اخبار

دویچه‌وله: فرمانده سپاه پاسداران در همایش سراسری روحانیون سپاه از پیش‌بینی‌های لازم این نهاد برای مقابله با “تهدیدهای نرم” و “شبیخون فرهنگی” سخن گفت. محمدعلی جعفری، هدف اصلی این تهدیدها را نفود در دل مردم دانست.
محمدعلی جعفری: سپاه نباید خود را به بعد نظامی و دفاعی محدود کند.

محمدعلی جعفری، فرمانده کل سپاه پاسداران روز شنبه ۱۷ اسفند از آمادگی این نهاد در مواجهه با “تهدیدهای نرم” خبر داد. او گفت: «مطالبات مقام معظم رهبری از سپاه در این چارچوب است که سپاه نباید تنها خود را به بعد نظامی و دفاعی محدود کند چرا که تهدیدات نظام سلطه رنگ و شکلی گوناگون و متفاوت به خود گرفته است.»

این سخنان در نخستین روز همایش دو روزه روحانیون سپاه در تهران بیان شده‌اند.

جعفری افزود که سپاه باید درست، به موقع و غیرمحافظه‌کارانه بتواند ماموریت‌های خود در دفاع از انقلاب اسلامی را به انجام برساند.

او در بخش دیگری از حرف‌های خود، تهدید اصلی علیه انقلاب اسلامی را “تهدیدات نرم در حوزه فرهنگی، اجتماعی و سیاسی” و “شبیخون فرهنگی” خواند.

فرمانده سپاه پاسداران هدف اصلی تهدیدهای نرم را نفود در دل و قلب مردم دانست و رسانه‌ها را ابزار چنین نفوذی برشمرد: «بخش‌های مختلف سپاه و نمایندگی ولی فقیه برنامه‌های لازم را برای مقابله با این تهدیدها پیش‌بینی کرده‌اند.»

جعفری در ادامه گفت: «اگرسپاهیان، انقلاب اسلامی را در وضع موجود حفظ کنند پاسداری آنها محافظه‌کارانه است در صورتی که سپاه پاسداران باید از انقلاب رو به جلو و متحول دفاع کند و این مصداق بارز پاسداری غیرمحافظه‌کارانه است.»

“ضرر حمله به ایران بیش از نفع آن است”

علی فدوی، فرمانده نیروی دریایی سپاه نیز در این همایش به موضوع حمله نظامی به ایران پرداخت و گفت: «درک این واقعیت که ضرر حمله نظامی به ایران بسیار فراتر از نفع احتمالی آن است دشمن را به راه‌های سخیف و ضدانسانی دیگر کشانده است.»

فدوی افزوده که «وقتی دشمن مطمئن شد که نمی‌تواند حرکتی علیه اراده مردم و انقلاب اسلامی کاری پیش ببرد که نفع آن از ضررش بیشتر باشد به راه‌های سخیفی مثل تحریم‌ها روی آورد و طرح دوستی و مذاکره در پیش گرفت.»

فرمانده نیروی دریایی سپاه عنوان کرده که اگر دشمن در حوزه تحریم قدرت داشت و می‌توانست؛ آب را نیز به روی ملت ایران می‌بست.

مشخص نیست فرماندهان سپاه برای چه در همایش یاد شده روی تهدیدهای نرم و سخت تمرکز کرده‌اند.

علی سعیدی، نماینده ولی‌فقیه در سپاه پاسداران در افتتاح همین همایش نسبت به تندرو نامیدن حزب‌اللهی‌ها توسط برخی جریان‌ها هشدار داده بود.

سعیدی گفت که القای تندروی در مورد جوانان انقلابی در واقع القای “حزب‌الله هراسی” و “بسیجی هراسی” است.

خودنویس: براساس آمار منتشر شده از تعداد شاغلان در کشور، نصف فارغ التحصیلان دانشگاه‌ها بیکار هستند.

این گزارش نشان می‌دهد که از 10.3 میلیون فارغ التحصیل داتشگاهی در کشور، تنها 3.9 میلیون نفر شاغل هستند و مابقی بیکار یا غیرفعال اقتصادی هستند.

خبرگزاری مهر [2] نوشته است، براساس درخواست کار رسمی فارغ التحصیلان دانشگاه، تعداد یک میلیون و 42 هزار و 970 نفر بیکار در کشور وجود دارد.

اما نکته قابل توجه در این گزارش پنج میلیون نفر دیگر فارغ التحصیل در کشور است که غیرفعال اقتصادی معرفی شده‌اند؛ این افراد نه شاغل هستند و نه بیکار.

طبق تعریف مرکز آمار ایران مشخص نیست افراد غیرفعال اقتصادی که نه شاغل هستند و نه بیکار، دقیقا چه کاری انجام می‌دهند.

به این ترتیب، طبق آمار، 50 درصد فارغ التحصیلان دانشگاه بیکار هستند که از این تعداد 2 میلیون و هفتصد هزار نفر مرد هستند و بقیه را زنان تشکیل می‌دهند.

یک کارشناس در گفت‌وگو با مهر، ضمن دشوار خواندن محاسبه جمعیت غیرفعال کشور می‌گوید: «نمی توان گفت میلیون ها نفر به دانشگاه ها می روند، درس می خوانند و عمرشان را تلف می کنند که غیرفعال اقتصادی باشند.

حمید حاج اسماعیلی می‌افزاید: «هرچند ممکن است در گروه زنان تحصیل کرده، بخشی به دلیل ازدواج و یا هر عامل دیگری بخواهند در گروه غیرفعالان اقتصادی قرار بگیرند اما در مورد مردان نمی توان چنین انتظاری داشت. متاسفانه در سال های اخیر، آمارهای ارائه شده از وضعیت بازار کار و بیکاری کشور چندان قانع کننده نبوده است.

این در حالی است که وزیر کار دولت تدبیر و امید، هفته گذشته نسبت به افزایش جمعیت تحصیل کرده بیکار در کشور هشدار داد و گفت [3]: «بزودی و در سال های آینده، 4.5 میلیون نیروی کار با تیپولوژی خاص و تحت عنوان “کارگران دانشی” که دارای تقاضاهای متفاوتی نیز هستند، متقاضی کار خواهند شد.»

همچنین علی طیب نیا، وزیر امور اقتصادی و دارایی، درباره بیکاری 8 میلیونی کارجویان جوان گفت [4]: «4.5 میلیون دانشجو به زودی به جمع فارغ التحصیلان دانشگاهی خواهند پیوست که با 3.5 میلیون نفر بیکار فعلی، جمعیت 8 میلیون نفری از بیکاران را تشکیل خواهند داد.»

رادیوفردا: سعید شیرینی سرپرست باشگاه پرسپولیس از روز پنجم اسفند بازداشت شده و وزارت ورزش حکم برکناری او را از این باشگاه صادر کرده است. محمد رویانیان مدیرعامل پیشین پرسپولیس هم روز پنج‌شنبه، پانزدهم اسفند، از سوی دادسرای اوین احضار شده است.

شیرینی از نخستین روز سرپرستی‌اش با انتقاد پیش‌کسوتان این باشگاه مواجه بود. او هنگام برگزاری شهرآورد تهران، روی نیمکت این باشگاه خوابش برد که تصاویرش در برنامه تلویزیونی ۹۰ پخش شد و مدت‌ها سوژه طنز رسانه‌های ورزشی بود.

آقای شیرینی مالک عطرفروشی در میدان هفت حوض تهران و فعال در عرصه لیزینگ ماشین و واردات خودروهای خارجی است. خودروهایی که پرسپولیس را طی دو سال گذشته به دردسر انداخته‌اند. امسال نیز برخی بازیکنان به جای رقم قرارداد، اتومبیل‌هایی گرفته‌اند که فاقد سند مالکیت است.

شرکت توانیر خودرو در این باره به فارس نیوز گفته است: «پرسپولیس از ما ده ماشین مدل بالا خرید و هشت فقره چک ۱۰۰ میلیونی دادند، اما حتی هزار تومان هم پاس نشده. در دادگاه، پرونده‌ را به اجرا گذاشتیم. خودروها توقیف شده و درخواست رد اموال هم داریم. به ازای هر چک برگشت‌خورده باید خسارت روزانه بدهند.»

