است. مردم مهیا شوید”. گویی لقب حجت الاسلام و المسلمین از آن رو در مورد میرزای شیرازی با تاکید به کار می رفت که کلام او را حجتی برای مسلمانان بدانند و بر پیروی از آن پای بفشارند.

نخستین کسی که آیت الله لقب گرفت، علامه حلی، فقیه و متکلم بزرگ شیعه در قرن هفتم و هشتم هجری بود. درباره اش نوشته اند که در سنین کودکی از نبوغ فوق العاده ای برخوردار بود و با سنی کم معلومات و توان استدلالی بی نظیر داشت و بسرعت به جایگاه علمی برجسته ای رسید. لقب آیت الله (نشانه خدا) هم به نظر می رسد به همین دلیل به او داده شد. از اواخر قاجار باب شد که گاه در نام بردن از مراجع، این لقب به کار رود و بعدها در دوران پهلوی، لقب آیت الله عنوانی ثابت برای مجتهدان بلندپایه شد و برای مراجع تقلید هم عنوان آیت الله العظمی مرسوم گشت.
القاب روحانیون و دوران تجدد

القابی که پیشتر تنها برای ستایش و احترام به کار می رفت از همان زمانی تبدیل به عنوان شدند که روحانیت شیعه در قالب صنفی در شمایل کنونی اش درآمد، یعنی آغاز جدی روند تجدد در ایران در عصر پهلوی.

از دوران رضا شاه پهلوی با ممنوعیت لباس سنتی ایرانی بود که پوشش همه اهل علم و تحصیلکردگان سنتی، از طبیبان و ادیبان گرفته تا عالمان و طلاب دینی، خاص کسانی شد که به مشاغل دینی می پرداختند. حوزه های علمیه که پیش‌تر محل تحصیل همه علوم رایج، از ریاضیات و طب تا فقه و فلسفه بود، تنها محل تحصیل علوم دینی شد و روحانیت به شکل صنفی با لباس و مراکز خاص خود و مستقل از دولت درآمد. فن آوری ارتباطات باعث شکل‌گیری نهاد مرجعیت متمرکز در قم و نجف در شکل امروزی‌اش و از میان رفتن مراجع محلی شد، برای نخستین بار رساله های علمیه برای عامه مردم در شمایل یکسان از مراجع تقلید مختلف انتشار یافت که نام همگی آنها روی جلد با عنوان آیت الله العظمی همراه بود

همزمان با عناوین دکتر و مهندس که تجدد غربی به همراه خود آورد، القاب حجت الاسلام و آیت الله و آیت الله العظمی هم به شکل فراگیری برای همه ملبسان به لباس روحانیت باب شد تا سلسله مراتب علمی حوزوی را یادآور شود، با این تفاوت که مورد مصرف این عناوین، بیشتر در خارج از محافل روحانی و حوزوی بود. درون حوزه های علمیه این عناوین کاربردی نداشت و روحانیون یکدیگر را با همان عناوین قدیمی شیخ و میرزا و سید و ملا و حاجی و آقا خطاب می کردند که ارتباطی با سلسله مراتب حوزوی نداشت، اگر هم به کار می رفت به این شکل بود که مثلًا دو مرجع تقلید که بین مردم با عنوان آیت الله العظمی معرفی می شدند در نامه نگاری، یکدیگر را حجت الاسلام خطاب می کردند، شاید برای اینکه یادآور شوند که خود را در جایگاه علمی فراتری می دانند و از این روست که بر مسند مرجعیت که لازمه اش “اعلمیت” است تکیه زده اند.

پس از انقلاب دست کم تا زمانی که آیت الله خمینی زنده بود، عرف عناوین حوزوی کمتر دستخوش تغییر شد اما با انتخاب جانشین او که یک‌شبه و ناگهانی عنوان آیت الله در کنار نامش گذاشته شد، دوری و نزدیکی به قدرت و حب و بغض نسبت به آنها در تعیین و تغییر عناوین روحانیون دخیل شد و رسانه ها هم در جا انداختن این عناوین نقش آفرین شدند.