علی دایی، غلامرضا رضایی، رضا نورمحمدی، محمد نوری، سید جلال حسینی، مهدی سیدصالحی، محسن بنگر و حسین ماهینی مالکان این اتومبیل‌های پرحاشیه هستند. معاونت اداری مالی این شرکت می‌گوید: «آنها از این ماشین‌ها استفاده کرده‌اند. ما هم اندازه سوار شدن ماشین‌ها، ضرر و زیان را حساب می‌کنیم و به قیمت روز، ماشین‌ها را برمی‌گردانیم.»

اما تعداد اتومبیل‌ها بیشتر است و شاکیان پرسپولیس، شامل شرکت‌های دیگری هم می‌شوند که اتومبیل‌های آنها به سایر بازیکنان تعلق گرفته. از جمله رضا حقیقی که خودروی دریافتی را فروخت و حالا مالک، حکم جلب او را گرفته، برای ممنوع‌الخروجی این بازیکن نیز اقدام کرده.

محسن بنگر هم درباره اتومبیل خودش گفته: منتظریم رسماً ماشین‌ها را توقیف کنند و کار دیگری هم از دست‌مان بر نمی‌آید. واقعاً دیگر نمی‌دانم باید چه کار کنم. مردم می‌گویند فلانی قرارداد میلیاردی دارد اما نمی‌دانند همین ماشین‌هایی که روی هواست هم جزو قرارداد ما تلقی می‌شود.

او در پاسخ به این سوال که آیا اتومبیل‌ را به باشگاه تحویل داده، به سایت تسنیم گفت: مگر کسی در باشگاه هست که این ماشین‌ها را تحویل بگیرد!‌ آنهایی هم که این اتومبیل‌ها را به ما دادند دیگر نیستند که پاسخگو باشند. اصلاً خبر ندارم برای شیرینی چه اتفاقی رخ داده. مشکل اصلی هم برای من است، نه شیرینی.

مشکلات پرسپولیس، فقط خودروها نیست. روزنامه فرهیختگان در شماره امروز شنبه نوشته: «این باشگاه به افراد سرشناس حوزه‌های مختلف، از مدیران و مربیان تا رسانه‌ها، پول‌های کلانی داده که گفته می‌شود سازمان بازرسی کل کشور پیگیر ماجراست.»

رویانیان روز هشتم اسفند و پس از بازداشت سعید شیرینی، بازداشت خود را شایعه دانسته و گفته بود: «اگر چنین اتفاقی افتاده چرا خودم خبر ندارم. این روزها صحیح و سالم در حال زندگی کردن هستم و برای خودم می‌چرخم. اینها را چند نفری که با من دشمنی دارند، مطرح می‌کنند.»

اما او که بلافاصله بعد از کناره‌گیری از مدیرعاملی پرسپولیس به معاونت بازرسی ستاد کل نیروهای مسلح منصوب شد، روز پنج‌شنبه، پانزدهم اسفند، به دادستانی رفت. گفته بود قصد آزاد کردن سعید شیرینی را دارد، اما واقعیت ماجرا، احضار خود او بود.

نزدیکان رویانیان می‌گویند او پس از حضور در دادستانی، هنوز بازنگشته و به خاطر برخی مسائل مربوط به ستاد سوخت، همچنین در اختیار گذاشتن سهمیه بنزین در اختیار افراد متفرقه، بازداشت شده است.

در عین حال خبرگزاری فارس در گزارشی اعلام کرد که محمد رویانیان مسئول بازرسی ویژه معاونت بازرسی ستاد کل نیروهای مسلح روز شنبه با لباس نظامی در مراسم ختم سردار اکبر هدایتی فرمانده قرارگاه نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران شرکت کرده است. به گزارش این خبرگزاری، رویانیان در این باره گفته است که دلیل حضورم در مراسم امروز این بود که سال‌های زیادی در کنار وی افتخار خدمت داشتم.

آقای رویانیان از پنجشنبه پانزدهم اسفند که برای ادای توضیح به دادسرای ویژه اوین رفته بود، در بازداشت به سر می‌برد. تلفن او نیز در اختیار مجری طرح تکریم رانندگان ستاد سوخت کشور بود که در پاسخ به تماس‌های مکرر خبرنگاران، از محل حضور یا نحوه بازداشت رویانیان اظهار بی‌اطلاعی می‌کرد.

مجتبی شفیعی، رئیس جدید ستاد سوخت، در شماره امروز شنبه روزنامه فرهیختگان گفته است: سوءاستفاده‌هایی در دوران سردار رویانیان شده که شامل بروز برخی انحرافات مالی است. برای جلوگیری از ادامه تخلفات و با هماهنگی دستگاه‌های نظارتی، اطلاعات لازم در اختیار مراجع ذی‌صلاح قرار گرفته. با توجه به تاکید دولت مبنی بر جلوگیری از مفاسد اقتصادی، موضوع به صورت ویژه در دستور کار دستگاه قضایی است.

اقتصاد: اقتصادپرس : رییس کمیسیون کشاورزی گفت : نبود برنامه‌ای منسجم برای تولید و عرضه و همچنین صادرات بی‌رویه سیب‌زمینی سبب شده تا بهای این محصول دربازار افزایش چشمگیری داشته باشد.

به گزارش اقتصادپرس، کمبود سیب‌زمینی باعث شد تا در میادین میوه و تره‌بار صف‌هایی برای خرید این محصول تشکیل شود و خریداران با محدودیت عرضه ، این محصول را کیلویی ۳ تا ۴۵۰۰ تومان خریداری کنند؛ البته ماجرا به اینجا ختم نشد، بلکه برخی از مغازه‌های سطح شهر نیز در اقدامی ناجوانمردانه سیب‌زمینی را حتی تا کیلویی ۵۰۰۰ تومان نیز به مشتریان عرضه کردند.
عباس رجایی، رییس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس در این باره اظهار داشت: نبود برنامه‌ای منسجم برای تولید و عرضه و همچنین صادرات بی‌رویه سیب‌زمینی سبب شده تا بهای این محصول دربازار افزایش چشمگیری داشته باشد.
وی تاکید کرد: برای جلوگیری از هرگونه بحران در تامین مواد غذایی مورد نیاز مردم، دولت باید برنامه‌ریزی منسجم داشته باشد.
وی افزود: در چند سال گذشته به دلیل ضررده بودن، بسیاری از کشاورزان از ادامه کار ناامید شده و از ابتدای سال ترجیح دادند که سطح زیر کشت این محصول را کاهش دهند، بنابراین کمبود امروز به دلیل برنامه‌ریزی ناصحیح دیروز است.
همان طور که ذکر شد، در روزهای گذشته، مردم برای دریافت سیب‌زمینی در میادین میوه و تره‌بار صف‌های طولانی تشکیل دادند و با مشکلات فراوانی مواجه شدند؛ هرچند این مساله همچنان به قوت خود باقی است و امروز کمبود آن در میدان بزرگ میوه و تره‌بار به چشم می‌خورد.
علی امامی، بازرس سازمان میادین میوه و تره‌بار در این باره ضمن تایید این مساله به اقتصادپرس گفت: اکنون با کمبود سیب‌زمینی مواجه بوده و امیدواریم هر چه سریعتر این مشکل حل شود.
وی افزود: پارسال کشاورزان ضرر کرده و تولید را کاهش دادند و این مساله سبب بروز مشکلات فعلی شد.
وی تصریح کرد: امیدوارم حداکثر تا ۲۰روز آینده سیب زمینی‌های کاشت این چند ماهه وارد چرخه عرضه در میادین شوند.
امامی درباره قیمت انواع صیفی در میدان میوه وتره‌بار توضیح داد:هم اکنون گوجه فرنگی ۷۰۰-۸۰۰، پیاز ۶۰۰-۶۵۰، سیب‌زمینی کهنه ۲۰۰۰-۲۱۰۰، سیب‌زمینی نو۲۴۰۰، خیار رویال ۷۰۰-۸۰۰، انواع سبزی ۶۵۰، کرفس ۵۰۰، کلک سفید ۳۰۰، کلم قرمز ۴۰۰، کاهو رسمی ۴۰۰، کاهو سالادی ۵۰۰ و کاهو چینی ۴۰۰، لوبیا ۲۵۰۰، شلغم ۵۰۰، چغندر ۶۰۰، فلفل دلمه‌ای ۱۸۰۰، کدو حلوایی ۸۰۰ و کدو خورشتی ۷۰۰ تومان به مشتریان عرضه می‌شود.
بازرس سازمان میادین میوه و تره‌بار درباره قیمت انواع میوه نیز اظهار داشت: پرتقال تامسون درجه یک ۱۶۰۰، پرتقال تامسون درجه دو نیز ۱۲۰۰، کیوی درجه یک ۳۰۰۰، کیوی درجه دو نیز ۱۵۰۰، نارنگی یک رج بندر ۶۰۰۰، نارنگی سه رج بندر ۴۰۰۰، انگور ۱۵۰۰،سیب درختی درجه یک۳۰۰۰ و سیب درختی درجه دو نیز ۲۰۰۰ تومان قیمت دارد.
وی با اشاره به نبود هیچ مشکلی برای تامین میوه شب عید عنوان کرد: خوشبختانه مقرر شده تا وزارت جهادکشاورزی هر چه میوه برای عید لازم داشته باشیم را تامین کرده و در اختیارمان بگذارد.
امامی خاطرنشان کرد: به‌طور قطع هیچ کمبودی برای عرضه میوه شب عید مشاهده نخواهد شد و مشتریان می‌توانند سیب را ۲ تا ۳ هزار تومان و پرتقال را ۱۵۰۰ تا ۱۶۰۰ تومان خریداری کنند.
رییس اتحادیه فروشندگان میوه و سبزی نیز گفت: پرتقال انباری از ۵ روز دیگر به بازار عرضه می‌شود.
حسین مهاجران اظهار داشت:‌ سیب بدون تغییر قیمت و کیفیت در حال عرضه در بازار است و می‌توان مدعی شد مشکلی در عرضه سیب و پرتقال شب عید وجود نخواهد داشت.

شرق اصفهان: طرح کاهش تعطیلات از دور هفتم مجلس شورای اسلامی در جریان است و این روزها دیگر با طرحی فراموش شده تبدیل شده است تا ایران همچنان بیشترین روزهای سال را در تعطیلات بگذراند.

به گزارش اصفهان شرق: کاهش تعطیلات در روزهای مختلف سال مدتها پیش به موضوع بحث بر انگیز مجلس تبدیل شد و تعداد روزهای تعطیلات نوروز هر سال که تقریبا به مدت ۲۰ روز کشور در بخش های مختلف در کما به سر می برد جزو اولویت مجلس برای کاهش تعطیلات بود اما از همان زمان این طرح هم همانند صدها مورد دیگر به فراموشی سپرده شد و امروز نمایندگان مردم چندان حرفی برای گفتن در این مورد ندارند.

نیره اخوان بیطرف با اشاره به نابسامانی تعطیلات در ایران تصریح کرد: عمده بحث ما بر سر زیاد بودن تعطیلی غیررسمی در عید نوروز است.
وی درباره دیدگاه خود به خبرنگار صاحب نیوز گفت: بنده با کاهش تعطیلات عید نوروز یعنی تا زمان رسمی پنجم فروردین موافقم.
دیگر نماینده مردم اصفهان نیز معتقد است: در بیشتر کشورها تعطیلات مراکز و سازمان های دولتی مجزا شده اما در کشور ما این مسئله دچار اختلاط و در هم شدن است.
حجت الاسلام احمد سالک کاشانی اظهار کرد: ارائه راهکار یا این محور که باعث افزایش بهره وری شود می تواند راهگشا باشد.
به گفته وی، زیاد بودن تعطیلات کشورمان با اقتصاد مقاومتی مورد نظر رهبر انقلاب در تضاد است و اگر کاهش یابد باعث بالا رفتن راندمان کاری خواهد شد.
نماینده مردم اصفهان در مجلس و عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس نهم معتقد است: مقایسه تعطیلات کشورمان با دیگر کشورها مقایسه درستی نیست.

حمید رضا فولادگر افزود: بیشتر کشورها پنج روز کامل هفته فعالیت مستمر با ساعت های کاری ۹ و ۱۰ساعته در هر روز دارند.
این نماینده مجلس اضافه کرد: مشکل کشور ما همین بین تعطیلی ها و پیشامدهایی مانند آلودگی هوا، بارش نزولات آسمانی و حتی جام جهانی است که باعث می شود روزهایی اضافه بر تعطیلات رسمی هم تعطیل شوند.
فولادگر با بیان اینکه برخی معتقدند برای حل مشکل تبادلات خارجی شنبه ها به جای پنجشنبه تعطیل باشد اضافه کرد: این کار هر چند مخالفانی دارد اما باعث می شود دو روز مشترک غیر تعطیل ما با دیگر کشورها بیشتر شود.
این نماینده مجلس درباره تعطیلی پنجشنبه ها نیز تاکید کرد: این تعطیلی به شرط افزایش ساعات کاری در طول هفته و بهره وری بهتر اشکالی ندارد.
علی افشاری یکی از نمایندگان سابق مجلس در دوره هفتم نیز یادآور شد: این موضوع بعنوان یک طرح عادی از سوی نمایندگان در مجلس هفتم مطرح شد اما همچنان خبری از پرداختن و رسیدگی جدی به آن به نیست.
بر این اساس، تعطیلات کنونی کشورمان بدون احتساب پنج شنبه ها ۷۵ روز در سال است که اگر پنج شنبه ها نیز تعطیل رسمی شوند به ۱۱۲ روز افزایش خواهد یافت.

رادیوفردا: خبرگزاری فرانسه به نقل از منابع خود نوشت که ایالات متحده تحقیقاتی را درباره برخی بانک‌های عمده در فرانسه آغاز کرده است که متهم به پول‌شویی و نقض تحریم‌های خارجی واشینگتن هستند.

این گزارش که روز شنبه، ۱۷ اسفند، منتشر شده است از بانک‌های سوسیته ژنرال، ب‌ان‌پی پریبا و کردیت اگریکول نام می‌برد که عملکرد آنها شک مقامات آمریکا را برانگیخته است.

به گفته یک منبع مطلع، واشینگتن احتمال می‌دهد که این بانک‌ها تحریم‌های آمریکا علیه کشورهای خارجی نظیر ایران، کوبا و سودان را نقض کرده‌ و وارد مسائلی نظیر پول‌شویی شده باشند.

آمریکا پیش از این نیز چندین نهاد اقتصادی خارجی را به‌ خاطر آن‌ چه نقض تحریم‌ها علیه ایران نامیده مجازات کرده است که از جمله آنها بانک توکیو میتسوبیشی یو اف جی از کشور ژاپن را می‌توان نام برد که به پرداخت ۲۵۰ میلیون دلار محکوم شده است و همین طور بانک جی‌پی‌مورگان آمریکا.

در این میان با دستیابی به توافق هسته‌ای موقت میان ایران و قدرت‌های جهانی، گزارش‌هایی از تمایل برخی شرکت‌های اروپایی برای سرمایه‌گذاری در ایران منتشر شده است، اما واشینگتن می‌گوید که اکثریت تحریم‌ها علیه تهران همچنان باقی است و شرکت‌های خارجی که از این قاعده سرپیچی کنند، مجازات خواهند شد.

تازه‌ترین اقدام آمریکا علیه ناقضان این تحریم‌ها به اواسط ماه بهمن بازمی‌گردد که واشینگتن نام چندین فرد و شرکت‌های اروپایی و خاورمیانه‌ای را به فهرست سیاه خود اضافه کرد.

خبرگزاری فرانسه می‌نویسد که اکنون نیز وزارت خزانه‌داری آمریکا همراه با وزارت دادگستری، دادستان منطقه منهتن و سازمان خدمات مالی نیویورک به تحقیق درباره بانک‌های فرانسوی مشغول هستند.

این گزارش به نقل از روزنامه وال‌استریت جورنال اضافه می‌کند که بانک ب‌ان‌پی پریبا در حال بحث و گفت‌وگو با مقامات آمریکا در رابطه با این تحقیقات است.

ب‌ان‌پی پریبا که از بزرگ‌ترین بانک‌های فرانسه محسوب می‌شود ماه گذشته اعلام کرد که مبلغی حدود ۱.۱ میلیارد دلار برای جریمه احتمالی خود به خاطر نقل و انتقالات مالی به کشورهای تحت تحریم آمریکا کنار گذاشته است.

خودنویس: اگر لقمان حکیم امروز زنده می‌بود، به طور قطع در وبلاگش یا در فیس‌بوک، به اقدام صریح و ضدسانسوری وزیر خارجه لهستان اشاره می‌کرد. اقدامی که حتی بعضی از رسانه‌های فارسی زبان خارج از کشور هم چندان مایل به انتشار خبرش هم نبودند. من هرچه گشتم، در بی‌بی‌سی اثری نیافتم. کار وزیر خارجه لهستان از آن جهت قابل تامل است که در خانه میزبان، بسیاری از معاملات و منفعت‌طلبی‌ها را کنار گذاشت و به نقض آزادی بیان و حقوق بشر اعتراض کرد. کار بزرگ‌تر آنکه بعد از سانسور توسط رسانه‌های رسمی جمهوری اسلامی، وزیر خارجه خود اقدام به انتشار ویدئو با زیر نویس کرد.