صدا و سیما که در دوران رهبری آیت الله خامنه ای سیاستهای خبری اش همواره متمایل به مواضع جناح محافظه کار بوده، در کاربرد عناوین برای روحانیون نیز این دیدگاه سیاسی را اعمال کرده است. در اخبار تلویزیون ممکن است از یک روحانی بر اساس موقعیت جناحی اش با عنوان جناب حجت الاسلام و المسلمین نام برده شود یا صرفاً به حجت الاسلام بسنده شود که خود به نوعی حاکی از موضعگیری سیاست‌گذاران صدا و سیما نسبت به آن فرد روحانی است. ظهور رسانه های اصلاح طلب در دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی رویه دیگری را رقم زد. این رسانه ها کاربرد القاب و عناوین حوزوی را بسیار محدودتر کردند. در روزنامه جامعه که پرچم‌دار این رسانه ها بود،‌ تصمیم سردبیری این بود که عنوان حجت الاسلام برای هیچ‌ یک از روحانیون حتی محمد خاتمی به کار نرود و عنوان آیت الله صرفا برای رهبری و روحانیون بلندپایه ای که با این عنوان شناخته شده اند و زمانی که خبر از جایگاه دینی آنها حکایت می کند و نه جایگاه سیاسی، به کار رود. مثلا هنگامی که سخن از احمد جنتی به عنوان دبیر شورای نگهبان است هیچ عنوانی برایش استفاده نشود و زمانی که خبری از او به عنوان خطیب جمعه نقل می شود عنوان آیت الله در کنار نامش بنشیند.

در روزنامه خرداد که چند ماه پس از تعطیلی جامعه منتشر شد هم رویه بر این بود که هیچ عنوانی برای روحانیون به کار نرود و صرفاً برای رهبر و مراجع تقلید از عنوان آیت الله استفاده شود. عبدالله نوری مدیرمسئول روزنامه فهرستی از ده مرجع تقلید شناخته شده (از جمله آیت الله خامنه ای) به تحریریه ابلاغ کرد که مشخص شود چه کسانی در روزنامه باید آیت الله خطاب شوند.

با این حال بخشی از اصلاح طلبان هوادار اکبر هاشمی رفسنجانی هم بودند که با اینکه او همواره پس از انقلاب با عنوان حجت الاسلام معرفی شده بود، کوشیده اند در رسانه های نزدیک به خود عنوان آیت الله را برای او جا بیندازند.

در خارج از عرصه سیاست هم نادیده گرفتن عرف روحانیت شیعه در کاربرد عناوین، فراوان نقض شده و کسانی بوده اند که بی آنکه در حد اجتهاد باشند یا حتی در مواردی از حداقل تحصیلات حوزوی برخوردار باشند عنوان آیت الله بر خود گذاشته اند. این روند البته خاص ایران نیست و در عراق هم به ویژه پس از سقوط صدام حسین و ظهور گروههای سیاسی شیعی، افرادی که سابقه چندانی در جایگاه روحانیت نداشته اند خود را مرجع معرفی کرده و پیروان و مقلدانی برای خود دست و پا کرده اند که عمدتا با انگیزه های سیاسی گردشان جمع شده اند.

در طول تاریخ روحانیت، این پدیده همواره تداوم داشته که عناوینی برای عالمان دینی وضع شوند و سپس رفته رفته کاربردشان به مراتب پایین‌تر روحانی سرایت کند و در نهایت کاملا مفهوم اولیه خود را از دست بدهد و بعد، عناوین تازه ای باب شود و بتدریج آنها هم همین سرنوشت را بیابند.

اقدام آیت الله سیستانی در حذف داوطلبانه عنوان خود نیز می تواند آغازی باشد بر پایان دوره ای تاریخی از کاربرد این عنوان و نشانه ای بر اینکه عنوان آیت الله هم دیگر مفهوم اصلی خود را از دست داده است.