اما سوال بزرگ‌تر من این است که مگر خبرنگاران رسانه‌های بین‌المللی در جلسه مطبوعاتی حاضر نبودند؟ چرا من نوعی باید خبر چنین اقدامی را در حساب توئیتر وزیر خارجه پیدا کنم؟ مگر خبرنگاران خارجی برای چه به ایران رفته‌اند؟

چندی پیش، مجید محمدی در باره محافظه‌کار شدن خبرنگاران بنگاه‌های خبری خارجی در تهران مطلبی در خودنویس نوشت [1]. بسیاری از خبرنگاران که کارشان انتقال واقعیت‌ها است، طوری خبرها را تنظیم می‌کنند که مجوز فعالیت‌شان در تهران تمدید شود. بزرگ‌ترین بهره را هم دولت و نظام می‌برند که حتی رسانه‌های مستقل از نیروهای سیاسی در ایران، مجبورند تابع قواعد سانسور و خودسانسوری باشند.

وقتی به سابقه بعضی از خبرنگاران سابقا فعال در ایران نگاه می‌کنید، ممکن است به موارد متعدد «نرمش‌های قهرمانانه» برای بقا برخورده باشید. قابل درک است که یک خبرنگار ایرانی دو ملیتی کارکردی بسیار بیشتر در ایران داشته باشد تا در اروپا و یا آمریکای شمالی. رفتن از ایران به معنی از دست دادن دسترسی به بسیاری از منابع است و در رسانه‌های معتبر هم خبرنگاری تلفنی چندان با معنا نیست. دیگر فایده ندارد خبرنگار حوزه ایران در واشینگتن پشت میزش باشد…

جمهوری اسلامی هم این واقعیت را می‌داند. احتمالا تا چند سال دیگر، خواندن و یا شنیدن و تماشای این رسانه‌ها، بی‌نتیجه است، اگر بخواهیم همه خبرها در باره زندانیان بی‌نام و نشان و یا سرکوب اقلیت‌ها و … بخوانیم و بدانیم

اقدام وزیر خارجه لهستان را حتی نمی‌توان از بسیاری از دیپلمات‌های قدرت‌های ۵+۱ انتظار داشت. وقتی همه به مساله هسته‌ای توجه می‌کنند، و دولت ایران نیز این مساله را به خوبی می‌داند، سخنان و گزارش‌های بخش‌های بررسی نقض حقوق بشر در وزارت‌خانه‌های امور خارجه این دولت‌ها کار چندانی از پیش نخواهند برد، چرا که معاونت‌های دیپلماسی، نمی‌خواهند ذره‌بین روی نقض سیستماتیک حقوق بشر متمرکز شود. برای آنها، نتیجه‌گیری احتمالا مهم‌تر از درست بودن یک اقدام است. جمهوری اسلامی هم از این مساله به خوبی آگاه است و بلد است بازی را به کجا بکشاند.

بیش از ۷ ماه از آغاز کار دولت روحانی می‌گذرد، اما وضعیت حقوق بشر به کجا کشیده است؟ ممکن است ماله‌کشان باز حرف بیهوده «تفکیک قوا» را مطرح کنند، اما آیا تا الان، در طی این ۷ ماه و خرده‌ای که از رفتن حسن روحانی به ساختمان سفید ریاست جمهوری می‌گذرد، سخنی از او در محکومیت اعدام‌های پی در پی شنیده‌اید؟ از او در باب نقض حقوق اقلیت‌های دینی و قومی چند خط خوانده‌اید؟ آیا انتظار دارید کسی که نام خانوادگی‌اش طوری تغییر یافته که با بهایی‌های منطقه «اشتباه» گرفته نشود، حواسش به مصادره ناحق اموال بهایی‌های سمنان و دیگر نقاط باشد؟

فکر می‌کنید روحانی نگران برخورد با دراویش است؟ هر وقت آرشیو دستورات شورای‌عالی امنیت ملی در باره نحوه برخورد با دراویش منتشر شد، می‌توان فهمید که روحانی از چه جنسی است.

از همه مهم‌تر، آیا انتظار دارید خبرنگاران ساکن ایران، از او سوالی جدی بپرسند که خوشش نیاید؟ پس مجوز کار در ایران چه می‌شود؟

من یکی که چشمم آب نمی‌خورد! بعید هم نیست پس‌فردا یکی از خبرنگاران ایرانی دو ملیتی برود و فیلمی در باره اپوزیسیون ایرانی خارج از کشور هم بسازد و با چند نفر از توابین هم گفتگویی کند…حداقل تا زمان انتخابات ۱۳۹۶ مجوزش سر جایش است…اما اگر آن زمان خطایی مرتکب شد، دیگر کارش با کرام‌الکاتبین است!

دیگربان: محمود علوی٬ وزیر اطلاعات گفته اگر می‌دانسته مخالفان مذاکره با آمریکا در فرودگاه هنگام بازگشت حسن روحانی از نیویورک ۱۲۰ نفر بیشتر نیستند ۶۰۰ مامور وزارت اطلاعات را برای سر دادن شعار «مرگ بر آمریکا» به فرودگاه می‌فرستاد.

به گزارش خبرگزاری فارس٬ آقای علوی این مطلب را روز شنبه (۱۷ اسفند) در نشست کمیته‌های پدافند غیرعامل دستگاه‌های اجرایی که در وزارت کشور برگزار شد٬ بیان کرده است.

وی گفته رفتار ۱۲۰ نفری که هنگام بازگشت حسن روحانی از آمریکا در فرودگاه مهرآباد تهران «مودبانه» نبوده است.

ششم مهر ماه امسال گروهی از نیرو‌های بسیچ دانشجویی و حزب‌الله در اعتراض به گفتگوی تلفنی روسای جمهوری ایران و آمریکا هنگام ورود روحانی به تهران علیه وی شعار داده و به خودروی وی حمله‌ور شدند.

این اقدام نیرو‌های حزب‌الله در آن زمان با جنجال گسترده‌ای همراه شد و گروهی از محافظه‌کاران تندرو نیز از این اقدام دفاع کردند.

با گذشت حدود شش ماه از این موضوع٬ وزیر اطلاعات گفته از برگزاری چنین تجمعی مطلع نبوده است٬ در حالی که تجمع کنندگان پیش‌تر اعلام کرده بودند قصد برگزاری چنین برنامه‌ای را دارند.

علوی گفته «من اگر می‌دانستم ۱۲۰ نفر بیشتر نیستند ۵۰۰، ۶۰۰ نفر از وزارت اطلاعات می‌فرستادیم تا مرگ بر آمریکای حسابی بگویند تا بعدا آن را خرج کنیم.»

این اظهارات وزیر اطلاعات٬ تائید گزارش‌ها درباره استفاده مقام‌های جمهوری اسلامی از کارکنان و کارمندان نهاد‌ها٬ سازمان‌ها و وزارت‌خانه‌ها برای برگزاری تجمعات و راهپیمایی‌های حکومتی نیز هست.

مجذوبان نور: دراویش گنابادینیروهای یگان ویژه و لباس شخصی‌ها با بستن تمام ورودی‌های منتهی به دادستانی تهران، مانع از برگزاری گردهمایی قانونی خانواده‌های دراویش زندانی و زندانیان سیاسی مقابل دادستانی تهران می‌شوند.

به گزارش مجذوبان نور، این نیروهای امنیتی با استقرار ون، اتوبوس و ماموران زن و مرد در خروجی مترو پانزده خرداد و همچنین در ایستگاه‌های نزدیک‌تر، هر کس را که شباهت ظاهری با دراویش داشته باشد، دستگیر کرده و با اتوبوس به سمت زندان اوین می‌برند.
همچنین در ایستگاه‌های پلیس راه اطراف تهران نیز ماموران به دستگیری و بازداشت دراویشی که قصد حضور در این گردهمایی را داشته‌اند پرداخته و یا از ورود آنان به تهران جلوگیری می‌کنند.

آمار دستگیرشدگان هنوز به طور قطعی معلوم نیست اما بنا بر اخبار رسیده به مجذوبان نور بالغ بر ۲۰۰ درویش تا این ساعت دستگیر شده‌اند.
اخبار تکمیلی متعاقبا اعلام خواهد شد.

اسامی چند تن از دستگیرشدگان:

بهنام نظام آبادی
مجید افضلی‌پور
ابوالحسن طاهری
سعید رحمت پناه
محمد نیک بخت
علی شیربانی
مسلم بخشی‌پور
کیوان غیاثی
سعید آخوندی
محمود رومیانی
علی کرمییان
فرامرز مانگری
منصور هوری
پویان براتی
حسین زرافشان
محمد سگوند
نعمت ریاحی
علی یاراحمدی
حميد اسيابان
محسن زنگنه

خودنویس: سی و چند سال از عمر نظامی می‌گذرد که دین و آموزه‌های مذهبی در جامعه، مدرسه و اداراتش تزریق می‌شود اما با این حال «فساد» در همه ابعادش چنان ریشه دوانده که می‌رود تا به درخت تنومندی تبدیل شود.

پرده اول، آزادی به انقلاب

عصریک روز پاییزی که سرما از درز در و پیکر ماشین تو می‌خزید و آزار می‌داد و شب می‌رفت تا چتر سیاهش را روی سر شهر باز کند، حوالی میدان آزادی به سمت انقلاب، کنار خیابان و کمی دورتر از ایستگاه اتوبوس زنی ایستاده و دست دختر بچه‌ای شش ـ هفت ساله را در دست گرفته… در ترافیک سنگین عصرگاهی فرصت این هست تا به عابران وسرنشیان دیگرخودروها دقیق‌ترنگاهی داشته باشی، به چهره زن که دقت می‌کنم، بیست وچندساله است و به سی هم نمی‌رسد. به نزدیکی‌اش که می‌رسم توقف می‌کنم تا سوار شود. بدون هیچ حرفی در عقب را باز می‌کند و اول دخترش و بعد خودش وارد ماشین می‌شوند. راه می‌افتم و هم‌چنان خزنده از آزادی دور می‌شویم تا به انقلاب برسیم.

گاه گاهی زن با دخترش حرف می‌زند، منتهی آن‌قدر صدایش آرام است که به زحمت می‌شنوم. با خودم حساب می‌کنم که باید ده چراغ قرمز مسیر را پشت سر بگذارم و اگر برای هر کدام ده دقیقه وقت تلف شود چقدر می‌شود، ضرب و تقسیم تعداد ماشین‌ها و به دست آمدن تعداد آدم‌هایی که وقت‌شان در این مسیر تلف می‌شود کلافه‌ام می‌کند. ترجیح می‌دهم به چیزهای بهتری فکر کنم. به کارهایی که به خودم قول داده بودم انجام دهم، به دوستانی که قرار گذاشته بودم حتما ببینم و به خیلی چیزهای دیگر.

مجری رادیو پیام صدایش در فضای سرد ماشین می‌پیچد که می‌گوید تمام مسیرهای اصلی شهر با ترافیک مواجه هستند. می‌گویم چه زحمتی می‌کشند این مسوولان ترافیک! این که واضحه شب عید همیشه همه جای تهران ترافیک بوده و هست.

زن از پشت سرم روی صندلی جابه‌جا می‌شود و می‌گوید: آقا خراب بشه این تهران که هم شلوغه هم گرونه.

ته لهجه‌اش را با این‌که سعی دارد پنهان کند برایم غریبه است. چیزی در ذهنم وول می‌خورد تا کشف کنم کجایی است. به جایی نمی‌رسم. می‌گویم: بله همین‌طوره، روز به روز هم داره شلوغ‌تر میشه.

– گرونی آقا، گرونی کمر همه رو داره می‌شکنه.

تا آن لحظه در آینه نگاهش نکرده بودم، وقتی در سایه- روشن دیدمش، شک کردم، آیا این همان زنی بود که من به خاطر سرما و دخترک کوچکش سوار کردم؟

با همان ته لهجه‌اش می‌گوید، چرا ماتت برده؟ چیزی شده؟

خودم را جمع و جور می‌کنم و چیزی نمی‌گویم. هشت چراغ قرمز را هم رد کرده‌ام و دیگر تا میدان انقلاب راهی نمانده، باید سر جمالزاده می‌رفتم بالا به سمت بلوار کشاورز و بعد امیرآباد. چراغ قرمز نهم هم که رد شدم، صدای رادیو را کم می‌کنم و می‌گویم، من قبل از رسیدن به میدان انقلاب از جمالزاده می‌رم بالا، شما کجا پیاده می‌شین؟

پاسخ زن تمام حدس و گمانم را به یقین تبدیل می‌کند. با صدایی شبیه فریاد می‌گوید: پیاده شم؟ برای چی سوارم کردی که حالا بخوام پیاده بشم!

از درون سردم می‌شود. مغزم قفل شده. این اولین باری بود که در تمام عمر با چنین چیزی برخورد می‌کردم. نمی‌دانم چه باید بگویم و چکار باید بکنم. آب دهانم را قورت می‌دهم تا خشکی گلو رفع بشود و بتوانم حرفی بزنم، خودم را جمع می‌کنم و می‌گویم، من دیدم هوا سرده بچه همراه‌تون هست سوارتون کردم.

— اگر مسافر کش بودی باید اول می‌پرسیدی که من مسیرم کجاست.

— بله، اما من مسافر کش نیستم خانم.

— حالا باید چکار کنم؟

جرات پیدا می‌کنم و می‌گویم: نمی‌دانم، من به سمت بلوار کشاورز میرم، اگرمسیرتون هست که برم اگر نه تا قبل از میدان انقلاب باید پیاده بشید.

— می‌شه برم گردونی همون‌جا که سوارم کردی؟ اقلا اون‌جا می‌دونم که چکار باید بکنم؟

تراقیک قفل است و هیچ حرکتی نیست. یادم می‌افتد به دخترک. یاد دختر خودم می‌افتم. حس می‌کنم خون در مغزم منجمد شده. هزار جور فکر و خیال در کسر ثانیه به مغزم هجوم می‌آورد.

می‌گویم: از این بچه خجالت نمی‌کشی؟

انتظار داشتم سرو صدا کند. دشنامم بدهد. بد و بی‌راه بگوید. اما سکوتش بر فضا سنگینی کرد. از آینه می‌بینم که دستش را روی سر دخترک گذاشته و دارد نوازشش می‌کند. به نقطه‌ای خیره مانده. سکوتش آزارم می دهد.

— شوهر داری؟

این را من می‌گویم. جراتی مضاعف از سکوت سنگین زن احساس می‌کنم…. جوابم می‌دهد. تلخی در حرفی که از دهانش خارج می‌شود آشکار است. می‌گوید دارم.

— پس چرا….؟

— الان چند هفته‌ای است که توافق کردیم!

نمی‌توانم باور کنم. زن با مردش توافق کرده که خود فروشی کند؟ در هیچ کتاب و فیلم و لغت‌نامه و فرهنگی نمی‌شود این را سراغ گرفت. باورم نمی‌شود و این را زود متوجه می‌شود.

— شوهرم معلم ابتدایی است. همه حقوقی که می‌گیرد می‌شود کرایه خانه.

گوش کردن به قصه این زن برایم مهم‌ترین کار دنیا می‌شود. حاشیه خیابان نزدیکی پارک سوار میدان انقلاب جایی برای توقف پیدا می‌کنم و می‌ایستم. بخاری ماشین را روشن می‌کنم تا شاید کمتر احساس سرما کنم. هر چند که سرما از درونم نشات می‌گیرد.

ادامه می‌دهد…

پول آب و برق و گاز و تلفن را هر ماه از پس اندازی که داشت می‌داد. از شندرغاز ارثی که بهش رسیده بود. ته کشید. درمانده بودیم. قرض از شوهر خواهر و برادر و خاله و عمه هم این‌قدر زیاد شده بود که دیگر کسی نبود که بدهکارش نباشیم. این‌طوری شد که شد.

سرم را روی فرمان ماشین گذاشته‌ام. مزه شور خون را حس می‌کنم که از فشار دندان بر لب، تمام دهانم را شور کرده. گلویم خشک است. از تو سردم است و کرخت شده‌ام.

این بچه……

حرفم را قطع می‌کند:

اگر این بچه نبود خود کشی می‌کردیم.

آدرس خانه‌اش را می‌پرسم. جایی حوالی آزادی، مهرآباد جنوبی است که خوب می‌شناسم. بی‌آن‌که به ساعت نگاهی کنم راه می‌افتم. انگار با خودم لج کرده باشم، دور برگردان سرجمالزده را دور می‌زنم و سر ماشین را به سمت آزادی می‌چرخانم. هوا تاریک شده و من یادم رفته تا چراغ‌های ماشین را روشن کنم! زن سرش را از بین دو صندلی جلو آورده و می‌گوید:

یعنی شما واقعا متوجه نشدی من چرا کنار خیابون وایسادم؟

ــ نه،‌ نشدم، اگر می‌شدم که سوارت نمی‌کردم.

ــ واقعا؟

ــ بله، ‌واقعا!

سکوت دوباره را می‌شکند و می‌گوید: به همه چیز فکر کردیم. آخرش به این نتیجه رسیدیم که ….

حرفش را قطع می‌کنم و می‌گویم: آخرش چی؟

شانه رابالا می اندازد و می‌گوید: دنبال کار هستم.

می گویم: با پولی که در میاری زندگی می‌چرخه؟

ــ ای، حداقلش اینه که دیگه مجبور نیستم زیر نگاه هرزه‌ی شوهر خواهری باشم که ازمون طلب‌کاره. یک‌بار هم پسر دایی شوهرم رسما بهم پیشنهاد داد به جای طلبش باهاش باشم.

چراغ قرمزهای خیابان آزادی را یکی یکی پشت سر می‌گذارم، نزدیکی جایی که سوارش کرده‌ام می‌گوید، همین جاها پیاده‌ام کن. جوابی نمی‌دهم و به سمت محلی که آدرس داده بود می‌رانم.

مهرآباد جنوبی، جایی که زن و شوهر معلم و دخترکشان در یک خانه اجاره‌ای زندگی می‌کردند جزیی از خاطرات فراموش نشدنی‌ام است. چهره‌ی زن نشسته در قاب آیینه محدب نمای ماشین هیچ گاه از خاطرم پاک نمی‌شود. حرف‌های زن مثل میخی فولادی بر مغزم فرو رفت که گفت: با شوهرم توافق کردیم که ….

پرده دوم، قم

به قم، شهر خون و قیلم خوش آمدید

این را می‌شود روی تابلویی دید که ورودی شهر شهید پرور قم نصب کرده‌اند. کنار آن هم تابلوی دیگری است که نشان می‌دهد تا کربلا چقدر راه مانده. کربلا ۹۱۳ کیلومتر.

ورودی قم میدان هفتاد دو تن می‌ایستم. همکارم دو رگه ایرانی آلمانی است. مادری ایرانی و پدری آلمانی داشته که هر دو فوت کرده‌اند. برای بخش آلمانی دویچه وله کار می‌کرد و من برای بخش فارسی. شنیده بودم در قم جایی هست که زنان صیغه‌ای و مردان مشتری که اغلب از طلبه‌ها هستند حضور پر شوری دارند. وقتی به ناتاشا موضوع را گفتم، تهیه یک گزارش از این محل آن‌قدر براش جالب شد که در اولین فرصت مقدمات سفر به شهر خون و قیام را فراهم کرد. تنها اسم یک قبرستان و مسجد را داشتیم و باید مسیر را خودمان پیدا می‌کردیم. قبرستان شیخان. جایی حوالی خیابان نجفی، پشت حرم معصومه. پرسان پرسان آدرس را پیدا می‌کنیم. روز از نیمه گذشته و گرمای هوا کلافه کننده است. به همکارم پیشنهاد می‌دهم اول جایی نهاری بخوریم و بعد به کارمان برسیم. قبول نمی‌کند. احساس مسوولیتی که گویی از خون آلمانی‌اش ناشی می‌شود بر عادات فرهنگی سرزمین مادری‌اش غلبه می‌کند و می‌گوید اول کار.

جایی ماشین را پارک می‌کنم. ناتاشا دوربین را بر می‌دارد. از همراه داشتن دوربین منصرفش می‌کنم و می‌گویم بهتر است عادی باشیم تا خبرنگار. قبول می‌کند. ورودی قبرستان را که پیدا می‌کنیم ساختمان مسجدی قدیمی هم نمایان می‌شود و کنار آن مسیری دالان مانند است، یک سو دیوار قبرستان است و سوی دیگر هم دیوار ساختمان مسجد قدیمی. همین که وارد حیاط مسجد می‌شویم، مردی عتاب می‌کند که خواهر بدون چادر وارد نشو. مانده‌ایم که چادر از کجا بیاوریم. جستجوی من و همکارم برای پیدا کردن چادر هم به جایی نمی‌رسد. پیرمرد خوش رویی نظرم را جلب می کند که از لحظه ورود ما را زیر نظر داشت. به سمتش می‌روم و بعد از احوال پرسی می‌گویم از کجا می‌شود چادری تهیه کنیم که این همکار من سرش کند؟

نگاه معنا داری می‌کند و با لهجه غلیط قمی می‌گوید: «حالا چادر هم سرش کرد، یقین نمی‌خواد بره تو مسجد نماز بوخونه که! پس بهتره بیرون بمونه!»

حرف پیرمرد حرف حساب بود. کنار پیرمرد می‌نشینم و به ناتاشا می‌گویم بهتره بیرون منتظر باشد تا ببینم چه‌کار می‌شود کرد! سیگاری برای پیرمرد روشن می‌کنم. نگاهی به جعبه سیگار و بعد خود سیگار می‌کند و با ولع پک غلیظی می‌زند و طوری از دود لذت می‌برد که انگار بهترین مائده‌ی دنیوی نصیبش شده باشد. پاکت سیگار را روی پایش می‌گذارم و می‌گویم مال تو، من زیاد سیگار نمی‌کشم. ناباورانه پاکت را برمی‌دارد و در جیب جلیقه‌ی رنگ و رفته‌اش می‌گذارد. موقع حرف زدن تنوره دود از دهانش بیرون می‌زند و تک و توک دندان‌های باقی مانده و زرد رنگش هم نمایان می‌شود. لذت غیر قابل وصفش از سیگار که تمام می‌شود می پرسد: «حالا اینجا چکار داری؟ نماز خون که نیستی! مستراح مسجد هم که بیرونه!»

لودگی نهفته در کلامش ذاتی است. شنیده بودم قمی‌ها و می‌دانستم که اصفهانی‌ها بذله گو هستند. با دست اشاره‌ای به سمت راه‌رو دالان طور که به قبرستان منتهی می‌شود می‌کنم و می‌گویم، این ….

نمیدانم چه باید بگویم، می‌ترسم حرفی بزنم و کار خراب بشود. پیرمرد خیره به دهانم مانده. نیش خندی می‌زند و می‌گوید: ها، همین‌جاس!

ــ خب می‌خوایم بریم ببینیم دیگه!

ــ تو می‌خواستی بری ببینی یه حرفی، اون دختر چرا می‌خواس بره دیگه؟

نمی‌گویم که همکارم است و هر دو خبرنگاریم. می‌گویم از سر کنجکاوی و برای کار دانشگاه می‌خواست از نزدیک ببیند.

گرمای سوزان قم طوری است که آدم احساس می‌کند خورشید در دو وجبی از سرش قرار دارد. پیرمرد سیگار دیگری آتش می‌زند. در این فاصله چند جوان و یکی دو طلبه درست از مقابل جایی که ما نشسته بودیم رفتند و در انتهای راه روی دالان طور به سمت قبرستان پیچیدند. آدرس را درست آمده بودم و اذن ورود را پیرمرد باید می‌داد. کمی بعد هم دیدم که جوانی آمد و در مشت پیرمرد اسکناسی گذاشت و نگاه سنگینی به من کرد و رفت. پشت سرش هم زن جوانی پیچیده در چادر مشکی، سخت رو گرفته روان بود.

به پیرمرد می گویم، بیشتر کیا میان این‌جا؟

ــ قبلنا زیاد می‌اومدن، الان کم شدن، همی طلبه‌ها و جوون عزب اوغلی‌ها میان دیگه

ــزن‌ها چی؟

ــ اونا هم مومنه‌هایی هستن که میان دیگه، بی‌اونا که جور در نمیاد اصلا.

ــ می‌شه برم ببینم؟

ــ یه وقت مشتری نشی! زنت دعوات نکنه یه وقت!

اشاره‌اش به جایی است که همکارم ایستاده و پیرمرد فکر کرده که ناتاشا همسر من است. خیالش را راحت می‌کنم. وقتی می‌فهمد که همکارم هست و نسبتی با من ندارد، نگاهش خریدارانه می‌شود و زیر لب هم چیزی می‌گوید. شاید زیبایی به ارث برده از ژن اروپایی ناتاشا را تحسین می‌کرد!

از جا که بلند می‌شوم، پیرمرد هم بر می‌خیزد اما پا به پا می‌کند. می‌فهمم که حقش را می‌خواهد. اسکناس درشتی که می‌دهم چشمانش برق می‌زند و قبراق می‌شود. مسیر را نشانم می‌دهد و در راه می‌گوید، اگرهم خواستی جا هم هست!

محوطه قبرستان قدیمی را تصور کنید با سنگ قبرهایی قدیمی و خاک گرفته. گرمای ظهرگاهی قم و سایه سار تک درخت‌هایی که جا به جای محوطه وجود دارد. زیر درخت‌ها چند مردی جوان پراکنده بی‌آن‌که حرفی با هم بزنند ایستاده‌اند. در یک چشم چرخاندن زنانی پوشیده در چادر سیاه نشسته بر سنگ مزارهایی می‌بینی که بدون هیچ بخل و خستی گردی صورت‌شان را بیرون انداخته‌اند. در این میان دو سه پسر بچه هم هستند سطل آب به دست که نقش واسطه را بازی می‌کنند. کافی است مشتری از یکی از زن‌ها خوشش بیاید، پسر بچه با گرفتن پولی نقش واسطه را بازی می‌کند و پیغام می‌برد و قرار را نهایی می‌کند. گوشه‌ای همراه با پیرمرد می‌ایستم. زن جوانی است که تقریبا دور از دید مردان نشسته وهم نظرم را جلب می‌کند. می گویم: حاج اقا این خانم…

حرفم را قطع می‌کند و می‌گوید: من حاجی نیستم جوون! به من بوگو سید!

ــ سید جان چطوری می‌شه با اون خانم حرف زد؟

برایم توضیح می‌دهد که من حق ندارم تا وقتی با آن خانم محرم نشده‌ام، حرفی بزنم.

چطوری باید محرم بشوم؟

به جای پاسخ دادن، پسرکی را به اسم صدا می‌کند. پسر با سرعت می‌آید. پیرمرد زن مورد نظر را نشانش می‌دهد و پسر بلافاصله می‌شود پیک محبت. کمی بعد زن در چند متری ما ایستاده است. در این فاصله سید برایم توضیح داد که اگر بلدی صیغه بخوانی که فبها، اگر هم بلد نیست که خودش می‌خواند حق الزحمه‌اش را می‌گیرد.

نگاهی به زن می‌کنم. صورت سفیدش از گرما سرخ شده و عرق روی پیشانی‌اش نشسته. لبخندی می‌زند و سری تکان می‌دهد. کمی بعد پیرمرد سید با گرفتن یک اسکناس دیگر کلماتی به عربی گفت و از من پرسید چند ساعت؟ سه ساعت خوبه؟

بی آنکه بدانم از چه حرف می‌زند گفتم خوبه! و بعد تمام و ما، من و زن محرم شدیم!

به سمت ماشین که راه افتادم زن هم پشت سرم آمد. سوار ماشین شدم. هم‌کارم در صندلی جلو نشسته بود و از خنکای کولر ماشین لذت می‌برد. زن تا در عقب را باز کرد و ناتاشا را دید پا پس کشید. از ماشین پیاده شدم تا توضیح بدهم که گفت:

ببین آقا، من از کثافت کاری خوشم نمیاد واهلش نیستم!

لهجه‌ی آذری داشت و فهمیدم که منظورش چیست. گفتم: این خانم فقط و فقط همکار من است. من همین الان مبلغی که باید پرداخت بشه را به شما می‌پردازم. فقط چندتا سوال دارم و بعد شما را بخیر و ما را به سلامت.

بدون معطلی پولی که از قبل به وسیله پسربچه‌های سقای قبرستان طی شد بود را شمردم و دادم. زن هنوز هم باورش نمی‌شد. با اکراه سوار شد و به همکارم سلام کرد. ناتاشا پرسید، این‌جا رستوران خوب جایی می‌شناسی؟

زن آدرس رستوران را داد. در آینه دیدم که مشغول رسیدن به اوضاع خودش هست اما باروم نشد وقتی که از ماشین پیاده شد همان زنی باشد که در قبرستان دیده بودم. زنی به زحمت سی ساله، زیبا، پوشیده در مانتویی سورمه‌ای و روسری آبی گلدار و مقدار ملایمی آرایش ناشیانه. از نگاه حیرت‌زده من خنده‌اش گرفته بود، گفت: هیزی نکن!

ناتاشا پرسید: هیزی یعنی چی؟

توضیح دادم که نگاه منظوردار یا از سر لذت به زن می‌شود هیزی! ناتاشا گفت: آها پس بعضی وقتا هم من باید به تو بگویم که به من هیزی نکن!

هر سه نفر خندیدیم و غذا سفارش دادیم. ناتاشا ترجیح می‌داد تا بیشتر منتظر نباشد و سوالاتش را بپرسد. زن معذب بود و ما زیر نگاه سایر مشتری‌های رستوران حاج حسین!

از همکارم خواستم تا سوالاتش را در ماشین مطرح کند. زن هراس داشت از این‌که مبادا اسم و رسمی از او جایی منتشر شود. دایم می‌گفت من آبرو دارم! عجب غلطی کردم.

خیالش را راحت می‌کنیم تا بدون دلهره غذایش را بخورد. در ماشین ضبط مینی کاست را روشن می‌کنم، قبلش از زن جوان که خودش را نرگس معرفی کرده می‌پرسم برایت راحت‌تر است که خودت ماجرای زندگیت رو تعریف کنی یا این‌که ما سوال بپرسیم و تو جواب بدهی؟

می گوید خودم شروع می کنم و بعد شما هم سوال بپرسید.

هجده ساله بودم که شوهرم دادند. توی شهر ما ساوه، همه هم دیگه رو میشناسن، خواستگار زیاد داشتم اما این که شد شوهرم آشنای فامیل بود وچون مذهبی بودن، پدرم موافقت کرد و من شوهر کردم. بچه‌ی اولم دختر بود و دومی هم دختر و سومی شد پسر که شوهرم فوت کرد…

نرگس ماجرای مرگ شوهرش را این‌طور توضیح داد که برای تعمیر تانکر بزرگی وارد مخزن شده بوده و بعد بر اثر گاز گرفتگی خفه شده و بیست و چهار ساعت بعد متوجه شدن و جسد را از تانکر بیرون آورده‌اند.

شوهرم مغازه داشت و کمی بعد از مرگش مجبور شدم مغازه را بفروشم. یک مدتی هم با پولی که مانده بود سرکردم، اما با تمام شدن پول دیگر دستمان خالی بود و زندگی سخت شده بود. پدرم و برادر کوچک‌ترم هم تا جایی که می‌شد حمایت کردن، پدرم که فوت کرد اما ورق برگشت و اوضاع همه بد شد، طوری که به نان شب هم محتاج شده بودیم. تصمیم گرفته بودم برم تهران برای کار اما نه کسی را داشتم و نه کاری را بلد بود و نه حتی مدرکی داشتم. تا این‌که در یکی از جلسات مذهبی خانمی این راه را نشانم داد.

نرگس تعریف کرد که برای تامین هزینه‌های زندگی‌اش هفته‌ای یک روز به قم می آید و معمولا دو شنبه‌ها. گاهی هم که مشتری بوده شب را در قم مانده و در غیر این صورت به ساوه بر می‌گشته. تمام اعضای خانواده و دوست و آشنا هم فکر می‌کردند که نرگس در حوزه علمیه قم درس می‌خواند و پولی که دارد هم شهریه‌ای است که حوزه به او می‌دهد. نرگس می‌گفت حتا چندتا از دخترهای فامیل پیش من آمدند و خواستند تا آن‌ها هم برای درس خواند در حوزه علمیه و پول گرفتن با من به قم بیایند که با هزار دوز و کلک از سر باز کردم.

نرگس عکس دو دختر و یک پسرش را در کیف داشت و به ما نشان داد. همکار دو رگه‌ی من با دیدن عکس منقلب شد، اما نرگس از این‌که می‌توانست با پولی که به دست می‌آورد نیازهای ابتدایی بچه‌هایش را تامین کند خوشحال بود.

از نرگس در مورد مشتری‌ها و میزان درآمدش پرسیدیم که گفت: دیدید که مشتری‌ها معمولا طلبه‌ها و جوان‌ها هستند که چندان در خرج کردن دست و دلباز نیستند، اما اگر خوششان بیاید از چیزی دریغ نمی‌کنند.

او تعریف کرد که چون اغلب طلبه‌ها در حجره‌های حوزه ساکن هستند و جای مستقلی ندارند، معمولا همان سید به آن‌ها تخت اجاره می‌دهد! تخت‌های مسافرتی که در مقبره‌های خصوصی برپا می‌شود.

نرگس می‌گفت دوسال است که مرتب به قم می‌آید و مشتری‌های خودش را دارد. شناخته شده است و کسی تا به حال مشکلی برایش ایجاد نکرده. یکی دو روحانی با نفوذ هم از مشتری‌های گاه به گاه نرگس بودند که با واسطه‌گری طلبه‌های جوان‌تر به نرگس معرفی شده بودند. نرگس می‌گفت آن‌ها وضع مالی خوبی دارند و دست و دل‌باز هستند.

حرف‌های‌مان که با نرگس تمام شد از ما خواست تا او را به ترمینال ساوه برسانیم، جایی که اتوبوس و مینی‌بوس و سواری‌های کرایه به سمت ساوه می‌رفتند. بعد از مشورت با همکارم تصمیم گرفتیم که خودمان او را به ساوه ببریم. در تمام طول مسیر صد کیلومتری قم به ساوه، نرگس با لهجه شیرین آذری- فارسی حرف زد و ما گوش کردیم. نزدیکی شهر ساوه دوباره نرگس در جلد همان زن محجبه‌ای فرو رفت که از کلاس درس و بحث حوزه علمیه قم باز می‌گشت.

پرده سوم، سر تخت طاووس

وقتی مرحوم ایرج گرگین برایم توضیح داد که دقیقا چه چیزی می‌خواهد، تاکید کرد که این قدیمی‌ترین شغل دنیاست و مبادا کاری کنی که به اصطلاح انگشت در لانه زنبور فرو کردن باشد.

با یک پرس و جوی ساده فهمیدم که نزدیک‌ترین و بهترین محل برای یافتن سوژه مورد نظر تقاطع تخت طاووس با ولیعصر، مقابل هتل تهران است.

این را دوستم پیمان گفته بود که در آن زمان مشتری تعداد زیادی از «زنان خیابانی» بود و خانه‌های زیادی را در گوشه و کنار شهر می‌شناخت که محل تجمع آن‌ها بود. عصر یک روز تصمیم گرفتیم به محلی برویم که پیمان نشانی‌اش را داشت. انتهای خیابان هفدهم امیر آباد و در یکی از ساختمان‌های مسکونی آن‌جا خانمی به همراه دو پسر و یک دختر کوچکش زندگی می‌کرد که کارش جواب دادن به تلفن و فرستادن دختران جوان به منزل مشتری‌ها بود. دوستی خانم…. با پیمان هم دوستی عمیقی بود که باعث شد خیلی زود به من اعتماد کند و اجازه بدهد که از جزییات کار و زندگی خود و یکی دوتا از دخترانی که در خانه بودند سوال کنم.

خودش می‌گفت پسر بزرگش از شوهر اولش است و این یک پسر و دختر از شوهر دومش. شوهر دومش در آن زمان به خاطر معامله طلا ورشکست شده بود و در زندان بود. طه اسم همسرش بود که او تاتا صدایش می‌کرد. می‌گفت وقتی وضع تاتا خوب شد من هم ترجیح دادم کارم را تعطیل کنم و فقط نقش واسطه تلفنی برای مشتری‌ها و دخترها داشته باشم. اما تاتا که افتاد زندان باز مجبور شدم کار را از نو شروع کنم.

خانه‌اش بزرگ بود، سه خوابه، در هر اتاق سرویس خواب مجلل و تلویزیون وجود داشت. چهار خط موبایل داشت که آن زمان هر کدام دو میلیون قیمت داشتند. به عبارتی ارزش تنها چهار خط موبایل خانم… دوبرابر ارزش ماشین من بود. خانه هم دو خط تلفن و فاکس داشت. می‌گفت شماره تلفن خانه را معمولا به کسی نمی‌دهد، مگر مشتری‌های قدیمی و دوستان نزدیکش. ماهی هم یکبار در خانه‌اش سفره می‌انداخت، به گفته خودش چندتا از گردن کلفت‌های بازار و مدیران دولتی می‌آمدند، مشروب و دودی بود و بساط قمار و دلبری دختران.

اعتیادش هم چیزی نبود که بخواهد پنهان کند. همان‌جا که بود به مرفین خونش هم رسیدگی کرد، چای و سیگاری هم پشت بندش و بعد یک‌ریز حرف زد. دختری که ستایش نامش بود را گل سرسبد دخترانش معرفی کرد. دختر سبزه و قد بلند شیرازی که اول حاضر به حرف زدن نبود و می‌گفت شاید دوست پسرم خوشش نیاید، اما وقتی خانم… چند فحش آبدار نثار دوست پسرش کرد با خنده گفت خب حالا چی می‌خواین بدونید؟

ستایش می‌گفت به خاطر مقروض بودن خانواده‌اش به تهران آمده و گفته که در بیمارستان کار می‌کند. می‌گفت اول که آمدم واقعا آمده بودم که کار کنم، ‌اما کو کار؟ دیدم هرجا هم بخوام برم کار کنم همینه، باید همین کار را بدون اجر و مزد انجام بدهم، این‌طوری شد که اومدم تو این کار. دوست پسرم هم گفته هر وقت که بشه با هم می‌ریم اروپا.

خنده تمسخر آمیز خانم … معنایش این بود که گوشش از این حرف‌ها پر است.

از خانم … در مورد بچه‌هایش می‌پرسم. می‌گوید موضوع حل شده است. این بیزینس من است. بچه‌ها هم می‌دونن و معنی بیزینس را می‌فهمن.

– نمی‌ترسید که سروکارتان به پلیس و دادگاه بیافتد؟

این را من می‌پرسم و می‌گوید، یادت باشه کجا داریم زندگی می‌کنیم. همه چیز با پول حل می‌شه. اصلا اگر من حواسم به کارم نباشه و سبیل چرب نکنم که بارم بار نمی‌شه که!

آتوسا دختر دیگری که جوان‌تر از ستایش بود در همین مورد می‌گفت: یک زمانی من پاتوق داشتم. اون موقع‌ها موبایل و این چیزا نبود که. تلفن خونه هم نمی‌خواستم دست کسی باشه، به همین خاطر برای خودم پاتوق داشتم و هر وقت می‌خواستم می‌رفتم سر پاتوق. آقا باورتون نمی‌شه بگم که اگر به مامورا باج نمی‌دادم نه خودم می‌تونستم کار کنم و نه مشتری‌هام می‌تونستن اون دور و بر آفتابی بشن.

آتوسا تعریف کرد که مدتی هم با هم‌دستی چند مامور کارشان تلکه کردن مشتری‌های پول‌دارش بوده. می‌گفت با مشتری قرار می‌گذاشت، قرارش را به ماموران اطلاع می‌داد، وقتی سوار ماشین مشتری می‌شد ماموران سر می‌رسیدند و مشتری هم که معمولا از بین آدم‌های متاهل انتخاب شده بود از ترس آبرو ریزی حاضر به باج دادن و پرداخت رشوه‌های کلان می‌شده.

آتوسا تعریف کرد که چطور شش ماه زندانی شده به خاطر این‌که یکی از مشتری‌های طعمه،‌ مامور بلند پایه‌ای از وزارت اطلاعات بوده و پدر آن دو مامور نیروی انتظامی را درآورده. می‌گفت تازه به من رحم کرد که فقط شش ماه زندانی شدم وگرنه معلوم نبود چه بلایی سرم می‌آمد.

داستان تن‌فروشی و صیغه شدن در ایران داستان تازه‌ای نیست و بدون شک هیچ وقت قدیمی نخواهد شد، داستانی که ریشه در فقر دارد، چه فقر اقتصادی و چه فقر فرهنگی. داستانی که بعد از انقلاب اسلامی مسوولان سعی در انکار و پنهان کردن آن داشتد بی‌آنکه لحظه‌ای اندیشه کنند چه کاری شد که طی سی و چهار سال تزریق اجباری دین و حجاب در جامعه و مدرسه و اداره، فساد در همه ابعادش چنان ریشه‌ای دوانده که می رود تا به درختی تنومند تبدیل شود.